장음표시 사용
141쪽
bibere vim quia contrariat tibi,sed ne Vipheat medicinam ad malam corporis dispositione expellendam, Sic no sufficiebat ut lex Moysi clamaret caue a peccat At necessario fuit vi venis ret lex Christia in suo primo aduentu sanaret hominem quo ad anima in secundo vero aduentu quo ad anima,pariter et corpus qm lexo Moysemdata est,gratia aut et veritas a Iesmi Christi
cam uniuersalis pdestina tionis nostrae, semota quaqcun. alia creata ca, tu in tionibus,tu scripturaru teis stimoniis negare compellimur, licet diuia voluias sit -- principalior cata nostraei, destina donis,u ut quilibet adultus vita coliquatur aeternam cum qua etiam libera hominis vo iuncis velut in instrumentalis effective cocurrit. Pro declaratione,ac maiori huius conclusionis P imum probatione,ciotadu est primo,quod sui scriptu pulchere raru Veritas attestatur,Deus cognoscit oia,Psentia mum noliter simul pse 2e,et immutabiliter.haec enim an inbile. que particulae sunt a nobis sigillatim declaradae. 2 Primo Deus cognoscit omnia , quod liquet Eccle. Is testimoniis , tam veteris quam nouae legis, Sa lomon.mait.Opera iomnis carnis sunt coram it.
io . G mn quicquam absconditum ab
142쪽
DE PRAE UESTINATIO. oculis eius. Et ibidem nunquid vir habitauit in
abscondito et ero non videbo eum.&c. Praeterea norime Deus requirit ista inquit pro pheta ipsae enim nouit abscondita cordis, et ille idem ntelligite insipientes in populo,et stulti aliquando sapite , Qui plantauit aurem non au diet,aut qui finxit oculum non considerat, et ali hi si ascendero in coelum tu illic es,si descendero in infernum ades, Sc si sumpsero penas meas diluculo et habitauero in extremis maris, etenim inluc manus tua deducet me . et tenebit me dex. tera tua dec. Rursus Esaias ait., Vae qui prudentes estis in oculis vestris,ut a domino abscondatis cosilii Proinde dominus per Ieremiam hoc idem te. statur dicens Coelum et terram ego impleo,scilicet per essentiam praesentiam et potentiam i msra Coelum mihi sedes est et terra scabellum pe
Denuo dominus in euangelio Matth. Volens ostendese Deum omnia videre et cognoscere inquit .pater iiivg qui est in abscondito, videt te,et reddet tibi et alibi nihil absconditum quod noli reveletur,ei 'crete,l 'Inmpet Apost Mus ad Corinth. ne ante tεpua iudicetis,donee venerit dominus qui illiastratu. rus est occulta tenebrarum,et patefiniet consilia cordium .et ille idem ad Ro. vocat ea quae nor sunt,tanu ea quae sunt,et rursus ad haebiciat omnia nuda et aperta sunt oculis eius. Salomon quoui hoc ide concludit dicens.Sci omnia,et intelligit ea igitur Deus cognoscit ora, quod etia ratione 1 batur . Na ex generali Oium
consensit edceditur, Deu esse ubiis per essentia quoniam
143쪽
quoniam esse suum dat esse omnibus rebus ora vsustentat per potentiam, quia ubique est et opatur,p praesentia ua ota Videt,ergo Deus quae infuerunt apud nos,sun & erunt,cognoscit. Secundo dico,Deum omnia cognoscere praeo Sap. sentialiter,quoniam apud Deum nullum est tem. Pus praeteritum,nullum P futurum,sed omne te,
Pus est sibi praesens, ut patet per illud Apostoli auodeus
superius allegatum.Lomnia nuda et aperta sunt e ubique oculis eius,item Ioannes quod factum est in ipso Ioan. . . vita erat,ergo omnia anteu fierent per similitudinem idealem erant in mente diuina, ita qa deus ab aetemo clare videbat ac praesentialiter cognoscebat quae anque nunc videt et cognoscit, nec Plura nec pauciora, et sic omnia quae sunt nobis Praeterita,praesentia et futura cetiam ante mundi constitutionem erant clara in visione Dei quae omnia praesentialiter videbat, et cognoscebat, sicut et nunc,et ex consequenti clare liquet quod
apud Deum nullum est praeteritum nullumve futurum. Sed omnia sibi praesentia sunt,quod etiam per clarissimum exemplum potest ostendi.Pona mus igitur gratia intelligendi hanc difficultatem, quod omnia quae dicuntur nobis futura, sint ininter Bononiam et Ferrariam, illa aute omnia quae Nora pia
praesentialiter sunt,claudantur inter limites et mu chru ea .ros ciuitatis Ferrariae tantum, illa vero omnia Pluim . quae praeterita sunt sint inter Ferrariam et elui . ratem Venetiarum. Hoc stante patet quod omnes ihabitatores ciuitatis Ferrariae tantum vident in ri, quae praesentia sunt,quoniam extra limites et muros illius ciuitatis .nequeunt videre . At si esset unus oculus eleuatus in aere, qui posset clare vi
dere totum spatium a ciuitate Bononiae Ysque ad
144쪽
ciuitatum Venetiarum inclusiue, tunc absis vlla animi ambiguitate clarissime constit, quod ocu ius ille clare,ac praesentialiter intueretur omnia. quae sunt nobis praeterita Se sutura,sic in propotito nos videmus tantum ea quae sunt in his inserioribus,et quae clauduntur sub nostro hemisphinrio velut res praesentialiter se habentes coram ocum lis nostris. Illa autem quae sunt futura, quae non dum peruenerunt ad nostrum orizonta, seu he .n mispheriuna. Pariter et ea quae praeterita sunt,quae iam transierunt viam uniuersae carnis,compleuerunt cursum suum videre nequimus,quoniam
illa praeterita ista nobis futura sunt. Deus vero qui habitat super omnes melas,et 'bil est omnia illa quae sunt nobis futura,pracsentia, sc praeterita, clare et praesentialiter intue tur,et sic euidenter liquet,apud deum nullum extempus praeteritum,neii futurum, cum ipsae ora praesentialiter videat,et cognoscat. Tertio dico deum non tantum cognoscere omnia prae sientialiter sed etiam simul, hoc est in eoodem instanti,et in hoc differt intellectius diuinus ab intelle stu angelico et humano, quoniam intellechias angelicus non potest omnia intelligibilia se simul capere et intelligere cum sit finitae visu
Hic oste/ tis,licet bene succelsiue.Minus autem intellectus dio deum humanus,qui non tantum est finitae capacitatis cognosce quinimmo non potest nisi discurrendo,& mediare ola tibus tanta malibus aliquid intelligere, nec Plu sentialiter ra simul seu in eodem instanti intelligere Valer, de simul. licet successive unam rem post aliam. Intelles tus autem diuinus non intelligit discurrendo.nec successive. Sed cum sit inῆnitus, simul et in eodem instanti omnia quae sunt nobis sutura,praesentia,
145쪽
re praeterita simul appraehedit Se cognoscit, Sunt inempe omnia opera nostra quae fiunt tam bona quam mala,& quae praeterita sunt mecno et quae tura erunt.Pariter et quae possibilia sunt fieri simul ante dei cognitionem, quae omnia praesen 'tialiter,simul videt et agnoscit. Q uarto dicitur perseete,quoniam dei cognitio est ipsemet deus,qui cum sit perseetissimum ens necesse est eius cognitionem perseetissimam,igi, tur deus omnia praesentialiter, simul, Se perfecte cognoscit. Quinto dicitur immutabiliter, quoniam deus immutabilis est ipso attestante qui ait. Ego sum
deus,et non mutor. Cum autem cognitio deicut diximus fit ipsemet deus,sequitur eius cognitio. nem immutabilem esse,quare &c. 'Secundum notabile. .
t ς Ecundo notandum est quod ex dictis sequi. o tur haec secunda coclusio liberum arbitrium eu libera hominis voluntas pariter et contingentia operum nostrorum stat cum immutabili, ac ineuitabili necnon et infallibili dei cognitione, quare ut alibi repetitum est impie asserunt Lu therani certa stare omnia lege omniaque delae
cessitate euenire. μHaec eonclusio sic ostenditur, quia quod de uno singulari dicitur , de quolibet dici & verib
ficari potest,stat.n. deum infallibiliter ac immu- tabiliter cognoscere petrum esse peccaturum,et tamen petrum conti eter et libere peccare.queadmodum enim Christus re vera cognouit et divit Mati , qPetro antequam gallus canter, ter me negabis, quibus dictis sistuit etiam petrus non negare
Christum, renitio quippe dei non ponit neces/
146쪽
DE PRAE DESTI HLAMsitatem in rebus nec propter hoc cy Christus co mouit dixit petrum se negaturum esse,Petrus necessario negauit Christum, immo libere et corio tingenter,quoniam contingentia in operibus nostris prouenit ex nostro libe. arbit. Nam stante
etiam infallibili ae immutabili Dei cognitione homo potest bene et male operari. aliter immutabilis Dei cognitio tolleret liberum arbitrium. quod est manifeste falsum,ut praecedenti tracta tu liquido ostensum est.& si dicas in illa ultimaeuem Christus infallibiliter et immutabiliter coisgnouit,et dixit petrum se esse negaturum,ergo luctemporis Verum erat dicere, trus 'actu negabit
Christum,concedo. et si infers ergo necessaris nem Bit,nego sequellam immo semper libere et contingenter negabit, quia cum petrus semper habuit liberum arbit. potuit negare, et non negare Christum,et si itera dicas,' trus potuit no negare Christum,igitur potuit facere ipsum dixisse talistim,de ex consequenti Christum fuisse menda cem . Respondeo negando consequentiam , quia quemadmodum Christus libere et contingenter cognouit petrum peccaturum dixitque illa verisba ita pari ratione petrus libere et contingenternestauit Christum- .
Curiosissima difficultas. VNde pro clariori huius difῆcultatis dees,
ratione merito quaeri potest cur Christus dixit petro in caena , antequam gallus cantet , ter me negabis et hoc siquidem dico quoniam
passim de hoc praecipue in conuiciis inter do ctos si disputatio, dicendum est quod non prooptes aliud dixit huiusmodi verba Christus, qui erat verus Deus et homo, nisi quoniam ab
147쪽
aeterno,noiurat Petru esse ipsum negaturum, Se quod pro huc debebat ita male uti suo libero arbitrio. Si enim Deus vel Christus aliter cognosuisset. s. quod Petrus non et Iet ipsum negaturus sed quod semper debuisset bene uti suo libero arbitrio prosedio non dixisset huiusmodi verba in .. - sua ultima caena.ex quibus euidenter patet infalibilem et immut bilem Dei cognitionem norit luisse causam negotionis Petri, immo negotio Petri ab aeterno pulsa et talis tunc temporis ma
lus usus sui liberi arbitrii causa fuit,quod Chriatus id ab aeremo cognouit,quapropter instante suae negationis tempore dixit Petro, antequam gallus cantet,ter me negabis, Sc quemadmoduChristus poterat non dicere illa verba,ri dixit potuisset non dixisse, ita petrus antequam negasset Christum poterat non negare ipsum, et postquam negauit potuisset non negasse. Pro a m quo est sciendum quod licet Deus sit causa in se Di - . vniuersalis et necellaria. quicquid tamen oper
tur extra libere et contingenter operatur, et per A
consequens potest non operari, sicut operari,Vel aliter operari, R postquam operatus est potuis .set non operasse. Exepli causa. Nam Deus crea uis mundum. ante cuius creationem poterat n5 creare , immo.postquam creauit potuisset non lcreare mundum,igitur Deus quicquid agit exo tra contingenter et libere agit,et ita pari ratione
dicendum est de sua cognitione. Quia quicquid Prima in Deus cognoscii extra libere et cotingenter agno ure deus sci quod sic prohatur. Nam Deus est causa li- oia liberebera res 'u omniu istoria inferiorum,& nsi ne Se continee rio agit, quoniam si necessario operaretur. 2ε ter ope posset cogi ad siquid producendum vel intelli ratur. ν
148쪽
DU ERREO EST NATIO. gendum hoc autem eii falsum, fideli contradicit,igie deus est causa libera respectu cuiuscuc effec)us, R ex consequenti quicquid deus proinducit extra , vel intelligi libere α contingeriter intelligit Se producit. Praeterea si deus necessario ageret de non libere,sequeretur ipsum non operari per voluntatem quaecunt operatur extra , consequens aut εest falsum,igitur et antecedens consequentia est nota quia qlibet causa quae necessario operatur. non potest no operari. Sed quae volutarie agi potest agere et non agere ideo &c.falsitas coriosequentis est clara,quoniam quaecunque Voluit deus fecit in coelo re in terra , ergo voluntarie,
omnia facit,intelligit,& vult quare dec. Alia difficultas. Ed hic etiam non immerito alia oritur qu*o stio , Nam si deus omnia libere Se contin genter operatur,intelligit,&vult, quomodo dicitur immutabilis,de quoniam modo potest: infallibiliter ac immutabiliter , necnon to euitabili ter omnia intelligere,& velle,Nempe si libere et contingenter omnia intelligit& vult igitur deus potest ea intelligere et non intelligere,& pari ratione velle et nolle, Rex consequenti poterit mutari,quomodo igitur erit immutabilis. Responsio. REspondetur quod deus dicitur immutabiὰ lis dupliciter uno modo re & respectu sui, quoniam deus ipse nequit loco mutari,cum ubique sit, nec potest generari aut corrumpi, nec augeri seu diminui, nec aliquomodo alterari, ideo de se est siinpliciter immutabilis, quare per prophetam recte loquitur dicens, Ego sum .
149쪽
inus Sc non mutor,quod etiam aperte demonserat Iacobus Apostolus dicens, Apud quern noest transmutatio nem vicissitudinis obumbra. tio. Secundo modo dicitur immutabilis in ordine ad suam cognitionem pariter et voluntatem, quia quicquid intelligit, Sc vult deus fieri imuistabiliter,ac infallibiliter necno ex immutabiliter adhu fiet, licet contingenter ac libere & non ne . cessario intelligat 5c velit, et hoc siquide modo soluuntur quodammodo infinita argumenta,qfiunt de paaesentia dei respeehi futuroru cotingetium,praecipue a Grego.arimineri. dis. 38. priami.q. t. et aliis. uid est.n.dicere deus infallibiliter,et ineuitabiliter, necnon Sc immutabiliter cognoscit petrum saluari & Iudam danari nisi quod re petrus saluabitur,et Iudas damnabitur, scit nempe deus ab aeterno ipsum ita debere Hi suo libero arbitrio. Et si inferas igitur ille necessario saluabitur, sicut iste de necessitate damna. hitur negatur sequella,quoniam dei cognitio noponit necessitatem in rebus. At siquis dicat. Ego sto deus autem intelligit me stare.deinde sedeo, tunc deus non amplius intelligit me stare sed
sedere,ergo deus mutatur,quantum ad eius co gnitionem.
Respondeo ad hanc obieetionε et ad omnes Resp5do alias consimiles quae fieri possunt,quod talis mutatio est: tantum respeeiu tui . & non respe fructi, quoniam ipse semper aequaliter intelligit S cognoscit, nec eius scientia potest augeri vel diminui. nec potest plura scire in no tempore u in alio, scit namin te stare,necnon te non de here stare sed sedere,scit etiam istu saluari,ac illum damnari. quoniam nouit eos aliter & aliter I iiii
150쪽
debere uti suo libero arb.et sic de aliis igit EzecInlaper secundum est,quod Deus creauit hominem arbitris liberum prout ia P dems tractatu luce clarius ostensum est,ideo tibere et Gringenter Vult quaecunin vult et est in hominis potestat bene vel male uti suo libero arbi nec non ponere obicem gratiae. Dei. i.resistere verpositum remouere. Potest proinde cessare a voluntate peccandi, et potest velle non peccasse ex quibus sequitur. quod 11 Deus infallibiliter aeimmutabiliter cognoscit aliquid extra, i puta Petrum saluari,quod petrus resaluabitur. Tora propter ibiusmodi Dei cognitionem . Sed proopter bonu viana liberi arbitrii ab aeterno cognitum Dei asistente gratiaJquae munu deest facienti qus' non sequitur, ergo petrus necetiario saluabitur,immo libere,et contingete et ii dicas haec est necessaria, Deus cognoscit pe, igitur petrus saluabitur, concedo qudi est necessaria ex suppositione, sed non sim plicite vel aliter dico,quod est necessaria nece sitate consequentiae,sed non necessitate consecuetis quod idem est semper tamen conseques est cotinge fet ic euiderer liquet,qil cu infallibiliac 1mutabili ei cognitione stat cotingetia operum nostraro,&in omnibus his inferioribus. Alia perpulchra ratio pro eadem
P Pn tur Deum praesentialiter,simul persecte
immutabiliter, ac ineuitabiliter cognoscere Ioannem saluari, tunc quaero aut Ioan. necem reto laluabitur aut libere, Se contingenter, sicuod habetur propositum,si primum contra tic inito.Nam si Ioan necessario saluabitur, se simi de us ita holibere Sccotrgeteroperatur.