Disputationes aduersus Lutheranos per diuinarum scrip. theoremata eorum dogmatibus opposita. Ioan. Maria Verrato Ferrariense carmelita authore

161쪽

richristo Meque confessio etiam ad deum,neque bona opera,quoniam si iste est praedestinatus latii uabitur,velit vel nolit,Sc si est reprobatus dam nabitur,velit nolitve Sed quam inconuenientia, et inconsona sint ista cuilibet disereto pensanda ip. relinquimus. Nam lex propter.transgressores tra-:dita est,& pariter dicendu est de correctionibus,' ipraedicationibus et similibus. Ait enim domimira . lperesaiam lama ne cesses, et quasi tuba exaltν Esaietas i 'vocem tuam et annuncia populo meo scelera eos. Sed ista non requirerentur, si necessitate, Hic pul/quisque damnarentur,vel saluereξ, ut intueti pa- cherrime tetigitur ratio concludit quod diuina voluntas cocludiεαst omnimoda et sola. cau sa uniuersalis hoί propositi immu praedestinationis,et alioru reprobationis. eoua lata a - - Sed simul etiam cocurrit libera hominis volatas,et ab aeterno a deo praeuisa bene vel male sitialiter ope atura,velut secuda causa minus princi ' - .: palis vel instrumetatis,semper in capiendo causam secudo mo,ut dictu est in quinto notab &c. Praeterea,Si diuina voluntas esset sola causa no s, ratio strae uniuersalis praedestinationis, semota quacuque alia causa,sequeretur quod te omnes homi Des saluarentur,et nulli damnarentur, conseques est de se manitem falsum, erroneu , et haereticu, ae diuinae scripturae ditanum,ut habetur in euagelio Matt.Et ibut hii in suppliciu aeternu. Iusti Matth. arautε iri vita aeterna,igitur et ans, sed consequetia

probo per illud Apostoli ad Thimot. Deus vult,τhi.3

omnes homines saluos fieri, et per te diuina lucitas est omnimoda et lota causa nostrae salutis. ergo omnes homines salvabunt,quia des oppou tu,scilicet quod aliqui salvetur et aliqui danetur. . ici inc quaeri,ur cauia,sed no est diecneu quod sit

162쪽

i diuina Voluntas,quia ipsa.uti Apost Vul oni:

' Des homines silvos fieri,et quecutique voluit se, ici in coelo et in terra , igitur assignanci est alii . ciuisa,puta libera hominis voluntas, quare etc iCongr. Item confirmatur ratio ex eadem auth i te., Ratur. Deus vult me Ioan. M.faluum fieri, et ipsetius isola,es omnimoda causa salutis meae,nulla cauisa secunda concurrente, quis ergo dubitat quod ia Τ ,Σ ego non saluabor,et ita de aliis dicendum est, iitu Nec hic habet locum' illa theoloeorum disti I Q Go,de voluntate antecedente et consequente in

ξil uti Amplius in euangelio Matth. scribitur, quod 4. ratis. Multi sunt vocati pauci vero eleeli,et pavet,quoamith. a. omnes ad gratiam et gloriam Vocati sunt. au'm autem. quare pauci sunt electi aut defeetiis est ex parte dei, aut e parte hominis, primum non lactio est dicendum quoniam ipse deus ut habetur prinue primo ait. Vocavi et renuistis extendi ma num meam et non fuit qui aspiceret et Christus Hierusalem quoties volui congregare filios tuos et noluisti,ecce d us vult et homo non vult, i tur defeeius est ex parte nostri, ergo libera honu tiis voluntas.Velut causa instrumentalis concurrrit ad eius salutem,vel damnationem, quare deus obiectio non est sola,& omnimoda causa uniuersalis inae destinationis, Sc hominum salutis. et si dicas pracdestinauit nos deus ante mundi constitutionem, et omnes electi praedestinati fuerunt ab aeterno, quorum bonae voluntates, seu opera bona nora. erant, quomodo ergo poterant concurrere, tam- . quam causae instrumentales ad eorum praedesti Resposio. nationem. Respondetur quod licet non essent. rerum natura , ciant tamen eorum bonae 0-

163쪽

liuntates,ac opera virtutis plena,& meritoria, dei cognitione, Necnon erat illorum finalis pa seuerantia in charitate praeuisa ab aeterno a deo quic ut diximus omnia praesentialiter simul perfecte de immutabiliter ab aeterno cognouithoe sufficit. Tertia concluso. IALicuius particularis praedestinationis nul l ala est,causa creata vel ratio respectu homi iiii tu libere eius voluntatis Ad diuina voluit, tas est omnimoda & sola causa illius praedesti.

nationis.

I Haec conchisio cum sit particulari etiam sie particulariter potest demonstrari,quoniam ali qui ex gratia speciali,ordinati sunt ad vita auctinam , ita quod sibi ipsis non sunt derelieti sed paenii ne ponere possent obicem, Se ne possem reccare, Vel in peccatis permanere, sicut beata I Virgo Maria concepta sine peccato originali & Multi 'mbeatus Ioari. Bapti. san ne cλ prae incati in uentre matris pariter α Paulus Am destinan Molus a duo acussus&illuminatus. In illis enim . . nulla videtus ratio,quare deus illos praedestinat ne Vatia pumiedo nin sola dei volutas propter publicas Attilitates. No mi psit assignari ratio ut scilicet sit bonas usus liberi arbitrii quonia prauia duenit huiusmodi usum liberi arbi. ut in bra

eta virgine,cui fuit gratia cocreata,et in Pau. Hat aliis viat liberi arbi.quare saeuies in diai disei sulos oeus iis est similiter qcr aliqui sine r6ne 'mellinatur,quida vero propter meritu pui Π tio similiter est sola diuina voluntas ob v 'uersale bonis Et nota quod collusiones no debῖt

matelliat quod aliquid fit ratio illius,quod pdi-

K iii

164쪽

stina io importat respeetu dei. auia nihil ess: potest ratio aeternae etdiuinae volutatis.sed quatum ad esse stum quem praedestinatio se repro i. hatio denotat est ratio aliquo modo dim, Ut in ira plenius Se clarius patebit.Nec tame proptis hoc quod aliquos praedestinat sine ratione,& n5 Deus quo alios,est personarum acceptor m acceptio per Mon est sonarum tunc est quando quod debetur aequalia acceptor bus ni offertur re non alteri.Deus autem nulli planam' est debitor quocunque modo,de ideo non potest esse acceptor personarum &c. Quarta Conclusio. VNiuersalis reprobationis dari aliquam cau/sam ex parte hominis, secundo modo a ripiendo causam,scripturarum testimoniis fato Ti tenemur,cu nunqua deus August.teste.prius, . sit Vltor quam sit aliquis peccator. Primara conclusis,his rationibus probari potest. - . quibus probata est prima. Item si totam seriem scripturarum discurrere volumus tui antemus Deum esse dire stam causam nostrae hu. manae damna t onis, quoniam Deus esset causa quod homo perseueraret finaliter in peccatis. quod est absurdum, x veritati disbnum, Nam, Deo author mo et deterior, teste Augustin. igitur Sec.

Ratio.a. Praeterea ut totum vetus,aς nouum testamen tum attestantur creauit deus animam ratiora,

lem finaliter ad beatirudinem consequendam, quam se ipse proprio sanguine redemit,vocato seculo hominem ad poenitentiam, be nunquam

deest dari gratiam iacienti quod ἱn se est dedis

' insuper angelicam custodiam, mouetur,pulsatu

semper interois inspirationibus ad cor homin.

165쪽

. talia

DE PRAEDESTINAIT .

induratuita,& taridem omnia operatur ut omnes homines salui fient,sequitur igitur,deum non esse directa causam uniuersalis leprobationis,sed libera hominis uolutas seu libem arbitria , aut finalis perseueratia in peccato,a deo praeuisa ab aeterno,erit principalis causa dariationis aeternae, semper secundo modo capiendo causam,quia sequitur,iste perseuerabit in peccato toto vitae tepore,igitur damnabiturim enim ut dieiuni est jn coclusione,deus prius est ultor qua sit aliquis Auruire peccator. Et si dicas, Iudas fuit pschus a deo ab sun aetemo e reprobatus propter malu viana sui liheri arbi.praeuisum a deo,vel ob finalem pseue ratiam in peccatis,quam deus ab aeterno praeuidit igitur deus fuit prius vlto quam Iudas fue it peccator. Dico quod illa authoritas intelligῆda est quantum ad illationε poenae,m, est essectus reprobationis, quae quide aeterna pCena m 1

quam fuit et illatainisi pis peccatum Soci , Proinde dias dii:et i nouissimo iudicio his quia sinistris erui, Discedite a me maledidit in ignεωternum, L subdit causam,esurivi Sc non dedi. stis mihi manducare,&ciigitur malus usus libe Manliu seri arbiast causa reprobationiso tande,aeternae damnationis,sumendo causam ut diximu. in. r. notabili Acci' Praeterea oseae seribitur. Perditis nia Israel; o se , s cilicet me Ad ex tuo libero arbitrio tantummo Ratio. 4do inquit dominus,in me auxilium tuum.

Item sicut illi praedestinatur licet diuina gra' Mi praeuidentur finaliter perseueratur cin

aritate,ita inses reprobatur, quia praeuidentur Mnaliter peccaturi igitur Possent Sc aliae quaplures adduci rationes,&

K iiii

e et

166쪽

scripturarum authoritates,sed istae sufficiant Ha ret igitur ex dietis, quod libera hominis volui epiloga. tas seu libertini arbi.aut.assidua perieueratia intio dicto peccato,ab aeterno praeuisa a deo,est principalis

rum./ cau sa uniuersalis aliquoru m hominum reproba tilanis,& eorundem per malorum operum exci tionem aeternae da mnationis Sec. ,

obiiciunt Lutherani. a Eed cotra primam pariter re aduersus qua e. o tam conclusionem instat moderniores ham: . iici,qui probare nituntur, diuinam Voluntatem esse omnimodam, solam causam praedestina i tionis,pariter et reprobationis, Se quod insuperisti sint electi ad vitam aeterna. Alii vero ad paznam aeterna,nemo,&quod aliqui finaliter perseuerent in cliaritate, reliqui autem in peccatis, quod isti tande sint salui,& caeteri damnati. GLi s .ai cunt sola dia esse causam.Nam de Iacob et es t r. haber Gen. a. a r.et.M.deabus etia Pau.ad Ro. ait.Cum. n.nonda nati fuissetit,aut aliquid borilegissent,aut mali, ut secundu electionem propasitum des maneret, nori ex operibus,sed ex uaci: te dictum est et,quia maior seruiet minoriscu striptu est Iacob dilexi,esau aute odio habui, iergo dicemus, quid iniquitas apud deu,abii exod. sa Moyses.n. dicit.Miserebor cui misertur sum, αr p misericordia praestabo cui miserebor,igitur n5volentis nec ν currentis, sed miseretis est dei.m exocts est. scriptura Pharaoni, qui in hoc ipsum excitaui te t ostendam in te virtutem meam de in anuntietur nomen meu in uniuersa terra , en oculus vult miseretur & quem vult indurat qui adhuc quaeritur voluntati. n.eius quis resistit.

lismo tu quis es qui respondeas deo.Nuquid di

167쪽

- figi letum ei qui se finxit,quid me fecisti sita Aoro h t potestatem figulus luti,ex eademna asia facere aliud quidem vas in honore aliud vero in contumeliam,&c.quae sequitur. . Responsio ex pulcherrimo dubio

P Ro solutione illius obiee ionis , de pro rosponsione ad scripturarum dicta superius allegata . proin maiori dictorum elucidatione I lxo quaeri potest. An diuinae cic aeternae praedestinationis pariter repmbationis quaeren da sit aliqua causa, tam in ordine ad diuinam voluntatem quam respectu nostri, seu ratione Iiberae nostrae voluntatis. Pro quo est sciendum Dod praedestinatio potest dupliciter considera ri, uno modo in ordine ad ipsam diuinam vo/Iuntatem uelut principalissimam causam , tunest Vlla mimi ambiguitate diceridii est quod

uiuinae et aeternae praedestinationis, ac praescieritiae quae est diuina voluntas nulla potest assis gnari, t Heniti causa. Curi n.voluerit deus hue praedestinare,et alterum reprobare,nulla est quaea Ada ausa tam ex parte dei qua respeetii nostri quoniam diuinae voluntatis nulla potest esse cauila seu rati quicquid nempe sibi placet hoc facit. e nostru no est aliam quaerere causam, sed una,cum propheta dicere, omnia quaecum voluit late deus in caelo de in terra,hoc aute rationibus M authocitatiri test facile demonstrari. .: Prim Π.omm agens non limitatum nere v. gatum mnest cui placet suae bonitatis dona concedere, Sed deus est agens illimitatum,nec liga. tum ergo cui placet potest suae bonitatis Se illo .riae dona concedere . Maior est nota per illudi miih.Amice non Licio tibi iniuriam tolle quod Matili. o

tis.

168쪽

tuum vade Minor est manifesta,quoiari ictus est infinito deo non limitatus,ec igatus, cum nulli sit obligatus,teste Am lo qui alta P ini. , a Quis enim prior dedit ei,et retribuetur illi,et per consequens,potest gloriam suam dare cui pla. cet quare si paulum elegit in Apostolum, vocauit ν Magdalenam , Se non te, uid inde iustaciat tibi,quod plusquam merearis accepisti. Grandis nempe. st hominum ingratitudo dicentium, quare me non fecit sic Cur tot uitias dedit huic Sc non mihi. M. Cogita paulisper,quare te fecit animat,ise non lapidem,quare hominem , Sc non canem, & similia, cui enim deus obligatus erat . ut sic ves sic lace

Milo.a Secundo Q uicquid ex gratia datur ibere dari, et donari potest sed vita aeterna datur ex gratia. ergo libere dari potest. Maior est nota iuxta ii Natth. ao lud Matth. An non licet mihi facere quod volo. Minor etiam patet per illud Pauli ad Roma. Rom. s Existimo inquit quod non sunt condignae par siones huius seculi, ad futura gloriam, aereuel.Corii s labit in nobis.Et alibi,Gratia dei sum,id quod Ad titu. 3 sum et insuper ad Titum.Non ex operibus iumliae,quae fecimus nos,sed secundum suam mise ricordiam saluos nos fecit,ergo gloria datur gratis si datur gratis ergo ad dantis stat arbitrium

matio. 3 Tertio.Hoc idem probo exemplis. Sicut enim materia cu sit una in omnibus gruerabilibus Se corruptibilibus,ut habetur primo phisicorunctS et i tu. po est assignari ratio quare una eius pars sit subi do pul- forma hominis,& alia sub forma equi,nisi diui-chra. na Voluuias. Similiter,quare deus,hoc uoluit eu

169쪽

rere,alsum uero reprobare,non est alia quaeredamulo nia diuina voluitas,quiac.t diximus diuinae voluntatis nulla est assignanda causa, α ad huncisensum loquitur Apostolus ad Rom.de Ia Romi βcob et Esau dices.Cuna.n.nondum nati Hassent aut aliquid egissent boni aut mali,ut secundum Heditonem propositum dei maneret,non ex operibus. Loperatis,sed ex vocante dietum est ei. s. Isaac, quia maior seruiet minori sicut scriptum est Iacob quidem dilexi, esau autem odio ha-

IPraeterea auemadmoda alia non potest assi Aliaua i

gnari ratio quare iste lapis ut in parte illa parte litudo. ais,& ille in alia,nisi volutas artisicis,sic in pro sito, ire hie sit pdestinatus, sc alius no,nulla alia ratio respeetu dei,nisi diuina volutas etc. Item Sicut nulla alia est quaereda caula,quare tifex,ex eadem massi vitri hoc Vas fecit pro .charismate saneta aliud autem ad tenendu vinuari mensa regis,aliud vero in c5tumeliam,nisi ar vitrium ipsius ar tissessata cui voluerit deus ab memo hunc eligere, re alium reprobare,ex parte ipsius diuinae voluntatis , stultum est aliam quaerere causam, nisi quia . ita uolui et sibi pla I i it,i venit hoc ex occultissimis tamen iudiciis eius, schoc est mod ait, scribens apostolus ad Romanos Aio altitudo diuitiarum sapientiae Se Rom. raesentiae des,quam incomprehensibilia sunt iu-

dicia eius et inuestigabiles Viae eius. uis enim . i.

πη uit sensum domini. aut quis consiliarius eii s fuit aut quis pri or dedit ei Sc retribuetue ei. uonia ex ipso,& per ipsum,& in ipso sunt se somnia, ipsi honor gloria in secula seculo/ sum. Amen.

170쪽

Rado Q uario consirmatur aullioritate Diui Aum Augusti. contra Pelagium,inscrutabilia,inquit, scincon prelietibilia,nolo ut interroges,quia quod lego,

credo,& uenero non autem discutio . Q uis est

autem homo,qui respondeas deo. Nunquid est figmentum et,qui se finxit,quare me ne sedasti. Haberet enim potestatem egulus luti ex ea dem massa aliud quidem uas facere.in honor' so aliud in contumeliam,sed interroga eum qui dixit, Lemo uenit ad me,nisi pater meus inlacerti illum,& no omnes capiunt verbum,nisi cui clas .' tum est, Se uobis datum est nosce inisteΘm re Ioani eoelorum,caeteris autem non est datu sc it

Ioan tum Nemo nouit filium nisi. patero patre quis nouit nisi filius tu cui uoluerit filius reuelaue

.sicut pater suscitat mortuos,& uiuificat,ita filius quos vult vivificat,& quia spiritus ubi vaecipirato non potest homo a se facere quicqua, Hai illi datum fueritidesuper,Et iterum interroga qui dixit,vobis datum est pro Christo non lum,ut in eum credatis, sed etiam pro illo patiamur' nouolentis, que currentis,sed miseretis est dei.& cui vult miseretur et que vult in RO s irat.Et spiritus sanctus dona charisinatum sum s.corr diuidit singulis prout vis,non prout volunt quibus voluit,& non qui voluerunt M. a uita xo Quinto hoc idem insuper Gfirmatur alia in Grego, thoritate beati Gregoriiin o.libri motalici ea Multos inquit videmus quotidie qui iustitiae hace res edenter & tame ad gnem suum,nequitiae

obscuritate tenebranturo multos celIdmus pec ' catorum te'ebris obuolutos,&tamen iuxta vim suae terminum repente reddi iustitiae suae litis ros. Multos enim nouimus, semel inuenta via