장음표시 사용
381쪽
huth,voluerunt ipsum constituere rege. beatos se putantes si talis ac tantus rex, ut erat Christus verus deus de homo,infinitae virtutis eis domina iretur quibus Christus Amea Amen dico vobis quaeritis me facere rege non quia vidistis signa,
sed quia maducastis ex panibus & saturati estis, operamini no cibu qui perit sed qui permanet' invita aeterna que filius hominis dabit vobis Iu daei)auis est iste cibus, Christus Cib. iste est Dialogus panis optimus IudaeoNuuuid iste panis melior est pane que dedit dias patribus nostris ad vesce &iud os
M.Nam patres nostri manducauerunt Maria iri
deserto sicut scriptum est pane de coelo dedit eis inaducare christus Amen Ame dico vobis noMoses dedit vobis pane de coelo sed pater meus dabit vobis panem de coelo verum, panis enim verus est qui de coelo descendit et dat vitam mu do,cIudaei,Domine semper da nobis hunc pas, Christus,Ego sum panis vitae,patres vestri ma ducauerunt mana in deserto de mortui sunt, hic
est panis de coelo descendens ut si quis ex ipso . A
manducauerit non moriatur Ego sum panis Vi
uus qui de Ocelo descendi. si quis maducauerit ex hoc pane vivet in aeternum. Ecce quam apertissime christus dicit se esse panem,et inde subdit, et panis quem ego dabo caro mea est pro mundi vita ut luce clarius ostendat pane que daturus est esse carne sua,litigabant diro Iudaei ad inuicem dicentes, O uomodo potest hic carne suam nobis dare ad maducandv.Christus, Amen Ame . Udico vobis nisi manducaueritis carne filii hois,et
hiberitis eius sanguinem,non habebitis vita in . . . iavobis. Qui manducat meam carnem , et bibit meum sanguinen habet vitam aeternam , et ego
382쪽
tesuscitabo eu in nouissimo die,Caro enim mea, vere est cibus sanguis meus vere est potus. Ecce dieit vere,id est non figuratiue m. mistice neque signiῆcatiue sed spiritualiter deo subdites manducat meam carnem,& bibit meu sanguine in me manet,et ego in illo. ergo sub sacrameto eu charistiae est vera caro,ac verus sanguis Christi, I re ex cosequeti ipsum corpus gloriosum, quod quemadmodum est sphituale ita est verus spui
in tualis cibus animae,quare&c.ῖ-contra aduersantur haeretici per illud quiri in eodem dialogo Ioannis habeturiNa Iudaei aut dientes,& multi ex discipulis eius dixerunt,Duo rus est hic sermo,& quis potest eum audire, Se ieriit retro.ex quibus Christus spiritus est qui Haeretico vivificat caro no prodest quicquam.Verba quaera obo. locutus ianti vobis spiritus vita sunUideo ut tipsi asserunt verba Christi intelligenda sunt spiritualiter,scilicet de manducatione spirituali fidem tantum,non autem de sacramentali maducatione t catholici vere Bitentur. Respota Sed pro huius obiectionis xesponso motandum est primo, quod corpus quodlibet Vt pa nis vel caroseu alia res comestibilis 'potest dupliciter comedi a trahis . corporaliter. s. & spiii
tualite Primo corporaliter, quotiescunque commeditur sub corporalibus accidentibus, videli cet cu in comestione alicuius rei percipitur esus PQdus,color,odor,sapor.i. dulcedo vel amaritu.
Duplim do, si huiusmodi res couertitur in substantia alitest come ti,tuc quippe vere Se corporaliter comeditur. di corpus cui caro uituli vel agni, seu panis. Secundo m5 potest aliquod corpus comedi spiritualiter,nsi dico autem spiritualiter, id est per sdem. Nnum,
383쪽
sed spiritualiter,quando comediem non sub ac iopthnscidentibus corporalibus,de quibus exeplum cla lici propo rum habemus, de optimo vino multoties lambi illocat seu distillato quod quide vinu per huiusmollitudo idi distilatione amittit colorem, saporem,& odo , rem uini,tamen ibi renianet essentia, Sc substan t ctia,ac Virtus ipsius vini, ita P vim remaneu spirituale,cum igitur bibitur,quia non sumitur sub accidentibus corporalibus,ideo spiritualiter bibitur,itidem patet de sulfure lambicata cuius tantuvirtus Se spiritualis essentia remanet,semotis sulsuris accidentibus,ac caeteris corporeis conditionibus,&ita de herbis ac ceteris rebus labicatis. Sic dicedum est de corpore Christi quod do cqmeditur,sub speciebus corporis,ut putabant Iuodaei Sc multi discipulorum Christi. Qui ut supra diximus audientes Christum dicentem Nili maducaueritis carnem filii hominis,et biberitis eius sanguinem non habebitis vitam in vobis,din .runt,Durus est hic sermo, auomodo potest lila nobis carnem suam dare ad manducandum. Et abierut retro propter duritiam sermonis eius,Intelligebant enim carnem suam manducandu corporaliter,id est sub corporis speciebus Se sub materialibus conditionib.quomodo in cadauere uεditur,aut in macello praetiatur,ac deuotibus lariatur Et ideo fuerunt scandalizati, unde Christus agnoscens quod inter se murmurabat dixit, Ioc vos scandalizat quodT dixi carnem meam auo se bis manducandam, sed cum videritis filium ho ela minis ascedete ubi prius erat in diuinitate. s.lue
videbitis quia no eo modo,quo putatis corpus. meum erogabo vobis vi morsibus consumatur, .ces Pquia cum ipso corpore integro utique ascensurus .
384쪽
sum inccxlam,Recedentibus autem: illisa Chui' i si 6 Se duodecim apostolis manentibus illos in- , Qualitet i : struxit de eo quod dixerat , Spiritus inquit inaducas 'qui vivificat,caronG prodest quicqua. uomo ixpi cor- do scilicet illi intellexerunt carnales discipuli,cari pus panis nem Christi carnaliter manducandum, Spiritus est qui uiuificat,id i est caro mea spiritualiter sumpta vivificat,verba quae locutus sum ad uos scilicet de carne mea maducada spiritus Sc uita, sunt,id est spiritualem habent intelleetum secundum quem caro meae vitam praestat,scilicet sumpta spiritualiter sub sacramen o. Manducatur igitur, corpus Christi vere dc realiter, sed non coeporaliter, t arbitrabamur Iudaei, id est non sub propria speciae carnis delineamentis corporali. hus, humano,corpori conuenientibus, sed spiri. nialiter,id i est sub specie aliena sub qua latet, scsic non subiicitur alicui corporalium sensum,sub qua specie habet quodammodo modum existendi spiritus, quia ibi est modo inuisibili Se insen sibili. Et haec siquidem manducatio spiritualis,
vere est manducatio sacramentalis, quae opponitur manducationi corporali seu carnali,de qua
intelligebant Iudaei, ut supra dictum est. Et sic patet responsio ad obiectionem, qualiterque in telligenda sint verba Christi.
i. J . De modo essendi Christi. iin Sacramento.
Optimus κ Τ ut clarius intelligatur, modus existendi discursus ocorporis Christi sub speciebus panis δέ vini, qualiter manducatur Sco sumitur a nobis. Notandum est secundo quod elementa omnia
Ttriplex pariter mundus 6c homo , habent triplex esse, esse terrae. Videlicet corporale, spirituale , Se coeleste abi i
385쪽
mlita adtero perlaetius Tetra hanm haberium esse corporati , in hoc trigmo elemento , quod
bimis corporalenia Spirituale vero in homi i a tin Ine de quo dominus, Terra .st Se in terram reuerteris , ibi enim existio spiritualiter , id est non 'i'
sib propria, specie terrae Pae suis accidentibus corporalibus. Coeleste vero esse suum haber in coelo etapite quod quidem coelum proprie dicitur terra ad instar istius inserioris elementi ter. Psal. a orae, ob firmitatem , stabilitastin & immobilita. c. rem,de qua Pualmista.Credo videre bona domi a 4ni in terra uiuentium , 5c alibi Portio mea do/mine interra viventiuinatem Benedixisti domi . .m terra tua dec. Similiter modus existedi aquae triplex materialis in suo esidet elemeto Dualis aute i ta modus esperioribus aquis de illius Psal. Et aquae quae su- seudi a Per ccet 'sunt laudet nome diai.Ex ubus simpli quae .chre purissimis aquis sormam est coetu christat Psius 4 stiria supta firmamet, in quo aqua habet suu esse spirituale Sc sic firmamsitu diuidit aquas male viales,ab aquis spiritualib. Modus vero essendi aquae spiritualissimus 3d coelestis reperit in ipsa
Zama spiritussan de qua Ezechiel. Ecce ego ef- Ezec. 3si mra super vos aqua mundam, dc mundabimi ni ab Oibus inquinanne is vestris. Et alibi. Vidi ET . 'aquam egredientem de templo &c. Esaias quom Esaioz.sset nata bes filiεteli Venite ad aquas. Item C liri Ioan stus in euangelio 1oannis aut biberit ex aqua Ioan. qua ego dabo ei, no sitiet ultra Sc infra, Si quis sitit, veniat ad me,bibat &e. Aer insuper male vialis in suo uiget elemeto , si alis vero in cof- TripleκPore humano quiquidῆ aer ob nimir eius subti aer. litateri, spiritus appellatur,de quo Propheta. Os Psali i 3 3
meam aper ui α attraxi spiritum id est subii
386쪽
sis sinum aere. Aer autem coelestis in sphera Mee curii reperitur siquidem planeta ille de n tura est Ignis triis aeri Pari etiam ratione,Ignis triplici gaudet esplici gau sentia. Lmateriali in hoc inferiori, cle materialidet esse. igne, spirituali autem in so sphaera. ui ob eius raritatem, Se spiritu litatemfxistens sub conca uo orbis Lunae non percipitur Ursu. Caelest i vero Se spiritualissimo esse gaudet in spiritu sandi eho qui in linguis igneis super Apostolos appa .i tu it Wxb' igma Rmoris plena proferrent,leis
gem P igneam praedicarent'. Ab his quo Ῥ none munJi quin Mundus triplex habeat esse materia-la videlicet, in hac universali fabrica , Se spiri. ii: tu te in homine qui microcotaus nuncupatur D I id est paruus Sc spirgua is mundus. At suum esse finiritualissimum habet in deo, qui architipus
1 o supremus dicitur mundus. Vnde Ioannes lor i mens de filio est. In mulaeo erat.i4n parte teste Augu.4uare perpulchre dicitur . Mundus muta dum creauit uisibilis Uisibilem , aeternus tem
poralem, simplicissimus compositum . infini. tus finitum, supremus mundus infimum mun Uex l dum fecit,Deni v homo triplex reperitur , pes horio mus camalis seu animalis homo quem Deus is
Gm.a mauit de limo terrae,qui Vt ait apostolus rio precipit quae Dei sunt,seciindus homo spiritualis faeius ad imaginem & simiIitudinem dei,Tertius Genit i homo spiritualissimus Se caelestis erit quilibet
beatus,post generalem resurre monem, de quo, Gen. t ς Paulus seminatur in corruption surget in incorruptiora seminatur in ignobilitate, surget in gloria seminatur in ingrmitate, surget in virtute,seMA . minatur corpus animale surget corpus spir ituale paulo post.Primus homo de terra terrenus sel
387쪽
esdo homo de caelo caelestis qualis teramus, iles Sc terreni,& qualis caelestis ales Sc caelestis igitur elementa omnia pariter mundus Sc homo triplex habent esse&c. . Sic gloriosum Christi corpus hoc triplex habui esse.Primu fuit tali materiale sensibiles pas Ruxi 0r insibile.quod de sacratissimo virginis utero traxit ς Pro 6e illud quid e corpus,secundum tale esse mate. γriale poterat videri,pati,comedi, ac dentita seu morsib.dilaniari,secundum quem modum comedendi arbitrati sunt Iudaei, hristum dixisse.Ni si manducaueritis carnem sisti hominis 5cc.ut ostensum est supra. Aliud insuperesse habuit sanctissimum Christi corpus immediate post resurrectionem scilicet spirituale Sc gloriosum,secundum quod latet in sacra mento altaris sub si --secuneiebus panis uini,ideo non est mirum si in ho do chrl-.ma consacrata non videtur,aiori languitur, non sti esse. Ponderatur,non frat gitur ad diuisionem spetie, rum non percipitur eius odor, nec saposilicet ibi vere Se realiter existat,quoniam de ratione corinporis spiritualis, & glorio de omni corpulenta
carere materia,pariter Sc corporeis accidentibus propter eius gloriam,impassibilitatem subtilita rvi a statem agilitatem,quae sulit corporis gloriosi dotes . . ,
et sie hoc secunda esse spirituale valde peristius χ irarest illo primo corporeo esse;Corpus igitur illud Christi gloriosum ab omnibus corporeis condi,tionibus.abstractu, sub spetie panis Vere madui eatur a nobis sacrametaliter et spiritualiterquod .: telare ostenditur per illud quod ait Christus.D- Dario qnis quem ego dabo cam mea est pri mundi vita. iEcce Christus exeresie dicit panem que daturus ' Lasi, iest esse catilam suam. it igitur haeretici 'hoc ne iri nota
388쪽
Claristum mendacem. . e. . Paulo post subdit; Caro mea vere est cibum Sc lariguas meus Mere est Dius cibi enim duo constrita: G -ro Christi parite,
t haru Iudit, 'itur eviaribus hominis qui cum sit spisu haγ non autem carnalis seu.
hit meum sanonem in me manet,& ego in illo Ecce quod ibi xminet loquitur de cibo carn
pere fidem inta,em Christum in nobis pergratiam deniinpernos cum illo. r eius gratiae et glo-m Rd si emis In mu st Hilitas illius cibι
De tertior, .Aliud demum esse singularissimu diabet chrichristi . . inKaelesti gloria; binori sub liquibus spe
modus escisse uid . 'siumus igitur dicere Um habui sendi cor se triplice essendi modum, primum corporeum
ri habet in sacrameto habet in caelo ad glorificari corporale. αtionem, quinuale,idem sunt πιι sed differunt vi pe-
389쪽
nes accidentias corporis conditiones. Nam dicitur cQrporale,prout subiicitur corporeis qualiti libus acccidexib. Spirituale vero .prout abstra ditam est ab omnibus corporeis coditionibus,de cuius notabilis veritate perpulchril exeplum ha themus in Apoca De illis qui venerum ex ma- .gna tribulatione de dealbaverunt stolas suas in se .
sanguine agni. Cum . sanguis sit ruber. Quo
modo potest vestimenta dealbare . Non posset quidem,si sanguis ille sub qualitatib. ix accidentibus sanguinis remaneret, sed quemadmodum sanguis,st per multiplicem lambicationem ex
trahatur , amittit illam corpulentam materiam,
aliaudi sanguinis qualitates,5 sic evicit spiritualis et albus. ita ira a posito sanguis christi in cru perputice lambicatus et purificauis post. r. surrςctione si chromebamul cu carne esse stus est spiri uali .i. abstra eius pluin pro a materialib.conditionibus, quare in illo de lin posito,bantur Vestimenta hoc est bona opera saneto rum,quae per vestimeta significantur oti diuina acceptatione &c.Ex quibus omnibus colligitur--. .u quatuor elati genera hominu sumentiu christi corpus. Aliqui n. sumum illud no aute sacrameta liter,nec spiritualiter,ut sunt lueretici,n6 putates esse christi corpus vere in sacrameto altaris,nisi
tantu in signum. Alii vero sumiit tantu sacridme uiuot taliter,et con spiritualiter,qui licet cu fide tame generiti.
sine gratia, charitate accedunt. Nonnulli aute hominuspiritua: liter tantum. sumunt,qui no aetu sumentes christi corpus per fidem tame iri societatem es histi fidelium assumuntur,seu firmius in fide solis xur eorpus. xpoch sortius per fide et dilectione coniungiatur. At pleriq; liniui sacrametaliter,et spiritualiter suscipiunt jacrametum,qui et veru christi corpus
390쪽
manducant pariterque consequuntur illius cieramenti essedium,scilicet gratiam. De comestione enim sacrametati Se spirituali simul loquitur do Mati. 1 o minus ibi, Accipite de manducate hoc est cor. Isa.o meum,in comestione vero spirituali tantumanducaueritis carnem filii hominis, et biberius eius sanguinem non habebitis uitam in vobis,quare &c. Secunda principalis ratio. ς mundo principaliter pro eadem conclusio/O ne, ad ostendendu sacratissimsi christi cor Us esse vere et realiter in sacramento altaris,sub
cie panis Se uini, testes sunt omnes Euange listae, una cum Apostolo Paulo . Qui nihil ex
Matth.Accepit inquit paue .cte benedixit aevi . fregit,deditque discipulis sitis ait.Aeeipite de
Mδrca,t4 manducate hoc est corpus meu, de quo et Mar. ait.Manducantib.illis. cepit Iesus pane 5d benedices fregit Se dedit ela Sc ait. Sumite hoc est cor Lucae. a a pus meu.quib.consentit Luc.dicens.Accepto pane gratias egit & fregi de dedit eis dicens. Hoc est corpus meu quod ero uobis datur.Hoc facite
in meam comemoratione. loam quom refert uerba saluatoris,simul et veritate,& utilitate huius Ioan. 6 sacrameti denotans,qui ait. Panis que ego dabo caro mea est pro mudi uim,de sequitur.Nisi maduca.carallii hominis Sc bibe.eius sangui.no habebi.uita in nobis.qui maducat mea cam de blbit meu sanguine habet vita aeterna Similiter et ori Pau.ad Corinth. ait. Ego enim accepi a domino quod Se tradidi vobis. i. mysterium corporis Sesanguinis domini, post Apostolos Sc Euangeli 'as reuelauit mihi dominus, quod est manta