Disputationes aduersus Lutheranos per diuinarum scrip. theoremata eorum dogmatibus opposita. Ioan. Maria Verrato Ferrariense carmelita authore

41쪽

DE FIDE OPE. AC MERI.

Paulus contra dudaeos,u tantum o deo peesb. 'er i gloriabantur, ipsius Abraae fidem commendat xul υ sum sibi aduersi Apostoli,dicit aute opus et omnicius notum Abraham filium suum immoti landum obtulit deo magnum opus.sed ex fide. laudo super edificationem operis,sed video fidei, fundamentum,laudo fruetum honi operis, sed imfide agnosco radicem. Si enim hoc praeter fident . recta,faceret Abraham,nihil illi prodesset' qua leonin opus esset illud. Rursum si sie teneret q. dem Abraham , ut cum ei deus impetret offer te sibi immolandum filium suum diceret apud

semetipsum, non facio et tamen credo,quia mo etiam contemnentem iussa sua liberat deus adea

sine operibus mortua esset,& tantu radix sine fruetu sterilis ato arida remaneret iuid ergo. debemus nulla opera preponere fidei. i ut ante fide quisit dicatur bene operat us,ea.n.ipsa ope ra quae dicuntur ante fidem,quamuis videantubhomini udabilia , inania rame sunt, nem. ergo computet bona sua ante fidem,quare ubi R l, ' des nouerat bonum opus non erat, honu opus intentio facis,intentionem fides dirigit ergo fra

tres ex fide iustificatus est Abraham. sed si fida

opera non maecesserunt,tamen secuta sunt. Non

ergo Iacoba apostolorum Paulo,sed ipsum Pau, tu ipsi Paulo opponamus, dicamus ei,o Paule

cum dicis, arbitramur hominem iustificari sine operib fur alibi dicis, fides est quae per dile,ctionem operatur.& alio in loco Se si fidem ha. , heam ita ut montes trafferam, charitatem au

tem non ,habeam nihil mihi pr.dest ergo si ni. e. tits hil tibi prodest fides sine charitate charitas igi. tur ubi fuerit necesse est ut operes, fides c. ipsi

42쪽

Per dilectionem operatus quomodo ergoncatur homo per fidem fine operibus. Responderet ipse Apostolus, Propterea hoc dixi o homo me quali de operibus tuis presumere videreris et merito operum tuorum, accepisse fidei gratiam, inoli ergo presumere de operibus ante fide,noue ris quia peccatorem te fides inuenit .vc.Constat igitur ex dietis, opera ante fidem non iustifica. re,de quibus apostolus loquebatur, fides aut vi operibus bonis esse non potest una cu illis valet ad hominis iustiῆcationem is c.

Zuarto re sciant heretici Lutherani quodn5 4.Resp6.

desunt nobis respostanes ad falsas eotu obiectiones etiam aliter respondetur. Alia in veteri u efuisse praecepta moralia illa. s. quae nunu fuerunt Tocata,videlicet praecepta decalogi,quae etiam Christus conurmauit, impleuit,fic secundum veram eorum interpretatione, stupra monte dilucidissime exposuit. Alia vero iudicialia,vi oculus pro oculo, put pro capite,ις iumentum pro iument pariter et Iegalia. de tactu morticinii etnmestione carnis porcinae , ix huiusmodi,quae Christus reuocaui ex quibus tamen iudari arbitrabantur se iustisscari, de hoe est quod paulus ,

alibi,scientes autem quod non iustificatur homo ex operibus legis videlicet et iudicialis.& derin Verbis prae 'dictis si rigrauit conuersationem apostolicam.

tio .lee Mosaicae,quae non modo proficua erat cum essent evacuata,sed danosa,quia prohibita' non vult igitur pau.abnegare obseruantia ma

43쪽

- , DE FIDE DPE AC MER I.

datorum quia hoc repugnare, diceti. vis lad vita ingredi, serua madaia, sed potius exclu in id re legalia Moysi,q ibita erat, qn praedicta

verba dixit petro et cu discipulis, ut pater,si antecedetia verba diligeter inspiciamus,quae habe , tur iri. 1.Gal. c. pa igitur moralia st in fide sint faetii no negat apostolus quin iustificare valeat, Ito. quinimo ipse Ro. a. hoc ide asserit dices. N5 o. auditores legis iusti sunt apud deu, sed et faeio ires legis iustificabunt , ut si ra allega tu est, ex

quibus euidenter constat, quod licet paulus .d Iacobus videantur in verbis inuicem aduersari, quia laborant in equivocis. Sunt tamen in semetia Se ici veritate eonformes quare Sec. Quinta Quinto et aliter ad Lutheranoru obieetiones respolio pariteri ad easde diui Pau. auilaoritates rndere alemus, O quare est notadu qa minu fides viva et formata caret bonis opib.cu illa sint de intrinseca ratione eius,duplicia in sunt opa bona, Duplicia quaeda intrinseca,ut dolor de peccatis,proposixuvδbQλ no peccadi,dileetio dei et Oxunt,spes in deo.&c. sine his.n nuna est fides vera iustificas limine,

alia uero sunt opera extrinseca,ut deu laudare, sanctificare festa,ieiunare,orare,eleento nis pauperibus erogare,& similia, sine quibus interda' est fides viva Sc vera quonia no semo adest ia cultas huiusmodi opa agedi. remanet in Opost, Duple vim operadi ideoqi duplex inuenitur iustificatio, iustisca ddam n Ξt ex fide tantii seclusis exterioribus honus operibus,quaeda vero fit a ter fide Se opera exteriora bona simul exepli causa,as existens

in peccato mortali, ex intrinseca dei vocationecsiuertitur ad deu per vera cordis contritionem,

tune illico deus ei gratia et iide elargitur, eo O

44쪽

tuinqua deest facieti qd in se est sedes autem illa seu gratia insula,cu st donu dei iustificat ipsum remittedo ei peccatu,et haec sudem est illa prima riudes que reddit holem iustu sne oobus legis.cu 'aut fides illa,sit viva,& arbor bona risi pol diu permanere sine fructibus,qua de re statim paenitens ille incipit dei obseruare pcepta orare, ieiu nare,eleemosynas paupibus erogare,ex OPibus,

quibus insuper denuo iustiqeatur iuxta illud ioanis i Apoc. ut iustus est s.fide iustisscet adhuc Apociarnde. s.& opibus simul in illis incessanter pseue. rado qd clare liquet se illud quod imediate sub

dit dominus . Ecce uenio cito Sc merces mea mecum est reddere unicuiqi sc opa sua, de hac quo b duplici iustificatione aingulare exempluhabemus,de Magdalena in euangelio Q cu prius Luc γesset iustificiata ex fide,et cordis cotritione,denuo veniens ad Christu genibus Ouolutis,et lachryniis plena audire illa meruit voce omni locu uditate plena,remittutΠr tibi peccata multa,quoniadilexit muliu,quae nimiru fuit eius secunda iusti, simul,de illa aut prima

ruitinca tione,quae fit tantum p fide. gratia, sor te Ioatur apostolus scribes Ro. et Gal. de securi Gene et stda Vero apost.Iacob. qd ex singularissimo liqt Ro. exeplo,Na Abraha primo iustificatus fuit, hac prima iustisicatione , prout in Gene. scribitur credidit Abraham deo reputatum est illi ad ' limitiam . quod allegans Paulus euidenter ostera

dit, quod illi qui iustisscantur hae prima dei iustificatione, quae et ex prima gratia et fidae ri iuri,non ex operibus iustificantur. quia nondu inceperunt operari, opera videlicet exteriora et i meritoria , Dixerat .na prius apostolus. . Si.

45쪽

FIDB op B. AC MERI

Abraham ex operiti legis iustiti catus eii, habet gloriam se non apud deum, quoniam opera illa Gene. ς praesupponunt iidem. fuit ergo Abraham prius ex fide iustificatus,credens semen situm multiplicari sicut stellas coeli ex semine quo. suo filia

dei sumere carnem ad saluandum electos, cu dictum fuit ei a domino,suspice, coelu,et nnmerastellas,si potes,sic erit semen tuum, sed quoniam Gene,aa fides Abrahae erat uiua,et arbor bona deo no poterat diu permanere sine operibus et fructi hus bonis, tam exteriorib. u interioribus. Propterea voluit sacrisscare deo iubente unigenitu

filium suum,et sic iterum iustificatus fuit ex fide Sc operibus simul,let hoc quidem est de quo

loquitur diuus Iacobus dicens, abraham pater noster norit ex operibus iustifidatus est. ollare Isaac filium suum super altare vides quoniam si des cooperatur operibus illius,& ex operibus R. des consumata est.& suppleta est scriptura dicens,credidit abraham deo & reputatum est illi ad iustitiam, Ac amicus dei appellatus est. Quare concludendum est contra impias Lutheranorum scholas,aduersusin omnes scripturarum dilaniatores,opera nostra bona non tantum esse a Author deo praecepta , Ut placeant e sed necessaria esse, hie ppul ium maxime ad hominis iustificatione , ex qui chre Opo bus insuper lucide clarent duo illa quae ex coclusitu con sone sequutu et ex consequenti, patet secunda cludit. nostrae coclusionis manifestissime cli resposionibus quincri ad obiee iones quare dec Authoritates simul ix rationes pro tertia parte conclusionis.

TErtia pars conclusionis est quod quilibet viatorcssiuina protegete gratia etiam con

46쪽

DE FIDE OPE. AC MERI. it

digne et ex debito iustitiae meretur vitae aeternae mercede,quae ude pars prius Veteris testamethdeinde nouae legis testimoniis demonstrabitur. Primo Dominus ostendere lucide cupieres separatissimum esse ad praemiandum bonoru opera dixit ad Abraham,noli itimere, ego ero merinces tua magna nimi Hieremiae quoque , quiem scat Vox tua a prolatu,et oculi tui a lachrimis, quia est merces operi tuo ait dominus, cui concordat illud quod ait elatas, Ecce diis deus itortitudine veniet, et brachium eius dominabitur,ecce merces eius cueo,et opus illius cora illo &c. Praeterea regalis propheta Dauid , cupiens ex suis operibus praemiari dixit. Obseruabo me ab iniquitate mea et reddet mihi dominus secundum iustitiam meast alibi inclinauit cor meuad faetendas tu stificationes tuas in aeternum M. Pter retributionem 5de. Amplius sapientissimus Salomon in pioverin hiis hoc idem asserit dicens Impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam,merces fidelis et ille idem ici sapientiae libro,bonorum operum glotiusos est fructus,et infra , iusti in perpetuuviuerit,et uoud dominu est merces eorum, et adhuc infra subdit deddet deus iustis mercedem laborum suorum Ecce qualiter sapientissimus ille Salomon sapientissime docet,mercedem comerisurari operibus bonis igitur homo ex bonis opetibus diuina protegente gratia meretur. aeterno rum bonorum mercedem. Rursus ille idem in ecclesiastico itidem intecdicens qui timetis deum credite illi, et nori eua cuabitur merces vestra,cui nimirum fauet illud

crassii clarius subdit,Misellaordia iaciet locu

esaiae. a

47쪽

unicuique,secundum meritu operum suorum,Hhil.n. apertius loqui poterat sapiens ille. Ruth. a - Proinde prophetam Ruth, no latuit mercede pro operibus dari cu dixit,reddet tibi dominus' ' Pro opere tuo et plena mercedem accipies a diro f i. Israel,ad que venisti,et demu Azarias dixit ad omnem Iudam et Beniamin,dominus vobi/sta quia fuistis cit eo, si quaesieritis eu,inuenietis, aut derelinqueritis eu, derelinquet VOS,ex hus verbis,innuli maxima hominis libertate,deinde subdi confortamini igitur, et non disbluatur manus Vestrae.erit.n.merces operi vestro.

Post veteris testimonia legis, sequuntur alia noui testamenti,ut intelligatur idem spiritus es.se historiarum utriusque legis. Subditan. domi

nus in euangelio Matthei enumeratis octo beau' iudinibus.Gaudete et exultate ecce enim merces

vestra eopiosa est in coelis , Merces nauue dicie P ῶς', ' alleuius meriti precedentis merces. Sunt mi cor relativast ideo simul natura,quare posita sepo/nunt,et perempta se Perimunt,dicuntue quoque ad conuertentiam , hoc est mutuo se inferunt in . . bonam consequentiam, nam posito praemio po/O nitur et meritum et contra Haec est enim consequentia formalis. Iste praemium est adeptus,igitur tale meruit praemium,Ideo si per falsam haereticorum opinionem nullum datur meriar, linium insuper dabitur praemium,merces nepe praesupponit meritum sicut pater filiu . et filius patrem. Aliter meritu et Iimiu nsi essent correllat ua quod Veritati dissonat, ideo si deus operanti

o. hus bona mercedem promittit aeternam, sequi tur illos ex bonis operibus talem mereri merce

dem,cul etiam arridet illud quod paulo post se

48쪽

quitur dominus 'dicens. Attendite ne iustitiam

vestram facietis cora hominib-VeVideamini Rb Maiis. aeis,alioun mercede non habebitis apud patrem . 'vestru u est in coelis.igitur per oppositum Et infra,auicuque pol se dederit uni ex mini . . mis istis calicem aquae frigidae,non perdet mei cedem suam ,et rursus in eodem euangelio infra Mati. roclamat procuratori suo dicens,Voca operarios et

redde illis mercedem , eo quod paulo ante dixe Matri rorat,et quod iustum fuerit dabo vobis. Praeterea,idem concludens in euangelio Ioan Ioa. ς innis Saluator noster inquit,procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae , qui vero mala in resurrectionem iudicii x quibus Christi uerbis apertissime concluditur opera nostra bona, - non tantum hominem iustificare, verum etiam esse aeternae gloriae meritoria. cum per illa valeat unusquisque mereri aeterna semia poptata, quod tandem in extremo iudicio ostendet idem domi si AmuS comemorans opera misericordiae,quibus iusti salvabuntur.dicens esurivi et dedistis mihi manducare, sitivi et dedistis mihi bibere deci in Mau.ης de subdit,venite benedicti patris mei percipite regnum quod vobis paratum est ab origine madi Mali autem qui huiusmodi misericordiae opera neglexerunt damnabuntur.

Proinde apost. pau in. a. epistola ad Corim.it Cor. 1lud idε alte tur dices. Vnusquisque mercedeaecipiet secundum suu labore,et paulo post, id quod in praeserui est mometaneum et leue tribuliationis nostrae, supra mota in sublimitate aeternu gloriae podus in nobis . cui fauet illud qd ad Colo.ait. Quodcuque facillae,exato opami Coloss.

ni,sicut domin et non hominibuKRutes quod

49쪽

a domino accipietis.retributioncm haereditatis.

ivr i Ampii ' Rd phi Mihi vivere Christus est,et

'hili. , o lucxum,omne.n.lucrum est alicuius meri-P ' ti praemium igitur,et infra, cu metu et tremore vestram salutem operamini sic. Rursus aute adhaebre, ς haebreos inquit,Non est iniustus deus ut obliuiscatur operis Vestri,et liaboris ex charitate susce pii. Item adhuς infra,beneficentiae,et communio. : Dis nolite obliuisci.Τalibus.ri. hostiis promere

tur deuS etc. .

Denique Ioannes in prima canonica inqui Filioli nemo Vos seducat,qui. n. facit iustitiam tu stus est,sicut et ille iustus est,si ideo qui facit iustitiam est iustus. sicut et ille iustus est,ergo pro iustitia a iusto iudice iuste pmia adipiscetur etc.

x. Ioan 3 In secunda vero canonica iterum ait,Videte Vosmetipsos , ne perdatis quae operati estis, sed ut mercedem plenam accipiatis. At dominus tacio Apoe.a a dem in Apoc. tertiam hanc nostrae conclusionis partem lucidissimae cocludit dicens. Ecce venso cito,et merces mea mecum est reddere unicuita . secundum opera sua.' Si igitur tantum unum,uel duo, aut tesa scripturarum testimonia adversus haereticos sufficerent,quanto, magis tot et tantae diuinarum literarum auctoritates,et apertissima testimori propoorum di situm nostrum comtud:re valebunt,Habetis igiexoru epi tur haeretici distinctas rationes et authoritates logus.' : pro trib. conclusionis nostrae distinctis partibus aliquib.N.Qstensum est,opera nostra necessaria es, se ad hominis salutem aliis auteni illa hominem reddere iustum quibusdam vero glitis, Io G . monstratum est,quemlibet viatores n gratia

tae aeternae'

50쪽

DE FIDE OPE. AC MERI. 3ν

eae aeternae mercedem.Modo autem superest pro .hare ipsum talem aeternam mercedem mereri de

condigno ut dicitur Rex debito iustitiae quod

sie ostenditur. Primo Salomon loquens de Wxatis & retatis a deo inquit Tentauit eos deus . . e inuenit illos dignos se. Item pau.ad c oloss. Dignos nos secit in partem sortis sanetarum sec. Praeterea in euangelio Luc.& ad Tinicularibitur Dignus est operarius mercede sua. Proinde apostolus de se loquens ait,honii cero tamen certaui,cursum consumaui, dem seruaui. ideo reposita est mihi corona iustitiae quam red det mihi dominus in illa die iustus iudex si reddet iustus iudex,ergo secundum debitum iusti. tiae quod est pi semia condonare condigne, Se si reposita est paulo corona iustitiae,igitur decondi gno et ex debito iustitiaς miabitur,quod erat spositum probandum, quare concludendum est quod si homo ex operibus b0nis in gratia operatis,meretur de condigno et ex debico iustitiae,ultae aeternae mercedem , quodκtiam opera bona saluant,et vltra igitur iustiecant,plus.n. est sal/uare quam iustificare teste amstolo. uos prae destinauit,hos uocauit quos Vocauit,hos iustiti. cauit quos vero iustilacauit,hos et magnificaule iustificatur quippe homo per et tiam, magnisi catur autem per gloriam quare plus est saluare quam iustificare si opera iustigcant igitur necessaria sunt, ad salii tem, et sc a primo ad viti.

mum ex tertia mite conclusionis. infertur secunda,& ex secunda prima igitur Jec. AAdurisantur Lutherant. Τ contra hanc tertiam conclusionis partem

Sapiems Colossi ,