장음표시 사용
51쪽
tis scripturam authoritatibus,
Ro. s. Primo ait Pau o sunt codignae passiones huius. temporis ad suturam gloriam,quae reuelabi tur in nobis. Secudo ille ide supra lixit era dei vita aeterna. Luc. 17. Tertia dominus ait cum feceritis Oia quae prae' eepta sunt vobis dicite serui tutiles sumus quod
facere debuimus fecimus. elatae.6 4 Quarto etiam Esaias,air, quasi pannus naen, struatae uniuersae iustitiae nostrae.
Quinto Apostolus insuper ad Titu loquena ait o ex operitius iustitiae quae fecimus nos,sed scum suam misericordiam saluos nos ecit. Ro. II. Sexto ille idem Paulus ad Romanos ait,quis prior dedit ei ut retribuetur ei S c RG pro Praeterea rone sic arguunt oe simiu meriti de Luthe. codigno reddit scum iustitiae debitu ita qd nori. reddes esset iniustus sicut Ro. 4 scribie et u opacmerces n6 ipulae scdm gramsed scem ubitu, i i us at nullius p6t ee debitiis dicῆte Apo 'auis prior dedit ei,ub retribuet eiquast dicat, nullus.. Ratio. Ite Ois debitor no reddedo e iniustus,Deus atn5 reddEdo no pol eε iniustus, iste no pol re de bitor cosequεti, e tricumaiόte teste Apost Hia it,reddite Oibus debita,et ses , nemibi acu de Ro-i beatis.Minor Dbatur,quia deus pol Iimium no
oreddere,cli ad eYtra operetur cotingenter non tripsit re iniustus cu voluntas sua sit essentialiter iusta et prima regula toti. iustitiae, quicqvul. potest.aut Vult, iuste potest et iuste vult , S ita ou llius debi ior esse potest uuare dcc.
Responsiones catholicorum.' ἐκ D illas autoritates et ad quascum alias ad 9 idem 'attinetes dupliciter. respondendii est.
52쪽
.' Primo quod scediat de nostriis. operibus coli 'eratis in se secudu intrinseca et natu e eoruq Respota de bonitate qua habet ex voluntate ellaicie cG. Prima. formiter rediae rationi,non secudu dignita; qua habenis gratia cooperate et libera dei accepia Itone qua ea ut digna ordinat et acceptat ad tale praemium, nam omnes Christi fideles ignorare non debent omnia opera nostra in se,& in ordine ad nostram voluntatem considerata quomo do proprie dicuntur opera nostra, Quia sic corasderata sunt in potestare nostra etiam non excludendo generalem dei influentiamIsic itaque con mi Πsderata praecii e sum indigna tanto praemio no imperie sta et defeetibus plena,Secus si considerantur Vt sunt a spiritu.;.mouente et inhabi itant ac agratia cooperante, necnon a dei Voluntate ipia ut digna lycceptante,sic. n.digna sUM M . lli praemio benefico iuxta illud Hester. Hoc liquo hestiae , ire dignus est quencunque Rex voluerit honorMTe,in praemio nanque est considerare beatitudi, rem sormalem cui dicunt dei. s. fruitionem Seheatitudinem obiectivam, quae est trinitas bene . Iidieta secundum illud Gen. Noli timere Abrah
ego protector tuus, merces tua magna nimis., verba sum dei ad Abraham, et diuina ordinatio seu voluntas qua vult sic operantem , tali prae 3nio uel mercede pmiari,iuxta illudApoc.ultimo poc.uba terces mecii est. hoc est in mea potestate volu niaxs ddere unicuique secudum opera sua .Hiis etia inuenitur aliud a portionale meritorio,na ibi est spiritus sanctus inhabita per gratia aRia Primum mouens, qui proportiopatur vlii omni trinitati deo, quae est ligatitu.
53쪽
codignualicui p. Duplexe iustitia
Dciens supernaturalis a deo intusa tau semen gloriae quia quemadmodu semen arboris virtute c5tinet totam arborem,ita et gratia virtute conti net praemia eo modo etia quo praemiu est infinitu,et gra e i inita,na charitas est gratia quae secudum apostolum nuna excidit, gloria autem est gratia consumat . Et licet per hanc primam responsionem efficacissime demonstretur qualiter intellig debeant pallegatae autoritates.Nihilominus etiam aliter a nobis respondendum est.Pro cuius orauae obiectionis responsione notandum est, quod meritu condignum alicuius praemiicquod vere et Oprie dicitur meritum st opus a voluntate elicitu adpmium alicui secundum debitum iustitiae retra huendum acceptatum, Consistit autem iustitia illa in quadam proportione meriti ad praemiuet aequalitas eJustitia nempe proprie capta .sicut non reddit minus bona pro maiori, ita nec ma , ius bonum pro minori. Requiritur ita vad meritum condignum proportio aequalitatis meriti ad praemium,Haec autem aequalitas attenditur penes duo, vel ex natura et conditione intrinseca meriti ad pmiumata quod nori fit maius meri tum neque minu quam semium, et contra , sedoino fit aequalitas meriti et praemii vel haec aestinlitas attenditur ex ordinatione, vel paei o aut ectuentione,seu Promissione pmiantis,exemptu priomi,quando merces commenlarat ur utilitatiquae praemians consequitur ex actu et operatione merentis,ut si aliquis laboraret per totam diem uel ebdomadam,aut mensem alicui. Sc tantum .esset praemium dantis,sicut fuit opus et meritum laborantis,tunc illa iustitia appellatur aequalitis
54쪽
meriti ad praemium, ex natura Sc conditione ita trinseca operis de pmii.Ita quod no dat ei ne'
Plus,ne minus ,sed tantum quantum meruit. Exemplum secundi. Si. . aliquis dominus cori nueniret cum aliquo, ut fideliter tantumodo per i ii unum diem,aut ebdomadam laboraret in vinea suain,& ex ιiberalitate sua promitteret ei duceri tos aureos,pro huiusmodi labore, unc conueri . tione Bieta,paeto et instrumento,si homo ille fi- 1 deliter laborauit,de condigno ipse meretur ducem aureos , Dcn Propter aequalitatem operis ad Praemium,ex natura et conditione intrinseca
ipsius meriti et pmii,quia maius est praemium dopus, meretur autem homo ille ducentos aureos
ex conuentione,& promissione illius domini promittentis et liberaliter dantis,sicut dicitur in euagelica parabola Matth. quando pater familias oe intili sodinauit dispensatori suo ut tantum daret nouis
simis sicut primis , Se quia primi se contrista.
runt,eo quod portauerunt pondus diei, Se estus. et tantumdaret eis sicut nouissimis,qui tantum. modo Una hora laborauerunt. Respondit pater familias 'ni eorum dicens Amice non facio tibi iniuriam , nonne ex denario conuenisti mecum. Tolle quod tuum est et vade.Ηaec aute semetia.& aequalitas iustitiae no fundaε ex natura et coditione intrinseca operis et ii,quia abscb ulla animi ambiguitate maius est praemium v meritum , ac huiusmodi Christi sententia et iustitia si seruata tundatur in conuentione vel promistionesta pactu,& re. Sed adhuc sciendum est,quod si Secundune iustitia seu aequalitas iustitiae attedatur ex na notabiletura et conditione intrinseca operis,sive ex ordinatione et conuentione ut promissione semian
55쪽
th,vt aliquod meritum vel opus dicatur condi. et gnum alicui praemio et contra. Ttia. necessario iCoditio inquiruntur. s. operans,opus,et pram ians,in Ope nes meri. reme rearitur,quod ipse sit amicus, inimicuS. n.
ticodigni no est dignus praemio sed Paena. uare peccator iecudum nihil meretur apud deum de condigno,quia non theologos est amicus sed inimicus des,ut ait Salomon. Frubap. 4 , eius impiorum inutiles , et infra. Odio sunt deo Sap. 4. impius et impietas eius, quod videmus in istis dominus temporalib. Si.n.elset aliquis inimicus alicuius principis,elia si quotidie Iaborareis eo nihil mereretur, immo nec opus eius acceptaretiir ab illo, ita est de peccatore inimico deo , cuius nullum opus acceptatur ad vita aeternam. In opere:aut requiritur , quod illud opus operantis sit ordinabile ad utilitatem vel honorem pmiari. tis.ddeo opus existemis in gratia non ordinatu aliter in deum,non est meritorium condigne, sicut sunt multa opera naturalia,et actus indisse arentes,qui non sunt neq; boni,nec pi mali, exeminplum primi,ut puta intelle filo,vel sole t ucere,et similia,exeptu secudi ut fricatio capitis, vel barhe.Necesse est D. Vt opus operlitis meritorium ubere ei: uolutariae 4 ducatur a uolutate, et dirigatur injvllimia finem. In pmiante uero requiritui acceptatio,siue ordinatio opis directi ad tale praemiu,est aut haec acceptatio et ordinatio et 1 posito,nihil aliud nisi diuina Voluntas,quae ab aeter- ,.Cortela no voluit opus illud a tali et talib. principiis de riuatu esse meritu codignu praemio arterno. Nasi deus ex sua lentia bonitate et liberalitate vult elici aliquod bonum nostrae libere voluntatis opus esse aeternae Vitae meritorium,cur Lutherani audet huic diuinae voluntati ita nequiter aduersari. Ex
56쪽
qiuibus sequitur, quod no requiritur ad praemia ium de condigno, semper aliu3 meriti, secun- cu dum intrinsecam suam bonitatem sit codignus seu Proportion/tus tali praemio. Alioquin nullis 'opus bonu nostrae voluntatis esset. aeterno codi agnum praemio, quod cosrmant Moerani, sed Ieius oppositum ostendit Christus in euangelio, Natthei,Sc in aliis supra authoritati, allegatis. Sed illa condignitas attenditur in proposito, ex diuina acceptatione. Ab aetetnoen, voluit deus 'uta L naopera illa existentis in gratia,esse condigna aeter C no Praemio. Vnde sequitur , quod homo iustus i Corre non meretur illuminationem solis., quia aeque deus latem suum oriri facit super bonos, & mailos,et pluit super iustos et iniustos,Istis ergo sic declaratis, sequitur Ueritas nostrae cu lusionis, videlicet,quod quilibet viator adultus existensi . Dii in gratis,per opera bona a voluntate simul ,δύ.
a gratia derivata,de condigno, Se ex debito luci dicti
stitiae meretur aeterne beatitudinis praemium,di inferturco ex condigno,non ex aequalitate,et natura,seu Ppositumanditione. intrinseca operis et praemii,sed ex pacto ordinatione, et conuentione , seu promissio ne praemia largientis Christus.n.conuenit no/his,fecit pactum, quando. s. dedit legem,& pr . mi sit si sciam obseruantibus ea se daturu eis Portu vitae aeternae et sic nos obseruates legeimeremur de codigno vita aeterna ex smissione, et cst uentione facta,ut elicitur ex illo euagello.Exiit Μ/xii, primo mane pater familias conducere operarios in vineam suam, iustu aute et debitu est Ut Pa i. 'eia,ac omissuseruentur,io &c.5c ita oes authori . tat nobis allegatae,quibus significatur,quod '
57쪽
ex istis etiam dieiis sequitur haec conclusio cor C5clusio relativa.Nulius viator etiam existens in gratia, corrella- per opera bona meretur vitae aeternae mercede de condigno,et ex debito iustitiae. Dico decori digno,non ex conuentione,aut promissione praemiantis , sed ex aequalitate,et natura inarinseca
operis et praemii, ita quod tantum sit meritum, quantum est praemiummam si homo per infinitum tempus virtuose, et religiose,sc in maximaenid eius abstitientia viveret, et omnia dei praecepta etiaPbRxio adiutorio diuinae gratiae obseruaret, nunes Rmen meretur vitae aeternae praemiu de codigno. et ex debito iustitiae isto modo ita quod tantum esset praemium vitae aeterna, sicut essent merita lua,cum sua natura sint parui momenti,& fini r ,et per consequens non meritoria illius infin ii praemii,& hoc est Φ dicitur. Rom. s.Non sunt condigne passiones huius temporis ad futuram gloriam.Et Luce.tσ.Cum feceri somnia , quae praecepta sunt vobis &c. Et sie coriisquenter om nes aliae scripturaru authoritates,quibus Lutherani contra nos instant,ad hune sensum intelligi videntur,meremur quippe per opera bona Ulae aeternae praemium ex conuentione et promissione dei non meremus vero,quantum ad intrinseca rationem 3d qualitatem,illius maximi praemii, respectu nostri meriti, de quo pmio Pau. loquitur dicens.Oculus non vidit nec auris auo diuit,nec in eor hominis ascendit, quae praepa rat deus diligentibus se Sec. Ad rationem etiam laetam de facili respondetur,et conceditur,quod praemium redditur merito condigno,secundum debitum iustitiae,et negatur quod deus nullius potest esse debitor. Na
58쪽
ticet deus nullius debitor esse possit ex naturares, test tamen se ultro tacere debitore nostruex tua libera voluntat nobis piomittendo pro talibus oper us tantum praemium,sicut homo fatis promittens alicui ex sua libertate donu
constituit. Tenetur.n. securiduvistitiam seruare promissum.ApostoluS.n.dicit.
Quis prior dedit illi Loquitur de redditu
ex natura rei debita.Ωpro aliquo prius ad sui utilitatem recepso. Hoc autem locum non habet in deo.qui nullius egetari cum iterum arguitur iVlogistice probando deum non posse esse debitorem. Respondetur per distinctionem. O uia vel riilla determinatio, non reddendoseterminat ma.' xorem extremitatem. Ldebitor, ut maior Valeae sua,omnis debitor non reddens est iniustus.sic male subsumitur,& male concluditur. sed deberet M sylogizari,omnis debitor non redderes esti, iustus,deus non est iniustus,ergo deus non est debitor non reddens. Suo modo si arguitur cu verbo potest.sic coclusio est vera, quia licet de diu' pD ra reddere praemium, non tamen
test este debitor,et noci reddere,cu quo non iti Ira Nddere,cum eius voluntas sit immutabiliΚ-Si vero haec particula non reddendo determina hanc urticulam iniustus,sic maior est falsa Cavalet ista omnis debitor est iniustus non reddin quae est falcide deo,et de multis aliis. Si dicta kareddendo includit coditionale et valet omni ea bitor si no reddit est iniustus, respodetur q Do conditionalis non est sylogismus cathego us. ne. liqua species sylogi simi hippotetici,st v in fuerit de conditionato ext no . respo exurVx muriquarem r
59쪽
I Icet villus viator adiib.seu operib.a uolunatate libere derivatis mereatur primam grae tiam de condigno pol tamen quilibet homo.diuina cooperate gratia. De codignere ex debito iustitiae mereri eiusde grae augmetu.Prima pars Proba uar,quia operib.praecedentib.gratiam,ne' isequenti, Non primu , quia operae praecedentia gratia sunt opera peccatoris, Sc ingrati deo,ergo nullum tale opus,est praemio dignum. Ut dicunt i est New secundum, quia nullu opus potest esse meritorium gratiae praeexistentis.Tum quia me; ritum est via ad praemium est, via autum nori sequitur suum terminum . Tum quia meritum condigni presupponit gratiam. Sicut effectus caulam. Gratia.n.est causa principalis meriti,ut Pro habitur,ergo opus non potest esse meritum primae gratiae qua supponat, alioquin causae essent sibi inuice causae in eode genere cuae, est im possibile .Meritum aute reducitur ad genus cautisse efficietis,respectu pmii,i6Ac. Et si scas bonus miles meretur equu sint a Rege datusequia sequentia,ergo a simili q*is gratiam sibi
data mereri pol per honu usum gratiae receptae-Hoc est per opera sequentia in gratia operata. Respondetur hoc est manifeste cotra apostolorum ad Ro.d. Si aut gratia, ia no ex operibus alimn gratia ia no esset gratia, ψ de prima gramaxime Meru est. Praeterea no e simile de equo militis,et gratia prima, ua Rex no dat e Res/s intuitu seruiui, ν sperat aequuturu. Non. daret equu,nisi praesumeret milites nu hoc equς tib.seruitiis comi inru. Deus Rut d/ns primR'gra:iam,non dat illam intuitu erit mi isque
60쪽
tium alioan no daret et,que sciret no bene Usurum gracia, falsum est,quia os i non ponEti obice infundit gratia .Etia si postea non bene utatur,sicut est Videre in pueris baptizatis accesdente Usu rationis a deo auersis. Sed quia huic primae parti conclusionis non minus Lutherant, u Catholici fauent,ideo alias praetermitto probarionem uod. n.fere ab omnibuq conceditur,ma ' gna non indiget probatione.
Secunda parsccui magis aduersantur haereti ci moderni probatur authoritate beati Augu/stini,ad Bonifacium. Gratia meretur augeri, Veaucta mereatur Sc perfici, sed si non admittitueauthoritas Augusti. Proba uir ratione , quia qui . Prima r5 libet habens gratiam,habet unde potest profice pro aug- re in merito praemii beatifici , ut supra probat meta gratum est, ergo etiam habet unde potest proficere tiae in gratiam,tenet consequentia, quia maior beatitudo retribuenda praeexigit maiorem gratiam in praemiando. Oportet ergo gratiam crescere pro portione quadam ad gloriam retribuendam.Crescit autem gratia per sui augmentum.. Item oes conditiones meriti de codigno . seu Scea tomeriti absoluti, idem est.n.dicere meritu absolutum,& meritum condignum, conueniunt bono operi,ex gra deducto respectu Vlterioris gradus gratiae,quo auget ergo &c. ancede s patet,va ibi test dignitas elicetiis , est gra cooperans.pariter& deus acceptas,necn5 & proportio ad gradum, quo gratia augetur,unde & si tota gratia consti . tuta ex gratia stexistente se super addita excedit gratiam sexistentem,tam e gradus illepcisae huisup additur nou excedit et praecise respectu illius est meritum,non respectu praeexistentis. I