장음표시 사용
431쪽
Lucae.'pici unde Luc. Appropinquabat dis laestiis Ladaeorum,qui dicitur Pascha , de sic solus dies in quo agnus occidebat ad vesperam id est. x 4 aisna primi mesis Pascha dicebat. Secuta in mi irris accipitur Pascha pro agno Paschali septio de quo idem Luc.ubi supra ait. Venit aute dies Mamoru in qua necesse erat occidi Pascha . Tertio accipitur pro vero agno Paschali qui est Chri- .Cons stus dominus.vnde Pau.inquit. Etenim Pascha nostruimolatus est Christus.Quarto sumit pro die laesto azimoru qui fust i s .post aequinomia vernale,Vt Ioanes attestat dicens. Ante die scem Paschae scies Iesus &cauinto. Accipitur Pascha
D n 3 in lar ipturis p cibis Paschalibus palbus scillam
mimis,quibus vescebantur tempore Paschali, Exodi. dominus.Primo mense. 1 4.die mensis ad VeIom. speram comedetis inima vini ad V esimam secundam eiusdem mensis ad vesperam,&ita accipit Iohannes cum ait.Non introierum praetoriane contaminarentur', sed manducarent, Pascha. Per huiusmodi autem acceptiones huius nomi/ nis Palatia, de facili respondemnad Graecorum rationes.Nam Iohan. cum dixit. Ante diem uae
ctum Paschae. accepit Pascha pro prima dis aes, morum quae fuit. 3 ς .luna mensis primi, Sc hoc inuitur cum dicit. Ante diem foestum . Differt enim dicere dieri Paschae , rediem laestum Pais seliae nec sunt idem,ut patet ex lege. Dies enim Paschae est dies. . 4. luna. dies tastus Paschae. 3,2: luna in liquet o illud Levitici Mεχ.io. 4. die ad vesperu paschae diat est id est Pascha. cimaquinta die mesis huius solemnitas azimorddomini est, ita ante diem solennem paschae, i quae fuit luna decimaquinta facta fuit cinna do.
432쪽
mini L 3 4. iuna ad vesperetina,&sic non pro Graeci magis autem cotra eos ratio mita cum .n. Iohannes dixit. vi manducarent pascha no miro. ierut in praetorium, ibi accipit Pascha pro azi mis panibus,quos comedebat septem diebus EL per hoc ad illud quod additur. non in die inesto αc.dicitur quod causa huius dieii 5c dispositio . nis Iudaeoru additur , Ne forte tumultus fieret in populo, non enim propter icesti reuerentiam. disposuerant Crucifixione differre ed ne tumultus fieret in populo , qui maxima copia ad sue sici illud confluxerat re ita ne de manibus eoru inpetur,ideo inueta opportunitate 5e semota causa tumultus populi. Iudam se offerente ad tract. dum illa,sine tumultu secus fecerunt. mutantes: propositum & hoc diuina dispositione,ut veri eas corresponderet figurae,quia.1s . luna eduxerat Populum Haebreorum de aegypto,& eodem die mors Christi eduxit populum suum de tenetbris, Peccati Sc. Ad tertiam Ee ultimam de Sanctis mulie/. ribus unguenta post domini sepulturam praeparantibus dicitur , quod sanetae mulieres ab hora qua viderant Christium positum in mo, in1mentum, ut Lucas testatur Euangelista usi Luciasque ad vesperam eiusdem diei praeparauerunt . unguenta quae habebant, & si dicas Marcus oppositum asserit dicens. Cum transisset Sab- Marebis
halum Maria Magdalena & Maria Iacobi S .
. Maria Salome emerunt aromata ut Venientes ungerent Iesum . Igitur die Veneris Do minicae passionis, non parauerunt aromata,quia
nondum fuerant empta . Ad hoc dici potest quod mulieres emerunt id est empta parλ
433쪽
eunt,ves ali et dicitur qd illae mulieres eognoscetes mortem tuturam,ante mortem esita emerurit 6e paruerunt n cessaria ad coudendum corpus eius,ideo reuertens a monumento Sc se Pultura paruerunt aromata,sed transacto sabba
Euagςli to,ut ait Marcus scilicet mane sequetis diei quac staru con fuit p. ima sabbati id est prima dies post sabbacordia tum,iunc quidem emerunt alia aromata quae desuerunt. Iram sequitur Marcus, Et valde mane una sabbatorum id est Dom nica dies veniunt ad monumentum orto iam sole. Se sie inuicem concordant Euangelistae. Ex quibus omnibus paret Christum in ultima eoena cocifecisse in pa
Alia etiam materia consecrationis sarmitas .est vinum de una vitis expressum, Ratio aute principalis est institutio Christi qui in vino vitale.aa tia hoc sacramentum instititit. Unde Lucas Aeocepto calice dixit Christus, Dico vobis non bibam de generatione vitis donee regnum Dei vem . 4 niat,&in Euange. Mares iam non bibam de hoe generatione vitis uso in diem illum eu illud MHie eon ham nouum ici regno patris mes,Materia igitue Hudinir eonsecrationis corporis Sc sanguinis domini est appositu panis adimus,& vinum pursi de una vitia exopressam,ut ex scripturis manifeste constat. Et si quaeras cur in calice aqua miscetur res dendum est,qd illa permaxime causa est quia de Cur eali latere Christi ubi completur passo sanguis pace poni riter Ac aqua manavit,qd certe Apostoli mystetur aqua Hum plene intestigentes id faciendu hi calice statuerunt,ut nihil deesset nobis de sacramento ad c emorationem pallionis,quod tunc extitit in
Cruce in eosummatione nostrae redeptionis. E
434쪽
hoc quidem quo ad passionis sufficientem exo pressionem 5ec. De forma Sacramenti altaris. D Vplex est constcrationis forma , una lateorior, quae est intentio sacerdotis.nam si sacerdos non haberet mentem consecrandi etiam Proferens verba consecrationis non consecrare quae quidem mens,licet non sit semper actualis. suificit tamen habitualis intentio consecrandi. Secunda consecrationis forma exterio sunt Ver
ha quae L hristus instituit et docuit,pro qua uerhorum forma merito quaeri ipotest. An aliquo sensibili signo, An certorum prolatione verbo . Pulchra An sola virtute et potestite sua consecrauerit dissicultis Christus. Et per hoc qua forma consecrationis dominus usus est, ad quam difficultatem variis modis respondere valemus. Primo enim dicere possumus, Ut aliqui asserere videntur , quod cui Christus prius baptizatus est quam forma Baptismi instituit,ita prius confectequam verba aliqua protulerit.ipse siquidem quia est verba patris sine verbo,sua virtute confecit.Nobis au . tem qui diuini verbi virtute egemus 'dedit sor- Opinio.tima verboru qua consecramus, Et sie ὸifferentia in consecrando inter ministros et sacramenti authorem apparet.vnde sic arguunt, si Christi eorpus non fuisset inb sacramento ante istora veris horum prolationem,non vere dixisset Christus. hoc est eorpus meum . opportuit ergo corpus Christi praeexistere in sacramento. antequam dixerit. hoc est corpus meum,ut vera esset oratio.
Item aliter ut alii dicunt qd dominus accipies opinio. ι panem benedixit et consecrauit illum quadam
dictiore Mim nobis ignota, ad qua iacta
435쪽
est tranaubstantatio postmodum fregit dedit blDiscipulis sitis dicens.Accipite et comedi. hoc est corpus meum,et in prolatione horum uerbo rum contulit eis potestatem et vim comteriendi in posterum pauem in corpus Christi. Iterum aliter Ut nonnulli affirmant quod d minus conserit hoc verbo scilicet . hoc est cor
pus meum,sed verbum illud dixit bis,licet non scribatur nisi semel Postquam enim benedixit tacite dixit illud verbum hoc est corpus meum. opinio. 3 confecit,sed quia tacite dixit. Tacuit uangelista. Per illud autem verbum secundo di. tam duo nos docuit scilicet quid fuit. quod vi .- l delicet dedit corpus eius, et qualiter alius conse
Postremo ut quidam alit quibus ego adhaereo
Meteris probabilius,et verius fatentur,videlicet quod Christus in vitima coena consecrauit per eadem verba per quae nos conficimus quodque semel tantum protulerit ipsa, ac per unicam eoorum prolationem omnia haee tria scilicet conse. opinio. 4 etatio significatio et informatio, fiebant. protu lit tamen non ineodem orde quo hic sunt poli. ta, quo et euangelista ponit , quia non fuit e uangelistis cura seruandi ordinem verborum 'quo prolata sunt a domino, sicut et in multis aliis,sed duntaxat facta et prolata a domino narin a are,ordo autem talia fuit . Accepit panem benedixit dicens.hoc est corpus meum,ac dein
defregit et dedit Discipulis suis dicens. Accipi.
te,et manducate, et hoccst ilicet quod dominus consecrauit horum verborum prolatione semel. sum magis videtur elici ex verbis euangelii dedictis Sanctorum patrinis,quibus etiam verbis
436쪽
nos consecramus, Minister tamen seu sacerdos nori debet proferre huiusmodi uerba in persona uestministri uel ipsius Sacerdotis sed in persona Christi loquentis,ut detur intelligi, quod minister in persectione huius sacramenti nihil agit,nisi quod profert uerba Christi &e. , Alia perpulchra diScultas. on immerito etiam quaeri potest quomodo 1 Lutheia 4 proposito illa sit uera Se quid per illud si . nomasters enum demonstrativum . Hoc demonstra. tio. Mircum dicitur .Hoc est corpus --. Ad hanc enim difficultatem primo respondet Moderni res haeresici dicentes quod illud signum demon strativum . Hoc demonstrat panem, sed uer otium , est , non rapitur substantiue sed ut idem est quod signisscat ut sit sensus , hoc est corpus 'meum , id est, panis signarat corpus meum, de quorum haereticorum falsitate satis dictum
uidam autem dicunt quod in hac oratio. alienione . hoc est corpus meum , est demonstratio mixta,partim ad sensum Se partim ad intellectu ut sit sensus orationis . hoc est corpus me iam . hoc , id est, illud in quod pacis , diuira uirtute est transmutandus . est corpus me. Alii autem asserunt,quod haee oratio . hoc est corpus meum , est signistrativa Se operatiua , signiacauua ex prima sui impositiosene , operatiua , uero ex forme Sacramenta olis institutione . Et sic quatenus est sola..catiua . hoc , demonstrat smatum p r si. Musa, quatenus autem est operaiiua insinuatur
437쪽
DE SACRAMENTO aliquid in aliud conuerrendum Vnde est hic de umonstratio signati per signum in sgnatum cori, . ruertendum. signum est panis , signatum est coris ipus Christi,in quod panis e st conuertendus hoc ergo demonstrat ad intellectum corpus Christi. unde sensus est.hoc est corpus meum id est si ignarum hoc signo quod est panis transubstamia 'dus in corpus meum est corpus meum.
Nonnulli vero autumant quod istud 'Hoc demonstrat substantiam panis iub accideri tibns quae oculis conlpici possunt, quae insuper εterminus a quo couersionis,est Vero operatia rei descit conuersionem. Unde cum dicitur. hoc est. corpus m eum,non significatur quod panis sit corpus,sed quod ad prolationem verbi,panis ira sit in corpus,Malet ergo tantum. hoc est corpus . meum id est hoc conuertitur in corpus meumst se hoc verbum est interpraelathr transit,vel' cinx '
Plerique vero clarius loquuntur dicetes quod. propositio tunc dicitur Vera, quandes signisscat ita esse sicut est in re,si fuerit de pri senti et assirmativa. Non autem significat nisi quando sibi
mentalis correspondet,quoniam quaelibet propositio vocalis dicitur vera a Veritate suae mentaliaeui subordinatur. Mentalis autem solum concipitur in sine propositionis Vocalis , quia audiens hoc est corpus ignorat an diciturus sit hominis seu leonis vel meum,ideo non format merita ante completam prolationem totius vocali , Voralis ergo est vera quado tota prolata est,ua tuc subo dinatur meritali vere,quando autem prolata est tota,tunc sub speciebus panis est verumta pii, Chrisuet ita illiuhoc est corpus meum.
438쪽
demonstrando contentum 'sub inciebus panis; scilicet corpus Christi simpliciter est vera Ego autem aliter dico saluo semper meliori iudicio, asser quod quaelibet propositio vocalis cu sit mere sue cessiva, quod ad esse et fieri dicitur vera in toto lepore in quo profertur et in nulla parte eiusAt hoc est de ratione cuiuslibet rei succcssiue.Nam dies artificialis dicitur esse in toto illo tempore in . quo sol mouetur ab orietem in occidetem Et ita in proposito isto,hoc est corpus meum, Veritate habet in toto tepore inclusiue in quo prosertur, in quo etiam venerabile christi corpus est sub specie panis,ideo. illud signu demonstrativum hoc vere significat corpus christi. Alia de eodem Sacramento doetissi ma difficultas. HIc etia quaeri potest. et non sine rationabili
causa An verba consecrationisi initie coeur .causa, An Verba consecrationig active cocur - .rant per Virtutem supernaturalem eis a deo insu sam vel datam ad huiusmodi comtersionem.Ad'p'quam difficultatem nonnulli dicunt, Verba consecrationis a Christo tradita habere virtutem conuertendi elemeta in corpus christi et sanguinem. quae quidem virtus data est verbis creatis a Yerho increato nec hoc excludit quin ibi Virtus inocreata sit intime operans,sicut est in omnibus in quibus cooperatur virtus creata , Data est ergo verbis virtus supernaturalis huiusmodi, et cetereororum sacramentorum,quo Virtute res sacratae
efficilint,'irtute diuina cooperante licet effectus ille principalius attribuendus sit virtuti increatae cooperanti. Vnde etsi virtus data verbisa verbo increato operativa sit ad transsubstantiationem
mcn primo et principaliter accipienda est ipsa
439쪽
conuersio a virtute increata et supernaturali. ia. Ayoru Aliter tamen probabilius,clarius et forte v ac ipsius tus dicendum est negando omnem virtutem in iij ilibris' strumentalem concurrentem essemue ad trassubiassertio. stantiatione inexistere vel bis consecrationis,sed quod sola diuina virtute et potentia conuertitur Panis in corpus xpi,quonia panis.in hac seuer sone desinit esse.iam secundu materia qua securidu formam ad quam substantiae anillilatione noPor agere virius creata isut nec ad ipsius crea tione,et huic fauet cap. Firmiter de summa trinit te et fide callio. Vbi dicitur panis transit in corpus et Minu in sanguine potestate diuina. Ad Veritate quo. huius sententiae suns multa scriptutd tib s rarum dicta. Legitur nepe christu sanasse mulierem ad vestimenti fimbriae tactum . Nunquid Christus virtutem aliquam influxit sui fimbriae
8 qua sanitate efficeret mulieris, Non uti
que sed ipse statim sanitatem concludit,du mu'm ' lier in fide fimbriam tetigit. Ita in a posito deus
r . 'qui substant am panis in corpus Christi co uertit dum Sacerdos verba protulerit quae ad hoc ipse instituit.Nec in verbis causati Virtute liquam quae ulterius effective concurrat ad pe/ nis conuersionem,sed ipse tanquam causa potisi sima conuersione illam perfinii , dum Sacerdos haec verba legitime protulerit. Similiter holus Maternus suscitauit mortuum dum baculo beati Petri Apostoli cadauer tetigit non utique per aliquam virtutem baculo inexistentem, sed Deus virtute sua infinita mortuo vitam reddidi .dum ille baculo corpus mortuum tetigit , sic pari ra
tione dicendum est de ossibushelisei quae per eo', R S rvin iactum suscitarunt mortuum, non squira
440쪽
per aliquam vitiutem eis inexistente,sed tantum virtute diuina suscitatur, ad ostendendum maenam illius corporis Venerationem. Beatus quocu petrus umbra sua sanauit infir umos,quis enim diceret virtute effectiva sanita, tis fuisse in umbra,quae non est res aliqua, sed minis priuati cui nulla potuit copetere vis,si quide agere praesupponit esse. At Deus ipse ad ostedendum fidei veritatem,quam petrus praedicauit,ac transitum petri infirmis et inualidis re ostituit sanitatem. Sic serpens aeneus praesentabat elios Israel a morte a serpentum morsibus Mene ii qmatos,non quippe per Virtutem in aere existen. tem.Putabant tamqn Foc quidam idiotae, ideo serpentem plus debito venerabantur,idplatriam committentes.qua propter Rex laneius Ezechias 4.RQ.saeum contriuit ad remouendam idolatriae occasio'nem.In ergo in verbis consecrationis non est virtus aliqua super naturalis per quam active concurrant ad sacramentalem esse, uim,id est pitiis in corpus Christi transsubstantiationem,sed Christus ex pacto quod cum ecclesia sponsa sua pepigit suo signo adistens conuersionem efficit, de ideo dicitur signum nedum certum, sed efficax, quia infallibiliter assistit Chesaus id essi. . . ciens,Et si quis dicat si in verbis non est aliqua obiicii
virtus supernaturaliter insula esse riue concur
rens ad panis conuersionem . Quomodo igitur verba ilia dicuntur consecrativa, & insuper quomodo corpus Christi dicitur esse praesens specie hus panis ex vi Verborum, Ad haec plane respo- detur quod ipsa ideo dicuntur consecrativa,quia ad ipsoru prolationem fit consecratio,et ad nutolam aliam quorucunΦ prolationem Verboν nsi DD ii