장음표시 사용
451쪽
o8 . DispuL IV De Rebus Naturalibus.
terno in utero tribus membranis involvitur, & ex illo egrediens varie se expedit a vinculis a natura superinductis. In ordinario etenim parcu disrupta prima membrana, quae a Graecis Chorion dicitur, a nobi. Secundinae, post elus egressum elicitur. In extraordinario autem duae, quarum Prima Agat ides a farciminis forma: seeunda amnios a mollice ita foras erumpunt cum s tu, ut facies, & caput infantis quasi galeatum appareat. Hanc membranam Galli Coissae, Belgae Galeam appellant. Ex cuius teguminis colore rubicundo, aut livido fortunam infantis aniculas ariolari lupra retulimus u.6IT. diis.I. Mirum vero quan tam insanient circa illud involucrum malefici, qui ex eo suos pulveres venenarios conficere solent, & mira promittere Iis, qui illud continue ge. runt. Hos etenim faciunt in bello invictos, in pace fortunatos. Unde antiquitus multa pecunia a Romanis causidicis emebatur, qui se illo ad causae victoriam muti tum juvari arbitrabantur, ut testatur Lampr. in visa Diadument. . . I L
.ile . Λ quid in iliis involucris visitur nisi Hinc soliuita naturae cura, quae adve
bes. , obi. 6 ius extraneos casus linum tutatur in utero, & carneis illis fasciis ob VoI tur. vit, ut securius in matricis lectulo conquiescat p Ideoque haec omnia egrediente 'puero tanquam inutilia eiici ρ Illinc deploranda hominis conditio, qui mundum ingrediens tam obsegnis cunis reponitur, M. tam putridis tegumentis dridique contegitur, quae solo visu nauseam pariunt, di horrorem I ut non sine causa inter celebriores mortalium miserias Iob nasci de muliere recensuerit i Quoad vero νires illas naturales aptas tot prodigios s effectibus producendis , ariolorum emcommentum ostendit Levinus Lemnius Ziricaeus lib. a. de occultis naturae mirae. eap.
8. Et experientia saepe teitatur, infantes hujusmodi pelle involutos, di supersti- . tiosos illam pro amuleto gerentes nihil minus assequi, quam quod isti pollicentur: ut patet de illo, quem supra retuli diis.1. n. I Sq.
. III. 18g Uare statuendum est ad hujus sectionis conet usionem, iIta omnia, quae ex
Coneluditur, puerorum corporibu Sa maleficis desumuntur, non esse causas naturales m
a ciώ.ῶ. iςnsiorum. 'dsigna, quibus daemon ad malum perpetrandum invocatur. in eorνojib. Quod praxiS ipsorum plusquam lassicienter ostendit. Non enim galea insaniihi
... .. - utum urs Proux a nasirente detracta est 3 neque cutem, aut membranam pueri, auti .setis,ob. an)m lis abortivi simpliciter adhibent, sed utramque praeparatam in forma ro- ur. tonda, aut quadrata verbis incantativis , di coniurativis spirituum , certisque incognitis characterum signis, quibus daemones invocantur, deturpant abscondunt sub lacrato lapide, super quo missas celebrari procurant e baptizant sub nomine personae maleficiandae cum aqua Baptisinatis, re caeremoniis consuetis deinde in pulverem redactam super personas malefaciendas aspergunt: ut docet, α exemplis probat Paulus Grillandus tract. de Grail .c.3. Quae omnia manifeste probant, Chartas has virgineas, ut vocant, non ena
tura; sed a daemone suam sortiri operationem.
S. I V. 689 Ari modo unctiones ex infantium pinguedine conficiunt , non quorum
cumque 3 sed eorum praesertim, qui abortivi eiiciuntur: aut moriuntur sine Baptismo ἰ aiseruntque hanc pinguedinem, c quam vociast pinguedinem paganis cundum eundem G uiandtim cap.6. habere mirabilem virtutem . Quasi vero Ca-το pagana aliquid Pollii plusquam christiana et aut Baptismi aqua tollat vim illam iliaco by Gorale
452쪽
Nascentibus, ut sunt causa Maleficiorum. ηο9
illam prodigiosam, quae a natura donatur 3 & non potius haec omnia 1 daemone procedant, qui talibus lignis mirifice deletiatur. Cum enim videat Chiistum D minum familiari aspectu, benedictione speciali, dc amore praecipuo pueros prosecutum fuisse ι &asseruisse, illorum esse regnum Caelorum; nihil tam habet in deliciis, quam modis omnibus in illis suum explere odium; de ideo si baptiZati sunt, conatur per maleficos saltem vitam illis corporalem eripere, dc corpus flammis absumptum redigere in pulverem. Si vero non sunt baptiZati, gaudet illis Beatitudinis aditum intercludere in aeternum, qui alias salutaribus Bapti alis aquis regenerandi erant in filios Dei, & haeredes regni caele stis. Ideoque eorum carnes lixari, ossa comminui, &in pulverem, & unguenta redigi jubet I ut tam grati signis appositis maleficia gratius operetur . .
A Viventibus plura malefici mutuantur, quibus caeteris noceant. Non opus 6
est longiorious expensiis in iis quaerendis, quae ad rem faciunt, cum omnia An homine , penes se habeant, per quae excidia, exitiaque interre possint. Nam ea est daemonis filiais ars, omnibus uti, quae in vivente homine sunt, ut aliis mortem afferat; totum ueneficam que hominem taliter assicere, ut totus veneno, dc mortisera Iabe imbutus vide tur . Ne si venenis ex caeteris rebus consectis negotium maleficum semper perficie dum esset, malcfici eorum penuria, vel propinandhdissicultate aliquam imperata adimplendi maleficia excusationem causarentur. Quare, ut eos in primis ad veneficia paratos, instructosque habeat a cogitantibus, loquentibus. & opera tibus maleficia prodire facit; ideoque examinandum: An sola naturali virtute An vero daemoniaca, morbi, morsque ipsa inserantur, dum istisathanae cooperais inserunt. tores Cogitatione, Verbo, aut operatione maleficia exercent: seu anista adii, Q. Mi ς' beantur ut causae: velut signa: quod sequentes articuli explicabunt. Opere
Icut homo duplici sensu praeditus est, sensitivo uno, intellectivo alteror ita 'lS duplex in eo cogitatio e alia intellectualis r alia imaginaria deprehenditur , huereori quarum summam esse virtutem ratione animae Philosophi naturae indagatores una. ditio.
- . .. Intellectu lis. Imaginaria .
s. I. Vis primae. nimiter asseruns.
T Rima secundum Avicennam omnipotens est. Libro nanque de Animax censet, inleslactui bene disposito, &supra materiam elevato talem inesse vim, utrescunctae, quς materia constant, cςlestes, δέ terrent , simplisces, ac mixti illi obedire teneantur. Ad hoc vero requirunt quidam, ut anima humana in magnum exardescat desiderium . Tunc enim volunt, illam sussicie tem habere potestatem ad imprimendum verbis, scripturis, imaginibus virtu tem aliquam, qu naturaliter emacci, & energiam habeat ad desideratum erafectum proclucendum i cum in his rebus adelt quςdam proportio ad hunc efmetum, quq in eo significando sita est: verb. grat. Siquis velit alteri inserre noxam , putant adhibenda esse verba, vel signa, qui illam designent, Si concitare alamorem, aut odium etiam externis proportionatis utendum. χε si in imaginibus,
dc aliis rebus inanimis locum habetnt, quid in homine λ Cum enim anima into
453쪽
io Disput. Iv. De Rebus Naturalibus
metur humana , alterius simillier animae humanae intense operantis emetiae eon
SEcunda maxima, Ze mira solet emcere in corpus ipsius inustinantis aretractat species obIectorum sensu perceptorum , & volvit re-,T . .. . uix se sibilium timulacras. Potentiarum appetuivarum varias affectiones, amo ν , ἡ . . rasa DdI , rimorrax arae, tristitiae diversimode movere, & excitate comprobatur. Vievis. Quae hominem sic assiciunt, ut statim calore, stigore, palore , rubore Li orido, torpescendo, efferendo,. similiaque faciendo corripi se sentiat: Ideoque om
nia potest in corpus imaginantis, quae naturalem habent coordinationem cum imaginatione. ut sunt causare motum localem in dormientibus, caeterasque alte. rationes, & omnia , quae illas consequuntur: ut docet D. Thom. 2.par I aar et sua . et .selib3. contradentere. Io3. Rationi experientia suffragatur, quae quotidiet
In Noetambulis cerni ur. Hinanque per imaginationem χpuis sentibus mira sa Cauna, docent, lis mur, Carlunt , iurgunt et petitὰ natant in fluminibus; sum.
ma aediuinorum fassigra intrepide constendum, α in eis. ambulant, cineris raeo dantibus, qui haec Intuentur et ferventer: & clamO concionantur ι componunt versus omnibus numeris absolutos: de negotiis gravioribus colloquuntur ι & varia in domo agitant, ut Illos non dormientes, sed vigilantes, diserio , prudenterque fatagentes existimes. Quam veritatem testantur Franciscus Suareae dira is q. I 3 unct.2. Uinusti .atae Fasino c. 7. &atu.
R Ddunt nonnulli hane imaginariam virtutem non solo corpore imaginantis I contineris sed extra se porrigere, & corpora non tantum propria, sed etiam aliena reipsa, dc vere immutare pome. Quod verum esse, . amrunt, si vicina sim, Marcia quapiam conjunctione, &contactu imaginanti copulata, atque ad agentis dicerius corporis assectionem recipiendamvalta disposi . Hoc sustinent aper tὰ D Augustinus deis bove agens lib. I 8.de Civit Deic. . D. Hieronymus, Tosta mutilus Pereri incap. 3o. Gene . Michael Medi na,si4.2. Grectata Deum Moc.7. Npnonius MendoZain adlibet q. Po iva. Plinius bi .e. I a. Am ea s Laurentius bi Anathom.li,.s e. aci. Marsilius Fica nuxlib. I 3.de Theologia Platonica, , aletas Mid. lib.de Gera Pbilosophia east. II. Galenus, BL Thom. Morus Μartyr carmine lepido apud Perariam Deo euato, Hieronym. Torquemada in Horrosorum. Heliodorus AEuhiopiis, lib. I Columella Calpurnius Poeta Eglog. a. Quod probant ex iis, quae in fietibus. accidunt, dum in materno utero concipiuntur: aut aluntur. In conceptu nanque haec est strumarum natura, uz qu
las inextremo voluptatisaestu aut mente cogitaverint et aut perspexerint, si tunc imaginationi occurrant, talem sobolem procreent. Quia anima, ait S. Isidorus in sis venereo formas extrinsecar intar --mistis,ae mmque tiara Upis rapis Deser e
raem in eremiam qualitatem . Videt mulier Ioannis Baptistae loeli tegmine indu-ia maginem: aut villosi Ursi formam, hispidum, &hirsutum parit filium. oecurrit vacanti liberix procreandis. aethiopis simulacrum , puerum nigrum moremniopicoenititur. Species animalis culurumia offert ejus phantata, animantis mires nixus infans praesesert. In hominibus Eer uid nonoperatur imaginatio pcum id ιpsum in animantibus praestet; ut sensibiliter docent Iacob Patriarchae pe-COra variegata, ordinariique avium, & bestiarum istus, qui in pavonibus, gal
iis, di leporibus colore parentibus similes gigni solent. s. IV.
454쪽
Nasicentibus, ut fiunt causia Maleficiorum. Arr
Post eonceptionem vero, dum puer alitur, & debitum aeuuirit augmentum , is
maternae imaginationis dispendia sentit' ut quotidia videmus inulatuque pueris, qui ex intensa matris gerentis imaginatione variis maculis, & notis asperis guntur. Pavet uxor ad insolitae rei alicujus occursum, infans postea externatis cie
Videt inopinato cadaver deforme, filium cadaverosa facie emittit. Avet cera. sa, bonos, poma, pira, aut quid simile edere, quod ei non conceditur 3 h rum fructuum notas enixus puer ab utero bajulat. Est enim fetus, quandiu materis no clavdnur utero, Pars matris ,&facile varias ej us impressiones recipit. Uerum, cur non in matris, sed prolis potius ea parte corporis, qua se tetigit mater apparet maculta impressio p Dico, hoc mirum non esse. Si quidem facta in matre ingenti quadam phantasia, di appetitu quorumdam, anima ex iis, quae in corpore tum, proportionale aliquid movet, praecipuῆ in sanguine: ex quo cum nutriarur saetus. nihil prohibet, signa quaedam eius alimenti ita affecti in eo remanere, praesertim coloris 3 propter quod ea signa rubentia fere omnia sunt, & exustionem aliqua in sanguine factam oliedentia. Fortasse autem , ct figura cupitae rei ostenditur , quod in eo proportionali anima etiam figuram mentiatur. Et ut plurimum hoe in
ea parte commis, qua tunc, dum ardenter illam rem avebat, seipsam tetigit .
Forsan, quia ibi per tactum matris suit sanguis aliqualiter alteratus, &ex Ino proin portionalia uehementi apprehensione, dc animae applicatione moto exustus, de quodammodo illius rei concupitae similitudine inultus , qui dein ad faetuet partes alendas, et nutriendas accurrens , in Detu, non in matre maculae illae enatae conis spiciuntur. Ita etiam testatur Hieronymus Fracastorius lib. δεθmpatia, ripam
q. v. T Ee hie sistere putant quidam hujus potentiae imaginatricis virtus , Fertur 6 s
nanque t alunt longissime in eorpora remotiora, quae pertingere, &M. Remo rora .ficere potest; & sic fulgura, & pluvias e cari deducere, res inco movere, san re,fascinarein similia peragere:ut docet Avicenna M.de Anima ιω a. que m sequum tur Paracelsus lib. M imaginibas, Anderas Cataneus lib. de mirabilium effectis m --μ, Pomponatius lib.M Inea sta--De.3.e, . Ac alii. Qui tamen non conveniunt in explicando modo, quo tales operationes ad extra ab illa potentia peragantur .
Alii enim hoe fieri volunt solo animi imperio, Avicenna, Fulginas,& Augerius Ferre r. lib.2.metbod. I. Alii per spiritus ex corpore vi imaginationis expulsiss Paracelsus, Pomponatius loco citato, &Sibyllanus c.8.q.3. in Alii per cersos quosdam radios Alchindius lib. de imagMibuo quos ipsi comminiscuntur, quasi spiritus imaginationi deserviens non secus ac rationale quoddam sidus in quaslibet res pro intenta illius saeuitatis voluntate influxus salutares, vel pemicissos effundat. Quorum opinio quam sit a veritate aliena mox dicetur Quare eum tanta sit utriusque cogitationis intellectius , Simaginaris potestas , Neo per u quibusdam videtur, hae via, nempe, desiderio vehementi inrellectui, vel imaginationi addito, Veneficos amorem, odium, valetudinem, ςgritudinem, & liqui putat maleficia inferre posse, eo quod corporis spiritus ea, qua est qualitate aisectus, ad imaginativam deseraturi per quam qualitatem aer inficitur, de corrumpitur, constrahaturque malafiemm luxta imaginantis voluntatem.
455쪽
DispuL IV. De Rebus Naturalibus.
εω . A T imaginaria haec esse commenta, facile demonstratur, cum neutra vis cilis
Relieitur il . insit in homine: ut intellectus, aut imaginationis virtute in extera , di lon-iέι, .ilbilis ginqua corpora agere, atque illa immutare valeat: alias non homo, non Angeia lusi sed Deus, aut Deo aequalis reputabitur.
Quid facultates intellectus, & imaginationis possunt extra hominem quovis m ubinthis' do confiderentur' Nam in utraque intervenis potentia, species, obse etiam, de actio, quae quomodo odia, morbos, mortem ipsam in aliis excitandis virtutem
I. Ex potentiis nanque solis, & simnliciter acceptis talia prodire non valent rcum intellectus, & imaginatio absque specie, & actu intelligendi, & imaginandimon plus efficere possint invigilante , quam oculus clausus in dormientes nec alia vi praeditae sint, quam intelligendi, &imaginandi: non autem corpora im
ι a. Species etiam hujusmodi essemas producere non possunt: Cum enim non sntres ipsae verae, & vivae; sed tantum rerum verarum, di viventium similitudines, di simulacra, quid aliud possunt, quam res, quarum sunt emgies, repraesentare,fic sese spectantibus, & meditantibus offerre ' Quomodo ergo extra agere, Ec in aliis edere possunt hujusmodi actiones p An poterunt aliquid in alieno corpore ,
quod non possunt in proprio ' Sed ita poterit etiam species equi equum gignere, Bepecies caloris ab uno imaginati algentem alium ab eo remotum calefacere . Sed .quid absurdius p- 3. Si vero obsecta sunt remotiorat vel anima agens in intellectu,& imaginatione talia perficit contactur vel non. Non contactu quia corpora maxime dutant, ergo sine contactu . At illa, quar sine contactu agunt, in infinitam distantiam agere possunt: clim in naturaIi actione intervalli mensura solum ratione contactus requi ratur; ergo anima in infinitam hanc distantiam agere poterit: & per consequenserit infiniti vigoris, quod et absurdum. q. Denique per actum intellectionis, aut imaginationis nec maleficium, nec
aliud quidquam in externis corporibus fieri posse, probatur ex eo, quod utraque actio eli immanens in eo, qui intelligit, & imaginatur; ideoque nullam imprimere potest qualitatem rei distinaes quod esset necessarium, ut in eam agere posset. Nam radii illi ex imaginatione prodeuntes juxta Alchindii placitum nulli sunt. Spiritus, si aliqui dantur, t uta;unt Pomponatius, Paracelsus, &Sibyl-
Ianus) plane debiles existunt; nec praetergrediuntur sinum utriusque potentiae τΑ ut si extra progredi audent, facile ab aere corrumpuntur. Species vero habent soliim vim repraesentandi, ut dictum est. Quare nulla datur talis virtus ex Parte homini S.I. VII.
6M T Eque etiam in rebus dispositio ad illius receptionem reperitur. Nam quam Ix parte re. vis cogitationes sive intellectivae, sive imaginariae possint concitare spiritus, humores, aliaque similia, quae sunt ipsi substantiae animae praesentissima, & naturalem ad illam subiectionem habent; non tamen idem asserendum est de rebus ex Lernis, in quibus non repetitur similis subjectio, &obedientia ad illam, etiamsi desiderio vehementi se tantur. Nam talis obedientia aut est naturalis o Cum creaturae corporalis, & spiritualis ne unius quoque speciei ulla sit naturalis subjectio , nisi ratione actionis, &passionis propter quas id, quod imbecillius est, sortiori cedit. Ideo cum neque homines se agere, nec res naturales sic pati valeant, sequi tur nullam inesse intellectili, aut imaginationi virtutem ad corporum remoti
456쪽
Nascentibus, ut sunt causa Maleficiorum. 413
rum immutationem. Non moralis: Nam certὰ si aliquis hominum tali virtute praeditus reperiretur, qualis ab istis scriptoribus asseritur, non pro homine habe dus esset. Qiis enim unquam inventus est tam potens, qui solis, & puris intellectus, &imaginationis actibus, sive naturaliter, sive moraliter ciere tempestates, excitare ventos, imperare aeri, commovere pluvias, grandines, ventos , aves de caelo detrahere, serpentes educere e latebris, seras e cavernis attrahere, aegrotos san re, sanis morbum, & mortem immittere potuerit 8 Cum juxta Domini dictum Matth. 6. Nemo possis capillum album, aiat nigrumfarere. Et ad satinam suam bitum anum adiicere valeas ' Nam si homo rem ita conjunctam mutare non potest, quomodo poterit rebus externis vires effectrices imprimere pS. VIII. Mmo plusquam Angelus reputandus esset, humanam, & angeIleam superans οὐ
facultatem. Nam si intelligentiarum separatarum mirandas operationes Comsideres, certum est, illas naturalium agentium medio, di interventu produci A. Non enim pluviae ver. gr. tempestates, octerremotus excitantur ab Angelis solo actu intellectus, di voluntatis 3 sed per applicationem virtutis,Quae naturaliter per sicit motus locales, & varias alterationes, ex quibus ista procedunt; ergo multo minus hoc praestare valebit hominis Cuiusque anima, quae naturae nobilitate, de
emeaeitate virtutis Angelo inferior est, nisi illum Deo assimiles. Si enim tam p tens homo daretur, fatendum esset, parem de similem esse humanam, de divinam potellatem. 6ei nanque mira potentia in hoc elueet, quod res omnes intelIDgendo, & dicendo producit. Dixit, ait David psaLeta. O facta sunι, Usa mandavit, or maria sunt. Et sicut dicenὸo, ab eo facta sunt, dicendo pariter ab eo possunt immutari. Quoniam omnia serviunt ei; ipsaque insensibilia ignis, gra do, nix, glacies, spiritus proceIlarum faciunt verbum ejus. Ideo aequalis erit inintelligentis, aut imaginantis hominis virtus, si suis intel Iectionibus, de imaginationibus aliena coreora immutare, alterare ad placitum poterit; nec aliquod in iis corporibus tali virtuti impedimentum obitabit; cum ipsa sint obedire dis p sita, & tantum imperium revereri. At non imaginationis perturbatae sum commenta λ . lQuare asserendum est, maleficos sola cogitatione, & imaginatione maleficia perficere non posse, aliisque immittere sanitatem , aut aegritudinem neque hoc unquam a daemone institutum fuisse, qui res naturales, de signa sensibilia in m leficiis adhiberi iubet: ut maleficus iis externis applicationibus suum testeturo, sequium,
amast vocis, verborum, deeriminum vis norunt omnes orbis ereaturae, 699
quae summopere illa assiciuntur. .me enim in hominibus omnia perficit, ut ait Plutarchus, dum peritus orator modo sermonis elegantia, & Iep botum. rer modo contortis, vibratisque sententiis regit auditorum animos, eosque flexanima acrimonia, de lenitate temperata delinitos versat, quo vult, torpentes excitat, exhilarat tristes, rigidos demulcet, solatur amictos, saeulantes sedat , Pasat tumultuantes , ac velut tubae sonitu percussos nectit ad iram, miser,
457쪽
oo Disput. IV. De Rebus Naturalibus.
producere possunt. Si perturbationes in animo excitandae, & morbi in corpus immittendi, scit, quae res naturalis phantasmata Commovere, turbare imaginati nem, insanias, & deliria causare valet, quae humores vitiosos agitare, inquina respiritus animales, detrudere nervos, & generare paralysim , epilepsiam, se-Apνliei bIeS phreneticas, caeterasque infirmitates. Novit, quomodo apta applicari deves. beant ἔ cum optime sciat, quid uniuscus usque valetudini noxium, aut commodum sit: quo loco, tempore, circumstantiis debeant adhiberi: qua arte corporibus, vel secundum totam suam substantiam: vel secundum ipsarum partem spiri- tuosam, & maxime essicacem clam ingerendae sint: quaenam morbum, & dolorem in aliqua corporis parte determinata, aliis Iaesis, aliis illaesis excitent; cum multa sint venena, quq a tota substantia habent facultatem laedendi aliquam parra au, . tem, ut Medicis est manifestum. Novit denique ubinam Iocorum lateant illς , quibus opus habet ; & eas undecumque, & quocumque vult, maxima facilitate,& celeritate asportat, & applicat; earumque virtutem auget, ut earum auxilio illa peragere queat, quq solius nature operatio nunquam e Sceret. Nam tunci. 44b, es let agentia naturalia sumit, ut instrumenta. Instrumenti vero conditio est, effectus strumenta. non tantum naturali sui virtuti equales 3 sed longe excellentiores, & facultati
agentis principalis, a Quo moventur, respondentes s Produc reo ut docet August. lib.2. de Genes. adiit. cap. 7. Unde sicut securis, qus in se virtutem habet secandi dumtaxat, potest quatenus initrumentum est periti labri, a quo scite movetur, statuam elegantem, aut mensam artificiosam perficere. Et calor nativus , qui est in humano semine, qua calor est, valet calefacere, rarefacere, segrega re, &condensare, potest qua instrumentum est animε, Ossa, nervos, & camnem generare; ita causε naturales,. quq secundum communem naturi cursum nari sunt, aliquos particulares essectus producere; possunt alios edere suis viribus Pristantiores, si a d onibus applicentur, qui illis tanquam notis instrumentis
utentes quoad substantiam, modum, vel celeritatem admiranda operantur et ut erudite docet Delatus disq.mag. lib.2.q.8.Pag. Iω. - . t
π T IEe tamen nunquam naturi cancelIos e nugiunt .' aut excedunt caust vim ' naturalem. Inlunt enim revera hi effectus in ipsis naturalibus agentibus eo moclo applicatis, quibus daemon applicando nihil confert praeter conditionem , sine qua enectus isti non producerentur. Licὰt nanque vi rerum naturalium apisplicatarum utatur; operatur tamen potissim tim per modum artificiosum . Unde in iis admirandis productionibus nec sola activitas rei naturalis secundum se debet attendis nec sola quoque secundum se daemonis applicatio: sed ambo simul , id est, vis naturalis applicata a daemone secundum quod causa instrumentalis iis operationibus est res applicata; causa vero principalis ipse daemon applicans . Tunc enim naturaliter essectus producitur, cum utriusque causae conjunctae non superat facultates. Quare daemon illas omnes rerum proprietates, virtutes, & p tentias naturales perspectas habendo, cum vult mala inducere, ea jubet a maleficis adlubeta, quae naturalem habent actionem in ordine ad effectus, quos produm id et eau. cere intendunt ι &se applicari venena ad interficiendum, herbas ad sanandum,
Pulveres, &unctiones, ad malefaciendum. Quς omnia a d gmone jubente, ecciorum. Μalefico operante rite composita caust vere reales , dc physici illarum taritudinum sunt, dc appellantur, eo uuod alicui passo applicata proprie, physice,&ex natura sua habent vim attingenai enectum, quem producunt, videlicet, causan 'di talem ggritudinem. VI.
458쪽
IJ t sunt causa Maleficiorum. MI
CAusae vero morales maleficiorum sunt res illae, quae virtutem non habent ex se producendi tales effectus, quales daemon, di malenca Intendunt 3 vhi Gulaatuue applicantur, non ut causae physicae , & reales aegritudinum operatione morales. malefica immissarum3 sed ut causae morales, vel saltem causae, sine quibus non rutpote signa, &symbola externa, quibus positis maleficus daemonem Invocat i& daemon ad malefici placitum operatur. Cum enim Deum in hominibus studeat aemulati, signis mirifice delectaxur. ,1. Deus propria ductus bonitate signa quaedam sacra sacramenta vocamus ad me ai.:ς,... salutem humani generis initituere dignatus est, quae secundum Scotumus q. d. I. iis auri A. sunt verae, &propriae causae instrumentales morales gratiae, non physicae, idest, non ex sua vi naturali 3 sed ex virtute principalis agentis, seu ex dia vina institutione. His vero ita assistit, ut quoties administrantur, toties gratiam digne suseipientibus infundant 3 illosque spiritualibus donis sanctificent juxta propriam cujusque institutionem. Ita daemon eius aemulus consuratus pro sua multiplici nequitia vult ad hominum exitium promovendum, salutemque eve tendam sensibilia signa instituere, quibus ita semper assiitit, ut quoties a malefico adhibentur, toties, nisi a Deo impediatur, peragat maleficium , de quo ambo ex pacto convenerunt. Solet enim cum illo pactum inire, ut quamdita ligatura , ver. gr. sic annodata fuerit: vel quid tale defossum sub limine: aut talis imago ig*i applicata, tamdiu talis persona sit maleficiata: aut qui tali porta domum init hunt, vel exibunt, tali dolore corripiantur non quod illa vim habeant ex natura
sua, &per se producendi, di attingendi noxios illos effectus; sed quod ex pacto
daemonem ad illos producendos invitant, dc disponunt. Unde non sunt signa certa, & infallibilia, qualia sunt sacramenta 3 sed falsa , 3c deceptoria, quia invocatus non semper adest, & multoties Maleficum irridet, nec vult ad votum illum audire: vel quia non potest: vel quia non permittiatur: vel quia sic lubet.
s. VII. I Lla tamen apponi vult, cum aliquid ab eo ejus minister postulat; ut sicut Deus
in sacramentis colitur 3 ita ipse in maleficiis honoretur. Quod Augustinus lib. Ο73a I. de Civitate Deleap.5. apte docet his verbis: Daemones, inquit, alliciamur per in nu tuaria genera herbarum, lapidum, lignorum, a malium, carm num , rituum, non ut animalia tibis3 sed ut uiritur Anir, inquantaem, scilicet, hae eis exhibeamur inflanum divini honoris, cujus ipsi sunt cupidi. Λlliciuntur autem diversi daemones diversis signis secundum quod diveres vitiis ipsorum magis conveniunt . Unde malefaciendo non operantur etiam pluries invocati, nisi pacti signa ponantur et res, nempe, sensibiles, puta, cortices, herbae, plantae, plumae, ossa, capillι.& id generis quisquiliarum, ut hac ratione malefici suam exhibeant servitutem ,
debitumque testentur obsequium . .
Ex quibus arguitur in signis daemonis malitia; qui cum seipso solo maleficia perficere possit; tamen de consensum hominum petit, Scinsuper rerum naturalium Ait Aniae applicationem non unius, aut alterius singularisi sed omnium, quae in universa Creaturarum serie reperiuntur, cum omnibus utature Vel Animatis: Vel Inanimatis, aut ut causent, aut ut significent, sicut duabus hujus disputationis partibus decIarabitur. μου. Alaricachon.
459쪽
a Disput. IV. De Rebus Naturalibus.
SI magicammartium professores , eaecutoresque malaficiorum audire velimus, nihil est in animatum, omnia sunt animata, mundus , Nea, quae in mundo videntur. Ut enim detestandas suas operationes plauianti praetextu Conte gere possint, &suam stientiam curiosis hominibus facilius commendare , vanum hoc commentum excogitarunte vel potius a Platone , de platonicis sectatoribus, qui fuere magi, vel magorum fautores , mutuum acceperunt ε quo asse. Tunt, mundum, singulasque ejus partes anima intelligente esse animatas, quae de ipsis vitam tribuat, &vi intelligendi , atque semiendi potiatur . Quod ut confirment, non solum utuntur horum Philosophorum sententia ι sed etiam Pa-erum testimoniis, qui caelo animam, &spiritum tribuere videntur ι Immo sacrR
scriptum auctoritate, quae illis adaptat ea, qum sum animatorum et ut videre . audire, fugere. laetari, clamare , respondere, ocid si ilia . Neqdie Poetarum
figmenta re munt, quibus tanquam involucris rubtilioribus hoc commentum propositum fui sse a flerunt. Nam volunt unamquamque illarum animarum nais turalium duplieem habere vim. Unam intelligendi: Alteram animandi. Primo modo vocari nomine masculino se secundo moaci nomine feminino 3 & ideo ab istis Philosephis mysticis nomina deorum , de dearum inventa , quibus Illas animas secundum utramque insignirent. Sic Iovem fulminatorem, α Iunonem nihil esse aliud, quam animam aeris: Phaetontem, & auroram animam ignis Neptunum, &Thetyna animam aquae: Plutonem di Proserpinam animam ter rari Novem musas animas novem caelorum: Saturnum, Iovem, Martem, S Iem, Venerem, Mercurium, Lunam nomina septem planetarum, de ita de ea teris. Ideoque cum tales dii, aut deae ab ipsis invocantur, non vocari daem nes 3 sed animas stellarum, & elementorum, quas dicundi bonas esse virtutes a Deo permundum distributas in ministerium, & utilitatem eorum hominum , qui ritἡ illis uti noverunt: multisque epithetis, & elogiis illas honorant, dum Saturnum exemp. gr. vocant patrem Deorum, dominum temporis, arcanae contemplationis auctorem, vitae, & mortis cultodem, ostensorem absconditoru m, di dominum altum, magnum, sapientem. Et Lunam nominant Dianam, Lucinam, Proserpinam, HeCatem, reginam caeli, elementorum dominam , rectricem mundi, caleantem tartarum, &similia.
AT quis non videat sub philosophico, & magico tegumento Iatentem iniis
micum, qui ut cultus supremus uni Deo debitus creaturis mundi tribu retur, hominibus hanc opinionem inseruit merito a Synodo V. Constantin Polit. anathemate damnatam his verbis. G air Aest, Calaem, ω Solem , ω Tamam, tu Stellar, se Aquar, quae sera eaetor μπι, ---ar quasdam esse ser m teνἐater vir uter, anathema sis. Relectam a Patribus, ut a D. Hieronymo , qui in E I . ad Pammaehimis illam inter Origenia errores recenset. R probat Theologis, fit 1 Facultate Patisiensi in famosis illis articulis anno 1498. editis contra magicam superstitionem. Et rationi ipsi repugnantem. Nams elementa, & omnia sunt animata, ergo habent animam vegetantem, sentientem sintelligentem, & liberam. Uegetantem: Si enim habent animam sentientem, ut isti supponunt, debent habere vegetantem, quae sentienti subserviat,& sanguinem,
460쪽
Ut int causa Maleficiorum. 4 3
aut spiritum illarum iunctionibus suppeditet. Sentientem, ut dicunt, & uer conse ' quens debent habere organa suis figuris, de temperamentis distincta, cum sensio non possit esse sine organo convenienti: ut Aristoteles lib. a. de Anima probat; &omnia, quae sentiunt, clare demonstrant . Iatelligentem, ut eli eorum opinio , ergo saxa, metalla, plantae, animalia praedita erunt scientia, sapientia, arte, pruia de ulla ι tenebuntque logicam, phylicam, metaphysicam, caeterasque diis imas. Liberam; Namsi res illae sunt intelligentes, erum liberi arbitria, ergo Ius , vel injustae, henae, vel miserae, in via, aut in termino. Sed si omnia elemensa animata sunt, quid fiet, dum paries eorum separantur a totor vel post separationem iterum ei uniuntur Τ An unam habent solum animamr an plures Si unam solum, emci quando pars aliqua separabitura toto, perdet animam, di demo unita perinditam recuperabit, &sicasAdue elementorum panes morientur, Sc resurgent. Si
plures, ergo quot erunt Partes in elemento, tot erum animae eccum x - merabiles partes in aqua, aere, terra, innumerab1las quoque esse animas Conc
dendum erit. Quibus quid absurdius Θι s. III.
N Ee favet scriptura , quae in suis locutionibus figurative loquiturr ut benE 6
docet S. Damascenus lib.2. de fide orιhod. eap.6. Nullus etiam , inquit , Objectis lain caelos, aut Iuminaria arbitretiar an ara; inatama enim sunt, se ἰnsensibilia, Gum φε 're is scriptura Heis: Laetentur caeli, se exuura terra I Avelat, qui sunt in eHo , O homines, qui in terra ad laetitiam voμε. -υis enim scriptura Prosopopaeia uti , se de rebus inanimis tanquam animatis disserere : ut mare viait, se fugit, ore.
Addamux etiam, illam uti metaphoris, hyperbolis, & metonymiis 3 atque aliquando juxta opinionem hominum loqui. Idem dicendum de Patribus, qui s-mili phrasi eaelo animam, & spiritum tribuere videmur, aeut 1 uuntur de anima assistente, non informante, quae nihil aliud est, quam Intelligentia motrix
inare perstrepere desinant isti nugatores Magi cum suis fictitiis animabus , A.
quae etiamsi darentur, Parum tamen iuvare possent magicas operationes. Si enim maleficis. honae sunt, ouomodo inoperari vellent vanis, noxiis, & malignis eorum
ribusὸ Si malae, quid opus est, ad illas confugere, cum in iis daemones Par tissimi sint λ Si alligati suis corporibus, quomodo possunt rebus humanis interin se, re effectibus magieis influere, nisi per Iumen, in influentias, qua adhaesim, a praestanda non susticium: ut argumentatur Lemus lib.I. do sus. ω iure cap. M. da magia, disis.a. Quod si in aliquo juvant, hoc est artem magicam, ejus que abominandas actiones ementitis opinionibus tegere, & daemoni Divinitatis aemulo favere. Qui si non veras, ut Deus , saltem fictitias animas introducere
vult; de verarum cupidus clamat, ut alter Rex Sodomiticus: Da mihi animar, eae r in istis riti, non ut illis benefaciat ς sed detractas in interitam peccati, postea n m limalis gehennae baratrum praecipitare possit. Itaque rejectis iis phantasticis magorum, di maleficorum commentis, dicamus Asseritur, juxta commune Philosophorum placitum, res animatas, Alias esse Rationales e v ni am ut homines, quianiustam rationis compotem gerunt, atque ab ea virificantur z vel Rationa
Alias esse Irrationales, nempὰ animalia, & plantas, quae animam habent sensi- lia. Velir tivam, & vegetativam 3 atque utrisque tum Rationalibus, tum Irrationalibus vel ut causis, vel ut signis daemonis ministros ad maleficia uti e sicut duo se- malefieos ventia capita declarabunt: demonstris.