장음표시 사용
461쪽
ω Disputi IV. De Rebus Naturalibus.
Graviora damna quae inferuntur homini. A suis. A seipso . Ideo misee. qui ope ma-tificorum patitur a se. apis. Naseentea vivente. Monu s
Nihil in nomaius pueri . Nihil ire uentius ridhibitum in maleficiis,
quam eorum corpora. Ideo quari Rur: an in eis aliquid veneficii insit . A Natura A Tempera
Q Uamvis omnia damna quacunque parte inserantur, semper gravia sint; iula tamen graviora esse in confessis est, quae fiunt a proximis; vel ortu tur ab eo ipso, qui illa patitur. Etenim si utendum esset magica opinione superius refutata: vel saltem prosopopaeja, alte ingemiscere arborem diceremus, dum a securi deiicitur 3 sed altius edere gemitus, cum ex suis ipsiusmet ramis securi manubrium ministravit. Et dolere avem sagitta transfixam, sed eo magis , cum e suis pennis sagittae pennas addidit . At sine metaphoricis locutionibus asserere possumus, illius sortem esse deplorandam, qui cogitur baculum tradere, quo vapulet, ensem praebere, quo seriatur, manum admovere, cujus vi confodiatur; ideoque miserum esse hominem, qui tot damna quotidie a malignante daemone patitur per ipsos homines; immo per semetiosum, &sua. Cum nihil fere sit in homine sive Nascenter sive Viventer sive Mortuo, quo malefici non utantur ad ejus exitium vel causandum: vel significandum: ut totidem lacti nibus demonstrabitur.
QVid pueris nascentibus innoxius, qui omnis doli expertes, quia expertes
rationis a Christo Domino Matthaei Io. in exemplum sanctitatis proponun- tu omnibus, qui regnum caelorum intrare desiderant , quasi conditio puerilis flatum eorum praefiguret , qui aetate viri, pueri moribus, & quasi modo geniti infames, ut loquitur Petrus, rationabiles sine dolo lac concupiscentes, &in eo crescentes, insalutem progrediuntur in via Dei, quousque in beatam sanctorum sortem admittamury Et tamen inter homines quinam magorum , dc ma leficorum magis patiuntur insidias, quam pueri, quibus enecandis studio perenni laborant nunc in praegnantibus laminis abortum procurando: nunc enixarum fatibus acus in caput ii gendo: nunc opprimendo iacentes in cunis: nunc pen trando domos ad eos furto tollendos, ut ex corpusculis elixis, assatis, combustis, variisque modis liquatis, aut in manam redactis, suos venenarios pulveres , dc mortisera unguenta conficiant, quibus tot maleficia in hominibus, animantibus,v get bilibus, caeterisque operantur. Quasi nulla sit res in rerum natura, quae ma lori virtute ad malefaciendum, fic quoquomodo nocendum praedita sit, quam Pucri corpus, quod tam solerti diligentia quaesitumisti secreti homicidae tot modis ad Omnium creaturarum exitium applicant. Ideo videndum est et An aliquid veneficii lateat in puerorum corporibus, Vela Natura : Vel a Temperamento: Vs, cinsu; quod sequentibus articulis d utabitur.
ET quidem pueros ex proprietate naturae vim aliquam malefieam obtinere videtur, eo quod malefici indiscriminatim ex omnium, corporibus suos eliciant
pulveris: ideoquς indillinctiin omnibus insidiantur, ut ea tollire possint. Si enim Diuiliaco by Cooste
462쪽
: Ut sunt causia Maleficiorum. gos
- Si enim virtus venefica in quibusdam tantummodra pueris latitaret, hos prae teris eligerent. Cum ergo omnibus indifferenter utanIur, quis non videat, ipsorum sententia, hane in omnibus naturalem inesse seculcatem' pii sum a. At falsissimum est, illos omnes ex proprietate naturae venefica vi affectos es. men, Sive se. Nam si hane a natura adepti essent, omnibus hominibus data emet clim pro-:Σ . . prietates naturales ominibus in sint ,.naturamque i piam consequantur. Quamvis enim pro diversa regionis temperie. aut vario genere, & educatione dissimili homines solertiores, de agrestiores: subtiliores, re obtusiores ι ferociores, de humaniores nasci contingat 3 & ex accidenti alius alio promptiorem, di vivaciorem naturam nanciscatur ι tamen omnes iisdem proprietatibus naturam consequentibus dotantur, quae non magis in uno, quam in alio reperiuntur . Ex quo fit , ut si aliqui hae virtute malefica a natura piaediti essent, idem de omnibus ne- -
cessario censendum esset. i. si . . Ei, U .
QUO quid absurdius p Ad quid enim hoc a natura omnibus datum esset, , fgi
quovis eos modo in utroque eme consideres . , r. Ia ἀχ-- inesse naturali, quomodo natura, quae se caeteris animantibus, immo om- η nibus Orbis creaturis tam gratam, Sc beneficam ostendit ι vicemque gerit piae, di benevolae matris, tam dire se haberet in hominem, propter quem caetera sunt generata λ Nec se matrem, sed Levam, di ferocientem novercam exhiberet gratias
naturales homini denegando, quas aliis profuse concessit . Cum caeteris hanc intimis medullis proclivitatem indiderit, ut nulla sit vel minima res existens, vegetans, & sentiens , quae sua non quaerat conservationem e ad quam tuendam omnia, quae necessaria videbantur, sive contra interna dissidiar sive eontra externa nocumenta abunde ministravit ἔ atque ipsae in eo semper intenta es- se videtur, ut unaquaeque seipsam conservet, di sibi simile procreet, quo saltem . in individuis, & singularibus proprietas specierum propagxtur. Homini vero paraverit exitium, nec e us conservationi 3 sed destructioni per naturalem illam venenandi iacultatem consuluerit: quasi homo sit aliquis naturae peccantis, &nocentis error, qu m subito tollere de media necesse sit: sive commune aliquod malum, in cujus penetralibus sui ipsius ruinae principia condenda sint, eo quod diu stando sibi semper noxius, aliis innoxius esse non potest, quis autem hos audeat asserere ρ Ideo fatendum est, non reperiri in hominibus veneficae hujus virtutis, actionisque principia it cum nihil, quod destruat eorum naturam, a natura oriri valeat, quia virtutum, &actionum illarum principia in nobis inserta sunt, quae sunt con naturalia, hoc est naturae convenientia. Frustra nanque esse dedimet, si non daret etiam conserotionem; ut ritu probat Leonardus Uairus de
SI vero in esse morali homo consideretur, cum . ex communi Philolaphorum 68a
effato, & omnium nationum sententia sit ad civilem societatem natus , in a. Ioezemo. qua alter alteri non obesse, sed prodesse debet: ut erudite, ac Sapienter Seneca te- η 'itatur deben e. lib.q. cap. I 8. Homimem, inquit, non unguium vir, me dentium te ribilem eaeteris ferit 3 ---, ω in mum Deierar munit. Duas enim res dedit ei Devr, quae eine, o noxium a validumqua facerent, scilicet , rationem, ct s i να- . Qt modo cum caeteris aliquam consuetudinem contrahere posset, si esset a natura venenatus p Λn non esset amandandus inter aspides, di serpentes , qui ideo cum caeteris animantibus convenire non solent ι quia innato veneno illis c.
Mario insecti mortem inserum praesentitanam Z Quare cum natura eum fecerit Molgu. Alexicacian . Co 3 socia-
463쪽
os Disput IV. De Rebus Naturalibus
laetatem, ei etiam omnia tribuere dignata est, quae ad mutuam cum aliis familiaritatem exercendam necessaria erant, omniaque auferre, quae ciciali bono obicem ponere videbamur. dat s larmaliter, aut naturaliterὶ nia consequensia ad formamr ait Aristoteles 8. - P.
Ed diere, hane veneficam saeuitatem non esse quidem omnibus infantibus 2- . - datam ratione principiorum essentialium speciei; sed quibusdam dumtaxat
Meneseum . singularibus ob pravum individui temperamentum per accidens a natura intentum. Probatur ' Quod aliquam verisimilitudinem praue ferre videtur. 'R R idiim enim contrariorum sit eadem disciplina, cur non dabitur pravum aliquod temperamentum, quo quis infectus alios qualitatibus venenosis inficiat λ cum iuxta Medicos detur quoddam temperamentum aequalisatis, ex humorum, re quat . ratum activarum ad pondus aequa mixtione resultans, quo homines iustitialiter iusuis complexionibus temperatis mira perficiunt; Eoque Christum Dominum suisese praeditum ν atque hujus vi miracula persecisse , velint Fulginas Medicus. ma.
tque hujus opinionis, seu potius blasphemiae sectatores, quesea sunt Agryppas , Paracellus, tit Conciliator differentiarum XX. I. I I.
I T quidem reperiri homines quosdam taliter intemperatos, qui per insensibis
Ab lem alterationemr vel vaporem aliquem Oeeultὰ enixum aliis noxii in. leui sunt, testatur Plinius, dum de Psyllis, te Marsis loquitur Itis .c.a. II. qui odore serpentes fugant, & exitiali viru eorporibus eorum ingenito ira seporant . ut illos impunὰ lacessere possint. Mulieres vero, quotidie experimur, menstruis laborare, quo tempore, ut asserit idem Auetor, & post illum plures, eorum accessu musta acescunt, exuruntur hortorum germina, tactae fruges sterilescunt , moriuntur inlita, fructus arborum decidunt, speculorum fulgor hebetatur, alvei apum emoriuntur, aes, & serrum corripiuntur rubigine , & canes gustato illo humore in rabiem aguntur, morsusque insanabili veneno infigunt. Ita animalia insecta, & reptilia multa morsu, anhelitu, tactu varios morbos, & mcirtem IP. sam inferre taenir ut aspides, bufones, reguli, totque reptantium angulum M nera . Eadem tabifica virtus in herbis lapidibus, demineralibus deprehenditur , quae sol attractu venena fundunt, & inierunt necem. Cur ergo non dabitur idem in quibusdam hominibus ι cum non sit inconveniens, ut illi, qui cum Omnibus creaturis superioribus, & inserioribus lant quodammodo omnia per partici-Pationem cum animalibus, vel aliis rebus in aliqua proprietate convenianti Esto tales rari reperiantur ι habeanturque pro monstris e cum ea, quae per accidens ,&Praeteycaeurat intentum fiunt, raro evenianc.
6. III. - Α T commentitium est, talem saeuitatem In quibusdam asserere ι tam nuli. με sit, qui tali temperamento potiatur. Coneemrim, quidem, perfectis-ιimum, d ad pondus, ut dieunt, fuisse Christi temperamentum. Cum enim ejus sacrosancta Humanitas non ex virili semine compacta fuerit; sed ex Eurissimo in emeratae Virginis sanguiner nec humana operatione , quae tot moribus obnoxia
464쪽
Nasicentibus, ut sunt caula Maleficiorum. 6o7
est fabricatas sed formata Spiritus sanct i virtute , cujus perlecta sunt opera.
non est negandum, eius complexionem tulisse omnibus numeris, partibus absolutam x quamvis falsissimum sit, di impie a Sertum, per illam fuisse Eatrata miracula, quae ab Evangelistis Iestruntur. Cum certum sit, illa ab eius cinaruis Potenti virtute processisse.
ATramentale quid in emeris hominibus reperiri supervacanee asseritur ι eum
nulla sit generatio, in qua humorum, & qualitatum inaequalitas non repe- ό 'R
Matur Ob inaequalem tum viri, tum mulieris constitutionem,actionem, Eccircumia stantias , qua unam, & algeram consequuntuζ.
Si Psyllis, de aliis hominibus viru exitiale ingenitum est, nullo paci a natura nascitur 3 sed a daemonum auxilio procedit. Incantationibus etenim hujusmodi homines fretos tuisse, salis ex Plutarco, de Plinio colligitur . Vel acquiritur hominum induli ria, ut probat filia illa venenata, quae impune Uenenis uteba Iur, eo quod ab infantia huiusmodi inueta cibis, temperamentum venenosum, virusque. ὀimundens in alios contraxerat: de qua Aristoteles scribit de Re mine Principam
ad Auxax aem Re em is Si mulieres menuruci laborant, hoc naturae tribuendum est, quae tuas tanto sanguine abundare viavit, quantum alendotatui sussicere possiet qui sangui supe vacaneus m iis, quae uterum non gerunt, ualutistemporibus excernitui sinenoxia qualitate, si sanae sunt, echene temperataei immo ad complures morbos curandos
ex aliquorum Medicorum sententia valetis vitiosus vero, & extitialis eli in eis, quae permixtum vitiosis humoribus emittunt e & hoc est menstruum impurum,&venenosum. Quare non ex initituto naturae e sed ex accidenti exitialiseii s di ita mulieres vim maleficam a natura non lari iuntur. Si cum animesibus, plantis, lapidibus homo Communicat secundum esse, v vere, dc sentire, non tamen sequitur, omnes omnium illarum rerum proprietates in eo reperiri. Cum enim specie differatι quod uni inditum est, alteri potest esse denegatum. Et sicut ratione speciei illa communicatio ipsi convenit 3 ita convenirent illae proprietates ς atque adeo omnibus hominibuscommunesessenti quod falsum esse, conceduntisti, qui asserunt, quibusda uta singularibus convenire. neci tamen possunt dare, di determinare qualitates illas individuas, quae hoc naturalia ter supposito tribuante ut disputant Codronc Δια- evcl. Ea morbis Dame s. dc Leonardus Vastus M. 3. da Fasin apri. Quare non ex proprietate temperamenti tabifica vinus in puerorum corporibus uia.rum' inest: nec ob talem proprietatem singularem quaeruntur, & applicantur a Magis. Si enim ratione temperamenti noxii,elicerent pulveres venenarios , unguentaque mortifera, illos solos ex pueris seligerent, qui tali temperamento praedita essent sed quia omnibusurum ur, cuiuslibet sint complexionis, perspicue ex sua Praxi demonstrant, is non ratione temperamenti I sed ob aliam causam puerorum
465쪽
8 DispuL IV. De Rebus Naturalibus.
terno in utero tribus membranis involvitur; dc ex illo egrediens variese expedit a vinculis a natura superinductis. In ordinario etenim Partu disrupta prima membrana, quae a Graecis Chorion dicitur, a nobis Secundinae, Post eius egressum Etrucitur . In extraordinario autem duae, quarum Ptima Agat ides a farciminis forma: secunda amnios a mollice ita foras erumpunt cum ii tu, ut facies, de caput infantis quasi galeatum appareat. Hanc membranam Galli Coistae, Belgae Galeam appellant. Ex cuius teguminis colore rubicundo, aut livido fortunam infantis aniculas ariolari lupra retulimusn.6IT .dis. 3. Mirum vero quantum insanient circa illud involucrum malefici, qui ex eo suos pulveres venenarios coniicere solent, & mira promittere iis , qui illud continue gerunt . Hos etenim faciunt in bello invictos, in pace fortunatos. Unde antiquitus multa pecunia 1 Romanis causidicis emebatur, qui se illo ad causae victoriam muti tum juvari arbitrabantur, ut testatur Lampr. in viιa Diadument.
is 87 T quid in iliis involueris visitur nisi Hinc solicita naturae cura, quae adve
bes. Mob, Ix sus extraneos casus in cum Lutatur in utero, 6c carneis illis seselis obvoI tur. vit, ut securius in matricis lectulo conquiescat p Ideoque haec omnia egrediente
puero tanquam inutilia eiicit Illinc deploranda hominis conditio, qui mundum Ingrediens tam ob segnis cunis reponitur, dc tam putridis tegumentis oridique contegitur, quae solo visu nauseam pariunt, di horrorem ἔ ut non sine causa inter celebriores mortalium miserias Iob nasci de muliere recensuerit i Quoad vero Vires illas naturales aptas Lot prodigiosis effectibus producendis , ariolorum es commentum ostendit Levinus Lemnius Ziricaeus lib. a. de occultirnmurae mirae. cap.
8. Et experientia saepe teliatur, infantes hujusmodi pelle involutos, de superiti- . tiosos illam pro amuleto gerentes nihil minus as Tequi, quam quod isti pollicentur: ut patet de illo, quem supra re uti diis. 3. n. I Sq. . III.
ias Uarὰ statuendum est ad huius sectionis conclusionem, IIIa omnia, quae ex
ne luditur, puerorum corporibuSa maleficis desumuntur , non esse causas naturales m omni , quu leticiorum; sed signa, quibus daemon ad malum perpetrandum invocatur. ., eis ' b. Quod praxis ipsorum plusquam lassicienter ostendit. Non enim galea infantili Puer rum,si- utuntur, prout a na1ctnte detracta est neque cutem, aut membranam pueri, aut animalis abortivi simpliciter adhibent, sed utramque praeparatam in forma r ur. Londa, aut quadrata verbis incantativis , de coniurativis spirituum , certisque incognitis characterum signis, quibus daemones invocantur, deturpant, abscon dunt sub sacrato lapide, 1uper quo missas celebrari procurante baptiZant sub nomine personae mala ficiandae cum aqua Baptismatis, re caeremoniis consuetis deinde in pulverem redactam super personas malefaciendas aspergunt: ut doces, di exempli, probat Paulus Grillandus tract. de sortileg. e.3. Quae omnia manifeste probant, chartas has virgineas, ut vocant, non enatura; sed a daemone suam sortiri Operationem.
S. I V. 689 D Ari modo unctiones ex infantium pinguedine conficiunt, non quorum-
cumque; sed eorum praesertim, qui abortivi eiiciuntur: aut moriuntur sine Baptismo δ as eruntque hanc pinguedinem, c quam vocant pinguedinem paganis cuncitim eundem Grillandum capo. habere mirabilem virtutem . Quasi vero Ca
Io pagana aliquid pollit plusquam christiana et aut Baptismi aqua tollat vim illam Diuili do by Corale
466쪽
Nascentibus, ut sunt causa Maleficiorum. ηο9
illam prodigiosam, quae a natura donatur 3 & non potius haec omnia a daemone procedant, qui talibus lignis mirifice delectatur. Cum enim videat Christum Dominum familiari aspectu, benedictione speciali, & amore praecipuo pueros prosecutum fuisse; &asseruisse, illorum esse regnum Caelorum; nihil tam habet in deliciis, quim modis omnibus in illis suum explere odium; & ideo si baptigati sunt, conatur per maleficos saltem vitam illis corporalem eripere, & corpus flammis absumptum redigere in pulverem. Si vero non sunt bapti dati, gaudet illis Beatitudinis aditum intercludere in aeternum, qui alias salutaribus Baptismatis aqv. regenerandi erant in filios Dei, dc haeredes regni caele stis. Ideoque eorum carnes lixari, Osta comminui, &in pulverem, & unguenta redigi jubet, ut tam gretui
signis appositis maleficia gratius operetur . . t . . . . a 1 I
- Visentibus. A Viventibus plura malefici mutuantur, quibus caeteris noceant. Non opus 6 est longioribus expensis in iis quaerendis, quae ad rem faciunt, cum omnia An homines. Penes se habeant, per quae excidia, exitiaque inferre possint. Nam ea elidaemonis ars, Omnibus uti, quae in vivente homine sunt, uῖ aliis mortem afferat; totum- veneficam que hominem taliter afficere, ut totus veneno , & morti sera Iabe imbutus videatur . Ne si venenis ex caeteris rebus confectis negotium maleficum semper perficie dum esset, malefici eorum penuria ; vel propinandFdissicultate aliquam imper ta adimplendi maleficia excusationem causarentur. Quare, ut eos in primis ad veneficia paratos, instructosque habeat a cogitantibus, loquentibus, & opera tibus maleficia prodire facit; ideoque examinandum: Aniola naturali virtute et iam ista An vero daemoniaca, morbi, morsque ipsa inserantur, dum istisathanae coopera- inserunt. tores Cogitatione, Verbo, aut operatione maleficia exercent: seu an ista adhi- Vesae ς' beantur ut causae: velat signa: quod sequentes articuli explicabunt. Opere
SIuut homo duplici sensu praed itus est, sensitivo uno, intellectivo altero r ita
duplex in eo cogitatior alia intellectualis: alia imaginaria deprehenditur , hri ine eo quarum suinmam esse virtutem ratione animae Philosophi naturae indagatores una. ditio. nimiter asserunt. t li', uςβ-
π Rima se eundum Avicennam omnipotens est. Libro nanque de Anima Iect.q. α censet, intellectui bene disposito, &supra materiam elevato talem inesse vim , utrescunctae, qus materia constant, cςlestes, dc terrens , simplices, ac mixti illi obedire teneantur. Ad hoc vero requirunt quidam, ut anima humana in magnum exardescat desiderium. Tunc enim volunt, illam sumi entem habere potestatem ad imprimendum verbis, scripturis, imaginibus virtutem aliquam, quPnaturaliter emax sit, & energiam habeat ad desideratum es fectum proβucendum i cum in his rebus adeli qusdam proportio ad hunc es ctum, quet in eo significando sita est r verb. grat. Siquis velit alteri inferre noxam, putant adhibenda esse verba, vel signa, quq illam designent, Si concitare ad amorem, aut odium etiam externis proportionatis utendum. Quet si in imaginibus,
di aliis rebus inanimis locum habent, quid in homine λ Olm enim anima inio
467쪽
io Disput. Iv. De Rebus Naturalibus.
a retur humana, alterius similiter animae humanae intense operantis emctus Gn- venientius, di emacius recipere potetu cum in eo plures repertantur dispositiones.
s. II. SEeunda maxima, de mira solet essicere in corpus ipsius imaginantis 3 quia imaginatio, dum retractat species objectorum sensu perceptorum, devolvit ro is seeunda rumiensibilium simulacra, potentiarum appetitivarum varias affectiones, am ν .=A 'ris , odit timorra, irae, tristitiae diversimode movere, de excitate comprobatur, Vieuia. ouae hominem sic assiciunt, ut statim calore, trigore, palore , rubore, exilien do, torpescendo, efferendo L similiaque faciendo corripi se sentiate Ideoque omnia potest in corpus imaginantis, quae naturaIem habent coordinationem cum imaginatione: ut sunt causare motum localem in dormientibus, caeterasque alterationes, dc omnia, quae illas consequuntur: ut docet D. ThomJ-par qu. I 3-. 3. in add. 3.se lib. δ. contragentere. Io3. Rationi experientia suffragatur, quae quotidie in Ninambulis cernitur. Hi nanque per imaginationem sopitis sensibus mira sa-
Ciunt i d Cen I, horta ni u r, canunt. lurgunt 2 Perite natant in fluminibus 3 sumisma aedificior utri fastigia intre P de conscendunt, oc in eiS ambulant ,. caeteris trepi stantibus. qui haec Inruentur: serventer: oc clamose concionantur; componunt
verius omnibus numeris absolutos: de negotiis gravioribus colloquuntur; & varia in domo agitant, ut illos non dormientes, sed vigilantes, & serio , prudo terque sagagentes existimes. Quam veritatem testantur Franciscus Suarra dio. i 8. Meiba ActΣ.-α8. ni censes nT.---2. -r.T. Valentia A . .
R Ddunt nonnulli hane imaginariam virtutem non solo corpore imaginantis contineri; sed extra se porrigere, de corpora non tantum propria, sed etiam aliena reipsa dc vere immutare posse. Quod verum esse ,, asserunt, si vicina sint, Ecareta quapiam conjunctione, dc contactu imaginanti copulataue atqueadage tis alterius corporis affectionem recipiendamvalta disposita. Hoc sustinent aper-tὰ D. Rugult inus de A Moe agens lib. I8. de Ciant Mei c. . D. Hieronymus, Tostatus, de Benedictus Pererius in eap. 3o. Genins. Michael Medina ιιι. a. d. rectam Deum fidae. 7. mphonsus Mendodasn quodlaber q. Possiva. Plinius 4 . .e IE. R dreas Laurentius NM.Anath-.-.se. aci. Marsilius Ficin viaib.I3.de Theologia Platonica, Valesius Med. lib.de Gera Philosophia eap. II. Galenus , de Thom. Morus Mariyr carmine te do apud Perarium Deo eιιato, Hieronym. Torquemada in Horiosorum. Heliodorusmbis sorIU.I Columella lib.8.6c Calpurnius Poeta Egla . a. Quod probant ex iis, quae in finibus accidunt, dum in materno utero concipiuntur: aut aluntur. In concepi nanque haec est uinarum natura, ut quales inextremo voluptatisaestu aut mente cogitave lint: aut perspexerint, si tunc imaginationi occurrant, talems olem procreem. Ouia anima. ait S. Isidorus in J-- formar extrinsecar intar eram istis,e-- esarias a Upir rapis speetes e
rum in premiam qualitatem. Videt mulier Ioannis Baptistae Caraeli tegmineinduti imaginem: aut villosi Ursi formam, hispidum, de hirsutum pario filium. Occurrit vacanti liberi&procreandis. aethiopis simulacrum , puerum nigrum more aethiopico enititur. Species animalis euiusdam se offert ejus phantasiae, animantismorra enixus i nfans praesesert . In hominibus καΔquid nonoperatur imaginatio cum id ipsum in animantibus praestet i ut sensibiliter docent Iacob Patriarchae pe-COra variegata, ordinariique avium, fit bestiarum fistus, qui in pavonibus, gal
Iis , de leporibus colore parentibus similas gigni solant.
468쪽
Nascentibus, ut sunt causa Maleficiorum. 4ri
s. I V. Post conceptionem vero, dum puer alitur, & debitum aeuuirit augmentum, Θεmaternae imaginationis dispendin sentite ut quotidie videmus inplerisque pueris, qui ex intensa matris gerentis imaginatione variis maculis, & notis asperiaguntur. Pavet uxor ad insolitae rei alicujus occursum, insans postea externatis ciem lis maternum pavorem ostendit. Uidet inopinato cadaver deforme, filium cadavemia satae emiuit. Avet cera. sa, botros, poma, pira, aut quid simile edere, quod ei non conceditur ι h rum fructuum notas enixus puer ab utero bajulat. Est enim faetus, quandisi mater. no clauddior utero, Pars matris , de facilὰ varias elus impressiones recipit. Uerum, cur non in matris, sed prolis potius ea parte corporis, 'u se tetigit mater apparet maculae impressio p Dico, hoc mirum non esse. Si quidem facta in matre ingenti quadam phantasia, de appetitu quorumdam, anima ex iis, quae in corpore sunt. proportionale aliquid movet, praecipuὰ in sanguine: ex quo Clim nutriatur faetus. nihil prohibet, figna quaedam ejus alimenti ita affecti in eo remanere, praeseriimcoloris propter quod ea signa rubentia fere omnia sunt, & exustionem aliqua in sanguine factam Olledentia. Fortasse autem , & figura cupitae rei ostenditur , quod in eo proportionali anima et tam figuram mentiatur. Et ut plurimum hoe in ea parte corporis, qua tunc, dum ardenter illam rem metiat, seipsam tetigit . Forsan, quia ibi per tactum matris suis sanguis aliqualiter a iteratus, ec ex illo proportionalia vehementi apprehensione, di animae applicatione moto exustus, de quodammodo illius rei concupitae similitudine inultus , qui dein ad istu partes alendas, de nutriendas accurrens , in latu, non in matre maculae tuae enatae conis spiciuntur. Ita etiam testatur Hieronymus Fraca storius lib. M omparia, Erant, partita rerum 23.
q. v. T Ee hie sistere putant quidam hujus potentiae imaginatricis virtus , Fertur 6 31 ι nanque t aju ni) longissime in eorpora remotiora, quae pertingere, &as. Remo iura . ticere potest; &sic fulgura, & pluvias e calo deducere, res loco movere, sanam re, fascinare,& smilia peragere:ut docet Avicenna I .de Anima loca. quem sequum tur Paracelsus lib. da imaginibvia, Andreas Cata neus lib. da mirabilium effectum, cauis sis, Pomponatius do B inamomis M& alii. Qui tamen non conveniunt in explicando modo, quo tales operationes ad extra ab illa potentia peragantur . Alii enim e fieri volunt solo animi imperio, Avicenna, Fulginas,& Λugerius Ferre r. M.2.mnias. II. Alii per spiritus ex eorpore vi imaginationis expulsos Paracelsus, Pomponatius Ioco citato, &Sibyllanus c.8.q.3. in Alii per cersos quosdam radios Alchindius lib. de imaginibuo quos ipsi comminiscuntur, quasi spiritus imaginationi deserviens non secus ae rationale quoddam sidus in quaslibet res pro intensae illius saeuitatis voluntate influxus salutares, vel perniciosos effundat. Quorum opinio q-nsit a vernate aliena mox dicetur usequent . Quare eum tanta sit utriusiue cogitationis uitellectius, de imaginaris potestas , ideo per u
quibusdam videtur, hac via, nempe, desiderio vehementi intellectui, vel ima- :722Iazginationi addito, Veneficos amorem, odium, valetudinem, ςgritudinem, dc aliqua puint. malefieta inferre posse, eo quod corporis spiritus ea, qua est qualitate affectus, ad imaginativam deseraturi per quam qualitatem aer inficitur, α corrumpi Lur, converahaturque maleficium juxta imaginantis voluntatem.
469쪽
12 DispuLIV. De Rebus Naturalibus.
ms . AE T imaginaria hae esse commenta, facile demonstratur, cum neutra vis
Relieitur il- cx insit in hominet ut intellectus, aut imaginationis virtute in extera , dclisn-tii, ,.Johibginqua CO r atque illa immutare valeat: alias non homo, non Angeia Ius ι sed Deus, aut Deo aequalis reputabitur. Quid facultates intellectus, & imaginationis possunt extra hominem quovis in ι,αι,τ'' do confiderentur ρ Nam in utraque intervenit potentia, species, oblectum, &actio, quae quomodo odia, morbos, mortem ipsam in aliis excitandis virtutem habere possint ρ l l ii l i. I. Ex potentiis nanque solis, & simpliciter acceptis talia prodire non valent rcum intelleetias, & imaginatio absquelpecie, &actu intelligendi, & imaginandi aron plus efficere possint in vigilante , quam oculus clausus in dormiente; nec alia vi praeditae sint, quam intelligendi, &imaginandi: non autem corpora imin
ι 2. Species etiam hujusmodi este ius producere non possunte Cum enim non sint res ipsae verae, & vivat; sed tantum rerum verarum, & viventium similitudines, de simulacra, quid aliud pomunt, quam res, quarum sunt emgies, repraesentare sec sese spectantibus, dc meditantibus offerre' Quomodo ergo extra agere, dc in aliis edere pomunt hujusmodi actiones λ An poterunt aliquid in alieno corpore ,
quod non possunt in proprio ' Sed ita poterit etiam species equi equum gignere, Sepecies caloris ab uno imaginati algentem alium ab eo remotum calefacere . Sed quid absurdius ρ3. Si vero objecta su ni remotiorar vel anima agens in intellectu,& imaginatione talia perficit contactur vel non. Non contactu i quia corpora maxime distant, ergo sine contactu . At illa, quae sine contactu agunt, in infinitam distantiam agere possunt: ciim in naturali actione intervalli mensura solita ratione contactus requiaratur; ergo anima in infinitam hanc distantiam agere poterit: & per consequenserit infiniti vigoris, quod est absurdum. q. Denique per actum intellectionis, aut imaginationis nec maleficium, ne aliud quidquam in externis corporibus fieri posse, probatur ex eo, quod utraque actio eli immanens in eo, qui intelligit, & imaginaturue ideoque nullam imprimere potest qualitatem rei distinctae ι quod esset necessiarium, ut in eam agere posset. Nam radii illi ex imaginatione prodeuntes juxta Alchindii placitum nulli sunt. Spiritus, si aliqui dantur, ut a junt Pomponatius, Paracelsus, de SibyNIanus a plane debiles existunt; nec praetergrediuntur sinum utriusque potentiae tri ut si extra progredi audent, facile ab aere corrumpuntur. Species vero habem soliim vim repraesentandi, ut dictum est. Quare nulla datur talis virtus ex parte hominis.
1 UT Eque etiam in rebus dispositio ad illius receptionem reperitur. Nam quam
lx parie re. LN vis cogitationes sive intellectivae, sive imaginariae possint concitare spiritus, humores, aliaque similia, quae sunt ipsi substantiae animae praesentimima, & naturalem ad illam subiectionem habent non tamen idem asserendum est de rebus ex terni , in quibus non reperitur similis subjectio, &obedientia ad illam, etiamsi desiderio vehementi ferantur. Nam talis obedientia aut est naturalis; cum crea turae corporalis, & spiritualis ne unius quoque speciei ulla sit naturalis subiectio', nisi ratione actionis, de passionis propter quas id, quod imbecillius est , fortiori Cedit. Ideo cum neque homines sic agere, nec res naturales sic pati valeant, sequi tur nullam inesse intellectui, aut imaginationi virtutem ad corporum remo i
470쪽
Nasicentibus, ut sunt causa Maleficiorum. 413
rum immutationem. Non moralis: Nam certὸ si aliquis hominum tali virtute praeditus reperiretur, qualis ab istis scriptoribus asseritur , non pro homine haben
Quis enim unquam inventus est tam potens, qui solis, & puris intellectus, &imaginationis aetibus, sive naturaliter, sive moraliter ciere tempestates, excitare ventos, imperare aeri, commovere pluvias, grandines, ventos , aves de erici detrahere, serpentes educere ἡ Iatebris, seras e cavernis attrahere, aegrotos sin re, sanis morbum, & mortem immittere potuerit ρ Cum juxta Domini dictum Matth. s. ω 6. Nemo posset capillum album, aυι nigrum facero. Et ad saturam suam cubitum unam adiicere valeast Nam si homo rem ita conjunctam mutare non P test, quomodo poterit rebus externis vires effectrices imprimere λ
Mmo plusquam Angelus reputandus esset, humanam, & angelieam superans οὐ
saeuitatem. Nam si intelligentiarum separatarum mirandas operationes Coninlideres, certum est, illas naturalium agentium medio, Ec interventu produci 4. Non enim pluviae ver. gr. tempestates, de terremotus excitantur ab Angelis solo actu intellectus, di voluntatis ι sed per applicationem virtutis,quae naturaliter perficie motus locales, Sc varias alterationes, ex quibus ista procedunt ι ergo mulis minus hoc praestare valebit hominis cujusque anima, quae naturae nobilitate, de
emeaeitate virtutis Angelo inferior est, nisi illum Deo assimiles. Si enim tam p tens homo daretur, fatendum esset, parem & similem esse humanam, & divinam potestatem. Dei nanque mira potentia in hoc elucet, quod res omnes intelis. gendo , & dicendo producit. Dixit, ait David psal.ga. O facta soni, ipsa man davit, Θ ereata sunt. Et sicut dicendo, ab eo facta uint, dicendo pariter ab eo possunt immutari. Quoniam omnia serviunt ei; ipsaque insensibilia ignis, grati do, nix, glacies, spiritus pro Ilarum faciunt verbum ejus. Ideo aequalis erit imtelligentis, aut imaginantis hominis virtus, si suis intellectionibus, de imagin tionibus aliena corpora immutare, alterare ad placitum poterit; nec aliquod in iis corporibus tali virtuti impedimentum obitabit; cum ipsa sint obedire dispois sita, & tantum imperium revereri. M non imaginationis perturbatae sunt commenta
Quare asserendum est, malefieos sola cogitatione, & imaginatione maleficia perficere non posse, aliisque immittere sanitatem , aut aegritudinem neque hoc unquam a daemone institutum suisse, qui res naturales, di signa sensibilia in maleficiis adhiberi iubet: ut maleficus iis extemisapplicationibus suum testetur Obsequium.
anta si vocis, verborum, de earminum vis norunt omnes orbis ereaturae, 699 quae summopere illa assiciuntur. Haec enim in hominibus omnia perficit, ut ait Plutarchus, dum peritus orator modo sermonis elegantia, & Iem botum. re: modo contortis, vibratisque sententiis regit auditorum animos, eosque fi xanima acrimonia, de lenitate temperata delinitos versat, quo vult, torpentes excitat, exhilarat tristes, rigidos demulcet, solatur afflictos, saevientes sedat , Pasat tumultuantes , ac velut tubae sonitu percussos nectit ad iram, miser,