장음표시 사용
61쪽
si utriusque argumenti tamam spines, est eadem: idem principium
Hoc ergo superest, ut Videamus utrum alteri praeferendum sit, utrius assum lio, quam minorem appellant, Verior 6c certior sit, utra procedendi meis dus tutior aptiorve veritati certo assequendae. Minorem nostram propositionem nos ex revelatione, ex Decretis Ecclesiae, cx unanimi Patrum re Theologorum consensu comprobamus. Hoc non novum, non subtile, non sophi alibus obnoxium. Nihil certius est quam nos sic edoctos esse a praecedentibus saeculis, nec refragari nisi modernoseolque paucos admodum scriptor . Illorum rationes acutae videri possunt, sea sit ectae saltem, & incertae. Eorum igitur amuniento nostrum est pnaeserendum. IV. Ipsa methodus qua uruntur periculosa, suspecta, recto ordini, Deuque coctilio contraria est. Quantum hominem superat Deus, tanto sup rior est rationi humanae divina revelatio. Qui voluerunt de divina lege , non ex revelatione, sed ex ratione statuac, in Plurimos, turpissimoique errores lapsi sunt , & lvix quidquam reliquerunt in mori s quod non infaustis suis ratiociniis subverterint: nihil igitur hac methodo periculosius: nihil Dei consilio magis contrarium, qui infirmitatem nostram re lationis praesidio munivit P ut j m non simus parvuli fluctuantes, se circumso
mur omni mento iacisma in nequitia hominum, in Uinta, ad circumvemtionem erroris. Ephes. IV. I . Ratione Philosophia nititur, rcvelatione
Τheologia moralis ut dogmatica : non agit ergo Theologum qui unico ratiocinio nititur: nec potest non esse erronea Philosoplua quae revelata comtradicit. Hic ergo locum habet quod aiciat Apostolus: Videte nequis vos decipiat per Philosophiam ct manem fallariam secundum Triaitionem iam, num , Iecm- m clementa munae, cet non secundum Christum. Colost II. 8. U. Tanto justius suspecta est Philolophia illa quae in vi a moderata nihil justitiae caritative contrarium detegit, quod adversantes habet lapienti Osimos quosque, etiam profanae Antiquitatis Philosophos. Optima ratimis ne, inquit Aristoteles Politicorum lib. i. Q 7. - ratio Beneratrixis omnibus odio est . . sce ratilius quaestus maxime omnium abhorret ais natura. Notum in quid Cato de usura senserit, ex quo clara quaereretur inter eas artes quibus vivitur, quid rect Menerari , quia, relpondit , hominem aecidere Sed quid dicemus de Patribus Ecescita Num illi praestantissimi fuerunt ingenio ut pictate 3 Potuerintne ex inscitia non Vbdere quod modernis aliquibus luce clarius videtur, interea dum in ic Domini id evidentissime videbant, quod non ident iidem recentiores VI. Idem de utilitate cx usura in rempublicam , ut aiunt, redundante
dici potest. Primum periculossim est inde istum modo metiri velle quid sit licitum, quid illicitum. Utilem reipublicae aliqui polygamiam dicini, alud, vortii libertatem, alii ipiam meretricum infamiam. Ambitio quae cogit eniti ad honores, avaritia quae nulli labori, nulli industriae parcit, belli iniustilus ceptio GI certa victoria inc vicitur, α alaesu funda depra lauo, proditio ipia reipublicae Dissiligod by Cooste
62쪽
publicae 2pe utiles videbuntur. An propterea licita haec flagitia vel faei nora iudicabim t . VII. Quanto restius statuemus id quod Stoici docebant, nihil esse utile quod non sit honestum I quia quidquid iniquum hoc plus notat, quam
Non est ergo utilis usura quae testibus Da fide Ps LIR & EZechiese xxij. iram Dei provocant, i c Vindictam in civitates, quibus propterea vel 'spiritalia. ut semper, Vel tandem Ctiam, ut plerumque fit, temporalia in pendent mala in poenam ptaevaricationiS. VIII. Verum non in aestimandum ideo tantum usiuram esse pernici
sam quia prohibita est. Ideo vetita iust quia iniqua est & pcmiciosia. Revera commosus est usurario sne labore, sine industria, sine pecuniae periculo
censim annuum recipere: at quis dixerit reipublicae & commercio utilius esse, quod retineat pecuniae repetendae potentiam, qua tam uti non potest, quin mercatoris tum mercibus abundantis ac pecunia destituti fortunas evertat; unde sinuitur & eorum quibus ille debet & socioriam doesravis jach ra Quanto utilius rect incommune bonum conferri locietatis titulo memnias ex quibus captatur aliquid lucri 3 Quanto mercatori convenientius illas sine aestituendi oblisatione lub censu annuo possideret Ut nihil dicam de his qui agros diligentius excolerent, Vel mercaturam ipsi ad bonum publicum e emerent, si non mallent in otio ex usuris vivae. Quid dicam de prodigis quorum luxum s cmpecuniae ad usuram mutuatae 3 id de audacia eorummedicatorum quicum re modica dc parVa industria Ggotiationes suscipiunt amplissimas, & cum solvendo non sint, alios sua ruina involvunt Quid de his qui lucrum captantes ex usuris, sortem ipsam non raro amittunt
IX. At de his iudicent quorum est leges stare; nos decet ex lege Domini omnia metiri, & felices ducere, non qui divites sunt, sed qui iusti de probi, quales, Scriptura teste, esse non possunt qui pecuniam 1uam dant ad
usuram. Certe Plato nihil utilius se statuere poste iudicavit quam edicem do de Rep. lib. v. is Femini mutuum dare ad faenus licet. Et qui secus f rit, neque foenus , neque lori redditor. V Lege duodecim Tabularum sublata tandem usura omnis , ac tum selicior extitit respublica, in qua econtrario is membre malum seditionum ac discordiarum causa cre m. - ma. ex Tacito Annalium lib. v. X. Illud denique Observare non abs re ctit, lRescas quae asinam Omnem prohibent satis ostendere quam perniciose reipuolicae habitae sint: eas e comtrario quibus tolerantur nihil in favorem earum probare : nam propter tolerantur quod sine his mutuum non daturos homines cupidos legislat res supposuere. Porro christianis non decet ea facere quae toloeati nectae est; & erit semper satis magnus numerus corum qui ex mutuo lucrum ca piabunt, atque ita qualemcumque operam dabunt commercii utilitati, ut
nihil propterea opus sit nos usurarios fieri, ne quid detrimenti bc commincommunitione Respublita patiatur.
63쪽
OBIECTIO XIII. Pecunia una quaedam mera est, eaque praecipua: atqui ra mercium commutatione fas in lucrari: ergo & ex pecunia.
4 Si duid valeat hoc argumentum sequitur a pauperibus exigi posse usuram 3 nam his quoque cum Venditur merx aliqua, as cst lucrum ex ea re
II Falsum est pecuniam signatam meroem quandam esse: est enim nummus inventus ad faciliorem permutationis usium, atque in cilci rerum emendarum pretium, & earum quae natura divertae sunt, communiS quaedam mensura, unde a natura recedit qui nummum ex nummo multiplicat, coeoue non ad pcrmutationem ad quam in institui , aut ad emptionem rerum Quae nectariae sunt, scd ad incremcntum utitur. HI Si nummum moeccm appellare placci, saltem id confitendum est, merccm quamdam cile cujus pretium lege definitum est, ut nec pluris vcndi quam valeat, nec tanquam minoris pretii oc aestimationis censim debeat cum recipitur quam cum traditur. XIV. OBIECTI Potest Princeps nummi signati valorem augere vel minuere : potest ergo emcere ut lcgitimum sit plus exigere quam datum in. Quidni ergo licitum laciat lucrum ex mutuo tREsPONSIoia Pecunia, ut modo observatum est, lege certum hisci valorem & d finitum a Principe, ctiamsi variata lege variari possit; itaque quo, dic traditur Decunia non plus valet illa quae traditur dcbitori, quam quaelibri altera sinulis: paritcr, quo die redditur, tantumdem valet, monetae pretium. Tum tibim OL Valor erat, tunc reddae cum nunOr est. 3'. Et sincere ita uis et tus
64쪽
fiteris, sintque ita concepta pacta Vestra, ut si auctus esset nummorum va Iot, candem praecise summam, non cundem nummorum numerum rec,
Quid si pactus fuero redditum iri eundem nummorum numerum , idemque pondus, sive valor auctus esset, sive imminutus Tam lcgitimum vide tur hoc pactum quam recipiendi modium frumenti pro modio, sive pretium variatum fuerit, siVe non praecipue si dc pecuniam dc modium ii, tueras ad illud usque re in servire, quo reddi debet. Verum ex his nunquam efficietur ut liceat cui mille florenos dederis ab eo exigere plures quam mille , cum valorem non mutarunt; tantundem enim valent cum a debitore redduntur, quam cum a creditore mutuo damtur. Est autem in aequalitate posita justitia. XV. OBIECTIO. Pauperum indigentiae tenemur siubvenire per eleemosynam, & quando. que per mutuum. Qui hoc casu superabundantiam, aut plusquam dedit exigit, usurarius est. Sed divites ape a concivibus suis mutuas pecunias sumunt ad lucrum faciendum, dc aci divitias suas a endas, nec raro si mentes 1unt dantibus ditiores. Quin imo honesti viti qui honoris sui curam gerunt, non Vellent tale mutuum gratis recipere. Quomodo ostem detur quod tunc omnis 1uperabundantia prohibeatur, dc quod de illa paciscens usurae crimen committat
Ostenditur primo ex Scriptura quae generatim prohibet exigi superabum
dantiam 2 . Ex lege quae omnem usuram seu superabundantiam ex hvetabat a ci 'e Hcbrara. 3 v. Quia faciunt divitiae mutuatarii ut fortasse non teneamur exercere misericordiam erga illum, non iaciunt ut iniquum esse liceat; in autem iniquum plus exigere quam datum est. Sic Philo de charitare, de S. Clemens Alexandrinus Strom. lib. a. si Lex prohibet fratriis Renerari .... non aequum putans ex usuris pecunias colli re. r Sic LMctantius Institur. lib. 6. cap. I g. is Pecuniae, si quam crediderit non acci is piat usuram. Plus accipere quam dederit injustuni est. 'Sic Theod retus in Psas. Liv. - Notandum est non modo novi Testamenti per A ctionem, verum etiam legis flatum tenus damnare , quod cum inietis quitate, & injustitia & dolo copulat. Sie denique Patres, sic Theologi
omnes, si paucos recentiores exceperis. Diximus sortasse facere divitias mutuatarii ut erga ipsiuin misericordiam accre non teneamur, quia revera intefilum tam indiget sublevari m tuo, ut non ampliori fortuna excidat, quam pauper ne innuissimis , quae .
hahet, bonis, aut ipsa vita privetur. Nec refert quod mutuatarius non vellet mutuum gratis recipere: etcnim D non
65쪽
non potest eius vel liberalitas, Vci ambitio Legem Dei & Preceptum de gratuito mutuo immutare. Potest ille quidem gratitudinem tuam minuiculis testari : crcditor vero ca siperare aut Principaliter Intendere non p. test. Et meminisse nos oportet Verbi Dominici, Lucae XD. I 2. I 3. I . OBIEcTIO XVI. Dicit, qui pecuniam diviti suppeditat, se lucro ex pecunia sua carere non possie, dc opus habere ad sustentandam familiam si rosque.
Si ita est, debet eam utiliter impendere, aut emendo agros Vel decimas, aut negotiando. aut negotiationis in s etatem Veniendo, aut emendo, Pecunia in perpetuum alienata, centum annuum, aut alia aliqua licita imdustria vel administratione. Quod si destinatam ac proxime applicandam his rebus pecuniam ex charitate mutuo deserit, non prohibebit jaeuua quin suae indemnitati constitat.
OBIECTIO XVII. Non liquet qua aequitate dives pecunias sumens dantem a spe lucri ps-
Si, qui dedit, damnum patiatur, aequitas postulat ipsius indemnitati consuli : si nihil passus therit, satisfit aequitati, ubi id ipsi redditur quod de
est , quia per hoc se atur aequalitas. . . . Est hoc adeo certum , ut non ad aliud obligetur quI pecuniam rur, tus est, cuius conditionem absurdum cst csse meliorem quam muta aut civis mutuatarii. Si ea pecunia furtiva aliquod praedium utiliter compuratum , homo non tenetur ad restituendum, nisi id quod accepit , quiaia id quod de tali re est acquisitum , non est fructus hujusmodi rci, leais humanae industriae, nisi sorte per detentionem talis rei alter sit dammis ficatus, amittendo aliquid de bonis sitas; tunc crum tenetur aci Iccom is pensationem nocumentL Ita S. ThomaS a. a. q. 78. R. 3 et Ergo a pari creditor jus non habet nisi ad pecuniam dit, non ad lucrum quod ex tali pecunia tanquam ex instrumento dein tot per suam industriam consecutus est. . aEt vero, si aequitas postularet ipsi tum partem tribui, quomodo in Imrer, Lege prolubuisset Deus ne id quod aequitatis erat Judaeus a Judaeo cu' ' Haec sunt quae exigere visae sunt prolatae tractaque difficultat prima Casus positionis propositiones, quae cum in quae in uer μι- Π
66쪽
in dicta sunt, sincere arbitramur. Si qmd remaneat quod non planε lutum existimerire, tum examinari poterit, ubi expendetur occasioneis eundae quaestionis, sitne usura omnis ips9 inoriabili naturae iure prohibita. Supersunt nunc examinandae eae disti lintra quae circa Propositionem quartam propositae sunt, ut probaretur in contractibus de quidus astitur, non ex mutuo, sed ex justo titulo Iucrum percipi, quod praestabimus Aniculo sequenti.
unaetur a pontractvi usitati lucrum ex mutuo, adeoque Uuram includam.
UΤ de hae quaestione recte judicetur scire opus est, primum quomodo fiant hi contractus, deinde an in illis, prout fieri 1 olent, reperiatur aliquis alius titulus lucri preter mutuum. Quod ad primum pertinet, non audiVimus quemquam conquestumeta quod in Casus positione non bene cxpositum fuerit id quod in his regionibus consuetum est; vinim ad pleniorem rei evidentiam placet hic attexcre sormam typis editam Chirographorum , quibus se obligant ad num cum thenore reddendam qui pecuniam recipiunt.
is per Praesentes me vere debit is rem esse N. N. 1uInmae . . Obis pecuniam a me ultro ac Ptam, is quam praememoratam summanais .... TO ipsi aut alteri cuicunque is qua Praestrum liu erit, pr rumis tome sine expensis & dctrimen ,, in soluturum post . . . metam, se
,, cundum datam hujus prccue dieiis cum intcretae 1eu auctario dictaeis summae,ratione. . in centum prori anno & in casu prolongationis is imue ad inutivam latinouem
67쪽
marebeia, dii mei myn e gen haud om. nam meam & mea omnia, nullo aereterient. cerio , subjiciendo eadem a Actum in Amyterdam dem . . . o ctioni omnium Iudicum di Imri rium. In cujus rei fidem hiς ceis propria manu subscripsi. Actum Α-clodam die ... Iam vero utrum in ejusmodi contractu aliud appareat quam mutuum cum lucro, sine altero quam mutui titulo, facile judicare omnes possunt, sive cx ipsa Chimgraphi formula, sive ex his ouae dicta sunt in Casius post. tione propositione IV. cujus probationes tamatu Validas haberi aequum est, donec plena responsione elisae fuerint. Superest hic aliquas disticultates elucidare.
I. DIFFICULTA S. Quis nos reprehendet, si dixerimus talem mcuniae expositionem & re ceptioncm sapere contractum societatis, non merum mutuum REsPONSIO.
Reprchendent Iurisconsulti omnes & Theologi: sic enim merum mutuum , desineret esse mutui , quia datur homini negotiatum relucraturo cum onere idenoris, quod supponitur suturum pars lucri. Porro id dici non potest. Primo enim ex ipsa formula & praxi evidens est non λlum ad negotiandum tradi pecuniam debitori, scd ad quidli t voluerit: unde nec is
Id nmotiatoribus ita datur. Deinde mutuum datum negotiatori non desinit ese mutuum, sicut commodatum , locatio, venditio, aut quilibre alius Contractus naturam non mintat , quia fit cum mercatore qui supponitur negotiaturus, atque ex negintiatione lucraturus. Tertio non magis desinit esse mutuum cum datur negotiatori pecunia, quam cum eidem traditur Vinum , oleum , frumentum, quod suo lucro ves periculo vendat,& aliquo post tempore simili simie restituere teneatur, aut cum Uticolae datur frumentum ad serendum suntliter reddendum, a sui in utraque circumstantia mutuum est, illudque usurarium si exigatur ruperabundantia. .
Quarto nihil hic justae societatis est, ut demonstratum fiat in Casus positione pag. 3. P. & I . IL DIPFICULTA S.
Sic de reditibus nostris sensit Eruditissimus Dominus Ioannes opstr
68쪽
I Primum hoe recolendum est solis Scriptoribus Canonicis hune honorem deferri oportere, ut quod unuS aliquis senserit, propterea verum censeatur quia dixit.
IL Deinde dubitari non potest quin falsum sit in religione ac semper
repudiandum, quo anus recentior contra consensum praecedentium &coaevorum docuit, vel etiam contra antiquam Traditionem, etiamsi illa obscurari coepta sit. Hinc resipuimus Cypriani sanctissimi Martyris lentemtiam de Baptismo haereticorum. Hinc, ut ad recentiora veniamus , gratiae
generalis systema & infallibilitatem Pontificiam respuimus, quanquam magnos Celebresque defensor habuerint, di habeant ejusmodi opinio nes, quia cum antiqua Traditione pugnant.. III. Quanto magis discedendum esset ab opstratii sententia, si illa simul esset contra consensum Antiquorum omnium & praeter mentem omnium Theologorum. ac suae praesertim Facultatis, quae ita abhorruit a lucro ex mutuo exigendo, ut damnaverit anno I 637. damnariquc postea a sancta Sede curaverit hanc propositionem. Usura non est dum se ultra sortem aliquid cxigitur, tanquam ex benevolentia & gratitudineis debitum, scd solum si exigatur tanquam ex justitia debitum. IU. Exhibendam censemus Epistolam eruditissimi Viri, unde petitur obsectio, scriptam ad N. N. a I. Septembris anni III Ad Mum Reverenis ae Ampli e Domine, r-humanissimis Vestris a. Augusti ad me datis non responderimis hactenus, non inhumanitati meae acu bendum est, sed timori, ne BD is te scriberem aliquid quod ab antiqua & tradita nobis de mutuo doctriri na dilonaren Saepius in lectioni ous, cum docui, quaestionem istam is dascussi. Saepius etiam quid de ea scntirem, tum ab amicis Batavis, is tum ab aliis interrogatus lum; sed non nis timide quod videbatur, proem posuL Ac primum , teneri unumquemque , dum copia suppetit, m M tuum dare proximo indigenti, non tantum sine lucro iupra sortem, is sed & cum sociis periculo; quin & aliquando cum amissione sortis, ut is cum danda est elec syna. Deinde in ejusmodi casu, non excusare cinis ram Deo titulum lucri cessantis, aut danis emergentis; cum ad silc Do rendum proximo indigenti, & charitas & justitia aeterna praecipiat Iu is suo renuntiare, & damnum subire. Tertio, tamen Verum esse quod is passim tradunt Scholastici, non peccari contra justitiam, si titulo lucrio cessantis Vel damni emergentis aliquid exigatur ultra sortem, etiam abis indigentibus: sed hoc sic intelligendum es e, ut non peccetur contra ju- ,, irium per leges humanas constitutam, adeoque nec in foro externori puniri possit qui istis titulis , dum vere laesunt, petit sibi aut lucrum is sinans, aut damnum emergens compensian: peccati tamen etiam runc
69쪽
contra justitiam & legem aetemam, quae jubet cum lucro cessante &o damno emergente succurri proximo indiginti. Quarto, dum pecunia
is mutuo datur non indigentibus, ut necessitati luccurratur; sed negotian si tibus, vel alio modo ea utenti S ut lucrentur, Videri tunc non illici is tum aliquid annue supra intem accipere, eo quod tunc , non tam is fiat contractus mutui, quam contractus quidam societatis & Qituitusis juxta quem is qui pecuniam accipit, spem haber nullum lucrandi peris industriam sitam fructuose pecunia urendo: qui Vero dat, accipit supra si sortem lucrum exiguum & cenum. De hoc contractu neque sacrae Lit ,, tetae, neque Patrα loqui Videntur, dum condemnant usuras & si Elais ratio atque utilitas publica spectemr, ridetur licitus. Non ausim tamenis pronuntiare sententiam, eo quod hoc nomm Videatur, & hactenus ais Theologis saltem discite non probatum. Caeterum in praxi, si in mediis catoribus& negotiatoribus aliud peccatum non invenirem, & quoad se reliqua christiane viverent, nec sctupulum ea de re haberent, putarem ,, in bona fide relinquendos & absolVendos. Ex his statuet Amplimdo ve
is stra quid censeam de libro ad me misso , quem remittam, si jusseritiis omnia interim meliori vestro judicio submitto, qui sum, Admodum Reverende ct Amplissime Domine, QV. Ex hac Epistola manifestum est opstratium ejus regaeae veritatem in
dubium minime revocare quae vetat ex mutuo, seu Viniurui captare lucrum. Propterea non aliter excusandos censet contractus, de quibus agitur, se cusari possunt, quam alendo in eis non tam esse mutuum, quam societ,
tem. Non litigat circa usurae prohibitionem generalem in Scripturis, non circa loca Patrum ; nunquam dixister non cogi se admittere principium istud, quod nunquam ex mutuo a divitibus liceat superabundantiam ob
VI. De solis mercatoribus concludit non sibi videri inquietandos. Cur ergo ipsius conjectura & indulgentia ad quosvis creditores extenditur VII. Nec ipsos mercatores qui vi similium contractuum stitem cum auctario recipiunt, supponit rem licitam agere, non ait se ipserum scrupinlos depulsiurum, si a luis consiliis pendere inluerint; sed eos absolvi, ut Ghi videtur ; posse, qui nullum ea de re scrupulam haberent, & in bona sua fide relinquendos. Sic nun uam loquuntur Theolosi de his qui aliquid lege licitum faciunt, sed de his qui lcgem nolafientem invincibiliter
VIII. Denique cum singularem ac sibi propriam conjecturam prop=nit , fatetur id novum videri, timetque ne ab antiqua & tradita nobis de mutuo doctrina recedere judicetur. Ρropterea omnia submittit meliori eius ad quem scribit, judicio. Credimusne reluctaturum fuiste his omnibus , qui citantur in Cassis r lutione , ac discessurum a Theologorum Parisiensium, Articulis ibidem relatis pag. r 3. & I . Saltem imitentur crudbussimi Viri modestiam, qui auctoritate se tuentur, di patiantur nos stare
70쪽
sanctorum non modo Augustini dc Thomae, quonam nos distipulas este. eum instratio Storiamur, sed omnium omnino cotis atque inconcustis dogmatibus, & ipsa stratii timiditate deterreri, ne eos contractus ineamus vel approbemus quorum dubia, ut minimum, aequitas est: nam recte principiunt, ipso Cic ne teste, qui vetant quidquam agere quod dubites aequum sit, an iniquum. IIL DIFFICULTAS.
, Quanquam damna, lucrum , pericula in s ictate utrique sociorum de beant esse communia , nihil Obstet quominus illa ' alia pacta quae adjiciuntur, modificari possint. Sunt itaque hi reditus quasi societas modii cata, in qua majus periculum quod unus in se recipit, majori sim lucri compensatur. Et quamVis unus ille Omne periculum sortis in ue recipiat, non .ideo socictas desinit ine sotietas, aut in mutuum convertitur REs Poss Io. Non dissitemur per pacta specialia modificari posse leges societatis quae volunt omnia sociorum esse corimunia, & majus periculum quod unus instrecipit, majori spe lucii compensari. At societatem ullam Menegamus, ubi , qui tradit pecuniam, nullum suscipit periculum seu sortis quae ipsi post incertum coetumve tempus restituenda est sine expensis se detrimento, sive auctarii quod recepturus est, etiamsi non modo debitor nihil lucratus fuerit, sed etiam sortem ipsam araeserit. Non est dicendum societatem tunc in mutuum converti, sed merum mutuum esse , in quo nihil societatis im
St tertiam personam adirem, & ille me pro aliqua portione lucri sibi a lignata de sone securum redderet, possetne illud sure reprehendi Cur e go reprehendis, si sociorum unus pre initum pactum fiat assecurator est rius t Nihil hic apparet quod justitiae aut caritati ad latur.
I. Non magis Vset ista ammentatio quam haee plane similis. Licet ab uno cmae carius, & alteri viliori pretio vendere: id infortunium ine judicatur, non peccatum : licet ab uno viliori pretio emere, quod ille cariori emerit: am licitus est pro utroque contrahentium contra S MAMra a Facultate Thcologica Lovaniensi anno I 637. damnat , quo alicui Venditur cata frumenti quantitas coetum quinque notenis, re ab eodem simul redimitur pro centum; quis non iudica praetentum hunc duplici