장음표시 사용
51쪽
cundum partem inseriorem , & quatenus tribuebat corpori vitam vegetativam, &sensitivam , & ut erat principium passionum seu affectuum animalium appetitus sensitivi erat viator etiam secundit in animam: unde simul in eadem anima Christi reperiebatur gaudium comprehensoris ,& tristitia viathrix ut diximus agendo de Passionibus Christi . Quapropter Jelemias
vaticinatur de eo cap. Iq. Expectatio brael salvator eims in tempore tribulationis et quare
quasi colonus futurus est in terra , is, quas
viator declinans ad manendum .
Denique intercessisse pactum , constat ex supra laudatis verbis Isaiae, de quo pacto praeclarc agit Rupertus in primo commentariorum in Cen im cap. 34. ubi pactum illud , quod cum Noemo , ejusque osteris post diluvium iniit Deus, quando
ixit ue salvam pactum vobiscum , ad Christum accomodat meimus , inquit, quia pactum non multoties quidem promissum , sed unum,insemes initum : Pactum , inquam, unum, quo solo inimicitiae fluantur, quae erant inter Deum , is bomiser, Incarnatio, vel P -
β Christi filii Dei est; illic absque ulla contradictione. certa est con tutio pacis cum ratione
dati , , occepti, dum acucepta Deus Me b Mnam , dat hominibus eundem Cisristum filium suum, ut salventur per ipsum . Hanc vero jdem ab hominibus Deus accepit per Μediat
rem ac sequestrem, is quasi iacialem Cbristum Dominum , qui pro bumano genere stipulatus es . Capite pocio Rupcrius idem vim istius pacti apertius ita declarat: In eo , inquit , ' Deus pactum cum . iaminibus pepigit per Coristum flium suum : quod de ilis in
cruce moriente, nos Abi reconcilians , lavis nos a peccatis nostras , is in sanguine eius , dedit nobis per diam sanctum ebaritatis suae spiritum, Objicies primo: Christus non potuit pec-
Care: ergo ncque mereri. Probatur cons
quentia. Si non potuit peccare , dcbuit ci- se. perfecte conjunctus sint ultimo ὁ sed qui est persccte conjunctus fini ultimo non potest mereri, ali uin Beati ita Deo conjuncti mereri possent 3 igitur si Christus
non potuit peccare, nec etiam mereri.
Nego. conseque,tiam , & . ejus probationis sistinguo maiorem . Dcbuit esse perfecte conjunctus fini ultimo quoad utruntque af- fcctum justitiae de commodi, nego , quoad assictum justitiae tantiim concedo ; simi. licer distincta minore nego consequentiam:
Christus enim fuit quidem persecte conjunctus Deo quantum ad assectum justitiae , Portis exim superior in Cisso , inquit Do'ctor, num. D5. criniungitur Deo per gloriam quietantem illam portionem is per assectionem iustit ae totus bomo , itaui peccare non posset; potuit tamen pati quia aliquid accidere potvit contra assectionem commodi, is illod pathit risus ordinate velis , acceptare , ita mereric Ita Doctor, quibus signiscat quod quamvis Christus cstet ita perfectc conjunctus Dco per affectum justitiae ut ab ipso non posset averti per peccatum, sic ratione illius conjunctionis non posset peC-care, tamen quia illa conjunctio non onficiebat quominus aliqua pati posset libere , quia non erat perfecte coniunctus per affectum commo si & boni delectabilis quantum ad portionem inferiorem; hinc est quod licet pcccaic non potuerit, tamen
Obiietes seeundo ; Christus semper fruebatur Deo: ergo nunquam meruit. Probatur
consequentia: quia si mereri posset, maxime vcl eodem actu fruitionis , vel diverso: non eodem, quia de ratione actus meritorii est , quod ita contingenter eliciatur , ut voluntas prout est prior prioritate naturae illo actu possit contingenter ipsum elicere, vel non clicere: sed actus beati- .ficus fruitionis clim sit necessarius, non potest contingenter clici : igitur nec esse meritorius. Non ctiam diverso actu, quia actus fruitionis est ada quatus potentiae , potentia cnim fruitur Deo quantum potest, di omnem conatum impendit in iIlius amore eliciendo: igitur non potest habere alium actu in circa Deum. Nego conbequentiam, & ad ejus probationem dico Christum potuisse mereri per a- , ctum portionis inferiori, animae , qui distinctus erat ab actu fruitio nis , spectantis ad portionem Imperiorem; licci enim illa stultio esset cultu, adaequatus petioris porti nis animae 3 id non impediebat quominus secunduin portionem inferiorem posset habere alium actum, qui aliquo modo derivatur in Deum: quamvis enim actus m ritorius debeat praesupponere amorem amicitiae Dei , non est tamen neccsse ; quod sit amor amicitiae Dei , quia potest esse immcdiate amor tanquam ob eti, quod
distabis : Christus mereri . debuit secun- diim actus animae ut eli iacultas intelligens,
52쪽
& libera: stit ut sic non est portio inscrior, sed superior hominis: ergo si Christiis non potuit mereri secundum portionem superiorem, nullatenus mereri potuit. Distitavo minorem . Anima , ut intelligens, & libera, est portio superior hominis qliptenus occupatur circa divina , &aeterna immediate, concedo; quatenuS oecusatur circa temporalia , & creata , nego: anima autem Christi, ut intelligens , ' , volens, meroii potuit ea ratione , qua vivificabat corpus , illudque movebat adactus, & voluntaric acceptabat omneS accr-bitates doloris, tristitiae, quas in missione
tam corpus, quam ipsa tolerare . debebat; ut mortcm gereret aeterno Patri, qui ejusmodi actus, aut passiiones decreverat , &praecepera P.
reptionis. Haec est communis in utraque schola Angelica, & Subtili, & colligitur ex illo ad Heb. Io. ubi Apostolus de
nrist6 ait, Intreriens mundum dixit , Η stiam , i , oblationem no M. . . tunc dixi e est venis. In evise libri seripto est de ma cui faciam Deus voluntatem tuam. Ubi signanter dicit Apostolus , ingrediens mundum , non vero postquam ingrenus est, ut significaret in ipso primo suae unionis , & sormationis instanti seipsum devovisse Patri
tanquam victimam . Ex quibus sic argumentari licet: Illa oblatio voluntaria , qua Christus ingrediens in mundum se tanquam
victimam passioni , & morti devovit, in
sui divini Patris gloriam, suit meritoria :s d talis oslatio facta fuit in primo instanti suae formationis i igitur in eo instanti Chiistus meruit. Major constar i siquidem talis oblatio, & acceptio mortis fuit libera, & ex charitate , & habuit alias conditiones ad meritum requisitas.
- Hinc Apostolus de illa ibidem subdit ,
in qua voluntate sanctificati sumus per oblarionem corpyis Ie r Cbr ι semel r voIuntas autem, seu operatio, qua Christus sanetificavit nos , satisfactoria fuit , Ac meritoria. Minor etiam patet ex verbis Apostoli, siquidem , ut observavimus, notanter dixit ingrediens mundum, quod significat primum instans suae formationis . Diver id etiam colligitur ex eo , quod
christus dixerit, tune iri, br. nam lytoc refertur ad illud, erepus autem aptis
mibi, hoc est ad illud instans , quo Deus
ipsi aptabat corpus ad immolationem, &sacrificium.. Haec autem adaptatio facta est in primo instanti sormationis ipsius corporis r igitur, &C. Probat conclusonem Doctor dist. 18. nu. 3 I. hac ratione, Christus in primo instanti suae conceptionis habuit id omne, quod requirebatur ad actum meritorium t igitur in eo instanti mereri potuit. Consequentia patet: Siquidem christo salvatori tribuendum est id omne, Quod maxime conducit ad ini gloriam, & nominum salutem pro eo instanti, quo illud potest operari, quippe cum id maximc cedat in ejus gloriam, & ministerii complementum. 'Ant
cedens vero probatur : Siquidem in illo primo instanti natura humana Christi pro illo instanti, quo unita suit Uerbo, habuit
actum voluntatis liberum, supernaturalem, Deo gratum, acceptum, & aliis conditionibus ad meritum reqlii sitis assectum, quippe in illo instanti habuit 'isionem, & am rem beatificum, Ec plurimas creaturas ita Verbo cognovit, ac proinde hominum sortem, de statum, quos sal 'are postre si vellet, intuebatur. cum autem propter am rem beatificum, & gratiam sinetificantem summa charitate inagraret, dubium non est
quin in illo ipso instanti se se Patri obtulerit tanquam victimam pro hominum s lute: igitur pro illo instanti meruit. Confirmatur . Si quid obesset quominus Christus mereri potuissset in primo instanti. maxime quia meritum Consistit in operati ne libera, quae non potuit esse in primo instanti formationis Cnristi, tum quia Operari sequitur esse, tum quia actus liber re uirit consultationem consultatio cum iniscursu, & collatione consistat, non potest in instanti exerceri: sed ligcratio nulla est, siquidem ad actiooem meritoriam, &liberam non requiritur , quod causa , seu principium pracedat tempore suam operationem, seu a istum elicitum: sed lassicit, quod praecedat prioritate naturae, ac proinde potest simul esse cum illae. Unde quemadniOdiim in eodem instanti, in quo sol incepit esse, etiam in eodem incepit illuminare: ita Christus cum in primo instanti suae conceptionis habuerit plenitudinem scientiae speculativae, &practicae, &intellectum perse-bissime illustratum , ac voluntatem para tam , & omnibus numeris absolutam , ut
53쪽
Tract. I. Disp. III. Art. II. Sect. II. Quaest. III.
actum meritorium, & voluntarium exerceret, ut eo ad actum libero eliciendum , nec consultatione, nec deliberatione consilii indigebat, subindeque non opus erat ei tempore, ut illum actum meritorium exerceret. Obucies primo : Actus meritorius debet contingenter fieri , quia procedit a vo-Iuntate libete se derer minante ad operandum : sed Christus in primo instanti suae
formationis non potuit habere actum contingentem; quia quidquid est quandci est
necesse est esse : igitur nec meritorium . Probatur minor : Actus non potest esse contingens, nisi quatenus causa praecedit
suum actum tempore, & potest illum elicere: sed voluntas habens actum pro primo instanti sui esse, non praecedit tempore illum actum : ergo si Christi voluntas habuit actum pro primo instanti suae formationis, non potuit ille actus este contingens , & liber, nec subinde meritorius. Distinguo maiorem . Debet contingenter feri, hoc est, procedere debet a voluntate seipsam libcre determinante ad eliciendum illum actum, concedo: hoc est , debet procedere a voluntate prius tempore existcnte , di se determinante ad eliciendum
illum actum, nego . Unde nego minorem,
N ad illius probationem dico: Omne quod est quando est necem est eue; in sensu com-
pouto ex suppositione, quod sit, concedo:
in sensu diriso, ita ut illud, quod est pio
hoc instanti, non potuerit absolute non osse pro eodem instanti, si voluntas noluisset 1e ad id determinare, nego : Vel aliter dico cum Doctore num. 37. Omne quod est, quando est necesse est csse , eo modo ,
uo est, concedo: aliter, nego: hinc quano ens contingens est , verum est , quod tu cessario sit contingens; non autem in Jes equitur, quod sit ens necessarium, sicquecst neccssario , non vero necessarium . Obiicies secundo: Duae mutationes quarum etcrminus unius praecedit icrminum alterius non possunt esse simu I, & eodcm instanti durationis : sed volumas, quae cst terminus mutationis creativae,.qua ipsa producitur, debet necessario praesupponi volitioni, quae est terminus trutationis, qua Voluntas movet se, ut de non volente sit volens: ergo mutatio illa , qua volunta, Producitur, non potest esse simul cum ea,
Distiservit nutiorem Doctor . Non possunt illae mutationes esse simul simultate opposita illi prioritati, quam unus ex terminis debet habere respectu alta ius , concedic majorem: alia simultate non ipsi opposita, negat majorem . Similiter est distinguenda
minor. Debet Praesupponi tempore, nego: natura, concclo . Igitur clim inter istas mutationes non servetur ordo te meoris , sed naturae dumtaxat, ideo etiam inter terminos illarum non nece stario servari debet ordo temporis , sed naturae ue proindeque clim simul tempore potuerint esse, voluntas animae Christi, &actu Selus, eodem instanti lcmporis, quo fuit voluntas, mereri potuit per illum actum simultandum.
est pariter communis , & probatur primo. Cirristus toto tempore suae vitae r dcmptoris, & mediatoris munus implevittat Salvatoris, & Redemptoris munus pr cipuum est , ut nobis quae necessaria sunt ad salutem promereretur, & pro nostris delictis debitam aeterno Patri latisfactioiaempenderet: igitur toto suae vitae tempore me ruit. Major constat : quippe prae caeteris gloriae titulis, quibus Christus celebratur, specialiter Iesus, & Salvator appellaturo Hin
Lucae I. Angelus Incat nationisnuntius Virginem alloquens ait: Vocabis nomen FsIesum. Et cap. 2. Angeli nativitatem Christannuntiantes Pastoribus dixerunt, Natus est vobis hodie Salvator; & subinde ad hoc potissimiim advenerat ut Salvatoris , & Redemptoris munus impleret. Minor etiam constat: quippe non potuit persectissimi Salvatoris. & Redemptoris vices implere, qui persectissime pio nostris debitis aeterno Pa tri saceret satis, & suam gratiam, ac gloriam nobis promereretur, nosque in pristinam a ignitalcm , & libertatem per peccatum deperditam restitueret . Haec autem omnia ciucere non potuit, nisi suis meri
tis , & operibus bonis: igitur, &c. Hirmatur: si quod e Mi tempus, in quo Christus cogitari posset aliquid nobis
non fuisse prometitus, maxime tempus illius insantiae : at co maxime tempore c hristus suis meritis nostram salutem promeruit: igio tur, &c. Major constat: siquidem eo maxime tempore videtur Christus fuisse minus aptus, Sc dispositus ad aliquid nobis promere dum, quippe ctim nullos actus externos eluceret, nςc aliquid voluntarie pati videre-- lux ,
54쪽
tur, quibus maxime cogitari posset aliquid mereri. Minorem vero probat S. Ambrosius lib.2. in Lucam cap. de nativitate Salvatoris, ubi inter caetera ait: Ela igitur parvulus, ille infantulus fuit, ut tu vir esses perfectus: illa involutus in pannir , ut tu mortiIlaqueis fis absolutus: ille in Praesemus, ut tu in altaribus; illa in terris, ut tu in caelis; ille
alium locum an re diversorio non babet, ut tu plures babnes in caelesibus mansiones ..... Mea
ergo paupertas illius patrimonium γ iη-mmiras Domini mea est virtus: misit ibi egere , ut omnibuι abundarem . . . . Me litius tmfantiae vagientis abluunt fletus, mea Dcbrymae illae delicta lavarunt: plus igitur, Domine Iesu i in 'uriis tuis ibeo , quin reaeemptus sum , quam Operibus, quia creatus sum . At nullo alio modo potuit haec Christus nobis conciliare nisi per modum meriti : agnoscit igitur S. Ambrosius in Christi infantiae lachrymis, pannis, & humilitate. m ritum quod contendimus. Et subscrinit S. Augustinus stimone II. de tempore , ubi de C hristo sic loquitur , adoremus νηποι infantiae, ex quibus facta sunt emplastra natura . Et S. Bernardus sermone a. de Circumcisione, Herito sane, inauit , dum circumriuiruν puer, qui dratus M nisis, sag ror vocatur, quod videlicet ex bac iam ea e-νit operari salutem nostram immaculazum illum pro nobis sanguinem fundens . Quibus aperte significant illi ,1. Patres Christum nobis etiam sua inta utri salutem fuisse prin
Geta. In tantum Christi actus suerunt meritorii, in quantum fuerunt patri divino grati, de ab eo acceptati in ordine ad hominum salutem: sed ad id dumtaxat videtur acceptata esse illius passio, siquidem de ea solum divinum intercessisse pactum constat ex praefato Isaiae vaticinio. si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen Angevum t igitur Christus Dominus non
est dicendus per omnes vitae suae actus nostram salutem fuisse mediatus, & operat . Nego minorem: quamvis enim acceptati O, di pactum divinum maxime appareat circa pallionem, & mortem Christi , non desinunt tamen aliae operationes Christi esse meritoriae, quia pactum illud exprimitur solum ex hypothesi , quod Filius Dei voluerit acceptare, & ordinare passionem suam inutilitatem redemptionis nostrae t maxime clim omnes Christi actus, de poenalitate, virilina ientur ad passionem tanquam ad per-
sectum complementum nostrae satisfactionis,& redemptionis. Unde dicendum est , inquit Alensis membr. 3. art. a. quod quodlibet opus Christi ante passionem suit nobis meritorium: sed passio fuit nobis merit ria , de satisfactoria: meritoria vitae aetern ς:& satisfactoria quoad remissionem poenae. Petes, an omnes Christi actiones fuerint meritoriae, ita quod nullae fuerint indisserentes, quales sunt v. g. actiones quas solemus elicere, vel propter proprium Commodum , vel absque persecta deliberati ne , & libertate voluntatis.. R. Gmnio probabilius videri omnes Christi actiones tuisse meritorias, quia Christus Dominus nihil omnino egit propter pr prium commodum , & quidquid operatus est, semper cum plenaria deliberatione , de
summa voluntatis libertate est operatus.
mortem. Prima pars constat, quia usque ad extremum instans mortis Christus habuit omnes conditiones ad meritum requisitas, ut sufficienter constat ex dictis: igitur uiaque ad illud instans censeri debet nostram salutem suisse operatus . secunda Mia pars Conclusionis insinu tur : quia status viae requisitus ad meritum, significat conjunctionem , dc unionem animae cum corpore passibili, & mortali: sed in instanti physico mortis, non fuit anima Christi cor ri mortali unita, quia ex communi Philosophorum sententia , viventia desinunt esse per primum sui non esse, de subinde in instanti morti, Christi verum fuit dicere: Nunc primo non est Christus, ut homo, & vivens vita mortali, & con sequenter in illo instanti an una Christi non
Tretia denique pars satis apere constat ex dictis, siquidem una ex praecipui S conditionibus requisitis ad metatum, est status vi toris: sed post mortcm Christus non amplius fuit viator, unde dicebat Ioan. 9. Me oportet operari opera ejus , qui misit me , donec dies est: venit nox , quando nemo potes operari, id est mereri: per noetem vero, Chrysostomus homil. 3. in Joan. de Augustinus traeiatu M. intelligunt tempus post hanc vitam: igitur, Christus Dominus non
potuit mereri post instans suae mortis .
55쪽
3o Tract. I. Disp. III. Art. II. Sect. II. Quaest. IV.
Diees. Mors Christi, & vulnus ejus lateri inflictum, & sanguis, ac aqua ex eo
fluens habuerunt rationem meriti: ergo re
vera Christus meruit in instanti mortis, de
post moriem . Probatur antecedens: tum
quia dicimur redempti per mortem Christi, ut pluribi significat Apostolus; tum quia SS. Patres docent sanguinem , & aquam
ex Christi latere fluentes maximam virtutem habuisse , & inde etiam sacramenta manasse: Sic S. Leo epistola q. C. 6. Tunc, inquit, regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ipsius profluxerunt sanguis redemptionis, in aqua baptismi. Idem docent plurimic M. Patribus ι maxime Ambrosius lib. 2. in Joan. cap. 20. ubi sanguinem, &aquam ex latere Christi appellat benedictionis mysticae, & sancti Baptismatis originem quandam, atque primitias. Respondeo in tantum Christi mortem &vulnus illud inflictum censeri meritorium in quantum adhuc Christus vivens, & prς-Videns, quae Passurus erat , non solum in morte, sed etiam post mortem illa omnia voluntario acceptavit, & Deo Patri obtulit anticipato, & praevio affectu in expiationem nostrorum delictorum, & asserti nem nostrae salutis. Nee refert, quod M.Patres dicunt fluxum illius sanguinis, &aquae ex Christi latere promanantis significare duo sacramenta; inde namque non sequitur, quod Christus per illius sanguinis ,& aquae profluvium promeritus fuerit divinam illam virtutem , quam habent sa-Cramenta Baptismatis, & Eucharistiae ad promerendam hominum salutem: sed tan-itim, quod illa duo sacramenta in isto aquae, & sanguinis profluvio maxime adumbrata, & cxpressa fuerint . Petes, an Christus habuerit unicum meritum continuatum ab instanti conceptionis
ad extremum vitae, an vero multiplex.
Resp-deo probabilius videri iplum habuisse multiplex meritum, ratione actuum dirersorum, quos clicuit, quemadmodum enim, qui una continuata voluntate placendi Deo, 3ejunat, &dat eleemosynam , habet duplex meritum: ita Christus per illam voluntatem, qua aeterno Patri continuo placebat juxta illud Ioan. 8. Ego quae maesta sunt et faeis semper , cum diversas virtutes exerceret, ctiam verisimile est ipsum habuisse diversa mcrita . Nec oret, quod habuerit unam volun-xatem satisfaciendi pro nobis , a qua vo-Iuntate procedebant omnes ejus actus, nam ut mox diximus, continuatio ejusdem enicetus, Zc voluntatis placendi Deo , non officit quominus exercuerit pli tres virtuteS,& subinde potuit habere diversa merita.
Per quos actur ciristus meruerit.
Notardum primo, vel potius ex dictis
revocandum, Christum fuisse simul
viatorem, & comprehensorem . Hatorem,
inquam, secundum portionem inferiorem quatenus videlicet ipsius anima informabat corpus passibile, & moriale, tribuendo illi gradum viventem, vegetativum, &sensitivum, & ut erat principium passi num , seu affectuum animalium appctitus sensitivi; erat vero comprehensor secundum mentem , seu partem superiorem , penes quam ejus anima habebat esse, & cii rari independenter corpore, & eliciebat pr prias operationes intellectus , & voluntatis , quibus clare Deum videbat , & ejus divinitate fruebatur. Unde ut optimc Observat Doctor d. I 8. nu. 8. dispar erat status Christi Beati a satu aliorum Beatorum , quippe cateri Beati conjunguntur Deo perfectissime secundum utrumque affectum justitiae , & commodi penes portionem superiorem, Ae inde nullum relinquitur cis incommodum circa portionem interiorem; Christus vero erat quidem ita conjunctus
Deo beatifice per affectum justitiae I quo
ipsi adhaerebat per visionem, dc amorem , non vero per affectum commodi, & v
luptatis , quin adhuc subjaceret plurimis incommodi, , de poenalitatibus secundiim portionem in seriorem , & subinde pers
ctissime , Ze complete Deo non adhaerebat beatifice. Notandum secundo, quamquam eadem sit anima, quae portionem inferiorem, & Ω- periorem instituit, tamen alii sunt eius actus secundum partem superiorem, alii vero secundum inferiorem, ut per se constat .
Conveniunt invicem Theologi Christum haud dubio meruisse per actus portionis inserioris quippe secundum illam erat perfecte viator: at invicem disceptant de actibus portionis superioris; maximic vero peractus charitatis tam erga Deum , quam cr-ga proximum. b. Thomas 3. p. quaest. Io.art. i. ad I. Sc cum eo omnes eius discipuli,
56쪽
Per quos adlus Christus meruerit. I
docent quidem Christum meruisse per charitatem erga Deum: verum quoniam actus ille charitatis videtur necessarius, Christus enim utpote clare, & intuitive videns divinam essentiam necessario diligebat Deum, clim Deus clare visus ad sui amorem voluntatem rapiat, & quali necessitet, ut docet S. Thomas 2.2. qu. q. art. q. his verbis, Voluntas vi sentis Dei essentiam, ex necessitate amat sub ordine ad Deum . Ut hanc disticultatem selvant ejus discipuli aliaui cum Soto lib. 3. de natura caP.7. Suare dist.*9.seet.2. distin- uunt in Christo duas dilectiones erga Deum: unam regulatam scientia beata, aliam vero regulatam scientia supernaturali,& insula, est asserunt primam esse necessariam, alteram autem liberam, &meritoriam. Alii duos alios actus charitatis in Christo distinguunt, & utrumque regulatum scientia beata, unum , quo Christus dilexit bona Deo intrinseca nempe illius divinam essen. tiam, persectiones, personas, &c. alterum quo bona ipsi extrinseca voluit 3 nimirum gloriam, laudem, honorem, & obedientiam , quae illi a creaturis exhibentur 3 unde asseiunt ipsum non meruisse per primum actum charitatis, sed per secundum . Ita do-
lchionem Christi fuisse terminatam bonitatem divinam, & ut est ratio diligendi,& volendi bona illi intrinseca liberam non
fuisse, nec proinde meritoriam: ut autem terminabatur ad bonitatem divinam, quatenus illa est ratio diligendi creaturas, &volendi Deo bona extrinseca , non erat , inquiunt, necessaria , sed libera , & per Consequens meritoria. Ita Capreolus in 3. d. I 8. Caeteri vero argumenti dificultate oppressi declinant ad partes subtilis Doctoris amrmantis Christum Dominum meruiste non modo per actiones portionis inserioris, vetiim ctiam pcr actiones superioris portio. nis: praesertim per actus charitatis erga proximum, quem conspiciebat in Verbo, necnon & per actum charitatis Matificae circa Deum Clate visum. Notandum tertiὀ, Christum duplicis generis a tus exercuisse, quorum aliqui praecepti erant, ut pastio, de mors, quae ipsi prς- scriptae, & ordinatae fuerant. IInde mortem app llat Calicem, quem dedit i a ter . Alii vero non crant a Deo praecepti,dc praescripti, nec eoseliciebat c lirilius ex motivo obedientiς, sed ex motivo aliarum virtutumue puta,
vel miserico: diae, dum curabat infirmos, vel eleemosynae, dum esurientes pascebat, vel mortificationis, dum vigilabat, & lejunabat; vel devotionis , dum perninabat in oratione Dei, vel religionis, dum ascendebat in templum adoraturus, & oraturus . Conveniunt omnes Theologi ipsum merui iast per actus, qui non erant Praecepti, scd cum esset impeccabilis, nec videretur Iiber circa actus praeceptos, quia libertas in obedientia prςcepti consistit in potentia acquisita ad obediendum, vel non obediendum. Hinc aliqui Jheologi probabilius existimant ipsum meruisse per a tus praeceptos: quippe clim non appareat, qua ratione sus icientem habuerit libertatem, ut meritorie illos actus exerceret. Alii vero amrmantes illum etiam per illos actus meruisse , varias in partes 1cinduntur: nam aliqui ut concilient libertatem Christi cum ejus impeccabilitate, docent Christo impositum non esse preceptum strictum obligans ad culpam moriendi , & patiendi, sed sollim insinuatam fuisse voluntatim Dei, quae decreverat homines non poste redimi, nisi per ejus mortem. Ita Lorca d. 73. Alii concedunt quidem, posito illo praecepto moriendi, Christum non potui sic non mori: haec tamen , inquiunt, necessitas non suit antecedens ,
scd consequens libertatem Christi, quia libere postulaverat a Patre hoc praeceptum sibi imponi; & libere illud acceptavit: necessitas autem consequens non ossicit libertati . ita Cabrera. Nonnulla cum Lugo asserunt quidem Christum habuisse prςceptum moriendi, quod non potuit non acceptare3 nihilominus libere mortuum fui me , quia praeceptum illud non obligabat ad moriendum pro illo instanti, quo ponebatur . Unde poterat Christus, antequam instaret tempus illud implendi, petere, de impetrare a Patre illius dispensationem, vel commutationem, & consentienter ipsum libere fuisse mortuum . Plurimi recentiores cum Lenio, Vasquesio, Valentia, dicunt, Christum non obstante sua inveccabilitate libere praeceptum de morte subeunda impicu ille , quia licet non fuerit liber circa substantiam mortis; ita quod non potuerit non mortitamen liber fuit circa motivum, quia mor I potuit ex motivo fortitudinis , vel patientiae, vel misericordiae. sunt etiam , quibus subscribit Conetus, qui amrmant Christum idcirco libere fui me mortuum, Quia licet non potuerit velle non mori in sensu compotito, hoc est, conjungere negationem ino
57쪽
tis cum praecepto obligante ad mortem, bene tamen id potuit in sensu diviso, vo-Iendo negationem mortis quatenus illa praescindit a praecepto. Verum quam inutiles
sint isti Hi ad conciliandam Christi libertatem cum ejus impeccabilitate, infra demonstrabimus. Tria sunt igitur in hac quaestione determinanda : Primum , quod Christus meruerit per actus portionis inserioris, nec non& aliarum virtutum distinctarum a charitate . Secundum, quod etiam meruerit peractus charitatis non solum viatoris, correspondentes scientiae Dei in suis, sed etiam per actus chai statis beatificae , tam ergaroximos relucentcs, & ut visos in Vero, quam erga Deum, seu per ipsam fruitionem Dei. Tertium, quod rcvera meruexit per actus praeceptos . quia ad id lata cientem libertatem na Dat .
rioris, O, aliarum virtutum a ebaritate distaηctarum . Ita Doctor d. 18. num. . Prima pars constat: per eos enim actuS meruit Christus , quos Iibere eliciebat, ut viator; atqui Christus libere eliciebat actus portionis inserioris, quippe illos exercebat ad nutum, & imperium voluntatis prinvio intellectus dicta in ine : igitur , dic.
Hanc veritatem sic explicat Por num. s.
se Christus, inquit, secundum aliquid suitis viator , & passibilis secundum paricinis sensitivam, & portionem in seriorem v ri Iuntatis: ideo multa habuit ob ecta praeis sentia sensibus , & portioni inferiori ,ri circa quae potuit libere velle contra a Dis sectionem commodi , quae semper estri conventcns illi , cujus cst 3 iseo je-- junando , vigilando , orando & multis
is aliis talibus potuit mereri, vel exercenis do talia exterius , vel volendo interius - is taIta propter Deum . Quibus quidem verbis satis probatur conclusio . Ulterius tamen inquiri quomodo id potuerit fieti praesertiis a voluntate, & respondet, quod etsi potiri inferior fuerit Deo pei secte conjuncta secundum actum beatificum, fuit tamen ea dcm voluntas passibilis secundum Portionem inferiorem, & ut sic suit viatrix,
atque Consequenter mereri potuit.
Objicit Doctor. Quod est in termino sin pliciter, non potest mereri: sed portio in.
serior voluntatis Christi fuit simpliciter intermino I ergo mereri non potuit . Major est certa: Minor probatur . Illud est simpliciter in termino , quod non potest habere aistum inordinatum circa aliquid tendens ad finem : sed voluntas Christi inserior non potuit habere actum inordinatum circa aliquid tendens ad finem : ergo fuit simpliciter in termino. Respondea ex Doctore concessa majore neganJo minorem I re ad probationem dicendo , quod equidem non potuit habere ejusmodi voluntas actum inordinatum circa aliquid ad finem, nec tamen propterea fuit simpliciter in termino , quia ex eo, quoaportio inferior conjungeretur Deo solummodo ratione conjunctionis portionis sup rioris, non sequitur portionem inferiorem conjunctam fili sic cum Deo secundum ah Ilionein commodi , quod tamen requiritu cad hoc, ut dicatur esse simpliciter in termino , di quia ex desectu talis conjunc tionis multa Christo Domino acciderunt contra a flectiomem commodi, ideo illa acceptando propter Deum mereri potuit. Secunda pars ctiam constat: nempe quod mereri potuit pcr actus aliarum virtutum distinctarum a charitate : squidem meruit per virtutzm obedientiae, quia factus essobediens usque ad mortem , mollem au Lcm crucis : propter quod Deus exaltavid illum, di donavit illi nomen, Sc. uta id
Apostolus ad Philipp. a. sed oiadientia est
distincta a chavitate: igitur, &c.
aristus revera meruit per actus ebarisa tis non solam erga proximum: sed etiam
erga Devm , idque etiam per actum cbarit iis beati lare . Haec tribus. partibus constat: quarum primo communis est utrique sch lae , Subtili, de Angelicae , eamque ex presie tradit Subtilis Doctor num. b. ubi ait : Pistis instriον meritis eliciendo operati nem circa creata , ut diligenuo matrim , e otios bonos in Deum, is malos propter Deum b& probatur . Reius charuatis euga proxumum, sive correspondeat scientiae acquisitae
sive infusae , spectat ad portionem inferior
rem: at secundum actus porticinis inferioris mereri potuit, ut mox dinum est; igitur &per actus charitatis erga proximum.
Deinde, Christus abstaute mereri potuit,& revera meruis , ut probatum est : ergoctia Iu
58쪽
Per quos actus Chri itus meruerit. I
etiam mereri potuit per charitatis. Antecedens constat ex priori quaestione. Consequentia est evidens , quia Christo concedendum est meritum secundum omnimodam persectionem possibilem: sed meritum actus charitatis est specifice pers e ius irierito aliarum virtutum : igitur fatendum est Christum per actum charitatis
Denique. Si quid obstaret riuominus meruisset Christus per actum a charitate clicitum, maxime quia hic actus in Christo non suisset liber, quippe omnes aliae conditiones ad meritum requisitae isti actui charitatis non desunt sed nec ipsi deest libertas necessaria, quippe cum liberriae e Christus sese determinaret ad id omne exequendum, & prςstandum, quod maxime cedebat in Dei gloriam, S in proximi utilitatem: igitur Christus D
minus revera mereri potuit per astus charitatis immediate tendentes in proximum,& mediate in Deum. Secunda pars etiam est evidens, nempe quod Christus meruerit per actus charitatis etiam in Deum immediate terminatos : siquidem Christus, ut viator Deum cognosccre potuit, & revera cognovit per scientiam insulam, & consequenter potuit ipsum amare amore correspondente illi scientiae ;jed amor isti scientiae correspondens revera erat meritorius; igitur potuit Oaristus mereri per actum charitatis immediate. Major constat ex die is agendo de scientia Dei. 1equela etiam illius patet. Voluntas enim serri potest amore in id omne, quod sitii ab
intellectu repraesentatur amabile: ergo clim Deus per scientiam infusam repraesentatus fuerit animae Christi, ut objectum summe b
num, & amabile, haud dubium est, quod anima Christi in ipsum tendere potuit actu
amoris correspondentis isti scientiae infusae. Minor etiam apparet vera: siquidem actus ille meritorius est, qui habdi omnes Conditiones ad meritum desiderandast a tactus amoris Dei elicitus ab anima Christi, quatenus illa per scientiam infusam cognoscit Deum summe amabilem, habet omnes conditiones ad meritum, est siquidem aetus viatoris, liber, honestus, & Deo gratus: igitur est revera meritorius.
Tertia denique pars probatur a Doctore n. λ. nempe, quod Christus etiam meruerit per ,, amorem beatificum. Quia, inquit, om-
is nis actus acceptatus a Deo, tamquam a
h ctu bonus, di laudabilis, pro quo Deus
velit aliquid retribLere illi, cuius actum
acceptat, vel alteri, pro quo fit, est meri- istorius: hujusmodi est omnis actus Chri- is sti secundum naturam humanam: etiam ,, actus beatificus, quo secundum Porti in rinem superiorem suitur Deo: quia per- issona illa non secundum omnem condi- ,, tionem sui fuit simpliciter in termino, Mideo potuit Deus omnem actum crea- istum illius personae acceptare tamquam is dignum aliquo bono pro eo retribuen- is
do illi personae, si indiguisset, vel alte- is ri, scilicet nobis, pro quibus meruit. Et is hoc tenendo, oportet dicere, quod si , . actus beatificus seeundum portionem su- , , periorem Christi fuit meritorius , quod is
non includit contradictionem, actum bea- , , tificum Michaelis , vel alterius Beati, s, posse acceptari tamquam aliquid dignum ,, retributione, quod retributum daretur , , propter meritum, puta Michaeli dare- tur aliquid propter actum meritorium , ,
custodiae, quam exercet circa me: CΟΠ- , ,
tradictio, dico, non esset, tamen defa- ricto Deus non sic acceptat actum illum, is quia persona illa est totaliter extra sta- istum merendi secundum totum subje- is
tum, non sic Christus; sed secundum ,, aliquid fuit in statu viatoris, & propter is
hoc omnis actus ejus creatus acceptus ,,
erat, & meritorius illis, pro quibus Os- ,, serebatur ino. Umees . Secundum illam portionem Christus non potuit mereri, secundum quam eradextra statum viae: at erat extra statum viae enes portionem superiorem, & per actus eatificos: igitur sic mereri non potuit. Respondet Doctor, quod sicut meritum noni consistit tantilm in ipso actu elicito, sed alia quo modo in congitionibus personae elicientis: sic acceptio divina non soli im respicit actum, sed conditiones accidentales rsonae merentis, unde licet portio superior, &aetus ille fruitionis fuerit extra statum viae; nihilominus ratione totias Christi elicientis actum meritorium, sui taliqu congruitas acceptandi actum, fruitionis illius tamquam meritorium, qualis coi grui-ias non est in aliis Beatis, qui sunt omnino extra statum viae. Licci tamen absolutet quendo nul Ia videatur repugnantia, quin actus beatitudinis alterius Beati acceptari etiam possit tamquam meritotius, & dignus aliqua retributione , quomodo v. gr. p testinus acceptare actum custodiae, qua
59쪽
Angelus custos exercet circa me tamquam meritorium, & dignum retributionis. Dices secundo: Actus meritorius debet es
se liber; sed actus amoris beatifici non est liber: igitur &c.
Negat minorem Doctor in I. dist. I. qu.4. Cujus contrarium probat. Quia diversa approximatio, ait, alicujus passi ad agens, vel potentiae ad ob ectum, non facit necessitatem, aut non necessitatem, scd dun taxat reddεt actum intensiorem, vel miniis intensum: at diligere Deum in via, & in patria
disserunt solummodo penes diversam approximationem unius ejusdem potentiae ad idem objectum: ergo ista approximatio non causabit necessitatem, si prius nulla fuerit necessitas, sed tantiim intensiorem, aut mimis intensum actum, proindcque dilectioini in patria, in eo tanti im distinguitura dilectione Dei in via, quod illa est intensior ista, non autem magis, aut minus necessaria. Concludendum igitur cum Doctore nu. Io. quod amor beatificus Christi fuerit liber, de meritotius in quantum tendit in ipsum Deum immediat c, & in quantum terminatur ad creaturis relucentcs, &intuitive cognitas in Verbo. Unde concludit ibidem, quod Christus simpliciter potuit mereri. Primo per actus potentiae lensitivae imperatos a voluntate: Secundo Ieractum amoris beatifici, ut tendit in ipsum
Deum: Tettio per eumdem actum, ut tendit in creaturas propter Deum.
Dices tertio: Relus ille non est liber, cuius dari nequit aetus oppositus; sed actui Dcatifico amoris Dei non potest dati actus
Oppositus, ncmpe actus odii circa Dcum intuitive cognitum: ergo aci us amoris Dei intuitivo cosniti non est liber. Major videtur vera, siquidcm ut actus sit liber potcntia dc-het este indisserens, ut possit actum contrarium, di oppositu In exercere circa idem ob- Icelum. Minor vero probatur: In Deo intuiti v c cognito nulla apparet ratio mali: Igo nec ullum csse potest motivum odii. Distiηνο malarem . Ut voluntas sit libera libertate conti arietatis, debet posse elicerea ei uin os positum isti, quem elicit, concedo: ut sit libera libertate contradictionis, nego: nam ad hanc libertatem non est ne fle, quod voluntas possit elicere actum Contrarium, sed s. tis est, quod possit suspendere actum suu in circa objeetum pro- Dositum: voluntas aulcm Christi secundi imsic physice spectata suspendere potest a tum
suum circa objectum beatificum, licet ratione manutenentiae, de objecti extrinsec Eallicientis, & determinantis ad sui amorem non possit moraliter istum amoris actum suspendere. Unde distincta minore, neganda est consequentia.
Cinistus meruit actus quil ar observavit praecepta sibi imposta, maxime quia pro illo instanti, quo servabat praereptum, -
ieiter quantum ad potentiam Hrficam , ρο- terat illud non obsereare, he t id moraliter non posset. Probatur primo, quia meruit per obedientiam: sed obedientia supponit praeceptum: igitur de C. Minor patet. Major probatur ex Apostolo ad Roman. s. sicut ser unius
inobedientiam peccatores constituti iunt mutiri, ita per unius obedientiam 1σι constitvuntur musti. Et Philipp. 2. Factus oberans useque ad mortem , cyc. Probatur secundo, si claristus non meruinset per observantiam prςceptorum , maxime
quia in illis non fuisset liber: sed habebat
susticientem libertatem ad meritum: igitur&c. Malor patet: siquidem conveniunt omnes , observantiam praeccpti habere alias conditiones ad meritum requisitas, quippe clim sit actus moraliter bonus, Deo gratus, in cum ordinatus, S a Christo ut viatore elicitus. Minor vero, in qua est dissicultas, probatur. Ratio piaecepti secundi im se prςcisc spectata non aufert libertatcm actum exercendi: igitur Christiis liberc potuit praeceptum implere. Consequentia patet. An teccdens probatur. Libertas dumtaxat tollitur per necessitatem ipsi a tui impositam, seu eo ipso ta nitim, quo actus exercetur necessat io, quia libertas voluntatis opponitur proprie necessitati; quippe voluntas non solum libera csta coactione, sed etiam a necessitate: atqui ratio praecepti, ut sic non
emcit ut actus exerceatui ncc ssario a vol untate: igitur nec a tali actu aufert rationem
liberi. Minor constat: quia nos ipsi libe-rc observamus praecepta, & consequenter ratio praecepti non ciscit quominus actus
Nee est, quod dicas disparem esse conditionem Christi a nostra, quod idcirco libe-rc dicamur observare praecepta, quia possumus ea omittere peccando: Christiis autem cum esset impcccabilis non potuit pi
60쪽
Per quos actus Christus meruerit . ues
eepta sibi prascripta non observare. Hac, inquam, responsio non solvit vim argumenti, nam confirmati in gratia non possunt peccare, de nihilominus libere observant praecepta, & per illam observantiam merentur, ut constat tum de beatissima Virgine, cum de Apostolis, qui dum erant viatores post acceptam Spiritus sancti plenitudinem non poterant peccare , tamen rC-
vera merebantur: ergo licet anima christi sit impeccabilis, non desiit iamcn cium csset adhuc in statu mortali, mereri per liberam observantiam praeceptorum Driηde, haec duo, non polye libere admittere omissionem praecepti, is, non posse committere aliquid contra praeceptum, valdc distinguuntur ab hac terti i pi opositione, Habere necessarsi alium viationis exequendi praeceptum:
neque ex duabus prioribus proposivionibus tertia Potest inferri , duo quippe priora
compatiuntur secum libertatem ue tertium vero non ita: Atqui voluntas animae Christi ratione suae impeccabilitatis habuit tan-ttim duo priora. ratione vero piaecepti sibi impositi non habuit tertium: ergo libe- Ic, & non necessario potuit implere id, quod praeceptum erat. Major constat: quia poste velle malum non spectat ad libertatem: duae autem illae priores propositiones
tantum denotant summam restitudinem voluntatis in operante, quae apprime Concordat cum libertate in operando: Tertia vero propositio tollit omnino libertatem; siquidem non potest intelligi libertas cum actu necessario volendi. Minor vero quoad priorem partem satis constat ex se. Probatur vero quoad posteriorem. Praeceptum impositum voluntati Christi eo moto se habuit ex parte sui ad illam voluntatem, quomodo praecepta Dei sese habent ad nostras voluntates, quia non potest explicari quid praeceptum Christo praescriptum peculiare habuerit, quatenus prςceptum erat, quod prς- scripta nobis praecepta non habeant: sed praecepta nobis praescripta ita se habent ad
nostras voluntates, ut illae nihilominus h beant actum liberum, ac non necessarium volendi executionem illius, quod praeceptum est, nec ex vi praecepti accipiunt aliquid quo determinentur ad necessario exercendum actum praecepti: igitur & Christi voluntas etiam posito praecepto habuit adium liberum, nec virtute illius determinabatur ad illud necς Tario observandum. confirmatur. Si quid necessario determinasset Christit m ad observanda praecepta sibi divinitus praescripta, maxime visio, & amor beatificus: sed illa non sic eum determinabant quin physico loquendo posset illa prς-cepta non observare si voluis let : ergo eis non praestantibus liber crat in observantia praeceptorum. Minor probatur: Uis obeatifica non determinat ad actum nisi median
te amore: amor autem non determinat nisi
quatenus ipse existit: sed actus amoris non ita debet necessario esse quin volunta Seum possit non elicere, alias actus ille amoris
non esset liber, nec consequenter actu Samo
ti, bcatisci in Christo fuisset meritorius, cujus contrarium supra probatum est : ergo si ille actus amoris beatifici non sit ita neceularius quin voluntas possit ab eo cessare, saltem phys , nec etiam ita necessario determinabit voluntatem ad observanda praecepta, quin illa physice ab illa observatione possit averti. Arae quod non possit a Llignari ulla ratio, ob quam voluntas, quae eu potentia essentialiter libera, ita dererminari possit ab aliquo objecto quomodocumque intentionaliter pronosivo ad amorem producendum, quin playsce possit a istum illum amoris non elicere, licci ita determinctur, S alliciatur ab objcisto, ut ab ejus amore cessiare non possiit: Ergo physice non determinatur necessario ad illum am
rem I igitur physice potest ab eo cessare,& cons uenter per eum non necessitatur voluntas ad servanda praecepta.
Dices. Libertas physica non lassicit ut alicui praeceptum debitu praescribatur, nec ut ille censeatur laude, &praemio dignus cum illud implet : Nosi Christus tantii in habuit libertatem physicam respectu praecepti implendi, non potuit mereri per observantiam illius. Probatur antecedens: quia quando aliquis est moraliter determinatus adactam,
licct ehys cc posset ipsum non habere, superfluc praeciseretur ipsi talis actus, nec in eliciendo illum a tum sibi compararet quidpiam laudis 3 nam inepte quis prohiberet alicui ne interficeret integrum exercitum hominum tibi adversantium: nec multum s
rei ipsi laudabile tali praecepto obtemperare , quia licet ad id habeat potentiam physicam, non tamen habet potentiam moralem: ergo si observantia praecepti non sit etiam in potestate morali observantis, nil laudis, & meriti exinde poterit consciscere. Patet consequentia. Probatur antecedens, nam licet esset bonum non interficere om