장음표시 사용
141쪽
etiam ad Angelos fuerint conversi. Balsamonis verba , pag. 8 r. sunt:
plurimkm a demeris nos fallit. Propterea etiam olim quosdam vicit, ne voearent Christum ad auxilium, sed Angelos, quadam quasi reverentia ces erga Deum honore ducti. Hinc etiam preces non ad Deum dirigebant, juxta haeresn quandam , sed ad Angelos. Verissima autem videtur Augustini sententia, qui cap. 39. de Haeresibus, Angelicos dicit appellatos fuisse illos, qui in Angelorum cultum inclinabant. Angelos autem ab Orthodoxis nec invocatos fuisse , nec invocandos esse , aliis insuper testimoniis facile probamus. Cum Celsus objiceret,
his iuvenit ilium legipatorem praecepi se, Angelos esse colendos ' Hoc nobis dicat is, qui jactat se cuncta no se cu chrisia r um 9 Pad eorum. Vide eundem ibid. lib. s. pag 233, 2 q. di lib. 8. pag. 4 6. Theodoretus θοατε .sermone 3. t. q. pag. 22. Ἐγῶ ιμολπω μεν , τὴν Mὼν ἡμR διδάξαι γραφήν ,
εἶναι δή τινας αοράτους δυνάμεις , καὶ υμνούσας τὸν ποι ητην , καὶ ὐτουργούσας αὐτού. τεθείη ουληματι' ob Iυθεῖς τούτους ὀνομάζομεν ,ουδε θεῖο αὐτοῖς ἀπονέμομεν σέβας, ἡδε με ζομεν ε4 τον ὀντα θεὸν καὶ τούτους την θείαν προσκύ-ιν ἀλλα τούτους τιμιώωτfρους μει ἀκρώπων , ὁμοδούλους δε εἶναι φαμέν. Ego quidem fateor , divianam nos scripturam docuisse , esse quosdam invi biles potesares . N Creatorem laudantes , fes divinae ejus voluntati ministrantes. Hos tamen deos nonnppellamus, nee divinum illis cultum tribuimus , nee in Deum verum o sos divinam n orationem partimur e sed hos quidem pruris quam homines aestim 'vas, confimos ramen esse dicimus. Nec desunt rationes, cur Angeli non sint invocandi. a. avia rem Deo non glorificamur. Basilius lib. s. adv. Eunomium . pag. I 19. ως καὶ ἀγγέλους ἀγιάζει, καὶ ἐν αὐτοῖς ενεργεῖ, καθάπερ is aγίοιο ἀμπιάτοις, οἴ καὶ ἀναγγέλλο- τα τῆ θεῆ , καθαπερ ανθρωπον διόπερ οὐδὲ σύνδοξά - μεν αγγέλους hi. Deus etiam Angelos sanct cat, o in iis operatur, quemadmodum in sanctis hominibus, qui etiam, quae Dei sunt, annunciant, scutfomines: quapropter neque Angelos una cum Deo glorificamus. b. stula nulla creatura est adoranda. Gregorius Nyctenus Orat. 4. contra
142쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. V. m
ira Eunomium, t. 2. pag. 172. Οὐδεν τῶν δια κτίσεως γεγονέτων σεβάσμιον εἶ. ναι τQ ἀνθράτοις ὸ θεα ἐνομοθέτησε λιγος. Nihil eorum , quae per creationem
facta sunt, adorandum esse ab hominibus , sermo divinus lege sancta jussit.
Et mox , pag s74. IIαν τι κτιρον ἔξω τῆς θείας φύσεως νοεῖν ἐπα αὐθημεν μό-vm δῶ των ἔκτι ν Φύσιν λατρευμ τε λειαὶ σεβάζεσθαι. Quicquid creatum est , id extra divinam naturam intelligere eruditi sumus 2 sed suum increatam raru-ram colere S adorare. c. si uia Angeli non sunt omniscit. Theodoretus in Psal. 2 3. pag. 8s.
noscunt, nec fiunt omnia ζ sola autem natura divina hanc notistam habet Angeli vero , Archangeli, aliique virtutum invisibilium coetus . tot siciunt, quor docentur. lsidorus Pelusiota lib. I. epist. 19 s. pag. s8. 'Aι τάξεις τῶν ἀγγελων , ου τῆς φύσεως σύνδουλοι , τὰ μήπω παρόντα ἀροοῶσιν. Ordines Angelorum , utpote naturae conservi, nondum praesentia ignorant. Eodem modo scribit Damascenus Orthod. fidei lib. 2. Cap q. pag 77. III. Creatio terrae eam rebus visibilibus. Quamvis statim in principio hujus capitis creationem coeli ; quod ipsum quoque , si aereum dc aethe, reum spectemus , visibilibus est annumerandum , consideraverimus : hic tamen paulo distinctius de Creatione terno, adeoque totius Mundi, age
i. Rus caum ciens est solus Deus. Hoc testantur Patres Nicaeni, quando profitentur, se credere , Deum esse τοι πηυ γῆς και ἐρατ . Te stimonia icripturie sunt omnibus obvia r quaedam ergo ex Patribus addimus. Chrysostomus Homi l. s. ad populum Antiochenum : θεὸe μέρου καὶ θαυμας.ν σου κόσμον ἐπ mav , μερ φύσεως ἀκολουθίαν αὐτὸs συνέπηξεν , ἐξ ἐναντίων αὐτὸν συνέ σε, θερμού κaὶ ψυχρῆ, καὶ ξηρού, πιώ ὐποῖ , τυρος κώ ύδα. e , γῆς καὶ ἀἐρος. Deus magnum , mirabilem fecit mandum , supra naturae eonsequentiam ipsum compegit, ex contrariis ipsum consiluit, ex calido 'frigido, fera humido, terra ij aere. Greg. Nazianzenus Orat. O. pag.
67I. Πὰευε νον σύμπανα κοσμου , μος τε ιρατις, καὶ Doc αδρατος , εξ ἡκεντ παρὰ θεῆ γεν μενον , και προνοία του ποιήσαντος διοικούμενον , ὀίξασθαι τρο εἰς τιουρπιτον μεταβολήν. Crede mundum universum, tam qui oculis cernitur, quam
qui oealorum obtutum fugit, a Deo ex nihilo crearum esse, 6' creatoris providentia gubernari, foreque aliquando , ut in praesamiorem flaium immatetur. Nec solus Pater, sed etiam Filius di Spiritus Sanctus caussa essiciens
143쪽
mundi. Hoc voluit Basilius cap. 36. de Spiritu Sancto : Προκαταρκτικηαιτία των γενομένων δ Πaτνρ , ἡ ω.ιουργικὴ d T ως , ἡ τελειωτικῆ τὸ Πνεῖ .
Gravissime ergo lapsi sunt, a. qui Mundum genitum esse somniarunt. Atque hoc fuit impium Si.
monis Magi delirium, qui, referente Theodoreto haeret. fab. lib. I. cap. I. pag. 192. alseruit , κέσμον γεννητον εἶναι , γεγενησθα δἐ εκ τῆς φαινομενης του πυρος ἐνεργείας, mundum genitum esse , genitumque ex operatione ignis, quae
b. qui Mundum ab Angelis creatum dixeruui. Eundem errorem Simoni quoque tribuit Theodoretus loco citato. Dixit , υπὸ των αγγέλων δημω- γ ἡ ναι τον κόσμον. De eodem Epiphanius haeresi 2 i. pag. 2o. - αγγελοι. τον κοσμον εκτισαν , καὶ τως ἀνθράτους. Angeli mundum o homines creaverunt. Eadem fuit impia Menandri sentcntia, reserente Theodoreto ibidem. Carpocrates, ut Hibet Athanasius Orat. 2. Contra Arianos , t. r. Pag. 363. ἀγγελους του κίσμου δημιουργοὐς εἶναι Φησιν, Angelos mundi creatores
esse dicit. Vide etiam Epiphanium , haeresi 27. pag ψ9. eadem de eo reserentem. Saturni lus docuit τον κόσμον ox' αγγiλ- γεγενῆσθαι, Epiphanius haercsi a g. pag. 32. De eodem Theodoretus haeret. Bb. lib. r. cap. 3.
rum numero Angelorum mundum condidise dixit. Idem delirium Ccrinthianis tribuit Epiphanius haeresi 28. Pag. 3 3, c. qui plures esse Mundos somniaruvt. Id fecerunt Anaximander, Anaximenes, Archelaus, Xenophanes, Diogenes, Leucippus, Democritus, Epicurus, ejusque discipulus Metrodorus, ut de iis prodidit Plutarchus, Stobaeus, & alii. Opheos, haereticos, similiter desipuisse docet Augullinus haeresi 77. Vide Cl. Vos si Disputat. i. quae est de Creatio. ne , thesi ii. His omnibus opponimus illud Athanasii , Orat. contra
Gentes , t. I. pag. 43. οὐχ δτι εἷς μιν ι δημιουργὸς , δια τούτο και εἷς ἐςιν δκόσμος ἡδύνατο γψ καὶ ἄλλονς κ σμους ποιῆσαι ὀ θεος , ἀλλ στι εἰς ἐςιν ὀ κωμος δγεν μενος, ανάγκη καὶ τον τούτου δημιουργὸν ενα πιτεύειν εἶμι. Non quia unus es creator , propterea etiam unus es Mundus: potuisset enim etiam alios mundos condere Deus e sed quoniam unus conditus es Mundus , nec brio etiam credendum , ejus creatorem unum esse.
a. Materia , ex qua omnia producta, nulla est, quum Deus vocaverit τα μη ἴντα ἀς ἔντα , ea quae non exstiterunt, ac s exstitissent, Rom. 4:i . dc τα βλεπίμενα μη ἐκ φαινομένων , quae Tidentur ex non apparentibus facta sint. Hebr. ii: 3. Hinc κτίσις vocatur ἐκ τῶ μὴ ἔντες εἰς τὸ εἶναι παραγωγη, ὸ nihilo
144쪽
NICJENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. U. D liis in aliquid productio , a Chrysostomo , t. 8. pag. i 8. Homilia in
1. Corinth. s: i7. Basilius epith. t i. Mis καὶ πράτη κτίσις πιν , ἡ ἁτὸ τούμη ἔντος ἐις το ε&αι παραγωγη. Una id prima creatura es, productio ὸ nihilo in aliquid. Damnamus ergo omnes illos . qui Mundum quidem a Deo factum agnoscunt, scd ex praeexsistente materia. Ita siensisse Marcionem tellatur Tertullianus lib. s. adv. Marcionem, cap. 9. Hermogenem, te ste codem contra Valentinum, cap. i 6. & contra Hermogenem, cap. I.& de Praucripi. cap. 33. Teste item Theodoreto . haeret. fas. lib. I. cap. I9. pag. 2O7. qui de Hermogene sic scribit : 'Lξ ὐτοκειμενης ὐληι καὶ συναγεννητου του θεον εὐη δημιουργῆσαι τα πάντα. Ex subjecta materia b coingenita Deum dixit omnia creasse. Ἀδύνατον γαρ ὐτέλαβεν ὀ ἐμβριντητος καὶ τψθε. τῶν ολ- , ἐκ μη οντων δημιουργεB. Impossibile enim esse solidus homo ex simabat etiam Deo universorum ex nihilo creare. idem itatuerunt Manichaei, de quibus Chrysostomus Homil. i. r. s. Tἡνυλην, τὴν ἐξ ουκ ουταν, τυν φθειρομiνην, την piουσαν , την ἀλλοιουμένηv το ς τῆς ἀγενvησίας πρεσβειρις ἐτίμη. v. Mulcriam , quae e nihilo es , corruptioni obnoxiam , s idam , mutationis capacem, ingenitam dixerunt. Theodoretus haerez. Ab. lib. I. cap. 26. de iisdem: Docuerunt, τα τοὐ κόσμου μερη έ τοὐ θεῶ, ἀλλἀ της υλης εἶναι τοιη-ματα, mundi partes nou Dei, sed materiae opera esse. Vide etiam Epiphanium , haeresi 66. pag. 27 i. Gres. Nystcnum de opificio hominis cap. 23, t I. pag. Ios, Io6. dc Augustinum de Haeresibus cap. 46. Eleganter Athanasius Orat. de Incarnatione Verbi, t. l. pag. ys. Scriptura δε-cci, ου τε αυτομάτως , δια το μη ατρογίητα εἶναι, ἔτε ἐκ προυποκειμένης ύλης, δια το μη -3ενη εἶναι τον θεον, ἀλλ' ἐξ ουκ οντων , καὶ μηδαμως υπήρχηντα τα ολα εἰς τὸ εἶναι πεποιηκέναι τον θεον δια του Λόγου , neque Jortuito , quia divinam providentiam nou est Uiant a neque ex praeeosse ite materia , quia Deus nones impotens , sed ex nihilo, etiam prorsus non ex entis , universa Deum
3. Finis Mundi est gloria dc cognitio Dei. Mundus gloriam Dei depraedicat: hinc a Greg. Naziaimmo orat. 43. PaS. 690. Vocatur μέγας καὶ θαυματὸς της μεγαλει rητος του θεου κηρυξ . magnus , admirabilis majesa tis divinae praeco. Confer, qutu diximus hoc cap. de me Caeli. Ex mundi opificio Deus cognoscitur. Hinc Chrysostomus Homi l. s. in i . ad Corinth. O' ωος ἔδωκεν ἀντὶ δέλτου τον κόσμαγ. Deus mundum dedit loco libri. Greg. Nysienus Orat. 2. in verba: Faciamus homΙnem, t. I. p. rss. mundum appellat βιβλίον εγγραφον. Verba ejus sunt : O' κωαος οἴσος ολος ἄστυ τι βιβυον εγγραφίου ρ ιν , υτ γυξυ μενον την του θεου διξαν την ἀτέκρυφον
145쪽
ω παν ἀλωφ ίας. Divinae gloriae celebrandae materiam tibi , Ianquam liber seriptus suggerit orbis hic universus. Tibi enim mente praediso ad veritatis cognitionem , occaltam Y in visibilem Dei magni entiam ex se annuntiat. Antonius quidam , Monachus AEgyptius , in solitudine a Philosopho quodam interrogatus, Πῶς διακαρτερεῖς , ω πάτερ , τῆς ἐκ των βιβλίων παραμυθίας ἐπρυάνος ; aeuomodo perferre omnia potes, d Pater, Iolatio, quod cxlibris haberi potest , destitutus ' rei pondit : Π ἐμὸν βιβλAν , ω Qιλωοοε , ἡ
φύσις τῶν γεγονότων ἐςὶ, καὶ πάρεςιν , οτε βούλομαι τοὐς λίγους ἀναγινασκειν τοὐς
σοῦ θεg. Alius liber , b Philo se be , rerum creatarum natura es , cd praesis es , quoties sermones V verba Dei legere lubet. Refert historiam Socrates, hist. Eccles. lib. . cap. 23. pag. 236. a. Hinc Mundus a Balilio M. Homil. I. in Hexacm. eleganter appellatur ψυχῶν δῶκσκαλέῖον λογικών, καὶ θεογνωσίας παιδευτήριον , animarum rationalium schola , S cognitionis Dei incina : & in cap. 2. Jclaiae κοινὸν διδασκαλεῖοs , communis schola. Huc cis tiam pertinet illud Basilii Seleuci ensis Orat. i. pag Σ. Προς του τῆς κτίσεως δεσπόττε δια τῆς κτίσεως ἁ-Mi μευ' κλίμακος γὰρ Aκηυ θεὰς ἁρμίσας τῆv κτίσει, δἰ αυτῆς πρὸς εαυτον τοῖς Qιλοθέοις ανάβασιν ἐτεκνήσατο. Per creaturam ad creaturae Dominum ascendamus. Deus namque cum res creatas in morem scalae
apta rit, per eas sui amantibus ad se ipsum a sensum paraetit. Iterum
Qίαν ἐτιγινάσκε αι Mundus artisiciosum est opus omnium oculis expostum, ut eius Iedula contemplatione ad agnitionem tertingas satientiae ejus, qui ipsum fecit. Chrysostomus Homit s. in i . ad Corinthios : tan κάλλος ο avού,
κri μέγtθος γῆς , καὶ τῆς αλλης κτίσεως το σῶμα περιελθόντας , ουτω χειραγωγέχθαιΠὀς τον τῶν εργων δωρμου γ s. oportebat pulchritudinem coeli, ij terne magnitudinem, atque reliquas creaturas lustrantes, ita quas manu ad ipsum θο-rum operum conditorem deduci. Idem, Homil. M. t. s. pag s 3 Εἰς μἐν θεογνωσίας τριτος θ διὰ τῆς κτίσεως ἁπάσης ετερος δε έκ ἐλάττων, ὀ τού συυε δοτος. Unus quidem Deum cognoscendi modus es , qui ex rerum omnium creatione habetur et auer vero non minor , qui a conscientia est. Damasiccnus, Orthod. fidci lib. i. cap. i. pag. r. ex Cyrilli Alexandrini libro de S S Trinitate, pag. r. Πασιυ ἡ γνωσις τοῖ εἰναι θεοv, ὐπ' α τοὐ Gυσικῆς ἐγκατέσταρται. Καὶ αρτῆ δὲ ἡ κrίσις , καὶ ἡ ταύτης συvοχή τε καὶ κυβέρυνσις τὸ μεγαλεῖον τῆς ἡρὸς ἀνακηρύττει Qύσεως. Cunctis cognitio , quod Deus si , ab ipso naturaliter insta es: si sa creatis , creaturaeque coagmentatio S gubernatio Diuitigoc y Guia b
146쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. U. iis
ιio naturae divinae magnisicentiam depraedicat. Alia . quae in candem sententiam ast)rri possent , studio omittimus , quia alibi , ξον θε* , ea producendi dabitur locus. Cima igitur mundus, resque creatae omnes gloriae divinae inserviant , nosque ad Dei cognitionem deducant: ab hoc fine longissimh recedunt miseri illi mortales, qui ex mundo Deum secerunt. Contra hos Clemens Alexandr. in Protreptico , pag. 42. Mii τις
ὐμῶυ τὸν κόσμον ἐκθειαζέτω , ἀλλα τον κοσμου δ ιουργον ἐπιζητ άτω. Nemo
vestrum mandum Deum faciat, id ut Deum colat, sed mundi quaerat
viscem. . Accidentia Mundi. Inter ea est interitus ejus, quem veteres summo conscias u , non κατ ουσίαν , sed κατα τοι Μεσας futurum dicunt. Haec fuit sententia Irenaei lib. 4. cap. 6. cujus autoritate eandem defendit Andreas
Caesariensis ad cap. 6. Apocalyps. Idem sensit, qui sub Justini Martyris
stic nomine vcnditat, Resip. s. ad Graecos, pag i 96. Edit. Graeco-Latinae. Ubi futura dicitur novissimo die τῶν si in εἰς το κρεῖττον μταπωησις κατα των πί- ταν ὀρθοδόξων , rerum creatarum in melius mutatio secundumsdem orthodoxorum. Vide ctiam Resp. 92 9 , & 9ς. ad Orthodoxos. Hanc sententiam clare imprimis & fuso triatat Proclus apud Epiphanium, haeresi 6 . pag. 23l, dc seqq. Eusebius praeparat. Evangel. lib. I I. cap. II.
pag. 328. agit περὶ τῆς ἀλλοιωεως καὶ μεταβολῆς τού κοσμου , de mutatione tu resauratione mundi. Cyrillus Jerosol. Catechesi l . Illuminat. pag. II r. G γενητος οἶτος d κόσμος τάλιν ἀνακαινοποιεῖται. Creatus hic mundus rursus renovatur. Basilius M. Orat. i . in Hexaem. pag. s. post verba Apostoli I. Corinth. 7ssi. IIvαγει το σχῆμα τού κόσμου τούτου. & illa Matth. 2έt ς.O' ο ανοὐ καὶ ἡ γῆ παρελε ονται, scribit : Προαναῖάνησις τῶν περὶ συντελείας δογματων καὶ περὶ τῆς τού κόσμου μετατοιήσεως. Praedictio dogmatum de consummatioue . S de mundi innovatione. Vide ibidem plura. Chrysostomus
lib. πρὸς τοὐς σκανδαλισθῆ ντας, cap. 7. Ο κόσμος ἀμωων δια σε ἔ ι' οτι γαρ ἀμείνων ωαι, καὶ τούτο δια σε , ακουσον τί φησιν 4 Παὐλος' Καὶ αυτὸ ἡ κτίσις
ελευθερωθήσεται, κλ. Mundus praestantior propter te erit: eum verὸ praesantiorem fore propter te , audi quid dicat Paulus: Ipsae estam res creatae liberabuntur, &c. ad Rom. S: Σi. Theodoretus ad us i 6. cap. I. ad Colosi . pag. 347. Propheta dicit : 'Mαι ὸ Ουρανὸς καινὸς, καὶ ἡ γῆ καιυή. Καί Taαρχαῖα παρῆλθεν , ἰδοῖ γέγοvε τα τάντα καινά. εν ἐλπίσι δε ἔχομεν τὸν τούτων --ταβολέυ. Erit coelum novum cI terra nova. Item: Vetera transierunt, ecce nova facta sunt omnia. In spe autem habemus horum mutationem. R -neas Gazaeus in Theophrasto, pag. 38. Καὶ ὀ ἀνθρωτος ἀναβιώσεται, ἐχῶςεi' et πάλιν
147쪽
αάλ,9 τεθναυαι , ουδεν γαρ ες ι θνητὸν ἀλλα πάντα καινά καὶ αἴάυατα . καὶ ι κασούτοι κόσμος καὶ ὀ ανυηπος omnino revivi et homo , non ut iterum moriatur , nihil enim erit mortale ἰ sed omnia nova id immortalia erunt, etiam ibius hic mundus N homo. Greg. NaziaΠZenus Orat. Io. pag. T. 'Avα
ἀνακαίυισιν. Exspecto Archangeli Vocem, extremam tubam, coeli transformationem , te arae imm lationem, elemeotorum libertatem, totius mundi renovationem. Idem, Orat . a . pag. 388. mundi mutationem, in cxtremo Christi adventu suturam , Vocat μεταποίησιν καὶ μετάθεσιν εἰς τὸ ἀκίνητον καὶασάλευτον, immutationem, atque in tranquillum satum, S ab omni motu Nagitatione liberum, transationem. Theophylactus ad Matth s: 18. O'κοι μος παρέρχεται καὶ μυετασχηματίζεται. Mundus praeterit G transfiguratur. Damascenus Orthod. fidei lib. z. cap. Io. pag. Ill. Καὶ αbτἡ δὲ γη παρελεύσεται καὶ ἀλλαγησεται. imm terra praeteribit mutabitur. Oecumenius in 1. Petri 3:7. pag. 182. Ob παντελ ς πρὸς Oθοραv d κίσμος κωρέσει, ἀλώλα τρὸς ἀνακαιvισμόν. Mundu non prorsus corrumpetur, sed renozabitur. Gemina lunt quae Aretas habet in cap. io. Apocal. pag. 9ῖ9 Obκ εἰς αγυ- σαρξί χωρήσει ὀ νυν κ σμος, ἀλλ' εἰς ἀνακαιvισμόν. Non prorsus interιbit praesens mundus, sed renovabitur. Euscbuis praeparat . Euangel lib. I s. cap. ii. mundi init aurationem vocat τῖu ἔλων παλιγγευετίαν Basilius M. Ho- mil. g. in Hexacm. dicit Stoicos ατείρους φθορὰς κ σμου καὶ παλιγγενεσίας εἰσάγιιν , introducere infinua1 maudi corruptiones ta instaurationes. Sed ad alia.
CAPUT VI. De Domino Pesis Chrso
Καὶ ne ἱνα Κύριον Ἱησοὐν Xριτόν. Oc capite ruris tria maxime nobis veniunt examinanda; quae sunt tria nomina , Filio Dei tributa. Uocatur enim Dominus,& quidem unus: vocatur Pesus & Chrsus. Patres Nicaeni credunt ἐις ενα Κύριον, in unum Dominxm. Nomen Κύριος, Dominus, tribuitur
148쪽
3. Deo , & idem quod θεος notat. Chlysostomus Homil. I . in Genesim: Καν τε Κυριον ακάσωμεν , καντε θεὸν , άδεμία εν τοῖς ἰν μασω εο διαφορά. Sive Dominum audiamus , sive Deum , nulla in nominibus dinerentia est. Theodoretus quatit. 2 in Deuteronom. pag. i7o. Π Κυρως καὶ θεος, τῆ ωας ἐςι Φύσεως, ἡ τῆς ταν τροσωτων διαιρέσεωι δηλωτικά' δ δε Πατῆρ, και ὀ TIὸς, και τὸ ΓΙυε α το ἴγιον, τῶν ἰδιοτήτων σημαυmκά. Nomina Dominus cst Deus naturam divinam, non personarum distinctionem, significante voces vero Pater , Filius, ta Spiritus Sanctus proprietates indicant. Deus autem appellatur Κυριος, δια τὸ κυριεύειν αυτὸν τῶν ὀλων , Dominus , quia universs dominatur , inquit Theophilus lib. i. ad Autolycum , pag. 2 s. In appen dice ad Typicum Sabae, p i 39. Κύριος λέγεται , οτι κυριευει πάσης της γῆς,
nus dicitur, quia tori dominatur teme , V omnibus respirantibus , id est, Omnibus rebus creaIis, cujus dominium in itum est. Ita omnium Dominus, fidelium vero duplici respectu. Hoc nos docet Chrysoltomus in Psil. 8.Tων αλλων ταν ob πιτευ ντων εἰς αυτὰν , ενὶ τρήτη Κύμις εςιν , ἡμῶν δε διπλῶ τω τε ἐξ άκ DTωv ποισαι , τη τε γνωσθῆναι παρ' ἡμῶν. Aliorum , qui in eum non credunt , uno modo Dominus est: noster vero duplici ; tam , quia nos ex x hilo produxit; tum, quia a nobis agnoscitur. 2. Filio Dei. Gregorius NaZianZenus Orat. 23. pag. 42 . ob ζου δε καὶ
ναρχίαν. uin pietatis nostrae doctrinam pr.escribe , se nos instituens , ut Deum unum ingenitum agnoscamus, hoc est , Patrem unum item genitum Dominum, Filium videlicet, qui Deus quidem appellatur , clan de eo sepa- rarim sermo habetur: Dominus autem, quando cum Patre nomiuatur 2 illud prosier naturam, hoc veTo propter unicum divinitatis principatum, dcc. Hinc κυριολεκτεae, κυριολογέω, dc κυριολογία de Filio Dei usurpantur, quam do Dominus este asicritur; de quibus alibi. g. Spiritui Sancto. Hinc Basilius lib. s. contra Eunomium dicit, Spirisum SancIum τ* Κυρίου καὶ θεῆ δοξάζεσθαι θυίματι. Domini ces Dei nomine glorifcari. Et Nazianzenus Orat. 37. pag 6io. dicit eum esse αυτο- κύριον, ipsem Dominum. Oecumenius in a. ad Corinth g. pag. s i 8. Κύριος το Πνευμα , καὶ ὀμοπμσκλητον , και ὀμουσιον Πατρὶ καὶ 'Τιῶ Dominus est
Spiritus , ejusdem throni, bu em adorationis, ejusdem essentiae cum Patreb Pilio compos. Huc pertinet, quod Epiphanius haeresi 7 . pag. 377. O
149쪽
Spiritu Sancto dicit, συν Πατρὶ καὶ κυριολεκτεῖται. Cum Patre U Filio Domitii titulo decoratur. Juilinus Martyr in Dialogo cum Tryphone , pag 277 θεολογεῖν καὶ κυριολογεῖν το Πνεύμα τὸ αγιον. Spiritum Sanctum Deum is Domi in dicere. Apud Basilium M. lib. s. contra Eunomium , τοσνεῖμα του θεου κυριολογεῖν μὴ βουλωμοι. Spiritum Dei appellatione Domini ornare nolentes, scilicet Eunomiani. Athanalius Dial. 3. de SS. Trini
tate , t. 2 pag. 22 I. Τὸ πνεύμα συμπροσκυνεῖται καὶ συγκυριολογειται τα 'Τι .
Spiritus Saninus smιι cum Filio adoratur c ' Dominus appenatur. 4. Patri , Filio simuI. Id fit Plat. iio: 1. Genet. 30: et . & a. Timoth. i: i 8. ut docet Chrysostomus Homit 3. in Σ. ad Timoth. pag. 3lr.
εtiaquam: sed nobis unus es Dominus Christus Pesus, θ' unus Deus. HIo, qui Martionis laborant morbo , huic dicto insultant. Sed discant, usitatum es. iu stripturis hoc dicendi genus , e que sepe hoc loquendi genere uti s ut cum dioit, Dixit Dominus Domino meo. Et rursus e Pluit Dominus a Domino. aeuae quidem personas coUubstantiales esse demonstrant, non naturae diterstatem indicant e hoc enim dicit, non ut duas substantias inter se distoreules , sed ut duas personas unius eiusdemque substantiae utrasque intellitis mus. Ita etiam Eusebius hist. Ecclet. t.b I. cap. 2. pag. 2. vult Genet. 19 a . Patrem & Filium intelligi Tον λόγου δευτερει μετα του Πατέρα καὶ Κύριον σαφέςατα Μωυσῆς ἀναγορεύει, λiγωγ' 'Eβρεξε Κύριος ταρα Κυρίου Sermonem secundum a Patre etιam Dominum praedicat clarijsine Moses, dicens: Plisti Dominus is Domino. Potest etiam illud ; παρὰ Κυρίου , exponi a seipso , ut lit Hebraisinus emphaticus. Utramque cxpositionem ad locum. Apostoli asteri Theophylacius, pag. 8o7. 'Eθος τῆ γραφῆ ουτω κεχρησθαι τιν
τρισὶν ὐποςασεσιν ἐμφαινόμενος. Solet scriptura sc loqui, ut, Pluit Dominus a Domino, id es, a se ipio. Hunc ad modum etiam hic. Suod N Pa
150쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. VI. Os
trem.Filium bis Agni fari admiseris, nec hoc absurdum erit: nam cst Pater Dominus es , Filius Dominus , cst Spiritus Dominus: at unus Dominus in tribus personis indicatur. Verum ista expositio, quae per Dominum priori loco Filium , posteriori Patrem intelligit, longe convenientior , & apud Patres Orthodoxos usitatior. Atque ita intellexit etiam Marcus Arethusius in Sirmiensi Concilio , cia jus, apud Socratem lib. 2. cap. 3o. pag. 2O . b. verba sunt: Emς τὸ , 'Eβρεξε Κύριος παρὰ Κυρίου , μη
ἀνάθεμα εςω' ἔβρεξε γὰρ Κύριοι ὁ πιξι παρα Κυρίου του Πατρ ς Si quis sa , Pluit Dominus a Domino , non de Patre U Filio acceperit , sed ipsum a se ipso Iluisse dixerit, anathemaste pluit enim Dominus Filius a Domino Natre. s. Messiae. Sic Psal. Oo: i. Quem locum de Messia accipiendum esse agnoscit Theodoretus, quando pag. 8 9 in Psalmos dicit, Da videm
Κύριον ἐαυτου καλala τον δεσποτην πιτον, Dominum suum vocare Christum e indeque recte concludit, cum verum esse Dcum. Οὐκ αρα μόνου ανθρωπος κα- τα την Ιουδαίωv αυοιαν, ἀλλα καὶ θεὸς, ωος τῆ Δαυὶδ δημιουργός τε καὶ Κύριος. Καὶ το κοινὸν δε τῶν ὀνομάτων την ταυτιτητα της ουσίαψ δηλοῖ. Κύριοι γαρ Κυρι ut λέγει,
καὶ οὐ Κύριος κτίσματι,ουει Κύριος Ποιήματι Propterea profecto non solum est homo, secundum Iudaeorum in aniam a sed etiam Deus , quippe Davidis conditor UDominus. Caeterum communio nominum identitatem substantiae ostendit. Dominus enim Domino dicit , cst non Dominus creaturae . neque Dominus fgmento. Est autem Messias natura Dominus , juxta illud Cyrilli Jero-sOl. Catech. Illum. Io. pag. icio, ioi. Κύριος κατ' ἀλήρειαν , ουκ ἐκ προκοπης τὸ κυριεύειν λαβοῦν , ἀλλ' ἐκ Qυτεως το τῆς κυμίτητος ἔχων αξίωμα κaι ου καταπητικῶς , ας ημεις, Κύριος καλούμενος, ἀλλα τη ἀληθεία Κύριος A , ἐτειδάν νεύματι Πατρος κυριεύει ταν οἰκείων δημn3ργυμάτων. Verὸ Dominus es idi non resione
aliqua dominationem accepit, sed natura dominationis dignitatem habet. Nec obusve, ut nos, Dominus vocatur, sed verὸ Dominus ex it, quoniam nutu Patris suis dominatur creaIuris. Sed propius ad rem. Patres Nicaeni fatentur, se in unum Dominum eredere. Cum Christus sit Deus, ideo dicitur Dominus. Η'- εἱ θ : ὀIIατυ, καὶ εἷς Κύριος 'Iκνοῖς κριςu. i Corinth. 8:6. Ad quae Theodoretus,
pag. ι F8. Σκεῖνοι μεν ουν , τον της ἀγνοίας περικείμενοι οῖον, περὶ xολλοῖς πλανῶνται , καὶ τούτους Eκ ενυς' ἡμεῖς δὲ ἔ- ωμεν θεὸν Πατέρα , καὶ ἔνα Ιησοῖν vi. ς v. Illi ergo, nempe Gentiles , ignorantiae caligine circumdati, circa muLios , eo que qui non sent, errant: nos autem unum scimus Deum PaIrem,
Et unum Iesum Chrisum. Cum vero haeretici inde asserere non fuerint veriti, Disitigod by Corale