장음표시 사용
151쪽
veriti, Chrillum non esse verum Deum, quia unus Deus esse dicatur Pater, respondet Theodoretus, pag. Is 9. 'Eι δὲ οἱ εξ 'Αρείου και 'Eυνορυου λi.
Ariani , Eunomiani dicant , illud unus Deus dicere i ilium a disinuate Patris, audiant quae sequuntur, dc unus Dominus. Si enim , quoviam unus Deus Pater , Filius non est veras: nec Pater ergo Dominus , quia est unus Dominus Jesus Christus Verum in illorum caput recidat Masephemia. Di- Ciuus enim Apostolus ostendit aequalitatem , ut rat Cocem unus militer ij de Patre V de filio posuit, ta vocem Dominus aequalem cum voce Deus vim se potestatem habere ostendit. Ad eundem locum Theophylactus. pag.
false aiictorum, i, non Filii e N ad distierentiam falsorum dominorum , non autem Patris, dixit unum Dominum ipsum Filium. Eli igitur ponitur pro
unicus , seu selus ; ita ut removeat seu excludat pluralitatem, & ostendat, unum cile Deum, unum csic Dominum, non plures. Chrysosto
ἄθετησπ τού μονογενοῖς. Ad disserentiam eorum . qui non sunt dii, vocem unus posuit, non ad excludendum unigenam. Observanda imprimis generalis illa regula , quam tradit Basilius M. epist. I l. pag. 927. Tὸ εἷς καὶ μόνος ετι του θεου ἐν τῆ γρα*η ου' πρὸς ἀντιδιας ολην τού T'ιού ἡ τοῖ ἁγίου Πνευματος λέγεται , ἀλλα πρὸς τους μή οντας θεώς , ὀνομαζομένους δὲ ψευδος. Cum Deus inscriptura unus cs solus dicitur, non ad disserentiam Filii aut Spiritus nulti dicitur , sed contra eos, qui, chm dii non snt, false dii nominantur. Christi autem dominium in creaturas duplex est , unum essentiale , alterum vero Oeconomicum & vicarium. illud Christo convenit . quatenus est Deus, habetque illud commune cum Patre dc Spiritu Sancto ab aeterno: clim enim sit ἱμάσιος & ὀμ τιμος Patri, eandem habet essentiae οπεροχων, qua nititur dominium Dei in creaturas. Filium esse Patri ὀμο αυ dc ἰμι. μου, cap. 9. docebitur. Illum autem dominium essentiale habere in omnes creaturas, expresse docet Theophylactus in cap. o. Johannis,
pag ri Φ. quando dicit, Patrem , Filium εν εἶνα κατα το φύσιν, καὶ τὰ
152쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. VI. m
τM Missis, καὶ κατα το κράτος, unum esse secundum naturam , secundum substantiam, V secundum robur atque potentiam. Alterum vero dominium ei competit, quatenus eli Mediator, unde potest vocari mediatorium , nititur enim merito satisfactionis a Chi illo prael litae, estque potestas universiae Ecclesiae regendae, vivificandae, salvandae. At nisi defunctus fui cset opere mediatorio, justitiae Dei satisfaciendo , tantum abest ut jus ullum haberet Ecclesiam ad aeternam salutem evehendi, ut nequidem Ecclesiam ullam esset habiturus. Dominium istud oeconomicum di mediatorium duplex est, vel universale in omnes creaturas, vel particulare in electos , ad quorum salutem promovendam totum comparatum est: scd quia ad promovendam Ecclesiae silutem neccse est Satanae rabiem comis pesti, liostes sceptro ejus ferreo comminui, q4icquid est Ecclesi minimicum & adversarium frangi , creaturas etiam adhiberi , ut fidelium saluti subserviant, ideo dominium universale in res omnes accepit a Patre, quando constitutus est a Patre Mediator. Quod ipse Filius claris docet Joh. I7: a. quando dicit, sibi a Patre datam esse ἐξουσίαν πάσης σαρκὸς, id est, universiale dominium in omnes creaturas 3 ut omnibus, quos ipsi Pater dedit, det vitam aeternam , haec est particularis potestas , quam habet infideles. De universiali dc particulari potestate ad praesentem locum Didymus in Catena in cap. i7. Joh. pag. 4O6. 'Ωσπερ, φησὶν, εδιξασας, κώεδαώθN , δούς αὐτ* την κατὰ πάντων ἐξουσίαν καὶ κυριότητα ουτως ωλω , Ba μη- δἐν των δοθDτων ἀπέληται. Eδει γὰρ , εδει τον ὐπεξέσιον ολως καὶ ὐπὸ χε α γεγενημένον του πάντα ἰσχύοvτος θεου λογου διασεσωσμένει ἀπαξ , και εν ατελευτητοις μεῖναι τοῖς ἁγαθο ς , ῶς μηκέτι μου τυραννεισθαι θανάτ* , μηδε φθοραὶ κρατεῖσθαι η ἁμαρτιαις, καὶ τοῖς αρχαίοις υτοκεZσθαι κακοῖς. uemadmodum, inquit Filius,
gloriscapi, sic S glorificatus es, in omnia illi potestatem ac principatum dando.
En univcrsale dominium in omnes creaturas. Sic volo, ut nihil eorum,
quae dedisti mihi, pereat. Oportebat enim , oportebat utique omnino subdi- iam Usub omnipotentis Dei Verbi manu consitutum, in salutem semel assertum , in sempiternis quoque bonis manere , nec unquam amplius morIis imperio , neque corruptioni aut peccatis subjici , aut antiquis malis premi. En particulam dominium in fideles. Sic ad Ephes. I: 22. habes universale dominium ejus in omnes Creaturas in his verbis , Καὶ πάνυ ὐπέταξεν υτὸ
σοὐ: τόδας αυτῶ, θ' omnia subjecit pedibus ejus. in sequentibus vero , Καὶαοτον εδωκε κεφαλην λἐρ πάντα του ἐκκλησίη , eumque constituti caput Ecclesiaei super omnia, continetur particularis fotestas ad Ecclesiae salutem comis parata, quae nititur jure redemtionis. illud universale Christi dominium
153쪽
in omnes cieaturas ab Apostolo . Hebr. l: 2. vocatur haereditas mandi.
Neque enim hic intelligi potest dominium essentiale , quod Filius ab aeterno commune habet cum Patre : dicitur enim consitutus haeres. Dominium aulcm illud essentiale Qiisti habet, non Oisti, alioqui diceretur conititutus Deus a Patre. Intelligitur ergo dominium , quod ei competit , quatenus e it Mediator, Uicarius & Legatus Patris. Hoc agnoscit Theophv iactus ad Apostoli locum , pag S76. quando ad interrogationem , aeuomodo fecit ipsum haeredem p rei pondet, diu ἀὐ Στου. Secundum humanam naturam. Et Lyranus : Θιem constituit haeredem universorum, quantum ad naturam assumtam e eo enim ipso, quυd natura humana a Verbo assumta es in unitate supposIi , eo ipso constituta es super omnem creatu
II. Patres Nicaeni credunt in sum. Ἐ1τούς, Pesus, Salvatoris nostri nomen, Graece Σωτήρ. Hieronymus comment. in cap. I. Matth. Jesus Hebraeo sermone Salvator dicitur. Etymologiam vero nominis ipsius Evangelista Anavit, dicens: Vocabis nomen ejus Jesum , quia ipse salvum faciet populum suum. Consentit Theophylactus in cap. i. cpiit. ad Galatas,
pag ψ o. Vocatur , ως ἀπο τῶν ἡμαρτιῶν σωσας τὸν λαον , JcisS, veluti is peccatissimans populum. Et in cap. l. Lucae, pag. 3O . Ἱροους σωτῆριρμνεύεται. Jesus, si interpreteris. Salvatorem Anificat. Chrysostomus Homil. x in Matth. pag. Io. Π σνομα ου'κ μιν ελληvικον, αλλατη 'Eβραι Φωνῆ ουτω λέγεται 'Iησούς δ ἐςιν εἰς την ἐλλάδα γλῶτταν ερμηνευ μειον , σωτήρ. Σωτνρ δε ἀπὸ του σῶσαι τον λαον αυτου. Nomen Jesus non est Graecum , sed Hebraeum: quod, in linguam Graecam transatum , notat Salvatorem : Sa
UaIor autem est, quia Ialvum facit populum suum. Justinus M. in Apol. ad
Antoninum Pium, pag. 348. Tὸ Iποῖς ονομα τῆ εβρααι φωνὴ, σωτῆρα τῆ n. ληνίδι διαλεκτιν δηλοῖ. Nomen Jesus Hebraicum es e Graece σωτῆρα , salvatorem, denotat. Atque hoc verum hujus vocis etymon, vera significatio. Minus accurate ergo Cyrillus Alexandr. Orat. in occursum Domini, pag. 386. & Basilius Cetusar. Orat. 23. t. I. pag. 389. statuunt, vocem Jesus notare σωτηρίαν λαοῖ , salutem populi. Prorius vero falluntur, lingua: Hebraea: isnorantia decepti. qui hanc vocem a Graeco Iάομαι deducunt. id facit Eusebius Demonstrat. Evangel. lib. . pag. I S. Iησούς. inquit, ενομάζετο , παρ' εσον τῆς τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν ἰάσεως τε και οεραπείae χάριν τι ν πάροδρο εχ ημας ἐgοιεῖτο. Jesus vocabatur , quatenus ad sanandas cescurandas animas hominum ad nos accessit. Cyrillus Jerosol Catech. Illum. IO. pag. I . 'Iησους καλεῖται φερουνίμως, eκ τῆς σωτΦάδους ἰάσεως ἔχων
154쪽
NICAENO-CONSTANTINOPOLITANI. CAP. VI.
ννο ποριm. Jesus vocatur, nomen habens a Diutari medicina. Ibid. pag. IM. εο , κατα μὲν 'Eβραίους σωτῆρ' ηατα δε τημ ελλan γλωσαν, χάμ. c. Jesus apud Hebraeos quidem significat salvatorem , in lingua vero Graeca medicum. Priora recte habent, posteriora non item. Clemens Alexandr. Paedagog. lib. I. Cap. Ιχ. pag. 26s. O' Aώμvος ἡμῶν καὶ σῶμα καὶ ψυκῆν, τον rλου ανθρωτον , I, ινιυς. Pui j corpori N animae nostrae medetur . proprio nempe homini, Pelus. inandoquidem vero Pesus Graecis est σωτο, non fuerit, ἀπροσδιον is , vocis Graecae interpretationem Latinam paucis examinare. Multi sunt viri docti & graves , qui in scriptis di congressit pro Graeco σωτκρ semper usurpant Ser toris nomen , Salvatoris vero refugiunt, & , tanquam minus Latinum, studiose vitant. Quia 'videlicet Ovidium, Livium , di alios e priscis sciunt Servatoris & Liberatoris vocabula , non Salvatoris . usurpasse. Vcrum ego in corum p tius concedo sententiam , qui pertendunt, τον mori minus accurate, imo
male servaiorem reddi, de Christo potissimum, ac etiam de quovis alio. Suffragantur huic sententiae veteres Glossae , in quibus, Σοmὶρ, salvator. Item: Salvator, σοαυ. Idem prohat autoritas Ciceronis, lib. . contra Verrem : Itaque eum non solum patronum istius insulae . sed etiam iis riba inscriptum vidi Bracusis: tum, quo Verrem magis reddat ex osum, adjicit: Hoc quantum e sp ita magnum, ut Latino uno verbo exprimi non possit. Cur uno verbo exprimi non potest Z Respondet Cicero : L es nimirum Soter , qui salutem dedit. Tertullianus lib. de Cariae Christi, cap. I 4. pag. ys 9 Ialut catorem vocat. Ergo jam . inquit, non unus Deus, nec unus salutificator, si duo salutis artisces , S utique alter altero indigens. Et in lib. de Resurrcetione carnis , cap. 7. pag. ς8s. ubi locum ex epistola ad Philippenses 3 eto. ita proponit : Unde V saluti Maiorem nostrum exspectamus 'sum Christum. Et lib. D adv. Marcionem, cap. 1 F. pag. 797. in transatione verborum l. Thessi sy 23. Et omnes in uno voto constituit salutis, optans ui spiritus noster , cu corpus, S anima e querela in adventu Domini S salutificatoris nori Chrsi conferventur. Sensit ergo Cicero,
ut co redeamus, Servatoris vocem σωτῆρι non esse adaequatam, quam non
ignoravit: quippe se Reipublicae servatorem vocavit oratione pro Planiscio. Tacitus Annal. I s. videns serCatoris nomen non istud tam celsum nomen aequare , scripsit Milichum conservatoris sibi nomen Graeco ejus rei vocabulo assumsisse. Notata digna verba P. Manutii ad superiora C ceronis: Σωτηρ Graecum nomen esse, , eum Agnifesre , qui salutem dedit, ipso constat interprete Cicerone : ex quo patet communis error eorum , qui I
155쪽
sum chrisum , cujus immortalia merita nullo satis uno verbo exprimi Latine queunt, Servatorem appellant f aliud enim es servare , aliud lalutem dare : servat is , qui , ne salus amittatur, aliqxa ratione praestat e salusem dat, qui amigam resiluit. Deinde, ut ad ipsum Christum propius accedamus, Christus multos servat, qui alioqui in nihilum irent, quorum etiam servator dici potest : at eos non salvat, nec corum est Galbator salioqui in aetcrnum non perirent. Servare etiam Martiale vcrbum est. illius, qui quem occidere potuit in praelio , ci pepercit, sed, libertate exutum , ac civiliter mortuum . in servitutem pertraxit. Qui sic de altero meretur, proprie set Ustor , alter ab eventu servus. Servi enim vela serviendo, vel potius a servando dicti sunt, quia servari sunt, cum jure belli possent occidi. Hanc μυμολογίαν afferunt cum Juris- consulti, tum Donatus Adelph. Adi. Σ. icen. I. pag. 386. lsidorus lib. 9. cap. Item Augustinus de Civitate Dei lib. 9. cap. is. & Eucherius in Genetin, lib. 3. cap. 6. Consule Etymolog. Cl. Vossit, in voce μυus. At Christus plus nobis tribuit Joh. i s. I s. Non dicam vos servos plus etiam sibi. Quare de Christi beneficentia non parum deterit, qui σωτῆρα , servatorem interpretatur. Neque est, cur vocem salvator , tanquam minus Latinam , respuamus: apud antiquos enim satis secquens. Porphyrius in Panegyrico Constantino dicto: Undique pacatis salvator maxima rebus Gaadia praestabis. Usitata vox Lactantio , viro eloquentissimo , sanctisque Patribus aliis quorum testimonia asterre nimis longum foret. Et, si vel nemo eam usurpasset, necessitati tantae , quam agnoscit Cicero , obtemperantes, aequissimo jure nos Christiani vi urpare postemus. Quid ergo , cum viri illustres, ut Camillus , aut dii , ut Iupiter . & Diolcori, apud Strabonem, Lib. i 7. Athenaeum lib. 7. & passim , M. τηρης appellantur , Salvatores vertemus 3 Minime vero. Vocentur servatores, liberatores , aut etiam sospitatores , quae vox illi σω Db gemina est. Solus Christus saloaior est . quia etiam totus nos facit talvos. Vide supra. Addimus locum ex Eusebii Demonit Evang. lib. - pag. ios'. de Christo: Καθο ψυχῶν ἐκ
θερατείαν επαγγέλλεται. σωτκρ καὶ ιατρος εἰη τως αν iaγοιτο. Quatenus
animarum Gellibus obnoxiarum sanationem profitetur, merito salvator tamedicus nominatur. Theodorctus in cap. 43. Jelaiae, pag. io6. 'Eι σωτὐ
156쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. VI. ras
io , τῆς αὐτῆς ἐσίας αἰν , κὶς μόνης εο το σιάζειν. Si salvator es, ejusdem es naturae, cuyus solius es salvare. III. Patres Nicaeni Salvatorem nostrum etiam vocant Christum. Hoc ejus nomen, & quae ad illud spectant, examinaturis, occurri La. Explicatio vocis. Xμςοὶ vocantur, a. in genere, a. oleo uncti. Suidas e Xριτός, ὁ κεχρισμέυορ ἐυ ἐλαίν. Christus, unctus oleo. Theophylactus in cap. 1 Matth pag. . Xριτοὶ ἐλέγοντο οἶ βασιλεu και ἱερεῖς' ἐχρίοντο γαρ τῶ ἁγίω ἐλαία τα ἀπi του κέρατος του ἐπιτιθεμἐνου τῆ κεφαλῆ άναβλύζοντι. V neti dicebantur reges tu sacerdotes: inungebantur enim oleo fructo e cornu , quod capiti superponebatur , desiilabat. Eusebius hist. Eccles. lib. I. Cap ψ. pag 3. b. reges, Prophetas ta sacerdotes κριτάς appellari
docet: Ob μόνους τοὐς ἀρχιερωσύνη τετιμημένους ἐλαίαν σκευας πιομἐνους, το τουπι Γ κατεκοσμει παρ' Ἐβραίοις ἔνομα, ἀλλα καὶ τοὐς βασιλέας, ους και αυτοῖς νεύματι θείη προφῆται χρίσαντες , εἰκονικούς τινας κριτοὐς ἀτειργάζοντο. 'Hδη δε καὶ αυτῶν ταν τροφητῶν τιvac δια πίσματος χριςοὐς ἐν τύπ* γεγγεναι παρειλήφαμεν.
Non solos summos sacerdotes , oleo artifciali inunctos , Christi nomen apud Hebraeos ornabat, sed etiam reges , quos ipsos quoque jussu divino ungentes Propbetae , iconicos quosdam Christos e labant. Prophetarum quin etiamque sidam per unctionem Christos in idipo factos esse accepimus. β Qui ad Hum quempiam a Deo destinantur. Theodoretus ad us. I . Cay.
Cyro. Chri itos scripsum jacra vocat non solum eos, qui unguntur, sed etiam eos , qui ad usum quempiam ab universorum Deo deliguntur. Sic Patrum. qui letem praecesserunt, mentionefacta dixit, Nolite tangere Christos meos. Hoc Janὸ laco Chri itum appellavit Orum, docens illum abs se creatumfuisse regem. Idem Theodoretus ad Pal. ios: is. verba, quae hic adducit. p.ig si 9. haec habet: χριςοὐς προσαγορεύει, gκ ῶς ἐλαίαν κεχρισμένους, ἀλλ' ἄσἐκλεκτρος γενομένους. Christos appellat, non tanquam oleo unctos , sed tanquam electos factos. Hoc tamen alii ad fideles referunt , ut jam videbi
V. FE U fideles. Greg. Nazianaenus Orat. 21. pag. 378 Xμzοῖς οἶδε καλεῖν ἡ γραφή, τοὐς ζῶντας κατὰ χρις)ν. Scriptura eos , qui secundum Chri-
157쪽
sum Civunt, solet appellare Christos. Eusebius Demonstrat. Evangel.
ςιανοῖς ευροις αν κεκλημένους. Illos , qui ante Mosen Deo chari fu runt, Christos fuse appellatos reperies , quemadmodum nos Chrisiani vocamur. Postea lubjicit verba Psal. ios: i s. dc addit : ra καὶ τῆς τού πιςοὐ τροσηγορίας ημῖν ὁμοίως Dcivάνουν. Proinde nominis Christi appellationis aeque aenos participes erant. Et profecto non desunt eX veteribus, qui quosvis pie de juste, etiam sub veteri Testamento , viventes, Chroianorum apis pellatione sunt dignati. Eusebius hi it. Eccles lib. . cap. q. pag. s. a. docet, Abrahamum , & reliquos veteris Testamenti fideles , Christianos vocari posse. Πάντας ε κείνους , inquit, δικαιοσύνη μεμαρτυρημένους , ἐξαιτιῶ τοὐ 'Aβραὰμ ἐπὶ τον προτει ἀνιδειν ανθρωπον, ἔπη χμοῦιανοῖς, εἰ και μηdνοματι, προσειπ- τις, ουκ αν ἐκτος βάλοι της ἀλφιας. Omnes illos Iustitiae iesimonium consecutos, fl ab Abrahamo ad primum ascendamus hominem , s non nomine, saltem re ipsas quis Christianos appellaverit, a Cero minime ati rabit. Idem Eusebius Demonstrat. Evangel. lib. I. pag. Io. de Enocho scribit, πιςιανικως, ἀλλ' ουχi Ιουδαλῶς ἔζησε. christiano , non Iudaeo dignam vitam vixit. Et de Abrahamo: Δεδοται κριτιανικως, ἀλλ' ακὶ Ιουδαῖκας βεβιωκώς. Patet, eum Chrisiano , non Iudaico more vixisse. Chrysostomus Homil. 121. t. s. pag. 792. de iis, qui ad Abrahamum usque vixerunt:
γορ.α , ἀλλα του δυναμει. usus erant ' Gentiisque y sed non permittit Mes. Non erant Gentiles e non enim fuerunt infriles , daemonibus nonservierant,smulacris non fuerunt subjecti, impostulis daemonum restiterunt. Proinde non possunt Gentiles vocari. uid igitur erant 8 Iudaei ' At non acceperunt legem, non observar-t Sabbata, nec ciborum discrimina, non habuerunt circumcisonem. Si igitur veteres neque Gentiles, neque Pudaei fuerunt, inve
tum est aliud nomen , quod ipss potest aptari. ε Manifestum es , eos fuisse
Chiastianos non nomine, sed potentia. h. In specie Messas vocatur Christus. Hoc loco a Patribus Nicaenis: a scriptura passim. Suidas: χριος ὁ Κύριος καὶ θεος ἡμῖν. Chrsus, ilis Dominus Deus noster. Hic autem duo maxime veniunt observanda. u. aeuo Diuiligod by oste
158쪽
NICAENO-CONSTANTINOPOLITANI. CAP. VI. in
α. Suo sensu O cur Cbrissas , id es , unctus , vocetur , cum oleo materiali non sit unctus p Per unctionem intelliguntur dona Spiritus Sancti, in naturam Christi humanam copiosissime effusa. Ita Pal. s: ου. ubi
Messias dicitur unctus ἐλα- αγαλλιάσιας , oleo Letitiae 2 ubi Theodoretus. pag Do. de Chri ito , Uς a ωπος , οἷον τι χώσμα λαμβάνει του Πνεύματος τὰ χαρίσματα. Ut homo , velut quamdam unctionem , Spiritus dona accipit. Basilius in eundem Psalmum, t. i. pag. 2F8. dicit, μα- ἀγαλλιάσεως, quo
Christus unctus titit, esse τὴν τού ἁγιου Πνεύματος εἰς τήν σάρκα αυτου επιδημίαν, Spiritus Sancti in carnem ipsius descessum. Idem locus adducitur in N. Teitamento , ad Hebr. i: 9. ubi Oecumenius, pag. 8O . per u ἁγαλλι-εως intelligit το xvεὐμα το αγιον. Chry soliormis in Psal. 4. 1. docet, Christum tunc fuisse unctum, οτε ως ἐν ἐίδει τεριςερας τὸ πνεύμα ηλθεν επ' αὐ-τον, quando in specie columbae hiritus super eum venit. Theodoretus in epitome div. Decret. cap. ii. pag. 279. Δῆλον ἁς διὰ τὸ κνίσμα τῶ Πνεύματος ἀνομάσθη πιος. ἐχρίσθη δ. - ώς ως, ἀλλ' ise ἀνθρωτος. Manifestum est, quod propter unctionem Spiritiis appellatus si Chrillus. Unctus autem est, non ut Deus, sed ut homo. idem, epist. 346. pag Io 32. Xμεις κδελπται,.ὰς κατα τὸ ἀνομί-ω τψ Πνεύματι τψ παναγδερ χνι εἰς, καὶ χρηματίσας ἀρχιερεῖς ἡμῶν, καὶ ἀτωμα, καὶ προφητης, καὶ βασιλεύς. Christus appellatus est. tauquam Spiritu Sanctissimo secundum hominem unctus, ta vocatus PonIdex noster , Apostolus , Propheta atque Rex. Ba filius Caesar. lib. s. contra Eunomium , pag i i 7. πιςὸς δια τὸ Πνεύμα καὶ τηv χρίσω, την ἐν το πνεύματι.
Christus propter spiritum unctionem , illam nimirum , quae est in piritu.
Theophyliatus in cap. I. Matth. pag. 4. Λεγεται ὁ Κύριος, χριςὸς, ηaὶ ας βασιλεύς εβασίλευσε γαρ κατα τῆς ἀμαρτίας και Ac rερευς , προσηγαγε γὰρ ἐαυτὸν θύμα ὐτὸν ἡ Ξ, ἐχρίσθη δ. καὶ abτὸς κυρίως τψ ἀλ-ντ ιλλο , τ* aγ- πνεύματι.
Dicitur Dominus , Christus , , ut Rex , quia contra peccarum regnavit: es ut sacerdos , obtulit erum semetipsum sacriscium pro vobis r unctus autem est S ipse proprie vero oleo, nempe Spiritu Sancto. Chrysostomus Homil. r.
quod , carnis erat. Et quo tandem oleo unctus est y Oleo certὸ minime est unctus , sed Spiritu. Solet autem Scriptura etiam hos vocare Chrillos: quod enim in ipsa unctione principem locum obtinet, spiritus est 2 propterea etiam oleum assumitur. Cyrillus Jerosol. Catecta Illuminat. Io. pag. 99. χροὸς
159쪽
καλεῖται , ου χερσὶν αγυωπίνως κεχρισμένος , ἀλλ' υπὸ του Πατρὸς λλως ε/ς τρομερ ἀνθράπων ἀρχιερωσυνο χρισθείς. Chri itus vocatur, non quod manibus humanis si unctus , sed a Patre ab aeterno ad subeundum summum pro hominiabus sacerdotium unctus. Et Calcch. 3. Nεοφωτ. pag. ΣΟΣ. Ελα- , ἡ μύροσωματικη viςὸς dir ἀνθρωπ- ουκ εχρίσθη, ἀλλ' ο Πατωρ αὐτὸν σωτῆρα προχειρισα - μπος τῶ παντος κωμου , πνεύματι ἔχρισεν ἀγί . Oleo , vel unguento corporali
Christus ab hominibus non es unctus, sed Pater eum demnatum salvatorem totius mundi Spiritu Sancto unxit. Alia Patrum testimonia, quia haec suseficere possiunt, non afferimus: rem tamen totam paulo clarius & diit inctius oculis Lectorum subjicimus. Xρις ή vocis Π τοῦ interpretamentum cit, & notat unctum. Inter actus honoris est unctio , ut patet ex Lucae
7:38. ubi mulier peccatri X pedes Chri iti ἡλει*a τη μύρ . Vide etiam Joh. I i: 2. & I 2:3. Ples. 3 : s. sed , quia in Collatione dignitatis & excellentis ossicii unctionis simul exhibebatur honor , ipsum imponere ossicium.
tiugere dicitur. Ita Graeci, quia luctatores ungebantur ad certamen , ἀλείψει9, ungere, ad certamen, vel ad aliquid agendum dicunt, pro incitare , insigare, exhortari. Suidas: Ἀλείψας, διεγείρας, ἀτο μεταφορας τῶνα λητῶν. Qui unxit, qui excitavit, per transationem ab athletis ductam. Chrylothomus ad verba Christi Matth. 26:39. Ελεγε χριςος το ς - θηταῖς, Μὴ κτήσησθε κρυσὸν , μηδὲ ἄργυρον , πρὸς ακτημοσύvm αύτους ἀλείφων. - DiXit risius addisscipulos, Matth. io: 9. Ne comparate aurum, neque argen tum , eos ad paupertatem vel inopiam ferendam excitam. Oecumenius in Cap. s. Actorum: AI θλιψεις προς υπομονην ἀλε φουσιν. A ictiones ad patien-riam incitant. Chrysostomus, προς ατ νοιαν ἀλείφειν Mi διεγείρων , ad arrogantiam impellere N excitare. Hinc etiam ἄλειμμα , quod tamen Lexico- graphi non observant, non tantum est unctio. vel unguentum, sed etiam ιρμητήριον , incitamentum. Chrysostomus epist. s. ad Olympiadem : 'Λιἐκβουλαὶ τῶν ἐχθρῶν ἄλειμμα γίνονται της καρτερίας τῆς ὐμετερας. H Ium in-sdiis vesra acuitur tolerantia. Idem in Psal. 43. Ob μικρὸν τούτο εο τί
ἄλειμμα κν. Illud non exiguum ad fidem erat incitamentum. Sic Elias jus,sus Elisaeum ungere Prophetam, injecit ipse pallium suum, s. Reg. I9:I6. I9. Quod Elitieus accepit pro signo , quod vocaretur ad sectandum Eliam, di munus ipsius subeundum , veniente super ipsum Spiritu Dei. Hinc igitur liquet prima ratio, quare Dominus noster χρι ς, unctus dicatur: nempe , quia est illa Dei sapientia, quae dicit Prov 8r 23. A seculo uncta sum. Quo denotatur, Filium ρ, nam is est sapientia ; destinatum esse ante Jacta mundi landamenta, sive accepisse ossicium, quod in carne ap-
160쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. VI. I 29
parens gessit & exsecutus est : quo sensu Cyrillus superius dixit, Filium or) τῶ Πατρει-εὰ την ὐτερ ἀνθρατωv ἀρου--χν κεχρειαι. Secunda ratio est, quod, cuna conceptus dc natus est , super ipso fuit Spiritus Domini, ut jam ex Patribus probatum. Tertia ratio est . quod etiam inhumana ejus natura requievit spiritus sapientiae N prudentiae, consilii ac fortitudinis , o timoris Domini, Jus. ii: 2. Ad quem locum Theodoretus,
pag. 3 2. Κατα το ἁνθράπιγον πάντα εἶχε τε πνευματος τα χαρὰματα. yuxta
humanitatem omnia Diritus habuit dona. Huc pertinet illud Lucaea: set. ubi Christus dicitur profecis sapientiaqgratia. Uarie hunc locum torquebant haeretici: nos, omnibus aliis interpretationibus rejectis , assierimus, CBistum secundumsapientiam divinam, hoc est, eam, quae ei competit tanquam Deo , non profecisse: secundum sapientiam autem humanam, hoc e I , eam , quae ei ut homini competit, vetὸ profecisse , hominis quidem more. Ita tamen pra modum humanum. Nec nova videri dubet haec exisplicatio : cxpressa ejus in Anviquitate ostendemus vestigia. Cyrillus Alexandr. in Thesauro, Ameri. 28. pag. 2ψ9. Ob καθο λόγου αὶ, προκόττειν
λέγεται , ἀλλα καθο γέγονεν αυθρωπος , καὶ ουσιν πεφ ρεκε et 'ν τουτου δεκτικήν.
quatenus Verbum es , procere dicitur g sed quatenus homo factus est , ω naturam hujus capacem gestavit. Theodoretus Dial. 2. .'Hλικμ μεν Aσαμα προκέπτει, σοῖ. δἰ ψυχή. Etate quidem corpus, sapientia vero anima proscit. Hoc ergo vult Euangelista , Christu in prout aetate , ita &D-pientia pariter crevisse. Proinde etiam Codices quidam sic emerunt: Προεκοπτεν ἡλικι καὶ σοφί . Vel, Προέκοπτεν ἐν του ηλικία καὶ σοφία. Ita Ambrosius de Incarnat. Sacram. cap. 7. Pesus pro ciebat aetate V sapientia: quomodo I roficiebat sapientia Dei y Doceat te or do zerborum. Profectus aetatis , N profectussapientiae , sed bumanae es. Ideo aetatem ante praemist, ut secundum hominem crederes distum. AEtas enim non divinitatis , sed comporis est. Ergo s proficiebat aetate hominis , prosiciebat sapientia hominis. Augustinus itidem , epist. 3. hunc locum ob oculos habens : Ille in suo corpore numeros temporum mensurasque servavit aetatum , qui sne ulla sui mutabilitate Mutando contexuit ordinem seculorum e hoc enim crevit in tempore, quod carpit ex tempore. Muarta ratio est, quod etiam ad publicam notitiam unctus es Spiritu Sancto ac potentia , Actor. O: 38. Spiritu Sancto,
qui operatus per ipsius praedicationem , & illustri modo effusus est , ut Spiritus ipsus, at ab ipso impetratus, in Apostolos, & alios discipulos, post ejus in coelum alacnsionem , Actor. 2ἰ33. Potentia , quia operibus divinis , quae ipse propria voluntate fecit , dc per jussionem suam patra-R Vit,