장음표시 사용
191쪽
multitudine ad unam deitatem. Vide eundem haeresi 69. pag. 323. sic etiam exponunt Theophylactus in cap. 17. Johannis . pag. 796, 797. Cae larius quaest. 4. pag. r8. Balilius Caelar lib. 4. Contra Eunomium, pag. iO6. Ambrosius lib. s. de Fide, cap. i. Augustinus lib. 6. de Trinitate, cap. Hactenus habuimus loca , ubi vox θεὸς praedicati locum occupat: su ictismus duo testimonia, in quibus siue de Christo subjecti locum obtinet Prius legitur i Timoth. 3: i 6. θεος εὐανερώθη ἐν σαρκί. Theophylactus ad hunc locum: θεὸς ἐφανεράθη ; πῶς; ἐν σαρκῶ. τῆ γὰρ θεότητι α ρατος. Deus manifestatus est: quomodo Z In carne. secundum divinitatem enim iuvis lis est. Convenit locus cum illo Joh. I: I . 'Ο λιγος σαρξ ἐγένετο. -υπού-
σθαι ἐν σαρκὶ, est quod 2Joh. v. 7. ἐν σαρκὶ ερχεσθαι. dc Rom. 3:3. ἐν dμοι ματι σαρκὸς πέμπεσθαι. Clemens Alex. Paedag. lib. I. cap. s. pag. 9o. Καδποῖ ἄρα κν ἡ θυρὶς, x Me d Κύριος ἐδεικνυτο ; ἡ σαρξ, δι ης κεφανέρωται. Ubi erat
autem fenestra, per quam os endebatur Dominus y Caro, per quam fuit manifestatus. Hippolytus lib. de Antichristo : σφθη - Aa σαρκός. Visus
es per carnem. Ignatius ad Ephesios r θεου ἁγιωπίνως τε νερωμνω. Deo in humana carne manifestato. Fulgentius contra fastidiosi sermonem: -- cepit carnem , ut posset corporeis oculis videri , - , per illam Divinitatis quoque suae notitiam misericorditer infunderet. Sed de Incarnatione Cap. tr. Posterius habetur Adh. 2o: 28. ubi Paulus Ephesinos Episcopos monet, ut pascant Ecclesam Dei , ἡν περιεποιησατο Aa του ἰδίου αἴματος , quam proprio sanguine acquisverit. His verbis continetur illustris sententia de Christi deitate, quae ostendit, recte in persona hujus, propter unionem duarum naturarum, tribui in concreto uni proprietatem alterius: id quod pia antiquitas, mentione communicationis proprietatum, religiose explicat. Vel unum attulisse testimonium iussiciet. Greg. NaZianzenus . . Orat. 3 l. pag. 497. ρ ἡν εκένωσε, κώ ὸ μὴ ρο προσέλαβεν ob δυο - μενος,
ταψευδεσθω ἡ σύγκραμ. Id, quod erat, exinanivit. id . quod non eras, assumst: non duplex factus, Ied unum ex duplici natura sera sustimens. --bo enim Deus, nimirum quod assumsi, ου quod assumtum se da.e naturas
in unum concurrentes , non duo stii. Ne quis hanc connexionem mendaci orarione premere contendat. Theophylactus adhuc magis perspicue rem praeis ponit in cap. 3. Joh. pag. sus. Eπεὶ μία ἡ υτις- ς . Newη εν πρό πω - ὁ κριος ἐκ δύο φύσε- σύνθετος, τὰ του ανθρωπου ιν ματα λέγονται ἐτὶ του λέ
192쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. IX. 16 i
boe est , una persona Christus , ex duabus naturis constituta es, ideo omnia quae sunt hominis, dicuntur de Verbo i S iterum ea quae sunt Verbi, attribuuntur homini. Hinc veteres dixerunt, in Christo esse αλλο καὶ ἄλλο, non vero ἄλλου καὶ ἀλλον , quia ἄλλο de natura , ἄλλος de hypostasi usurpatur. Iterum Greg. Nazianzenus Orat. si . pag 739. 'Aλλο μA καὶ ἀλλοσα ἐξ ων 4 Σωτήρ' εἴπερ μὴ ταυτὸν τὸ αερατον τψ δρατη , καὶ τα ἄπονοs τῶ υτοκρινον ἔκ ἀλλος δε καὶ ἀλλος' μη γένοιτο. Aliud quidem atque aliud sunt ea,
ex quibus Salvator s quandoquidem id, quod cerni non potest, non es idem cum eo , quod sub aspectum cadit, o quod temporis expers, cum eo, quod tempori subes s non tamen alius atque alius: abst. Ambrosius de Fide ad
Gratianum Augustqm . tib 2. cap. q. explicans locum Corinth. 2:8. scribit: Dominus majestatis dicitur crucis us, quia consors utriusque naturae . id es , humanae atque divinae , in natura hominis subiit passionem, ut indiscretὸ ω Dominus majestatis dicatur eo , qui passus es , o filius hominis , scut scriptum est . qui descendit de coelo, Sc. Ad eundem
Apostoli locum Greg. Nyssenus Orat. 6. contra Eunomium , t. 2. pag. F96.
ἡ τού θανάτου πεῖρα ἐπὶ τὸv κεκοινωνηκευ τῆς ἐμπαθους φύσεως ἀναΦέρεται διὰ τηυ του ἀνθράτου τρος ἀυτὸν ενωσιν και τὰ νιηλά τε και θεοπρεπῆ τῶν ιυρμά-sω τὸυ ἀνθρωπον καταβαίνει. - καὶ Κύριον της τον ἐπὶ τοὐ ς α ἡ φανέντα τονομάζειτθαι, τῆ της *ύσεως κοτου προς τὸ τατεινὸν ἀνακράσει , καὶ τῆς τῶs δυσμάτω, χάριτα ἐκ του θείου πρὸς τὸ ἀνθράτινον συμμετελθούc . Mortis exper
mentum ad eum. qui particeps factus es naturae patibilis, refertur, propier hominis seecum unionem: atque illa excessa V Deo convenientia nomina in ho- miram descendunt: ita ut Dominus gloriae is, qui in cruce visus est, nominetur , propter temperationem notum Usus cum eo, quod es humile, Ugubdoraria nominum ex divino ad humanum smul transeat.' L. Classis argumentorum ea Continet Scripturae loca , quae in veteri Testamento de vero Deo enunciantur , in novo autem Christo applicantur. Talia loca sunt, a Numerorum 23: ,6. Phova, verus Deus, dicitur tentatus ab Israelitis in deserto e hinc idem jehova in eos ignitos immisit serpentes. Athoe ipsum de Christo dicitur 3 Corinth. io: 9. Ne tentemus Christum, Aut quidam tentarunt Vsum, S a serpentibus perierunt. Tentarum enim
veteres eundem, quem nOS, alioqui non aeque peccaremus ac ipsi, imone peccaremus quidem, cum non creaturam, sed Deum creatorem tentare sit vetitum, Deuter. 6:36. nec similis nobis metuenda poena. Cer.
te si alius ab quam a nobis suisset tentatus, sine dubio Apostolus id X minime
193쪽
minime reticuisset , nec tentatio creaturae tentationi Creatoris aequar
β. Malach. 3: r. Ecce mittam Angelum meum , qui paret viam ante me, inquit Isima. Hunc autem Angelum Chri itus interpretatur fuisse Fo-hannem Baptistam, antecursorem suum, Matth. r. Io. Marci I: a. Lucae 7: et . Ex quibus luce meridiana Marius fit, Gristum se veram Deum, quia vocatur Phova, qui missurus erat Angelum suum, nempe Iohannem. Id agnoscit Theodoretus in cap. 2. Malachiae, pag. 9qo.
dicit priorem Domini Christi adventum, set ostendit magnum I annem Baptistam illius adventus praecursorem. Hinc Johannes vocatur a Clemente Alexandr. in Protreptico pag. 7. ἡ -1 πρ δρομος του λόγου. Vox Verbum praecurrens. 3 του λόγου πρόδρομος. Verbi praecursor, a Nysseno Orat. in diem natalem Christi, t. s. pag. 3 s. A Greg. NaZianZeno Orat. m. pag. 369. λύχνος φωτὸς, lucerna lucis, nempe Christi: dc Orat. gr. pag. 2 s. 3 πρὸ τῶ φωτος λίπος, lucerna ante lucem. Α' Cyrillo Alex. lib. io. de Adoratione, pag. DF. λύχνος χρή ςοὐ προβαδίζων, lucerna christum praecedens. Angelus Cur appelletur, etiam ex Itonunt veteres. Theophylactus in cap. 7. Lucae , pag. ΤΣ. Μγγελος ι Ιωαν ς, τάχα μεν καὶ Aa ri σκεδονάυλον του βίου καὶ αγγελικὸν τάχα δε καὶ Aa τὸ ἀγγεῖλαι τρο του Σατῆρος ixῆμμίαν Angelus Johannes vocatur, fortasse quod Angelicam vitam, o non carnalem , sed spiritualem vixeris: forte eriam, quod adventum Salvatoris annuntiarit. Idcm in cap. I. Marci . pag. 19o. Ἀγγορς 4 τριδρομος λά
u ερχόμενον. Angelus es praecursor, eis quod angelicam piritualem vix rit vitam, annuntiarisque o ostenderit Christum venientem. Imo vero , ut ex Malachia patet, ea tantum ratio vera , quae dicit, eum propterea vocari Angelum, quod Messiae annunciarit adventum. γ. Jefajae8: i 4. & is Dbova exercituum suturus dicitur in lapidem alli fionis, S in rupem ostiensonis, &c. Hoc ipsum autem de Christo exponitur Lucae 2:24.Confer Rom. 9: 33. N a Petri 2:6. Christus est λοκτροσκίματος non causaliter , ac si ipse esset caussa offensionis di lapsus per se: cum per se sit lapis angularis erectus in Sion εχ ἀνά σιν omnium eorum, qui in coeno peccatorum demersi jacent, Lucae 2:ῖ . sed occasonaliter, quia impii imde sumunt occasionem scandali & subsequentis lapsus. Eventualiter , quia per accidens ita solis evenire, ut offendantur impii in illo, qui propter Diuitigod by Corale
194쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAp. IX.
pter eorum salutem & resurrectionem venit. Atque ita veteres hoc ex.
rem alio convertunt, Et viam proisicere nolunt. Hoc Iudaeis accidit. Ad ea enim, quae superetaeanea hunt Legis inflantes , lapidem a Prophetis pra dictum videre noluerunt e licet illi aperte praedixerinι, quὸd, qui ei credit. maxima bona sit consecuturus. Theophylactus ad eundem locum , pag.
ἐτιθη. L ipis ostensionis dc petra scandali , a fine N eventu eorum , qui non crediderunt , Christus nominatus est: iple enim per se fundamentum ue postus est. Chrysostomus homil. i 6. in epist. ad Romanos , pag. I 6. Προσκωματος λίθον καὶ πέτραν σκανδάλου φησὶν ἀπὸ τῆς πιώμης καὶ τού σέ. λως τῶν μή κιτευσάντων. Ostentionis lapidem dc petram scandali vocat a sententia su eventu eorum , qui non crediderunt. Videatur etiam Nazianis Zenus Orat. 37. Pag. 27OR Pthl. 97. 7 de vcro Deo Israelis dicitur, Incurvanto se ei omnes Angeli. Psal. io2: 26. Tu Domine, initio terram funddsti . V opera manuum tuarum sunt caeli, ira peribunt, ru autem permanes. Haec vero omnia de Christo totidem pene lyllabis enunciantur ad Hebr. I: 6. & Io. Ex hisce autem locis non limpliciter ab adoratione. aut rerum omnium creatione de quo firmissimo argumento in sequentibus) argumentamur ; sed, quia Christus is est , qui ex lententia Davidis est adorandus , Coesumque ac terram creavit, nempe Bbova exercituum, V Deus Ipraelis. Hoc argumentum etiam observat Theodoretus in Psal. 97. pag. 787. Προσκυνήσατε
quidem divinus Apostoluscin epistola ad Hebraeos ccap. a. v. io.) Filii atre buit proprietati. Vσumtamen in Filio Patrem contemplamur. Quae enim
195쪽
ille facit, haec dc Filius eodem modo tacit, eadem natura in urroque cognoscitur: unam enim operationem Trinitatis scimus. g. Classis argumentatur ab attributis , quae cum sint προσόντα νῆ φύσιι σου θεου, ἡ συνουσιωμενα αὐτ*, Christo tamen attributa leguntur. Hujusmodi autem attributa tria maxime a nobis proponuntur. a. ΛSternitas. Hoc attributum ita Deo proprium est, o οπονήτης, ut, quicunque est aeternus, expers finis & principii, necessarii ctiam sit Deus. Hinc Nazianzenus Orat. 38. pag. 6i6. dicit Deum esse ἄπειρον κα- σα ἀρχηs, & vocari αναρχον. Esse ἄπειρον κατὰ τελος, dc vocari Mάvατου καὶ ara is. Esse δτωρον κατὰ ἀρκην καὶ κατὰ τέλος, dc vocari αἰώνιον. Pachy- meres in cap. i. Dionysu Areopagitae de div. Nominib. pag. 4io. οἱ
σεχου Corderius Jesulta vertit : 'Theologi conditorem seculorum, secularem vocant: seculare autem es , quod seculi es particeps. Quis unquam ianus Theologus ita de Deo locutust Tu reddes: Theologi creatorem mundi, aeternum vocant: aeternum autem illud est , quod aeternitatis estparticeps. Christum autem esse aeternum κατὰ τὴν Mκ- , & si respiciamus εἰς τὰ κνω, demonstramus eX Joh. i: i. Ἐν αρχῆ ῆν d λόγος, &c. Christus enim si sit ἀγένητος. non factus, ἄκτι ς, non creatus , est ab aeterno: est autem ἀγένητος καὶ ἄκτι ς, quia quod est iactum , vel in illo principio factum est , in quo nullum erat tempus , nullaque res creata . vel post illud
principium. At Christus non est sectus in illo principio , nec post illud , quoniam erat in illo principio : quod autem est . & tactum non
est, est ab aeterno. Atque ita veteres intellexerunt. Basilius lib. h. conistra Eunomium, pag. i. & seqq. verba Evangelistae solide exponit, &Filii aeternitatem ab haereticorum cavillis liberat: Praecipua excerpimus. 'Es ἀρχου υ ὀ λόγος. - ούτεεραγκ αἰτι ἐπινοπαι πρεσβύτερον με γαρ αυ εἴη ἔτι ἀρκη, εἴπερ ἔχοι πι εαυτῆς αώτερον. in principio erat Verbum. - Neque
enim principio aliquid antiquius excogitari potes e non esset enim primipium,s quid aute se haberet superius. Mox : 'Aνεκινόητον τηρ ἀρχῆς τὸ κρεφύτερον ἀχώριζον δ. rastras τού θεου λέγου τὸ εἶναι. Nihil excogitari potes principio antiquius, o se Dei Virbi inseparabile es a principio. Theodoretus
in epitome div. Decret. Cap. 2. pag. 2ss. Ἐν αρχη siv d λόγος τούτο δε τοὐαβίου δηλωπικέν. 4 γαρ ἐν αρπῆ ωου , ἀεὶ Iν δ λ ιτς ob γαρ ε&εν. ἐν ἀρχῆ ἐγε- νετο, η ἐν ἀρχὴ ἐκτίσθη, ἀλλ' ἐν ἀρχῆ m. In principio erat Verbum. bare
vero aeternitatem Animat. sui enim in principio erat, semper omniso erat. Non enim dixit, In principio factum est, aut, In principio
196쪽
NICAENO-CONSTANTINOPOLITANI. CAP. IX. 16;
creatum est , I ed , In principio erat. Theophylactus in cap. i. Johannis , pag. yyy. Δείκνυσι το ἀίδιοv τῶ μονογενῆς ἐν τῶ λέγεis , Es ἀρχου , b d λιγορ, σουτχιν, ἀπ' ἀρχῆς ῆν. τὸ γαρ ἀπ' αρχῆς A . ου μή εὐρεθου ταυτως κνδυος.
μn. Osendit unigenae aeternitatem, dicendo, in principio erat Verbum . Me es, a Principio erat. uod enim a principio es , ejus omnino nullam tempus inventum , quando non erat. Et , unde dixerit quis, manissum , quod, In principio erat, idemst atque a principio. Unde' Ex ipsa qui dem communi conceptione , maxime autem ex hoc ipso Evangelisa. In unae8im suarum episeolarum inquit. Quod erat ab initio, quod vidimus. Theodorus Mopsvestenus in Catena in cap. I. JOh. pag. 9. Ἐν ἀρχῆ qu. ἐ..ita, ἀεὶ m. in principio erat, quoniam semper erat. Severus ibid. pag. 33. Σιτῶν τὸ , Tu ἀρχῆ κν ι λόγος , δια μἐν τg εν αρχου ἀνειλε τὴν ασεβειαυ ras λεγόyrtis, ἔτι Mν του τε ὐκ D. 'Eν ἀρχῆ γαρ ἡM 4ρχN δ. ἀπένου προεπινοῆσαί τι σω. ἀδυνάτων ἐτι. Quando dixit, in principio erat Verbum, per illud quidem, In principio, sustulit impietatem dicentium, Erat quando non erat: in principio enim erat: principio autem temporis experte ut quidquam prius concipiatur , fieri non potes. Alii tamen per αρχήν hoc loco intelligunt Deum Patrem , qui respectu Filii ec Spiritus sancti, ut cap. . vidimus,Mχἡ vocatur. Chrysoliomus homil. 36. t. p. pag. 348. Ἐν ἀρχῆ ων, τουτέον , εν πατρὶ, καὶ σὐν πατρί. In principio erat, id est , in Patre , Petim Patre. Cyrillus Alexand in Thesauro , Asseri. 3ι. pag. I3. Tu ἀνῶ - 4 λόγος ως ἐν ἀρχῆ τη πατρὶ κiv d λόγος. In principio crat Verbum : tanquam in principio, Patre nimirum, erat Verbum. Pie quidem, sed non solide. Tautologia namque est et, dicere. Ἐν ἀρχῆ , id est, in Patre . erat Verbum, καὶ ὀ λιγος ρο πρὸς τον θειν. Versus etiam secundus repugnat, qui clare satis ostendit , αρ v notare aeternitatem , quando ὀ λόγοu dicitur fuisse ἐν ἀρχου τρος τὸν θεὸν. Quod autem Christus, quemad modum principii est expers, ita nec finem sit habiturus, testatur Apo
stolus ad Hebraeos i: Iz. Cum ait, τα γε σου ουκ εκλώιουει, denotat eum esse ἀορκον, ἀπέραντον, ἀτέλε v, απειρον, interminatum ratione finis. Cum autem dicit, σὐ ὀ αὐτος εἶ, denOIat. Christum semper esie ejusmo di, nec ullam subire varietatem aut mutationem. b. Immensias. Alterum attributum est immenstas , ut nullis loc
aeum spatiis includi possit & eum coeli coelorum non capiant i Reg. 8:2
197쪽
9. Deus non est in caligine , aut in loco, sed jura locum, θ' tempus, 2'roprietatem eorum quae facta sunt, nunquam es in parte, nec ut comrinens, nec ut contentus, aut per circumscriptionem, aut persectionem. The doretus quaest. 3. in Genesin: Mόνον τὸ θεῖον, άκ ἀπεργμπτον, ουκ is τιτ Sola diviniIas, velut minimὸ circum'ipsa , non est in loco. Eodem sensu dicit idem in Pin. ii . Deum non habere περιγεγραμμλην φύσιν, naturam circumscriptam. Chrysostomus homil 26. t. s. pag. Is 6. Ἀπερίγραττω τὸ θόχυ. Deus est incircumscriptus. Cyri ilus Jeros. Catech. Illum. 6. pag. I.
ἀλλὰ γάνει ἡ δύναμις μἐυι κατα ovisu. Non es de lius loco, sed locorum opifex, qui in omnibus est, o a nullo circumscribitur. Salium ei coelum est a exsuperat tamen cy transiendis qui sedet: fu ter ra scabellum pedum e perve
rit tamen usique ad subterranea potentia ejus. Plura veterum testimonia a ducimus cap. 7. Observationum nostrarum: ec simul docemus, quomodo Deus in caelis esse dicatur, nec tamen immensias este desinat. Cum ergo solus Deus. vclut ἀποθρακτος, non sit in loco; eadem vero immensitas etiam Christo tribuatur , inde ἀνα-ηητως evincitur , eum Esse Veriam.
Dcum. Joh. 3: i6. ipse palam testatur: Nullos ascendit in caelum, nisi quidsendit ὸ caelo , Filius hominis, qui es in caelo. Audis, Christum limul esse in terra & in coelo, ac proinde coeli complexu non concludi, ac proinde eundem esse immenluin . Sic locum intellexit Severus in Catena in Iohannem , pag 9 . τι δε καὶ ὀλος du ἐν τῆ σώμαm. καὶ καθ' ogk ams
pore , eidemque secundum Θpsosn unitus exsiterit, atque omnia deitates impleverit , ipsemet sua voce confrmat. In Evangelio enim scriptum est, eum ad Nicodemum dixisse: Nemo ascendit in coelum, Sc. Atqui nou, prout stius hominis factus est, re caelo defendis: quia carnem nequaquam cata
198쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAp IX. i I
rus attulit, sed ex sancta Virgine illam assumst, nostrae scilicet cognatam atque smilem. Neque veris, tum cum Nicodemo colloquebatur, corpore in caelo versabatur, sed sne corpore, quatenus nempe Deus erat, implens omninoram caelum quam terram, caelos sunt. c. omniscientia. Hoc ibidem attributum ita Deo proprium est , ut selus sit & appelletur καρδιον,2 1ς Act I: et . & cap. Is 8. lta autem vocatur , ἔτι πάντα εγναται καὶ ἄρiςαι παρὰ τῶ θεῶ , και πρὸ των ωυμήσεων ἡμῶν , qaoniam omnia nota ces de ita apud Deum, etiam ante cogitationes nostras smquit Oecumenius in cap. I. Actor. pag. 8. Cyrillus Alexand. lib. 6. de
Adoratione, pag. i8s. 'Iδιον τῆς φυσεως του θεῶ, το εἰδέναι σαφῶς τα ν μετερα, ναὶ συνειλεγμένην ῶσπερ ἐν εαυτοι νι- των ολ- ε δ ιν εχειν. Proprium naturae
Dei est, nostra perspicue scire, ta collectum quas in se ipso rerum omnium no
titiam habere. Et mox : Iδιον καὶ ἐξαίρετον αγαθὸν της ἀνωτdτα φύσεως των ἐσομένωs ἡ γνωσις. Proprium N peculiare bonum supremae naturae, futurorum cognitio es. Idem in cap. 4r. Jesaiae, pag. 32. τῆς θείας τε καὶ ἀπ-τουδ ξγης ἴδιόν τε καὶ ἐξαίρετου το πεντα μεν εμεναι, ἀγvοεῖν δε παντελῶς οὐδεν , αυτων προγεγονότων ἔτε τaeν ἐνε κότων , η των ἐσομένων. Divinae N instabilis
gloriae proprium N peculiare es, omnia quidem scire, nihil vera prorsus ignorare neque praeteritorum , neque praesentium , neque futurorum. Et quia Deus est omniscius, propterea ei tribuuntur oculi Omnia cernentes, quihus fgitificatur ἡ ταν ἀκάντως ἐποπτικη αὐτού δύναμις , κaὶ τὼ ἁλάθητον τῆς αὐτου ροίσεως, virtus ipsius, quae omnia cernit, cognitio, quam nihil fugii s ut loquitur Cyrillus Alex. lib. de Trinitate cap. 32. & ex eo Damascenus Orthod. fidei lib. s. cap. I 4. pag. so. Hinc oculus Dei appellatur ακοίμητος dγαλMe, insomnis oculus. ChrIsostomuS homi l. tr. in 1. ad Corinth. pag. 33. παντα τοῖς ἀνεμποις μεν ουκ ἔον ε κτῶ , τη ti ἁκοιμήτομένω dφθαλμῶν. Καν άνθρωπους ἀπατμπωμεν, εκεῖνον ιυδέποτε παραλπιαμεθα --mines quidem non possunt omnia comprehendere , at solus insomnis oculus potest. Etiams homines decipiamus, ilium tamen nunquam fallamus. Idem homil. 6r. in Genesin. Κω τάντας λαθεῖν δυνηθῶμεν , τὸν κοίμητον ὀφθαλ- ου οὐ δυνάμεθα λαθεν Etiam omnes latere possimus, insomnem oculum Di re non psumus. Vocatur ἀλαθητος Nθαλμὸς, oculus qNem nihil latete .is κόπτης & παντετόπτη: ὀφθαλμὸς, oculus omnia inspiciens N videns: πανδοuM καὶ ἀπαραλόγιςκ Mθαλμὸς, oculus omnia cernens , falsi xvicius e de quibus alibi. At Chrsus etiam est omnisecias , ut patet eX Joh. 2: ΣΦ, 2s. Ad hune locum Origenea in Catena in Joh. pag. 8I, 82. οὐκ ἐπηευσεν ἐαυτὸν κυrοῖς, Aa τὸ eluum αὐτους, α ἐξεπιτρλης, ἀλλ' ἐκ του βάθους τῆς διανοίας πάν
199쪽
θρατιν. Non credidit Iemet Uum ess , eis quod illos non de facie tantum, sed ex intimis etiam cogitationibus omnino perspectos haberet. Nam ex sanis verbirique aliquem cognoscere etiam homo potes. Verum Jesus, cum non nudus esset homo, Deus Ufactus homo , universos noverat, ipsamet memus arcana percipiens. De solo squidem Deo dicitur, quod sit occultorum eo. gnitor , omnidque sim antequam sant. Cum igitur Jesus si Deus, area novit, nec ullo humano indiget testimonio, utpote Deus, sciens, quid st in homine. Hanc vero veritatem minime labefactat illud , quod Agnoetae tradiderunt, Chrillum quaedam ignorasse, ut diem ultimi judicii, & Ω- pulchrum Laetari, in sapientia quin etiam profecisse. Examinemus singula, &, quomodo veteres hanc haereticorum calumniam contuderint at que obtriverint, videamus.' a. Ipse Christus asserit Matth. et ψ:36 & Marci i 3:32. Nemini notam esse diem ultimi judicii , ne ips quidem Filio. Hoc prilcis temporibus Α-riani, & deinceps Agnoetae urgebant ad Deitatem Filii destruendam.
Alii enim , ex quibus est Euthymius in Matthaeum , volunt apud Matthaeum dici , Neminem nosse, nec Angelos ipsos, ns Patrem solum sapud Marcum vero, ubi Filii si mentio, exclusionem omitti e ut sensius sit, neque Filius scit, nis Pater , videlicet sciat: quia vero scit Pater, scit utique & Filius. Sed nimis hoc arsutum est. Tale tamen quippiam ex
orthodoκi antiquioris sententia refert Gregorius Nazianzenus Orat. q. adv. Eunomium, quae est secunda de Filio, ordine 36. pag. s88. 'ori ουδε ὀ 'Tιοe αλλως οἶδε την ἡμέραν, εἰ τὴν ἀραν. η ως ἔτι ὁ πατήρ. Exειδαν ὀ τα. γινώσκει, διὰ τούτο καὶ ὀ 'Τικ. Non aliter nosse Filium, nis ea ratione, qud Pater novit diem , vel horam. quoniam Pater novit, etiam Filius.
Hoc autem Basilii esse, notat Elias Cretensis: sed frustra: iste enim in diversum concedit, ut patet ex epistola ejus 39 i. pag. ii 69. in disceptatione etiam illa, quam in Synodo Nicaena cum Ario habuisse sertur Athanasius, reperiuntur lare eadem cum illis, quae ex Euthymio atru- limus, & quae Gregorius attigit: verba enim quo sunt: Γιγνω νγ ἐαυ- risDisilired by Corale
200쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. IX. i 69
sit, se is Patre secundum essentiam nihil disiare , sed deitatis ratione unum cita Patre ex ere, proinde praecognitionem suam sub Patris praecognitione subindicavit. Vide etiam Photii epistolam 228. pag 2. Alii ει ν , cognitionem , diit inguunt. Epiphanius haeresi 69. pag. 318. dc in Ancorato , pag. 78. duplicem dicit esse cognitionem , sive . δη-
σιν, alteram ὁροψεως ἡ ἐννοίας, visionis seu notioris tantum, alteram γνώσεωe καὶ χνήσεως, ἡτοι πράξεως, notitiae N usus. sive actionis ellam, Genes : iilla , Use Christim diem judicii, ista nosse quidem Patrem , Filium vero
non item quia nondum quemquam judicat, Joh. s. 22. Eodem concedit Photius epith. 228. pag. 337. quando dicit, se lene quodam, in rebus theologicis apprime vertato. usum esse magistro , eumque de hac quaestione ita dis erentem audivisse: To εἰδέναι διττὸν ἔλεγεν εἶναι ' το μεν ἐπιτήμη,
Scire duplex esse dicebat, unum per experientiam , alterum per scientiam. Sccundum scientiam quidem aeque ac Patrem nosse Filium diem illam S ho.
ram non autem secundum experientiam: Patrem enim experiemia cogno-
τυθ , talem notitiam assumst e. quando omne judicium Filio tradiderit: judicabat enim Iunc Pater convenire, ut judicium omne Filio tradat, cy quan ium ipsius sustiragium attinebat, proprium judicium suum consiummasse Npem ferisse. At constat Filium actu nondum judicGse, nec in esctum rem ullam, cui ipsum praefecit Pater , duxisse. Quocirca Pater quidem ipsi etiam experientia horam novit: Filius, licet ut Pater secundum scientiam novit, nondum tamen experientia novite sciet autem tum, cum judicium feret, cognitione, quae es per scientiam, in cognitionem per experientiam transeunte. Hanc tamen expositionem non per omnia veram esse censet. Imo vero nihil omnino solidi continet, ut cuivis facile patebit, qui eam paulo accura
tius consideraverit. Si enim Filius opterea ultimi judicii diem ignorare