장음표시 사용
201쪽
diceretur , quia judicium nondum rem suffimavit , idem de Patre dioen dum esset, nam nec ipse judicium conlunimavit. Verum hactenus enumeratae fc propositae peculiases quorundam opiniones sunt. Alib abeutit Interpretes plerique. ut deinceps videbimus.
Alii ergo ideo ajunt de Filio dici , qaod diem ultimum nesciat . quia
etiamsi sciat, alios tamen hoc ipsum celer. Ita intellexit Isidorus Pelusinia epist. ii 7. lib. I. pag. 3o. Loesidio ra st roελῆ τα τμο προβληματα. Datiles quaestiones Explicare recusabat. Item : Tῆς δεκαίας ερ-ωπεως τιν ἀτι- Qx, οὐκ ἐδελωδε. Vanae percunctationis explicationem aesententiam misim declarandam duxit. Basilius M. epist 3 i. pag. 919. dicit, Propter te bo- 'ram N diem Judicii ignorat: quanquam nihil latet veram illam Sapientiam. 'Aλλὶ Ουτο ΟΙ-Ῥar διὰ την σὴν ἀσθένειαν , verum id ita dispensar propter tuam infirmitatem, ne vel ii, qui deliquerunt, per angustiam praescripti temporis astita8tur ad desperatio m. tanquam non relicto resipiscentiae tempore reti rumas ii, qui in militia Christiana decertant, per temporis prolixitatem xοτακτήτορσιν, ad desierendam aciem impellantur, fl viderint sbi bellum esse diuturnam cum adversaria potestate. Σκατέρους τοίνυν διά vili vostro itiκης ἀν-ς οἰκονομεῖ. Itaque utri ue per ignorantiae praetextam eonisiit. Photius epist. L28. pag 336. s gais dixeris, Chrsam noluisse discipulis diare,
quae iis scita non ais erant arilia, ne haer quidem ratio a providentia Dei eris ga Domines abhorrete μεθοωοιτο δ' αν, ἐξ οἰκονομία σκηματι μόνη τῆν ἔνυοιαν, stes dii μῶλλει διξαι μῆ εἰδεναι, Pt ἐρ rg μη λυτειν σοῖς μαθητὸς, τὸ ἐγνωσμένου μα- ζητοdumae, ἐκ εκδιδασκοντα. Prudenter enim per dispensationem prae se fert ignorantiam. N potius videri vult ignorare, ne maerore discipulas a cerer , qui de erabant id, quod ignorabant, intelligere. Chrysostomus ho-
μινει μη μαθεo , ἁλλα μψε καὶ ζητῆσαι, 'uod dixit, neque Angeli, re disest eos, ne discere vellem, qaod Angeli nepiant. Eo vera, quod dixit, neque Filius . non solum a discendo sed etiam a quaerendo prohibuit. vide ibi lem plura, ut ec apud Theophylactum in cap. 24. Matthaei, pag. 3 7.
Cyrillus Alex. in Thesaulo lib. 22. 'o ονοαεῖ γάρ νοι χριζες, μὴ εἰδέναι λέγων πιλο ιοῦναν Ist νην , Rat οοκ ἀλχ'a: ἁγνοur. Dispensatione qaadam utilis Christus, nescire se dicendo horam illam, chra miri non ignoret. Et rursus:
οἶδε γαρ τα πάνυ d νιις , καν οἰκονομῶν ἀγνοεῖ, σι λέγη. Novit enim omnia
UisI, etiam per dispensationem quandam aliqaid nescire se diear. Eodem modo Hilarius lib. I. de Pinitate : Dispensatio es potius absconditae frieu-
202쪽
NlCAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. IX. a t
ria. quam natura nesciendi, cum Filius idcirco nescire se dicat. xe G alii sciant; S Patrem solum dicat scire, ne S ipse non nesciat. Thomas etiam ad versus gentes lib. . cap. 8. Non ignoravit, sed ad ignorantis modum se habuit, quis discipulis non revelavit. Eodem iere concedit Camero in Myrothecio Evangelico. Nosse, inquit, idem hic vates, atque docere squa sunt asione sciendi vocabulum a Paulo sumitur r CorinIB. ae 2. Cae terum nec haec expositio , ut C. Gaiaherus recte observat; satis videtur selida : siquidem , ut Calvinus io Harmon. Evang. monet, Commanis Christo cum Angelis, alii ue etiam , ignorantia sic tribui re at illos ignorare simpliciter quique intelligunt. Quin & tam Pater ipse hoc sensu, non miniis quam Filius, diei istius nescius dici poterit, si Min pro docera, nescire pro celare sumatur , cum eosdem quos Christus , ipse pariter hoc idem non doceat, sed cellat. Alii volunt, Christum hominem Mon prorsus quidem tempus novissimi diei ignorasse, sed ideo ignorasse dici, quia scientiam illam, qua id
norat, non a se , sed a natura divina , nescia alioqui hac in parte futura, mens humana habuerit. Ita Gregorius i. Romanus in Registro. lib. 8. epist. 4et. In natura quidem humauitatis diem novi e sed tamen fune voti ex natura humanitatis novit: argo quod in i a noetit, non ex ipsa novit. Eodem inclinat Cyrillus Alex ad Calosyr. cap. 16. Καθὸ μὸν νοεῖται θειο, οἶδε πάντα ἴσα καὶ δ τατῆρ' καθύγε μην ἀνθρωπος καὶ αὐτὸς , ἐκ ἀποσείσαι τὸ ἀγνοWω δοκεῖν , δεα το τρεπειv τη avv-ότητι. uatenus Deus esse intelligitur, novit omnia quaecunque Pater I idem Iumen , secundum quod homo es, nec nescium videri se renuit, quia humanae naturae sud contenit.
I lutum nimis est . quod Photius epist et28. pag. 336. affert , Christum propterea soli Patri notitiam ultimi diei vendicare, ut ipsum hac
iribuit. Convenit enim Filio, qui Patrem suum diligit: utpote totius naturae V ordinationis creatori V dispensatori, caussae prominentiis honorare Patrem. o e diei illius V horae notitiam, ut S alia multa, eidem ad cribere: non, id enim nefas est, se ipsum ma scientia privare, ut nec alio aliquo digno Nhooorando munere, verum illum si praeferre. Y 2 Eorum
203쪽
Eorum tandem simplicissima est sententia & verissima , qui statuunt Christum quatenus bomo es, tunc temporis, quo illud proserebat hο-diam novissimi dici ignoro e Id t pium forte vult Cyrillus loco non taneum proxime allato , sed etiam alibi. Ut in Thesauro Ameri 11 na να1y sitae M N ὀυκπαι---εῖν, Κα- υτα rili οδδε Cum norit ut Deus Verbum potes tamen ignorare qua homo: tis secundum omnia smilis si fratribus. Idem in Actis bynodi Chesin pag. i s i. Κ ν αγ-is αν -- λ- , αλλ' οἶδε θοκλ Ets fecundum naia
μη Hεναι τα μωοντα. Nuom diem ignorare se dixit secundum dioe aiionem, semam rursus ordinem naturae humanae convenientem tardi manae proprium est, nescire futura. Et pag. 22 i. Eiti μευ ἀς Maων εν τατμ' --δε Q ι λ η ς καὶ - ἡ ῶς ανθρωπος. sivit quidem
tanquam sapientia ta Verbum in Patre ex pens: se autem citra diei V nos , nobiscum ut homo. Et an cap. i q. Zachariae, pag. 8ω. - κώ-, αν εβει in ἐν τῶ Πατρί ῆ δι μι Δ, ωι ἡ αμμου σωφροως, οἶδξ που πάντας καὶ τὸν ἐσχά, --, ia λια τὸ φ των uatenus ut homo nobis similis ebis reatu, tu 'ερο in Gue sunt: quatenus Vero natura Deus es, ta ex eo giatus ommisiseriam novit uisimum Hem, etiams see ignorare se rudum natur his IM' Ne vero Cyrillus tantum ita locutus est , sum etiam alii ex Ee
defendunt. Ephrem in Biblioth. Photu, Cod arci pas mos cir πάντα προγινώσm, χι γὰρ Φύσει θεις καὶ τάλus -- -- ζ -τερω λήγετα Φύραμα. Irim praenoscit omnia, es enim naitird Db: In rursum ignorare dicitur extremum diem propter uinum naturam nostram
Nomen Filii u tatur U de Deitatis dignitate, ci' de dispensiti t. Ita
rat 1gιtur secundum naturam humanam , qui omnia noτιι βα-- d npotentiam. Athanasius epist. ad Serapionem, t. i. nast , 'Λτρυτο εἴρηκε , καὶ τὸ αἴτιον τοῖ ούτως H UDa, cis, did is AP 'ρ s
204쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. IX. I73
, οτι αλκβῶς ἀνθρώπινον εχει σῶμα. Humano more , vel , juxta humanam naturam , hoc dixit, nempe neque Filium dicm illum , & horam illam scire; atque caussa, cur ita locutus sit, rarione non caret. Cum enim homo factus sit, hominum vero propriumst ignorare, quemadmodum esurire, Ualia: propterea etiam hominum ignorationem, ut homo factus, ostendit, ut se vere humanum habere corpus demonseret. Idem Orat . Contra Arianos,
Cur, chm sciverit, dixerit, neque Filium scire, neminem Melium ignorare puto: quoniam hoc nibilominus propter carnem, tanquam homo dixit. Neque hoc Verbo quidquam detrahit, sed naturae humanae proprium es etiam ignorare. Et paulo post: Δῆλον ἐςis. οτι καὶ τῆν τού παντὸς τέλους ἄραν , ῶς μεν λεγος, γινωσκει' secti ανθριαος, ἀγνοεῖ' ἀνθράτου γὰρ ἴδιον τὸ ἀγνοεῖν. Manissum est, eam, quam V rbum, Inis universorum horam scire: tanquam hominem vero, inorare o homini enim propria et ignorantia. Theodorctus ad 4. Cyrilli anathematismum, t. . pag.7I3. 'Dουτε Oaεται ἡ ἀληθεια. οὐτε ὀ θεὸς λόγος αγυοεῖ τὴνκμέραν , ην αὐτὸς ἐποίησεν , - αυτὸς διώρισεν , ἐν ἡ μέλλει κρίνειν τὴν οἱκουμένη,
ἀλλ' εχει τοὐ πατρος τῆν γνῶσιν, εἰκὼν ἀπαράλλακτος' ἡκ ἀρα τοὐ θεου λογου ἡ ἀγυοια, αλλὰ τῆς τοῖ δούλου μορφῆς, τῆς τοσαύτα κατ' ε κεῖνο τοὐ καιροὐ γινω-κουσης , οσα ἡ λοικούσα θεοτως ἀπεκάλυψε. Si veritas non mentitur, neque Deus Verbum diem
ignorat, quem fecit, quem praesinivit, in quo judicaturus est orbem: sed Mabet Patris cognitionem ut imago per omnia similis. Non igitur Dei Verbi signorantia, sed formae servi, quae tot illo tempore sciebat, quot Deitas inhabitans revelabat. Greg. Nazianzenus Orat. 36. pag. 88. Γωίας- μεν seu brae, ἀπιοεla δέ Omiv ῶς ἀνθρωπος. Scit quidem tanquam Deus, se autem ignorare dicit, quatenus homo est. Photius epist. 228. pag. 33s, 336: σι
μὲν δημιουργος ἀτάωτ- καὶ θεὸς, ἀπαντα το πατρὶ συνήδει' ῶς ανθρωπος δῖ , ουδὲ σκν ἀνθρώποις πρεπουσαν ἀγνοιαν , B μὲν ουv ὐκ ἡMτει. 'ος γαρ δή το ολον εῖλετο λαβειν, πως ἔν τι τῶν περὶ ἐκεῖ o Tapητήσατο μὴ Mβε ν , ἡ μὼ πιπύσθαι ὀτιτερ ἔχοι λαβών ; Certe, ut conditor omnium ac Deus, omnia cum Patre sciebat: at tanquam homo , humanam a se ignorantiam mv rejecit. Nam qui totum dignatus est recipere, quomodo unum aliquid eorum abnegaret, nec reciperet, aut tibi accepisset, accepisse non crederetur' Damascenus orthod. fidei lib. 3. Cap. 2I. pag. 26O. ΔεῖγG-κειν, ὁτι την μεν ἀγνοῆσαν καὶ δούλMν ἀνέλαβε *ύσιν. Καὶ γαρ δούλη λὶν ἡ ἀνθράτου *ύσις τού τοιήσαντος αυτῆv θεου ,,ουκ ἔχει την
205쪽
naturam. Nam G hominis natura smva Dei es , qui fecit illam , ω κιου
habet faturorum cognitionem. Cum igitur veteres tanto consensiu st tuant, Filium, secundum naturam humanam, ultimi diei tempus igno rare, vere desum a Leontio de sinis. in . ultima, pag. 46. 'lc ιμ οπιοὶ πολλοι τει πατερων, σχαν δῶ πάντες, φων-ται Mγοντες, aὐτὸν ἀγκεῖν. Σιγαρ κατὰ παντα λήγεται ἡ dμοέσιος , ἀγνοοῖμν δ. και ἡμεῖς, δηλον- καὶ αο. τις ἡγνια. Scire oporses, multos De Patribus, imo fere omnes, a mare,
eum ignorare: s enim ,ria omnia uobis dicisur factus simitis, nos vero etiam ignoramus . t e quoque ignorabas. Atque haec de die di hora ultimi tu. dicit. β Deinde in iterae , ad haeresin suam defendendam , asterebant illa Christi de mortuo Lazaro Joh ii: 3 . πῶ τεοιήκατε α σεν ; Ubi posui seum p & inde colligebant, eum. juxta nasuram divinam, quaedam ignorasse. At optimc veteres observant, Chri itum id juxta naturam interr gasse humanam. Athanasius in epist. ad Maximum Philosophum, t. r. pag. ε . Π-θάνσα -θρωπίνως, σοὐ Λάζαρος κειται; ἐνειμι δε τούτω -κῶς. Juxta naturam tamaria- inurrogas, ubi positus iit Eariis' eundem υροι j- Iuram divinam suscitat. Ch lostomus in Catena ad prauentem
λάξαι - συμεῖον. Et dixit, ubi potuistis eum t Non enim vast ipse se ingerere, sed omnia ab isto rogatus facere, ut miraculum omni suspicione libera.
ι υση εἴς os τόπον. Hoc interrogat , ut praetextu loci ostendendi plures eoc venirent . atque miracurum cernerent. ranquam minim/ an abundus id duxit, est preptor naturae humanae humilitatem, se ignorare utabat, cum, ut Deus, omnia sciret, quis plures ad eum locum alliceret. F. Afierunt praeterea locum Lucae 2: . ubi de Christo: προέκοκνε- Φία , καὶ ἡλικίιν , καὶ χάριτι παρα θε. καὶ ἀνθρωποις. Proficiebat sapientia est Iura, .ac gratia apud Deum S homines. Hoc etiam ariete Filii Deitatem pulsabant Ariani. Quid vero veteres Gregorius Naalangen orat. 2o pag. 3 3. Ἀμος προέκοπτεν inora ἡλικία , -- δή uas σοφίη καὶ κά-
sciebat His ut aetate, ita etiam sapientia gratiae non quod haec in Ela incrementum
206쪽
NICAENO-CONSTANTINOPOLITANI. CAP. IX. I 3
crementum caperent, quid enim eo, quod a principio perfectum erat, perfectius esse posset δ) sed quod haec paulatim detegerentur j elucerent. Eodem
modo explicat Theophylactus in cap. 2. Lucae , pag. 32 i. Damascenus etiam orthod. fidei lib. cap. 22. pag 263. Προκόπτειν λένσαι σοQία , καὶ ἡλικία, καὶ κ μνι' του μὲν ἡλικία αυξουν διὰ δε της αὐξήσεως - ηλικὼς, τ ἐνυ- ρχουσav αὐτη σοσαν εἰς γυιρωσιν ἀγων, &c. Proficere dicitar Sapientia,
Cetate. & gratia, aetate quidem crescens: incremento veris aetaetis in tam ibi Sapientiam in apricam proferens, &c. Titus, Bostrorum episcopus, sine dubio ex Chrysostomo, dicit Christium προκέκτειν ηλικία καὶ σοῖ- , συμ- προσήγοντα τω κρόνη τῆς ηλικίας την ἔκλαμψιν τῆσδε τητοι, smul cum annis ae aetate Deitatem manifesando. Nicephorus Callisti , προέκοτυ σοφὰ καὶ
χάριτι, τψ κατα μικρὸν αὐτα παραδείκ-σθαι, ου τη λαμβάνειν ἐπίδοσιν. Crevisse
sapientis N gratia dicitur Christus, qu)d paulatim ea in illo magis magisque elucesceret, non qu d incrementum aliquod acciperet. Athanasius Orat. 4. adv. Arianos: Οὐχ ὀ λόγοι , γ, ου ι λόγος, 4 προκόπτων ἀλλα προκοττο-ος πού σώματος, προέκοπτει δε aον και ἡ φανέρωσις της θεότητος τοῖς ἐρῶσιν οσο δεη θεέτης ἀπεκαλύττετο . τοσσύτι πλέον ἡ χάρις ηὐξανεν Aς ἀνθράτ. παρὰ Ta- ἀνερέπεις Verbum , qua Verbum , non prosciebat, sed prosciente corpore, profecit V divinitatis is eodem se exhibentis manifestatio, coram illis , Diaeum inruebantur: quis autem magis e exserebat divinitas. eis amplior arigae Bomini apud homines gratia accrevit. Verum, ut nec scientiae, sic ne . pientiae thesauros universos simul semelque Christo homini communicatos fuisse, Lucas verbis illis, Καὶ Iησοῖς ποrκαπτε σοφla, docere voluit: si
qui, quomodo sapientia proficere posset, si sapientiae omnis apicem per--i Emque summam jam filisset assecutus Siquidem, ubi perfectis es, ni nullus utiqua profectus es , cum perfecto nihil addi posset y inquit Beri haesus de Consid. lib. 2. Et, juxta Dionysium Areopagitam cap. . de
Div. Nominibus, pag si 9. τέλειήνἐ , ὁ μήτε αυξει, μήτε μῆται. Perfectam est, quod neque aurexr, neque minuitur. Optime ergo, omnibus aliis interpretationibus re)ectis, as imus, cisistam secundum Sapientiam divinam, hoe est, eam, quae ei competis tanquam Deo, non profecisse e s- ea dum sapisntiam autem humanam, hoc est, eam, quae ei ut homini compι- tir , vere profecisse, hominis quidem more, si rara modum humanum. Nec nova videri debet haec hujus loci explicatio: ejus enim exprcssa in Antiquitate ostendimus vestigia. Cyrillus Alexand. Theauro, Afert. 28.
207쪽
dicitur , sed quatenus homo factus es naturam huius capacem gesaetis.
Theodoretus dial. a. 'Hλικi μεν τὸ σῶμα προκίπτει. σς- δε Φυχή. Restate quidem corpus , sapientia vero anima proficit. Greg. N y Tenus ad Eustothium, t. 3. pag. 6SS. T. προκήπτειν ἡλωκίε, καὶ σοῖ- , καὶ χάριτι, εἰς ἀτόδειξιυ τού δεηθως ἐν του ἡμετ- Qυρε τι γεγενῆσθαι τον Κύριον παρὰ τῆς γραφώI:ίρηται ῶς αν μη τινα χώραν εχοι τὸ τῶν ἀντὶ τῆς ἀλέοῖς θεοφανίας δdκησίν τινα γεγενῆσθαι δογματιζεντων, ἐν σωματικῆ μορφῆ κατεσχηματισμένην' δια τουτο ora σῆι Οὐσιως ἡμῶν δα, ἀνεπαισχύντως κa περὶ αυτον ἰςορει ἡ γρα*- , την βρῶσιν.
τῆν τισιν , τὸν υπνον, τον κιτον, την τροφῆν, την προκοπῆν τῆς σωματικῆς ἡλια
κώς, την αὐξησιν πάντα , δι ων ἡ ἡμετέρα χαρακτηρίζεται φύσις, κλ- της καθ' ἁμαρτίαν ὀρμης. Proficere aetate, sapientia & gratia, ideo commemoraturis scriptura , ut demonstretur , i veris in massa nostra Dominum fuisse gener Ium , ne quis locus eorum relini atur errori, qui tradunt, pro vera Dei a paritioue speciem duntaxsi quandam esse sentiam , qu.e Huram assumserit humanae formae. Propterea non erubescis scriptura , omnia de eo narrare quae sunt Iurae nostrae propria: esum, potum, somnum, lassitudinem, cibi sumtionem, progre,fum corporeae flaturin, incrementum ζ omnia denique, per quae natarae nostrae character exprimιtur , excepta propensone ad peccaIum. Epiphanius in Ancorato: Προίκοπτε σοφ- κώ ηλικί , - ἡ θεωης ηλικίας ἐπι διχομένη, commodius sorte legeretur ἐν δεομένη) ἔrε σοδίας Oςερούσα, ἡ οὐ σα σοφία ολη. Σοφία δε προέκοπτει ἡ τού Σωτῆρος ἐναν*ώτησις. Proficiebat se pientia & aetate, non deitas, q*os σtatis accessione egeat: sed nec quassapientiae ea defectum ullum norit ir quae es tota sapientiae verum Lapientia pro fletebat Salvatoris nostri humanitas. Leontius de sicctis , act. postrema: Καὶ ἡ γραφὴ λέγει περὶ αὐτῶ , ξτι προέκοπτεν ηλικία καὶ σοφ- , δηλονότι ἐκεῖνο μυθάνον, οτερ ἡγνόει. Scriptum etiam de ipso dicit, cum profecisse aetate
di sapientia, illud nimirum discens, quod ignorabat. Vide insuper Cyrillum Alex. in Actis Synodi Ephesinae pag is i. &Epiphanium haeresi . Hoc ergo vult Evangeli ita. Ebris tum prout aetate, ita & sapientia pariter crevisse. Proinde & Codices quidam et ut Cl. Gaiaherus monet , sice flerunt : Προέκοπτεν ηλικίη και σοφὰ , quemadmodum etiam legerunt Nysienus & Leontius, quorum testimonia adduXimus, alii, προέκοκνει ἐν του ἡλικί. καὶ σο*ί . ita Ambrosius de Incarnat. sacram . cap. 7. Iesus
proficiebat aetate & lapientia : quomodo proficiebat sapientia Dei' Doceae te ordo verborum. Profectus aetatis, S profectus sapientiae , sed humanae es. Ideo aetatem ante praemisi, ut secundum hominem crederes dictum. Etas enim non divinitatis, sed corporis es. Ergos prosiciebat aetate hominisv
208쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI, CAP. IX. I γ
nis, proficiebat sapientia hominis. Augustinus itidem cpist. 3. hunc locum
ob oculos habens: Ille in suo corpore numeros remporum meWur que servaevis aetatum , qui sue ulla sui mutabilitate mutando contexuit ordinem seculorum e hoc enim crevit in tempore, quod coepit ex tempore. . Classis argumentorum ea continet Scripturae loca, in quibus Filius Dei vocatur ἀπαύγασμα τῆς δ ξης του πατρος, & δεκων του tisi. a. Quia in Filio Dei resplendet gloria ac majestas Patris , alioquin ἀοχ υ καὶ ἀοράτου , hinc ad Hebraeos i: 3. dicitur esse ἀπαύγασμα τῆς utile Erod, ex qua appellatione veteres Filii Deitatem varic probant. Theo.
doretus in cap. I. epitholae ad Hebraeos , ita argumentatur : G ἀπαύγασμα και εκ του πυρος ωι, και συν τψ πυρἱ lo' καὶ αἴτιον μεν ἔχει τὸ τυρ, ἀχωρις, δε εο του τούς n. ου γὰρ το τύρ , εξ ἐκείνου καὶ τ ὰ ἀπαύγασμα. 'Eι τοίνυν ἐαὶ των dura, τὰν δυνατον εἶναί τι ἔκ τινος , καὶ συνυπάρχειν τούτ* ἐξ οἱ τερ ἐςὶ. μνὶ ἀμφιβάλης , φησiv, ac d θεος λήγοe d μονογενῆς του θεῆ T'ιὸς , καὶ γεγέννηται viis c. και συνυπάρχει τ* γεγο η τι , ῶς λογος, ος ἀπαύγασμα δο ξης. εξ οὐ γαρ ἡ Ωξα , ἐξ ἐκείνου καὶ τὸ ἀπαύγασμα ἀεὶ δὲ ἡ δοξα, ἀεὶ τοίνυν και το ἀταύγασμα καὶ τῶ πυρὶ δὲ ὀμοφυἐς τὸ ἀπαύγασμα ουκῆν καὶ ὀ T'ιὰς τψ τατρί. Splendor
es ex uae est , S est cum igne: fu caussam quidem habet ignem, non potess
auIem ab igne separasi: ex quo enim es sinis, ex eo etiam es splendor. Si ergo in sensubus potes esse aliquid, quod ex aliquo si, ces und cum eo st, ex quo est: ne dubites, inquit, Deum Verbum, unigenitum Dei Filium, os nilum esse ut suum , 9 cum eo qui genuit una se , vi Verbum , quod es splendor gloriae. Ex quo enim gloria , ex eo etiam est splendor. Ejus metiam naturae est splendor cum igne : ergo etiam Filius cum Patre. Eodem fere modo scribit idem in epizome divin. Decret. Cap. Σ. pag. 2s6. Τὸ
ἀταύγασμα καὶ ἐκ του πυρὸς ἔχει την υπαρξιν, καὶ τψ πυρὶ συνυπάρχει συμτεου- κε γὰρ τ* τυρὶ τὰ ἀπαύγασμα , καὶ ἡ ἀκτὶς τ* ἡλίψ. ἰξ ευ γαρ ἡλιος , ἐξ ἐκεινου και ἀκτῖνες ἀλλ' αἴτιος τviv ἀκτiνων δ ἡλιος, και τὸ πύρ τοῖ ἀπαυγάσματος' οὐ γαρῆλ σι εξ ακτίνων , ἀλλ' ακτῖνες ἐκ τού ἡλίου γεννανται , καὶ το ἁπαύγασμα ἐκ του αυρὸς Qύεται ούτως d μονογενῆ πιὸς γεγέννηται μο ἐκ του πατρὸς , σύνκι δἐ et v , ἁe d λίγος τν γεγεννηκέτι, καὶ τὸ ἀπαύγασμα τ* πυρὶ, καὶ ἡ ἀκτὶς τι ἡλι .
Spseudor ces suam habet ab igne ex sentiam, cum igne coex it. Simul enim o naturi sud splendor cum igne . ta radius cum Dis. Ex quo enim essI, eae illa ces radii: Ied radiorum caussa es sol, id ignissplendoris. Neque enim eae radiis sol, sed radii tinnuntur ex sole, Nolendor ex igne nascitur. Sis unigenisus Filius, genitus quidem est ex Patre: smul autem es eam m=re, scut Verbum c m est, Τμi νημ', Usplendor cum igne, S radias eum
209쪽
sole. Et paulo post: Tο απαύγασμα τῆς δο&ι διδaσκει τὸ σμαι&ον. Splendor gloriae , docet eum esse coaeternum. Iterum Theodoretus θεραπευ'serm. 2. Filius Socatur απαύγασμα δήξης, ας συναίως ίν τῆ γενν*ravτος, olendor glariae , ut qui genitoti si coaeternus. Consentiunt Patres alii. Greg. Nyllienus torn. 2. contra Apollinarem , pag 47. dc 48. πιτερ α γροιῶe
νιτι καὶ τὸ απαύγασμα. Ut radius cognationem habet cum sole, N cum luce na lumen, quod ex ea resplendet: - ita planὸ lumen, quod a gloria Patris
resplenduit. Rualis enim est gloria , talis utique es splendor. Vide eundem Orat. 8. adv. Eunomiam , tomo eodem, pag. 624. dc lib. I. Contra
Eunomium, t. a. pag. 417. dc de persecta Christiani forma, t. I. pag. 284. Theophylactum item in cap. I. ad Hebraeos, pag. 8 7. eX Chrysostom rhomilia a. in eandem epistolam : dc Theodotum, Ancyrae episcopum, in Actis Synodi Ephesinae, pag. 262. Conser imprimis, quae dicta lunt supra cap. a. num. I . 2:ψ. Orthodoxe igitur , dc ex sentu horum Ecclesiae Doόtorum , ad locum Apostoli Bullingerus noster. Demonstrat, inquit, Apostolus , Filium Dei Deo aequalem esse. Nam scut splendor, απαύγασμα, refulgentia, fulgor, sue radius ex sole emicat: sic etiam fi lius ex Dipso non ex iis, sed ex Patre genitus est. Ε3 sicut radius a sole non separatur, se neque a Patre Filius dividitur. Interim sphaerasve globus solis non es radius, neque radius globus, θ' neutrum horum calor, neque calor globus aur radius: sunt tamen haec tria, non tres soles, sed unusses. Sic utique V una est magni Pa gloria , soc enim nomine decorat Apostolus Deum non duae , vel tres: subsantiae tamen vel personae ex illa duae, verum ab ea prorsus non sunt separatae. Hinc Tertullianus, asiemus Traxeam. Nec dubitaverim, inquit, Filium dicere, dc radicis fruticem, dc fontis fluvium, dc solis radium. Quia omnis origo parens cit, dc omne quod ex origine profertur, progenies est. Multo magis sermo Dei, qui etiam proprie nomen Filii accepit. Nec frutex tamen a radice , nec fluvius a sonte . nec radius a sole discernitur : sicut neque a Deo sermo. Igitur secundum horum exemplorum formam profiteor me duos dicere, Deum dc Sermonem ejus , Patrem dc Filium ipsius. Nam dc radix defrutex , duae res sunt, sed conjunctae. Et fons dc flumen duae species sunt , sed indivisae. Et sol dc radius duae sermae sunt , sed cohaerentes. Omne quod prodit ex aliquo, secundum sit ejus necesse est de quo prodit, non tamcn ideo est scparatum. Secundus autem ubi cit, duo sunt:
210쪽
Nl CAENO CONSTANTlNOPOLITANI. CAP. IX. i si
& tertius ubi est, treis sunt. Tertius enim est Spiritus a Deo & Filio: sicut tertius a radice fructus ex frutice: & tertius a fonte rivus ex fumi ne : & tertius a sole apex ex radio : nihil tamen 1 matrice alienatur, a qua proprietates suas ducit. Ita Trinitas per confertos & connexos gradus a Patre decurrens, & monarchiae nihil obstrepit, di οἰκονομίαι sta tum protegit. Uc. Lib. adv. PraXeam, cap. 8. pag. 8 7. b. 'Eικων τ οεου , imago Dei, appellatur Christus et Corinth. 4:4. & ad Colosi i: is . idque respectu naturae divinae. Unde iterum veteres optismo concluserunt jure , cum esse verum Deum. Ad priorem locum Theodorctus, pag 226. Tικόνα τῶ θεῆ τον χνςὸν, ῶς θεὸν ἐκ θεου, προσκνι- ρευσεν ἐν ἐαυτῶν γὰρ δείκ-ει τον πατ0α , O' ἐωρακως mi , ε ακε τὸν πατέρα. ristum Dei imaginem, utpote Deum de Deo, appellavit. Inse ipse enim Patrem Uendit e unde dicit, Qui me vidit, vidit Patrem. Chrysostomus ad eundem locum dicit, Apoliolum vocare ε&ό- , το κατα παν reos καὶ φοιον , quod in omnibus est aequale N simile. Vide eundem, ut di Theodoretum atque Theophylactum ad ColosL i: is. Epiphanius haere
non exemplum imaginis, non imago imaginis, sed imago miris, ut Uendat indiscretam similitudinem generationis sive principio , sue tempore jactae in
Teritate. Origeracs lib. 6. contra Cellum , pag. 3I9. Σικῶν τού θεου d τρωτοτοκος πάσης κτίσεώς ωιν , ὁ κοτολιγος , ἡ αὐτοαλήθεια, ἔτι δε καὶ αὐτοσοψια.
Imago Dei primogenitus omnis creaturae es , ipsum Versum , ipsa veritas, i a sapientia. Basilius Caelar. lib. i. contra Eunomium, pag. 28. ad locum Apostoli Coloss te i s haec habet: 'Oς ἐςιν εἰαὰν τἀ tisi του ἀρρήτου an
μῖλλον δε αύτοοῖσα γῆ, ουκ ἐν σχήματος emi τmri, ἀλλ' ἐν αὐτῆ τῆ οὐσ- τα ἀταρ. αλλακτον abrii διασίζουσα. Qui est imago Dei invisibilis : imago non inanimata , nec manu fabricata, nec artis cae commentationis opus, Ied imago Obvens , imb ver) ipsa vita, non in Murae smilitudine, sed in i a substantia indiscretam smilitudinem strvans. Notanda apud Basilium & Epiphanium
UOX ἀταράλλακτος. De ea Hesychius : 'Aπαραλλακτο , ὁμοία , κατὰ μ-s παραλλάσσουτι. Simiu, nulla in re, nullo modo varianie , vel di sit. Idem : Ἀταραλλακτον , ἀλλουσον. Ita etiam Phavorinus , & ex utroque Lexicographi quidam Male. Substituendum μαλλοίωτον, quod idem atque axαραλλακτον. Idem Hesychius : Ἀναλλοίατον, ατμπτον το μη ἀλ-Z 1 λοι- ον,