장음표시 사용
221쪽
tatis, & de δοξολογi , seu hymno glorificationis: item de Baptisimo, in Filii etiam nomine administrando, vide supra cap. 3. Quia idem cultus, idem honor Christo exhibendus , qui Deo Patri , hinc ei tribuitur το
o ,ας τῆ δίξου του Πατρος, ἀλλ' τῆς ὁ ξης τοὐ Πατρος. Venit Filius hominis in gloria Patris sui: en gloriae indi cretam similitudinem: non dixis in gloria Patris gloriae simili , sed in gloria Patris. Eidem tribuitur τὸ τῆe rmis
ἀκαράλλακτον. iterum Chrysostomus homil. 4 de Incomprehensibili, t. 6. pag. I 2. dicit, nos eX eo , quod Filio Dei tribuatur ὁρόνοι, καὶ ἡ ἐκ διξιας καθέδρα , colligere τὸ τῆς τιμῆς ἀπαρ λλακτον mei liis, honorem pro fus smilem S aequalem, sc. Filium habere Cum Patre. Ob eandem τῆς δοξηι και τιμῆe ἀπαραλλαξων Filius dici Lur σύν ονος vcl dμόθρονοι esse, σύνεδροι dc τώρεδρος, nempe Patri. Chrysostomus homil 36. in Acta, pag.
Si . Filium vocat πιέσιον ταὶτα τοὐ IIa τρὸς, καὶ συνθρονον, germanum Patris Filium , cst ejusdem throni participem. Cyrillus Alex. lib. 3. in Joh
cap. i. pag. 2s a. de Christo: ὀ βασιλεύων ἀεἰ μετὰ τῶ Πατής. 4 σύ θρονές τε και σύνεδρος. ui semper cum Patre regnat, ii in eodem throno, in eadem sede considet. idem , in cap. 9. Jeiadae, pag. 6 6. 'Eςι Θιδε ὀ Λόγος ωο- κλεής, καὶ Oμ θροιος τψ Θεω καὶ Πατρί. Est Deus Verbum, eiusdem gloriae Uthroni particeps cum Deo b Taire. Nota vocem ἰσοκλεές. Hesychius: σίκελον καὶ ωοκλῆ ἰσόδοξον. Pari gloria nobilem : ejusdem gloriae. Hen. Stephanus legit Iσίκλεον. Male: lcribendum ἰσοκλέα καὶ mκλῆ. vel ιγοκλεῖ καὶ ἰσοκλεῖ, ab ισοκλεῆς, quod Suidas itidem interpretatur Cyrillus Alex. ad v 3 . cap. Io. Joh. pag. 67O. de Filio Dei: Uμοείσιος Πατρι καὶ ἰσοκλεῆς, λαιὰ κατ ο εν ολως μειονεκτούμενος. Gusdem essentiae cum Patre, ei. que glorid par , nullaque prorsus re imminutus. Et homil. Paschali is . pag. ro . iterum de Filio: 'Eπειδάν εον ὀμομιος και ἰσοκλεης, ἀναγκαίας ἰσο γῆς τε και ἰσοσθενής. aeuoniam ejusdem essentiae es S gloriae cum Patre, necessario etiam operatione N potentia eidem aequalis est. Idem in cap. 4ό. Je-snae, pag. so7. etiam de Filio Dei: MFOM - μενος ἄνθρωπος, οἰκ ομικῶς, ἔδειξεν εαυτὸν ωοσθενῆ, καὶ ἰσουργὸν, rari ἰσοκλεῶ Sε καὶ Πατρί. Sicut Nnos factus homo dispensatione, se potentia, operatione, S gloria De. atque Patri aequalem declaravit. II. Altera Patrum assertio est , Filium esse θεὸν εκ θεου , φῶς ἐκ φωτ . Filius ergo, ut haec quoque articulatim examinemus, r. Est: Disitiges by Corale
222쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. IX. I9t
. Est Θεὸιδε Θόg. Quando Nicaeni Antistites in praecedentibus asseruerunt, Christum esse θres δεοινὸν, id secerunt, ad adstruendam adversus Arianos ejus Deitatem: nunc vero eundem appellant Θεον δε Θεῆ, ad denotandam ejus originem & emanationem a Patre. Hic vero ante omnia observandum est, vocem δεος modo ουσιωδῶς , modo οπο τικῶς m- mi. Quando ουσιωδας sumitur , ponitur Axλῶρ. ejusque laxior & comis munis significatio non restringitur & limitatur ad aliquam personam. De hac acceptione Greg. Nazianzenus Orat. 36 pag. s89. O' ων και ο θεὸς rite οὐσίας ὀνόματα. Ens cit Deus essentiae nomina sunt. Et Ny ssenus tractatu adv. Graecos, statim in principio, t. 2. pag. 82. 'Eι τὸ θεὸς ἔνο ι προσώτων δηλωπικὸν strῆρχε, τρία τρόσωπα λεγοντες, εξ ἀναγκης αι τρε ς ἐλέγομει θεους Elδε οεος ἔνομα ουσίας σημαντικεν ἐςι , μιαν ουσίαν ὀμολογολτει τῆς aγὼς Tριάδος ,ενα his εἰκότωι δοξάζομεν ειώ μιας ουσίας is ἔνομα το θεὸς ἐςι. Si nomen hoc . Deus, personas denotaret, cum tres personas dicimus, ex necessitate tres diceremus deos. auod vero nomen Deus sentiam demnat, dum unam essentiam constiemur sanctbe Trinitatis , unum Deum meritis glorifcamus , quia unius essentiae unum nomen, Deus est. Quando vero λπατικῶς accipitur, Certam S S. Trinitatis personam designat. Damascenus lib. 3. orthod. fidei , cap. I l. pag. Ei 7. Θεὸς καὶ τὸ κοιvov τῆς δυσεως σημαίνει, καὶ ἐO' ἐκIa στῶν ὐποτάσεων τάττεται παρωνύμως, ωσπερ καὶ ανθρωπος. Θεος γαρ χιν ο mare ἔχωνςύ- , καὶ ἄδρωτος ο ἀυθρωκινην Deus θ' communem natura gniscat, Nunamquamque postasin denominat, ut etiam homo. Deus enim es , qui divinam habet naturam, G homo, qui humanam. Ita vox Πατήρ aliquando sumitur οὐσιωδῶς, aliquando oxπατικῶς, ut docuimus cap. . Hoc loco, cum Claristus dicitur Oue ἐκ θεού, particula is originem unius ab alio, ac proinde persionalem proprietatem significat, & ita vocabulum θεοe est ἔ--μα σχετικὸν, & pro persona, non pro e pentia ponitur, ricisque significatio restringitur ad denotandam personam Patris & Filii , quarum illa Deus est, ista vero Deus de Deo, id est, Deus a Patre, qui est idem Deus per generationem procedens. Quomodo dicatur qγως is φωτὸς deinceps audiemus.
Quando vero dicitur θεός ειε θεου, inde concludi videtur, eum non esse αὐτοθιου. Atque hoc minime ἀνεξλαρον relinquendum. Genebrardus , ἀνατετταμένοις τῶν ταχυπειδῶν ἀσi, si quisquam alius. μυρίας διαβολας ἐπαυγλε D, solitus, gravissimum impegit maximo Calvino crimen, quod asseruerit, Filium Dei esse αγόθεον Iurene vero, an injuria, paucis eXpendamus. Valentinus Gentilis, qui Serveti opiniones recoxit & interpolavit, asserebat - Diuili do by Corale
223쪽
rebat gentiam Filii ab sentia Patris profluxisse, ac proindefecundariam esse Filii sentiam: dicebat, ut monstroso dogmati monstroia fingeret vocabula, Patrem se sentiatorem , Filium sentiatum, ac proinde solum Patrem esse αὐτο θων, id eli, sentiatorem, & non sentiatum ab alio: Filium autem negabat esse αυτοθεον, quippe quem sentiatum ab alio dicebat . id est, ejusdcm essentiam ab essentia Patris propagatam. Calvinus ex verbo Dei, & totius Ecclesiae orthodoxae consciatu asserit, eandem esse essentiam Patris & Filii, sed unicam. cujus aeterna communicatione Pater Filium genuerat, ac proinde Filium esse αὐτόθεον , id est, nouesentiatum , nec de Patam ab alio. Quid hic vel ipsa carpat nequitia
Qui non audirentur clamores, qui non contra Calvinum vibrarentur αναθεματισμοὶ , si Filium αυτοθεον esse negasset y Jam cum veritatem doceat. id etiam invidia concoquc re nequit. Bellarminus tamen, vi & evidentiaveritatis victus, Calvinum, ab crrore liberat lib. 2. de Christo. cap.
Ut vero haec controversia non tantum sedetur , sed penitus tollatur , vocem αυτίθεος duplici maxime significatu lii mi observandum a. 'Aυτίθεος idem signincat, quod αυτο φια, α τοδυγαμα. αὐτοαλφεια , αυτ ρετή, αὐτο nemo ire, αὐτο*as. In his enim vocibus αὐτοι denotat perfectionem increatam & infinitam ε, deinde excludit μιτοχῆς & participationis modum. Haec de Christo conjungit Athanasius Orat. contra Gentes, t. I. pag. s. ab eo enim vocatur αὐτοσΟὐία , αὐτολόγος, αὐτωύναμις , αυτοφῶς , αυτοaλήθεια , αυτ.δικαιοσυνη, αυτοαρετε Ipsa sapientia , ip=ni
Verbum, ipsa potentia, ipsum lumen, ipsa veritas, i a justitia , ipsa virtus. Hoc sensu αυτόθεος significat eum , qui habet sentiam divinam iu- creatam V infinitam. Deinde, qui eam habet communicatione, citra omnem ea Nitatem V dependentiam. Musmodi autem esse Filium, nemo iacgaverit , nisi qui voluerit ἀρειομανεῖν. Christus enim cum sit vere & Arin Deus, non potest non habere deitatem infinitam & increatam aeque ac Pater. Deinde eam habet citra omnem caus alitatem & eslcctionem , quia Filius non est factus, sed genitus : non cst a Patre δημουργntως sed T'ικῶς & γε-η Vide cap. praecedenti, sub numero H. Hoc sensu Filius aeque est ἁγἐν τος atque Pater, sed non αγεννητος : non est γενητὸς, sed γωκτός. Vide Observat. nostrarum cap. 6. Hoc sciasu Calvinus Filium vocat αυτοθεον, non alio. Nec primus ita locutus: Doctores habuit viros de orthodoxia, in ipsa primitiva Ecclesia, optime meritos. Diserte Epiphanius haeresi 77. O' θεὸς uγος ἐν ἐαυτο cias τῆν Tagau T- τητα αυτο-
224쪽
τελειος ων αυτόθεος es, αυτοδυναμις, ἀυτονῆς, αυτοῖ . Deus Verbum in seipso omnem habens perfectionem per se perfectus exsistiens, Fr se Deus, per se potentia, per se mens , per Ie lux. Eusebius hi it. Eccles. lib. Io. cap. .lsag. iC9. a. ex oratione panegyrica de Ecclesiarum exstructione, Pau ino, Tyriorum Episcopo, nuncupata, ait imperatores Christum venerarices confieri, ta οἷα κοινὰν ἀνθρατων βασιλία γενιμενον ἀλλ' da τῆ καθήλου θῶ
παῖδα γνήσιον, καὶ αυτοθεον, non tanquam commuinem aliquem ex hominibus
Regem factum s sed tanquam germanum Filium ' Dei universorum , ces perse Deum. Et quid aliud vult D. Augustinus, quando lib. s. de Trinitate , cap. ii . scribit, scut Trinitas unus Deus dicitur, magnus, bonus ν aeternus, omnipotens s ideoque ipse se sua dici potes Deitas, ine sua magnitudo, is esua bonitas. ipse sua aeternitas, Vc. ipsesbi unitas o Deitas. Hinc inferimus, ut Pater est αυτόθεος, ad ἀσίαν quod attinet, ita & Filius, ad
eandem si as quod attinet. b. Ἀυτόθεος potest significare eum, qui habet quidem essentiam Divianam , sed eam habet a se, id est, a nullo. Hoc sensu non est verum . Christum esse αυτ.θεου r sic enim tolleretur βιωμα ἀφοριοκὸν καὶ προσωπικὸν Filii, qui quidem eandem essentiam habet cum Patre, eam tamen habet a Patre, sibi per ineffabilem generationem Communicatam. Etenim de ratione generationis es, ut generans genito communicet essentiam suam: Filius ergo , qui genitus est a Patre , naturam ec essentiam accepit a Patre. Deinde Pater Filius non distinguuntur essentia , sed τρίτο υτάρξεως, id est, modo eam habendi. At si Filius essentiam haberct a se, id est, an ullo , aeque ac Pater . idcm cssct cssentiae modus in Patre & Filio. Tertio, receptum cst apud omnes, quod traditur a Jultino, lib. de Fi de orthodoxa Patrem habere essentiam αγεννητας, citra generationem. Hinc ejus ἰδίωμα άῖοριςικὸν est ἀγεννημία , apud Nazianzenum , Orat. 26. pag 4 s. & ἀγέννητον esse. Alexander . Episcopus Alexand. in epistola ad Alexandrum Conitant. apud Theodoretum, hist. Eccles lib. I. Cap. g. pag. s33. Πιςεύομεν εἰς μινον ἀγέννητον πατερα . sidiva τῶ εLeti αυτο τὸν αἴτιοι ἀκοντη. Credimus in siolum ingenii in Patrem, qui essentiae suae autorem nullum habet Filius autem essentiam babet γεννητῶς, id est , per generationem. Vide supra cap praecede,rii, num. I. Filium autem essentiam hab re per generationem, ta eam non habere a Patre, a quo genitus, pura puta contradictio cit. Tandem, Filium essentiam habere a Patre , magno consensu testantur vcteres. Athanasius Dial. s. de Trinitate: in etia την εκ Πατρος φυσιν cuο1οιησει ημος. Chrs 1 propter essentiam, quam ex
225쪽
Patre habet, vivificabit nos. Et ibid. Dial. 3. G Tιὸς ου, εχει δύναμω, ου κἔχει θεοτητα, ἐάν μἡ λαβη παρὰ τῶ Πατρές. Fιlius non habet potentiam, non habet deitatem, nis eam a Patre acceperit. Id autem ex eo adhuc magis patebit, quando demonstrabimus, Filium Patri esse ὁμουσιον. x. Filius es φας ἐκ φωτὀς, Lumen de Lumine. Φῶς, Lumen, a. In genere omnes SS. Trinitatispersonae. Chrysostomus, homil. ii 8. t. s. pag. 762. T d θεὸς ἡμῖν Φῶς, καi ὀ λόγος αὐτοd, 4 αὐτοῖ τρο αδε νων
Deus nobis es lumen, o Verbum ejus, ante secula ex ipso citra passionem gentium, lumen dicitur: cae sanctus, coessentialis, atque vitae auctor principalis Spiritus lumen es : lumeri , S lumen , lumen, sed unum lumen. - Deus est lumen natura in tribus hyposta sibus sub ens. His gemina habet Nagian Zenus Orat. 37. pag. s9 Hvri Φῶς το ἁλMινον, ἴσωτιγκάντα αυθρωπον ἐρχίμενου ε4 τον κίσμον, ὀ T'ι ς' κν το φῶς το ἀλφνὸν, εὐωνίζει κάὐταανθρωπον ἐρχόμενον εἰς τον κόσμον , o Πατηρ' is το Qῖς τὸ αλη-ν ο φωτιζει πάντα ανθρωπον ἐρχ μενον ε4 τον κωμον, d αλλκ παράκλητος' N, καὶ ν', καὶ - αλλ' ἔυ ω φῶς. ναὶ Qῶς. και zῶς, ἀλλ' ἔvQῶς, εἶς ως. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem etenientem in mundum, Filius: erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in mundum, Pater: erat lux Ceraquae illuminat omnem hominem venientcm in mundum , alius Paracletus rerat, ces erat, erat, sed unum erat. Lumen, S lumen, o lumen, scd
unum lumen, unus Deus. Caesarius, quaeit. 3. pag ψ. SS. Trinitatem vocat φῶς ὐπέρχρειον, προαιωνιον, ἄναρχον, τριπρὸσωπον , τρισυπιςατον, τρῶέσποτον, τρίθρονον, τριλαμπὸς, τμαυγὸς, ἰσολαμπες, ἀναλλοίωτον . ἀχω ραιτον, ἀμε ιωτον, ἀνύκτερον, ἀλεβητον, μιαν ουσον, &C. Lucem exsuperantem tempus,
ante secula ex entem, principii expertem, tres habentem personas, O tres wpos es , tres Dominos, tres thronos, triplicitersplendentem, tripliciter effulgentem, eodem modo splendentem, immutabilem, invictam, diminutio nis ces caliginis expertem, illaesam, unam essentiam, &C. Athanalius i. i. pag et g . & quaest. 7i . ad Antiochum, t. a. pag. 3 9. Γρισήλιον τῆς ἁγίας Diati: φῶα Trigeminus sanctae Trinitatis ses, Irigeminum lumen. b. In specie Filius Dei, idque triplici modo: ae Οὐσιωδῶς, essentialiter , respectu naturae divinae , quia est verus Deus cum Patre & Spiritu siancto. Huc pertinent modo allata vcterum testimonia. Basilius Caesar. lib. I. contra Eunomium, pag. I . me
226쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI CAP. IX. isue
διασημα-ων. Lumen mundis inum dicit, inaccessibium divinae majestatis gloriam hoc nomine signisicans. Hinc vocatur θεολογουμενοv φας ab Ammonio, Catena in cap. i. Joh. pag 22. ει καὶ ως Ιωάννης, καὶ οἰαγιοι. ἀλλ' oυκ ἐκεῖνοιτο θεολογέμενον, οωιχριςὸς, ο φύσει ψας. Tametsi quoque Rhannes, Dη- Ωι lux snt, tamen non sunt illa lux , cuius divinitas ad ruitνη , est Chrisus, lux per naturam. Haec tamen etiam ad sequentia referri possunt. 3. Στοςατικῶς, personaliter. Filius Dei a Patribus Nicaenis vocatur Oως εκ Qωτὰς, lumen de lumine, ad denotandum τὸ ἀταθός in Patre, in Filio vero το συναφες, το συναίδιον καὶ ἀχωρι v. Nam ut radius a sole procedit Exaθοῦς, ita Filius a Patre sine ulla sui diminutione sive mutatione procedit : dc ut radii soli sic assixi sunt , ut nunquam sol fuerit sine iis rita Filius Patri suo conjunctissimus cit, eique coaeternus. Lumen etiam solis dc radii ab eo producti sunt ejusdem natura: : sunt enim qualitates ενυπάρχουσαι , ουχ ὐωςῖσαι , sic Pater ec Filius sunt ὁμούσιοι dc ὁμοQuare, uterque tamen eli Persona , dc per se subsistit. Confer, quae hoc ipsio capite diximus num. i. . sub lit. a. Et quia Filius est θεὰς εκ θεῶ, dc ςae ἐκ φωτὸς, hinc a Dionysio Areopagita de coelesti Hierarchia , Cap. r.
και του Πατρὸς το ἐξ αὐτού γεννάμενον *ως Si Lumen es de Lumine, de Pa. tre . FHius , quando non fuit in Patre Lumen ejus p uemadmodum enim splendor ab igne separari nequit, ita nec a Tatre ex eo genisum Lumes. γ. Συεργητικως. De variis hujus Luminis coelestis effectis de operationibus frequenter loquuntur Patres. Theophylactus in cap. r. Joh. pag. 16o. Φῶς ο Εὐαγγελις-ς ὀνομάζει τὴν Κύριον, ob τοιἀτον αἰσθητὸν, ἀλλα νοητὸν, τὴν ψυχηv Qωτίζον αὐτην. Lucem Evangelista nominat Dominum, non aliquam sensibilem, Daes ruralem. quae ipsam animam illuminet. Idem, in cap. i 2. Joh. pag 7 6 Φῶς ὀ T'ιος, λά τε τὸ πλάνηο ἁπαλώττειν, καὶ τονοητὸυ σκότος λύειν , καὶ οτι ωσπερ τὸ φῶς Φανἐν, καὶ εαυτὸν δηλον ποιει, και ταλοιτα ιρατώ ούτω καὶ ὀ T'ιὸς ελθω καὶ Oavεἰς ἡμ&, εαυτὸν ἐγνώρισε καὶ τὸν Πατέρα , και πρὸς παπαν γνῶσιν τακ καρδίας των παραδευμένων ab τὸν ἐφωτισε. Lux est
Hilius, quia ab errore liberat, , quia spirituales tenebras discutit. Et scut lux quae apparuerit, fes se manifestam facit, ac caetera vi iliae ita NFilius, qui venit N apparuit nobis, se ipsum notum reddidit ae Patrem, Ninni sapientia corda se istemium se illustravit. Ammonius ad v. s. cap. 9.
227쪽
Joh. in Catena, pag. 2ψ9. Φῶς εαυτον ε&εν, -ς Φωτίζων τας τῶν πιτῶν χαζ. Lucem semetipsum appellavit, eo quod frilium animas illuminet. Chrysostomus ibid. in cap. ιχ. pag. 327. Φας ἰαυτον ἐκαλειτε , Ma το τῆς πλάν μαλλάττειν, καὶ νοητὸν λύειν σκότος Lucem se Usum vocavit, quia ab errori liberat, θ' spiritualis tenebras discutit Greg. Ny stenus Orat. io contra Eunomium , t. 2. pag. 673. christus vocatur φῶς, οταν εξαφανίζει τῆς ἀγνοίας τον ζόφου, cum ignorantiae caliginem discutit.
CAPUT X. De Consιbstantialitate Patris S Filii.
Dium Dei rerum omnium esse creatorem , demonstratum partim cap. I. partim, quidem praecipue, capite praecedenti, num . i. s. sub litera a Hoc igitur capite tantum venit consideranda ὀμοουδε της Patris ec Filii . Ne vero quis in ipso ODkndatur limine , & existimet , vocem ομοατι της, utpote a nostrorum temporum Lexicographis omissum , a nobis temere fingi, ejus apud veteres incunabula ottendimus. Eam exponit Hesychius.
'Ομουσιότης, inquit, ταυτότης κατα το ὐποκείμενον, καὶ το ἀπαράλλακτον κατα
σκυ δείαν. GHubstantialitas, identitas secundum subisectum, S essentia per omnia smilis. Cyrillus lib. i. in Ioh. cap. 4 pag 36. Eξαρκεῖ προς τον ταμ ταβοληe τρόπον, ητοι μετα σεως d τῆς ὀμουτότητος λογος. Confubditantialitatis ratio transemutationis aut migraIionis modum suppeditat. Paulo post : H αγια καὶ ὀμολος Πιας σπιαλήσεται προς ἐναδα λοιπον, ε περ To εκάς:4 κυρίως τε καὶ μιαζόντως προσον, τῶ τῆς ὀμουσι τητος ἀφανισθησεται λ γ . Sancta j consubstantialis Trinitas ad unitatem contrahetur . s , quod unicuique proprieta petuliariter ines . consubsantialitatis ratione deleatur. Lib. cod. cap. 9.pag. 93. dicit, quo iam non vereri το αγιον IIvεῖμα γε- ον καὶ κτιςουῖασκειν, καὶ ιλιις τῆς τῶ Θεῆ καὶ Πατρὸς ἐξέλκειν ομουσιότητος, Spiritum Sanctum dicere
fatium L, creatum, prorsus a Dei ta Patris consubsantialitate excludere. Et lib. io. in Joh. cap. 2. pag. 87 I. ad V. z. cap. is. Πρι ψ-, οτι τῆς προς ris
228쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. X. I9
τευ Πατέρα καὶ θεον ὀμοκσιιτητοe ἀκ ἀλλότριος ὁ T'ιός. AIanissumes, Filium a conlubsantialitate Patris N Dei non esse alienum. Dcrgamus jam ad considerationem consessionis Patrum Nicaenorum, ubi fatentur, Filium eine ὀμοέαον τψ Πατρί. Hic autem examinanda veniunt sequentia: I. Explicatio vocis ὁμοέσιος. E st autem ὀμοέσιος ejusdem entiae s coeffentialis, vel consubstantialis. Gregorius Thaumaturgus cap. 2. de Fide, pag. 3. Uμολον λέγεται το ταυτὸν του φύσει , καὶ τη ἀῶλύτητι μαραλλάκτως. ' O diu dicitur, quod es idem natura, V eadem sempiternitate invariabiliter. Apud Athanasium de Definit. t χ. pag. so Uμο ιιν ωι, το τῆς αύτης si σίας καὶ ἐνεργείας αταραλλάκτως ὐτάρκει καὶ γαρ διὰ τουτο λέγεται ὀμοου- π, οτι την αὐτην οὐσίαν καὶ δύναμιν κέκτηται. Dμο-ον illudes. quod e sedem essentiae 2 operationis citra ullam variationem exsistit: etenim proptereadmisiis dicitur, quia eandem essentiam Spotentiam obtinet. Idem, Dial. i. de SS. Trinitate , t. 2 pag. 368. V δειcν ωιv, δ τὸν αοτὸν ἔτι δεκεται λιγον τῆς οὐσίας οἰον, ἄνθρωπορ ανθρώπου ουδεν διαQέρει, καθὸ αυθρωτες ἐτιν' ' ουτωκαὶ θεοe hii ουδεν λαοθει, ἡ θε ς ωιv. Dμέσιον est, quod eandem habet essentiae rationem. Exempli gratia, homo nihil dissert ab homine, quatenus homo est e ita etiam Deus nihil dimeri a Deo , quatenus Deus est. Idem,
Dial. 2. contra Macedonium, s. Σ. pag. 29o To ὀμούσιόν ἐςι το ταυτοέσιον.
Uμοεσιον Agniscat id, quod est ejusdem essentiae. Et lib. de Synodi Nicae.
nae decretis contra haeret in Arianam: του ὀμοουσίου κέοντες, μη εἰς τας ἀνθρωπίνας αἰσθησεις πίπτοντα , μερισμους καὶ διαιρέσεα της θεοτητος λογιζώμεθα ἀλλ' ἁς ἐτὶ ἀσωμάτων διανοέμενοι, την ενότητα της φύσεως καὶ τηυ ταυτότητα τούςωτὸς μη διαι μεv. Huando audimus consubstantialem, nequaquam adhumanas delapsi cogitationes, partitiones S divi nes Deitatis cogitemus: sed tanquam corporales cons eranses, unitatem naturae N identitam lucis ne dilidamus. Patres in Synodo Antiochena , epist. ad Jovianum , apud Socratem lib. g. cap. 23. pag. 227. 6c apud Sozomenum lib. 6. cap. 4.
bulum ὁμοδεισο solide a Patribus explicatur . cu Auisecat ex essentia Patris Filium ess genitum , eiamque Patri secundum essentiam sinium esse , neque passonem aliquam circa in abilem generationem concipieudam esse i I. Suando vox ὀμοέσιος ab Orthodoxis usurpari coeperit. Plerique primam ejus originem ottendunt in Synodo Nicaena , ac proinde in praesenti Symbolo. Narrat Ambrosius lib. 3. de Fide, cap. ultimo , Euse-
229쪽
bium Nicomediensem, Ariana perfidia dementatum , epistolam scripsse te, in qua liaec legantur verba: Si Christum verum Dei Filium V increatum dicamus , ὀμούσιον cum Patre incipimus confieri. Hee cum lecta esset in Concilio Nicaeno episola , hoc verbum , inquit Ambrosius , in tractarusdei posuerunt Patres, quod viderunt adversariis esse formidini, ut tanquam evaginato ab ius gladio , ipsorum nefandae caput haeresis amputarent. Sozomenus lib r. cap. Σι. pag. I9. a. dicit, in Synodo Nicaena decretum
esse , τον T'ιὀv ὀμούσιον εἶναι τ* Πατρὶ, Filium Patri consubsantialem esse. Socrates lib. 2. cap. 22. pag. 198 b. dicit, Concilium Sardi cense fidem
ium de fide. in Sanodo Niciens factμm, confirmantes, tu vocem ανίμοιοι rejicientes, Conlubstantialitatem clarius exposuerunt. Idem, lib. 3. cap. 2s. g. 227. b. refert, Acacianos iub JOViano Antiochiae congregatos, hanc vocem , utpote in Synodo Nicaena usurpatam , etiam recepisse. Κοιυῆ
γνάμου βιβλίον συντάξαντες, καθομολογοῖσι το ὀμοούσιον , και την ἐν Νικα- πχιν κυρο-τες, τψ βασιλεῖ προσκομίζουσι. Communi sententia libellum composuerunt, ta Consubitantialitatem confisi, fidemque Nicaenam confirmantes, illum Imperatori ostierunt. Extra controversiam autem est, in Synodo Nicaena hanc vocem de Filio Dei usurpatam mille: disertis namque illa verbis in Symbolo asserit , Filium esse θεον εκ θεού, Φῶς εκ φωτὸς, ὀμούσιοουσῶ Πατν: interim tamen inde nondum eVincitur, ομοουσίου vocem prius fui Dse inauditam. Gregorius Tlaaumaturgus , qui circa annum Domini 233. vel et . ac proinde plus centum ante Synodum Nicaenam , quae anno 321 . celebrata fuit. annis floruit, Causus est, ut sub initium num. i. vidimus. Eadem usius est Dionysius, Episcopus Alexandrinus, qui claruit anno 2so. Patet ex Athanasio de decretis Concilii Nicaeni , t. r.
pag. 27 . qui ex nominati Dionysii epistola , ad Dionysium Episcopum
διι. Et in alia epistola scrips: ubi etiam refutavi accusationem, quam con-rra me falsis asserunt, quas dicam, Chrisum non esse ,οούσιον Deo. Etiamsi enim dicam, me banc vocem in Scriptura non iuvenisse, nihilominus argumentationes meae, quas reticuerunt, ab hoc sensu minime sunt alienis. Idem patet iterum ex Athanasii epistola ad Asticanos, t. r. pag. 937. ubi dileta
230쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. X. 199 th de Eusebio , Episcopo Caesariensi , qui prius Arianis favebat, deinceps vero Synodi Nicaenae decretis subscribebat : Tγραφε τοις ἰδίοις διαβεβαιούμενος, ὀrι καὶ τῶν παλαιων τινας λογίους καὶ ἐπιφανεῖς επισκόπους καὶ συγγρα- Qia: ἔγνωμεν ἐπὶ τῆς του Πατρὸς καὶ T οὐ θε τηπος τψ τού dμουσίου πιπαμένους
d9θματι. Ad suos scripst V aseveravit, se cognovisse, veteres quosdam δε-ctos ta Haros Eriscopos V Scriptores de Natris N Filii deitate usos esse voce dμοέσιο:. Philostorgius etiam, hist. Eccles. lib. I. Cap. 7. Pag. 6. aperte fatetur, καὶ πρὸ της ε9 Nικαια συνοδου, τον 'Aλεξανδρείας 'Aλέξανδρον, καταλααβ ντα την Mκομιψειαν, καὶ υσίν τω Κορδουβηρ ενrυχόντα καὶ τοῖς σῶν αὐτο μι- σκότοις, συνοδικαῖς μῖο ς ἀνομολογησαι παρασκευασαι ὀμούσιον τ*Πατρὶ τον T'ιὸν, καὶ τον Αρειον ἀποκηρύυσθαι, ante Synodum quoque Nicaenam, Alexandrum
Alexandriae Episcopum, cum Nicomediae etersaretur. N in Osium Cordubae. quique cum eo erant Episcopos incidist, Θnodicis sugfragiis convenisse , de praedicando Filio Patri ὀμοουσὰ, Arioyue condemnando. Haec Philostorgii Verba eo pertinent, ut novitatem vocis ὀμοκως Catholicis objiceret, ocex compacto praeparatum, in Synodum illatam exprobraret. Quam autem vera sit haec narratio , fuse docet C. Gothostedus in suis ad hoc caput Dissertationibus. Liturgia etiam Jacobi τὸ dMisios passim inculcat. Videamus exempla aliquot. Pas. 3. Σον τῶ παναγίη καὶ ἀγαθφ, και ζωοποια, καὶ ὀμοουσίν σου Πνευματι Cum sanctissimo , ω boηo, ω vivisco , atque
consubstantiali Spiritu tuo. Pag. i 8. Καὶ τού ἀγαθου, καὶ ζωοποι si, καὶ ὀμοου- ου Ποεύματος : Pag. 23'. Spiritus sanctus iterum vocatur το ἐμμον καὶ συν-HAes Πνευμα. Pag. 3ῖ. mentio fit τῆς ἁγίας καὶ ἐμουσίου καὶ προσκυνητει Τριά
Me, Sanctae, conlubitantialis G adorandae Crinitatis. Ibidem θιοι λογα
vocatur τ* IIατρὶ καὶ τ αγὶ Πνεύματι ὀμοέσιος. Haec autem non cum in
finem asserimus, quasi credamus, Jacobum jam suo tempore ὁμοκσίου voce usum esse: sed potius, ut vel inde ostendamus, hanc Liturgiam merito υτουλου censeri. Nam profecto , si divus Jacobus toties hanc usurpasset vocem, Patres Nicaeni, & alii in Synodis, ubi lis dirimenda erat inter ὀμοούσιο9 dc ὀμοιούσιον, facile omnes sedare potuissent turbas, productis ex Jacobi Liturgia testimoniis. Quanquam autem ante Synodum Nicaeream ejus usus miniis fuerit secquens , post eam tamen longe frequentissimus esse coepit. Adeo enim mascule hoc vocabulum , ejusque vim & usum tutati sunt Catholici, ut illis Uμωσιμῶν nomen probrose objectaret Arianorum factio : Latini dicere possent Consubstantialistas, vel Coessentialisas. Apud Athanasium Dial. i. de SS. Trinitate , t. a. pag. I 6ου. dicit' Anominus ad Orthodoxum: Παρ' μίγον με πεδεις ὀμοουσιπὴν γενiσθαι Propemodam Diuitiam by Gorale