Joh. Caspari Suiceri ... Symbolum Niceno-Constantinopolitanum Expositum, Et Ex Antiquitate Ecclesiastica Illustratum

231쪽

roo EXPOSITIONIS SYMBOLI

pemodum mihi persuades , ut Consubstantialista fam. Basilius Caesar.

substantiali itas probrose vocant : propterea quod in isa fide Filium Dei uni. genam Deo ac Patri ὀμολον , id est : ejusdem cum eo essentiae consitemur. Imo ipsi Catholici, post Constantini M. tempora, ex hoc vocabulo ab

haereticis distinguebantur : vocabantur enim οἱ τῆς ἐμασίου σχεα, Ariani vero, οι του 'Αρειου δίγματος. teste Socrate, lib. 2. Cap. I 6. pag. I9F. b. Orthodoxi vocabantur οἰ τού ὀμοουσίου κρεσβευταὶ, defensores domisne de Coninsiubsantialitate , ut est in vita Athanasii, in Appendice tomia. pag. Sy. Catholicorum fides nominabatur, ἡ τοῖ ὀμοουσίου κρους, Arianorum vero. ἡ ἀρειαν ζουσα σχις, referente Socrate lib. . cap. i. pag. 229. b. Addimus aliquot autoritates, ut probemus, & vocem, & rem ipsam a veteribus omni conatu fui sie defensam. Epiphanius in Anconato, pag. II. Tιος

ἐμμιος τψ Πατρὶ, οὐ συνούσιος, ἀλλ' ωοούσιος, τουτέον , οὐκ ἔξωθεν τού Πα- τρὸς γεννηθείς. Athanalius in epist Catholica, t. I. pag. I. Σύμβολον της πχεως ἡμων, Ῥμουσιος ἡ Πιας. Θεὰς αληθιν)ς, ἐκ NIαρίας γενόμενος συθρου.

τος ι δὲ μή συντιθέμενος, ανάθεμα ε . Fidei nostrae Θmbolum est , Ousdem essentiae Crinitas , verus Deus , ex tauaria fallus homo. Qui vero non consentit, anathema sit. Meletius, Sebastiae Armeniae Archiepi. scopus , in Synodo Antiochena , anno 36 i. sub Constantio celebrata. μεγαλοφάνως ὀμάσιον την ἁγίαν Πιαδα ἐκήρυξε, magna voce Sanctam Trinita-1em consubstantialem esse, praedicavit s ut eit in Libcllo Synodico, pag. 118ς. Bibliothecae suris Canonici. Chrysostomus πρὸς 'Avομοίουι , t. 6.

θροὐ μόνον κινεῖν αυτὸν καὶ ἀναπἐπειν , Genitum gignenti confiubstantialem esse . non hominum tantum, sed etiam omnium animalium & arborum exemplo

Irobatur. Quomodo ergo non abiurdum fuerit, quando de plantis, de ominibus, & de animalibus sermo est, hanc quidem legem manere ininconcussam ε, quando vero de Deo agitur . tu in demum eam tantum movere & subvertere Z Ratio autem, cur Orthodoxi vocem δμοουσίου contrRhaereticos tanto defenderint conatu, in promtu est. Hac enim voce jugulantur haereses . tum Arii, divinam essentiam distrahentis , tum S Dellii, personas confundentis. 'Oμούσιον enim dicimus eum ι ut jam vidimus et Disiligod by Cooste

232쪽

NICAENO-CONSTANTINOPOLITANI. CAP. X. hoidimus : qui est eyusdem substantiae vel essentiae cum alio. Quando dicimus

eum alio, distinctionem notamus personarum: ἄλλος enim δηλωτικὸν est σηρύτουσεως. Cum dicimus ejusdemsubstantiae, unitatem asserimus cssentiae: nam ut res , quae sunt diversae prorius substantiae, non dicimus ἄμοουσίκα. ita nulla persona sibi ipsi consubstantialis cit. Hoc exponit Epiphanius in Ancorato, pag 47 i. & nobis diligenter inculcat his verbis : , αν alas

της αὐτης θεότητος, οὐ τρεις θεοὐς, ecc. Si dixeris, Coesientialem, forest Sabellii potentiam. Non enim unius 8psam signiscationem habet vox Coesi, sontialis; hic Gretcca corrupta sunt, ec pro οτου γὰρ, legendum ob γἀρὰ sed Anificatsub entiam habere N Patrem, , Filium , Spiritum sanctum. cim 1 o Coeilentiale dicit, non alienum ab eadem Deitate signiscate sed Deum ex Deo , Filium , U Deum Spirisum sanctum ejusdem Deitatis, non tres Deos, dcc. Athanasius de Synodis Ariminensi dc Seleuciensi. t. r. pag.

set t. vocem ὀμούσιος a Patribus Nicaenis adhibitam esse dicit, ωστο ἐπιτείχισμα κατα πάσης ἀσεβοχ ἐπινοίας αυτῶν, tanquam propugnaculum quoddam contra omnem impiam Uiuionem eorum, nempe Arianorum. Idem, de Con. cilii Nicaeni dec et is, i I. pag. 268, 269. refert, Orthodoxos. Cum Eusebianorum viderent hypocrisin. coactos suisic mentem suam clarius expri

scribere , Coestentialem Patri Filium esse , ut indicarent , Filium non tantum essesmilem , sed eundem similitudine ex Patre. Eandem rationem adhibitae hujus vocis repetit idem de Ariminenti oc Seleuciensi Synodo, t. I. pag. 92i dc in epist. ad Africanos, pag. 937. III. Euinam vocem 3μοουσι ος, N cur rejecerint. Quanquam hoc ipsium

ex praecedentibus facile possit colligi, operae tamen precium fuerit, rem paulo clarius proponere. Ariani ergo, ec eorum assectae, adversus ἐμέ. σιον oboiciebant, Vocem esse αγραφον, ac proinde ab Ecclesia proscribendam. Apud Athanasium, lib. de Synodi Nicaenae decretis, conqueruntur Ariani, Nicaenos Patres ἀγραψους λiξεie usurpasic, τὸ ἐκ τῆς istac. καὶ το ὀμοούσιον. Pascentius Arrianus apud Augustinum, epist. 178. sagitat anathematicari τὸ ὀλοούσιον, eo quod scriptum in literis Dominicis minimὸ re- seriatur. Acacius in Synodo Sclcuciensi, anno 3s9. celebrata, fidei ex-

233쪽

:o1 EXPOSITIONIS SYMBOL s

positionem obtulit, in qua, referente Socrate, lib. 2 p. lo pag. 2I2. a. haec inter alia leguntur: Ἐτει δε πολλοῖς Ana3υε τὸ ὀμοούσιον, καὶ τὸ dμοιο

μούσιον ἐν τοῖς παρελθοῖσι πίνοις, ναὶ μέχρι ἀυ, ἀλλα καὶ ἀρτιως λέγεται καινοτομεῖσθαι ὐτό τιυων το ἀνομοιον T ιοῖ πρ)e Πατέρα, τούτου χάριν τo μἐν dμοούσιρν, και τὸ ὀμοιομούσιον ἐκβάλλομεν Ac ἀλλοτρια τῶν γραῖ . aoniam vero voces

ὀμοούσιος ω ὀμοιομονύσιος etiam in praeteritis temporibus multos turbarunt, Netiamnum turbant: atque hoc etiam tempore a fetibusdam innovari dicitur dissmilliari Patris N Filii , propterea τὸ ὀμοούσιον , ὀμοιφρούσιον, at aliena a Scripturis, rejicimus. Synodus Syrmientis, Ariana . celebrata anno 3s i. ut est apud Sozomenum lib. . Cap. 6. pag. 8. a. Περὶ ο σίας, ἡν σου

ejusdem, vel ilis subsantiae Filius sit cum Patre, prorsus dicere vetat, ut

qtiae sacrae literae neque dicunt, neque a mente humana facile capi possunt. Epiphanius haeresi 6ῖ. pag. ῖ6o. de semi- Arianis: το ὀμοούσιον τέλειου ἐκβάλλουσι , δ εν λς ἀλλ τριοv ον τῆς θείας γραφης: Vocem ὀμούσιος prorsus rejiciunt , utpote alienam a divina sicriptura. Eadem fuit Arianorum sententia in Isauria congrcgatorum, apud Athanasium t. t. pag. 8o . in Synodo

Nicaena Thraciae, anno 31 9. ut est in Libello Synodico pag. ii 83. Bibliothecae Juris Canonici: in Synodo Antiochena sub Clinstantio, ibid. pag. ii 84. Nec alia mens fuit Macedonio, de quo Theodoretus haeret.

τοὐ ὀμοουσίου προσεπινόησε. Consubsantiasem quidem Patri Filium dicere omnino repudiavit, si item autem per omnia dici constituit, Gi e ριούσιου pro ἱμοούσιον, excogitavit. Hanc autem Objectionem, quod ὀμοούσιος sit vox ἀγρα- γο , nullo negotio diluebant veteres: dicebant enim . nomen quidem non exstare in icripturis αὐτολε εἰ, rem tamen ipsam in iis aperte doceri. Athanasius in libro de decretis Synodi Nicaen:c, t. I. pag. 27 . Σι καὶ

ουτως ἐν ταῖς γραφαῖ .εἰσιν αἱ λεξεις , ἀλλα τοῦ υ ἐκ των γραφῶν διάνοιαν ἔχουσιν.

Etiam non sc m Scripturis snt voces , sensum tamen ex Scripturis habent. Cyrillus Alexand. Diat. t. de S S. Trinitate, pag 391. Λυπεῖ ἡ λέξνς το σύμ- ναν οὐδὸν, ενθαπερ αν ρλως ἀλὐες ὐπάρχου τὸ ἐξ αὐτης δηλούμενον. Devocesrorsus non laboramus, ubi illud verum est, quod et Agniscatur. Augultinus epist. scribit: uid es contentiosus, qmim, ubi de re constat, certare de nomine ' Et epist. 73. Ets etcrbum scriptum in lege i ivm non invenitur , res

234쪽

NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. X. 2o 3

ipsa tamen invenitur. Illi autem ex lcriptura rem istam sic deducebant scriptura Patrem vocat Deum , Filium etiam Deum appellat , scriptura dicit unum esse Deum : dicit ergo Patrem & Filium unum esse Deum , ac proinde unius iubstantiae, quod est esse ομουσίους. t U. cima veteres Haeretici recusarini Filium dicere TaIri ὀμάσιον, paulὸ nunc accurat Hrs, quae eorum fuerit sententia, expendamus. I. Quidam ετερούσιον, vel ευρο- , diversae sentiae a Patre Filium esse dicebant. Philoltorgius hist. Eccles. lib. q. cap. II. Pag. 73. dicit eos, qui in synodo Seleuciensi ab Aetio & Eudoxio erant, το ευμ ιει ἐγγράως κρατύνασθαι, scripto consimasse τὸ ετεγμιον, Filium diverse a Patre essentiae esse. Idem te itatur lib. 6. cap s. pag. 8s. sub Constantio, in Synodo Nicaeae coacta, το ετεμέσιον fuisse flabiditum. Chrylostoinus de Abnegatione Pctri, t. 6 cdit. Paris. pag. 627. ΟΙ τῶν Ιουδαίων παράσιτοι αἱρετικῶυ παῖδες ἐτερουπιον τον Κυριον δογματίζουσι. 'Parassi Iudaeorum haeretici , Dominuin dioerse essentiae esse docent. At recto apud Athanasium de De

τῶ ετθα προσῆκον, αλλα παντελας ἀλλότριον καὶ κατα πάντα τροπον ἐκεινου ἁνξ

μοιον, οἱον ὐδωρ καὶ κορ. Στερούσιον dicitur, quod es alterius essentie, nec ullo modo alteri consentaneum est, sed prorsus alienum, V per omnia ei dissimile, cavusmodi es aqua V ignis. Quis vero hoc de Filio Dei vel cogitare ausit 8 Adlii putamur Epiphanio, haeresi 6 s. pag. 26 . scribenti , Dυκ ἔουετερούσιος ο T'ιὰς τῶ Πατρὸς, ἀλλὰ eμέσιος τῶ Πατρί. Filius non es diverse essenti te is Patre, sed ejusdem essentiae cum Patre. a. Alii ἀυομοιου diccbant. Philippopoli in Thracia congregati φαυρως

palam quidem το ὀμολον damnant, sententiam vero de ἀνομοί passim spargunt; lcribit Socrates lib. r. cap. 2o. pag. 198. b Macedonius; ut resert Paulus, Episc. Constantinop. in Biblioth. Photii, Cod. 2s7. pag. i 2I. σονύιόν τῶ Πατρί ἀνόμοιον εβλαφημι. παραγραῖ μενος το ὀμούσιον, blad emabat Filium Patri dissimilem esse , ω ὀμοού ον rejiciebat. Qui hanc so vehant haeresim , ab ea appellabantur 'Aveμοιοι , Ammoei. ita vocati, ut scribit Epiphanius haeresi 76. pag. 389. quia docuerunt. ἀνιμοι ει τον πιὸν τοῦ Πατρὶ ὐπάρχειv, καὶ ου ταυτον εἶναι τὸ θείνητι προς τὸν Haripa, di milem Filium esse Patri. nec eandem ejus se deitatem , quae Patris. Harmenopulus desectis, sect. i3 pag. s66. de Eunomianis: οἱ αὐτοὶ καὶ Ἐνόμοιοι καλούν-

ται, τὸ λέγειν , μψεμίαν ἔχειν ὀμοι τητα κατ οἰκτίαν τον πιὸν και τὸ Πνεύμα

235쪽

dio. EXPOSITIONIS SYMA OL i

litudinem secundum Gentiam habere Filium N Spiritum sanctum cum Pa- iij. Athanasius de synodo Ariminenti &Seleuciensi, pag. 0o . dieit: Eusebianos aliquamdiu docuiste, Filium Patri esse postea vero Antiochiae congrcgatos, aiteruisse, illum παντελῶς ἀ- οιον Lia r. Πα-σρὶ, atque hinc Ἀνομο παλ-μα . Interpres, Quas dicas, Non entiales. Mirum, unde hoc homini morutrum in mentem venerit. An ergo negarunt, Christum, qui Filius Dei et t. ens este Z ut rem melius intelligamus, Eunomius docuit, Fillam unigenitum , etsi κατ ο σίαν Patrist ανιμιος, attamen Patri ομοιον esse eximia quadam similitudine, propriaque notione, κατ moero ὀμοι τητα, κατἁ τἡν ἰδιάζουσαν μοιαν, G sicut alu- quia Filius Patri smilis se de quo Greg. Nyilenus adversus Eunomium pluribus: dc, ut Philostorgius hist. Eccles. lib. 6. Cap. I. pag. 8 r. dicit. Maτα τοὐς μο&ογενεῖ θεῶ προς τον απαθῶς γεγονηκίτα Πατεμ προ ειυς λιγrue fecundum rariones , quae conUevi ut unigenito Deo cum Patre. qui sine passione genuit. Ab cadem haeresi ctiam dicti Ἀνομοιουσια ὶ, ut docet Bassilius lib. s. Contra Eunomium. Vocati etiam Aetiam ab Aetio, ut lo-ritur Augustinus de haercsibus cap. 14. Ἀεπανοὶ apud Socratem, hist.. .ccles. lib. 2. cap. 33. Pag. 2O6. b. Epiphanius haeresi 76. quae est uis mi Ἀνομοίων, pag. 38b. Ἐσκον δὲ αρρογιν Ἀέτιον τινα διάκοvον, &C. Habebant auiatem Anomini autorem resis ybae Aetium, diaconum quendam . dcc. Hic docuit. Filiam esse κτιτον καὶ av μοιον τῆ Πατρὶ, creatum, ces Patri bissmi lem. ut testis eli SoZomenus lib. l. cap. 12. Pag. 3 r. a. Et iam appellati Eunomiani, ab Eunomio, Aetii diseipulo, quo nomise magis in Iuerunt Eunomius quippe in Dialectica praevalens , acutius S celebrios defendii haae haeresu: dissiMilem per omnia Patri asserens Filium, V Filio Spiritam D ctum inquit Augustinus cap. y . de haeresibus. Can. r. ConstantinopTau Συνομιανῶν, δετουν Ἀνομοίων. Videntur primum hac appellatione innotuisse sub Constantio Imperatore, atque Liberio, cpiscopo Romano

anno a Christo passis 33 i. Hic Eunomius primum Actii scriba Samo

Φουρ τούτου τμε , sub eo didicii hanc haeresin , cu buis a misi pr Dii ut scribit Socrates lib. 2. cap 3 s. Pag. 2o6. b. & refcri Suidas invoce bus

μος. Docuit, τρεπτον καὶ δουλιν , καἰ κατὰ πάντα ἀνόμοιον τ Πατρι τὸν T'ιον

Filium esse mutabilem, servum, tu Patri prorsus dissimilem, ut refert Balsamon ad Can. i. Concilii ConstantinOP. Pag. 3οῖ. Vocati etiam Eudoxiani, Theophroniani, Trogis0ω, dic. De prima hujus litercsis oricine non consciatiunt autQres. Alu iub Constantino eam exortam & natam

volunt,

236쪽

NIC ENO-CONSTANTINOPONTANI. CAP. X. Ios

volunt, alii sub Constantio Conitamini filio, & Felice R. E. ut Socra tes lib. . cap. II. &Platina statuunt. Verior tamen eorum videtur sententia, qui natam sub eodem quidem Constantio primum fuisse tradunt, Constante fratre jam mortuo , & ipso Constantio propterea audaciore , dc ad fovendam Arianorδm haeresin propensiore , sed lub Liberio R. E. circa annum a Christo pasib 31s . non sub Fclice. Videatur L. Danaeus ad Augustini cap. 14. de Haeresibus. 3. Alii ἐμοιούσιον, vel ὀμοδούσιis dicebant. Ita Eusebius, & ejus asse clae : de quibus Sozomenus lib. 3. cap i 8. pag. 4ψ. b. Διαφορὰν εἰσηγουνυ

καὶ ἁγγελων. Disserentiam introducebant inter ὀμοουσι os . Consubstantiale, secundum ellentiam simile , quod ὁμοιούσιον vocabant. 'ομούσιον enim propriὸ de corporibus intelligi r ὀμοιούσιον vero de incorporeis , ut de Deo NAngelis. Macedoniani apud Athanasium , Dial. de SS. Trinitate, t. 2 pag. Mo. dicunt 3 -οιούσιον λέγομεν, καὶ Obκ ὁμούσιον. Iidem dicebant ὀμοιούσιον codem lensu , apud SOZomenum lib. 6. Cap. 26. pag. 8 . b. Epiphanius de Semi- Arianis, haeresi 73. pag. 36O. Tης αἰρέσεως αυτῶν προ-ςἁται φασιs, ου λέγομεν ὀμοούσιον , ἀλλα ὀμοιοούσιον. Herem eorum patroni dicunt, non dicimus ὀμο σιον, sed ὁμοιοούσιαν. Semi. Arianorum ergo haec fuit sententia. Ita autem Vocati sunt, qui nomen Arii negantes , suco faciem suam , Ccu persona, ita velarunt, ut, velut in comoedia, vix

possent agnoici. Non diccbant Filium Dei creaturam , sed ομοιον Πατρὶ profitebantur voluntate & actione , sed non cstentia. Horum principes fuerunt Basilius Ancyranus, Georgius Laodiceae, & Daphnes ad Antiochiam sitae , sive cavae Syriae Epitcopus. Vide Epiphanium dicta haeresi : ubi etiam Semi- Arianorum argumenta refutantur. Observandum autem, corum sententiam non uno modo fuisse elatam.

a. Alii dixerunt, similem imaginem per omnia Patris substantiae F lium esse; quae Asterii sentcntia fuit, qui, referente Philostorgio, lib. 2. cap. ii 6. pag. 21. Orationibus Uscriptis docuit, ἀπαράλλακτον εἰκόνα τῆς του Πατρὸς Obσίας εἶναι τον πιόν. Quae quidem sententia , siquidem sincere &sine fuco atque fraude proponatur , Orthodoxa est, ut vidimus capite praecedenti sub quarta classe argumentorum pro Deitate Filii , lit . . b. sed aliud intendebat Asterius, ut ex sequentibus patebit. b. Alii docuerunt, Filium Patris lem esse secundum subsantiam, τ οὐσίαν ιμοιον. Haec Asterii fuit sententia, dc post eum Eudoxii, teste

237쪽

Philost orgio, lib. q. cap. p g 66. dc Basilianorum in Synodo Seleu-

ciensi, ibul. cap. ii. pag. 7ι. Basilii & Eustathii, lib. eod. cap. 12. pag. dc lib. 6. cap. I. pag. St. Vide paulo post , sub nutu. Antequam vero ulterius progrediamur , illud quoque monuisse juvabit, Amanos quoque, & in his Eusebium Nicomediensem ' Theognidem Nicaeae, Marin Chalcedonensiem , formulae Nicaenae substri piisse. 1d memorat

Theodoretus hist. Eccles. lib. r. cap. 7. SOZOmenus lib. I. cap. 2o. pag.

I . a. Theodorus Mopsvestenus apud Nicetam , thes orthod ῖdei lib. s. cap. 7. Nicephorus eX ThCOdoreto , lib. 8. Cap. I 8. pag s69. cap a. pag. 63 3. I pie etiam Philostorgius, licet Arianus, suo confirmat teltimonio, Arianos Nicaenae formulae, seu fidei subscripsisse. Sie enim de eo Photius in Philost orgii hist. Eccles lib. I. cap. 9. pag. 7. 'Oτι

ipse Philost orgius fatetur, omnes fidei formuta Nicaeae consensesse, excepto Secundo Ptolemaidis , quem N Theon Marmaricae secutus fuerit e reliquam

vero Arianorum Ephororum catera am , Eusebium , inquam . Nicomediae, Theognidem Nicaeae , Marin Galcedonis, reliquiimque cohortem, ad Syno-

traductos fuisse. Quod propterea diligentius notandum , quia Ariani postea negarunt, se subscripssse: unde scriptoriim testimoniis confutandi fuerunt, ut discere eth ex Theodoreti trist. EccleL lib. i. can. 33. Quod vero Ariani subscripserunt fidei Nicaenae, id dolo, si δόλ. factum ,

sub voce scilicet ὀμουσίου, ὀμοιίειον ὐποκλι ιαντες, occultantes, ut inquit Philolhorgius . lib. t. cap. 9. pag. 7. Imo Niceras, in the s. orthod. fidei, lib. s. cap. 8. notat, PhiloitOrgium auctorem esse, eorum, qui fidei Nicaenae luulcripserunt, alios quidem e regione chirographorum suorum ομουσίου vocem adscripsisse , alios vero, ab Eulcbio in it ruel os, blasphe mam ὁμοιουσίου vocem , loco ὀμMin , supposuisse. Theodorcius lib. r. hist. Eccles. lub initium capitis r. pag 3 2. ait, eos dτούλως καὶ οὐκ ειλικρινοῦς, AMOD. V non sincerὸ huic formulae subscripsisse. Eadem Nicephorus habet lib. 8. cap. i8. pag. 17o Politia Patrum Metrophanis & Alexandri, apud Photium in Biblioth. Cod. 2s6. pag. 3 tet. id factum dicit , μὴ εξ ει λικρινειας, αλλ' ὐφαλιν γνώμη, non sincer , sed Die ac subdole. . Alii tandem ομοιον dicebant. Hic quaestio , An Filius Fatri ἴμοιος dici possit, propter discrepantes veterum sententias, inter dubias

238쪽

NICAENO CONSTANTINOPOLITANI CAP. X. ro

8c ancipites referri debet. Ad cam autem ut commodius respondere pos-smus, observandum , quotuplici modo το ὁμοιον sumatur. Gregorius N Issenus Orat. 2. contra Eunomium, L. 2. pag. 474,q7F. tres hujus vocisasteri significationes.

sus nostros fallunt, cum naturί non t inter se eadem , sed ab aliquo eorum quae subjecta consequuntur accidente, fgura dico, o colore, fessono, quae per gustum tu odoratum N tactum seu um deceptionem ingenerant, cum alia quidem snt secundum propriam naturam 2 alia vero quam quae revera sunt, e e stimulentur, haec iliter se habere consuetudo dicit. Vide plura de hac significatione apud Auctorem. Pollea de Eunomio interrogat, χρα μέ

nitus talem quandam smilitudinis si ciem Iactitat in Filio R Sed non eὸ amentiae id infamae venerit, ut fallacem fraudulentam ilitudinem in veritate contemplatur. 5. Secunda est Πάλιν αλληυ ὀμοι τητα ἐν του θεοπνεων γραφῆ εδιδάχθη. μεν rapa τῆ εἰπόντος, ότι ποιήσωμεν ανθρωπον κατ' δεκονα ἡμετέραν καὶ καθ' ὀμοίω.σιν. Rursus aliam similitudinem in divinitus is rata scriptura edocti sumus ab eo, qui dixit, Faciamus hominem ad imaginem nostram & similitudinem Ἀλλ' ἔκ αν οἶμαι τὸν 'Eυνίμιον ἐπὶ τοὐ T οὐ καὶ του Πατρος τούτο βλέπειν τό εἶδος τῆς ὀμοιότητος , ἁς ταυτὰν av*άτη τον μονογενῆ θεὸν ἀποφήνασθαι. Sed non opinor Euvomium in Filio N Fatre tam fmilitudinis speciem cons-derare, ut eundem cum homine unigenitum Deum esse pronuntiet. Hoc sensu etiam Athanasius lib. de Synod. Arim. & Seleuc. T. ομοιον dici amrmat Obκ ἐπὶ οὐσιαν, ά 'ἐτὶ σχημάτων καὶ ποιοτήτων, δειῶν elaim ει ιμοι της , ἀλ-

λα ταυτότης.

239쪽

ios EXPOSITIONIS SYMBOLI

Qύσις τas ἀλλήλοις ὀμοιουμένων διάφορος, καὶ ὁ χαρακτηρ καὶ το εἶδος τὴν κοινωνίαν ἔχιι. suam s dicit Eunomius, ejus orationem non putamus repudiandam esse. Hic enim neque natura eorum, quae inter se similitudine conveniunt, differt , N character o species communionem habet. Atque ita ὀμοιότητος VOX paulo laxius sumitur , & significat convenientiam in substantia fundatam. Sic vulgatum effatum e it in Philosophia : Unumquodque generare sbi mile secundum formam vel speciem, id est . secundum substantiam. Hoc sensu si sumatu similitudo . eaque constituatur intor ementiam Patris &Filii. Filius non est ὀμοιούσιος, neque ὁμοιος. Sic enim inter essentiam Patris & Filii media obviaret relationis oppositio, cum ossicium relationum sit, multitudinem di pluralitatem invehere , plures essent in Deo ementiae; quod est cum Ario emcntiam divinam impie lacerare. Si vero constituatur similitudo inter perlonas Patris & Filii, non potest dubitari, quin Filius sit ὁμοιος τι Πατρί. Athanasius Orat. q. adv. Arianos, explicans locum Joh. 3: 26. Dσπερ γὰρ ὀ πατῆρ ἔχει γην ἐν ἐαυτ* , ου

dicit sic , Vendit proprietatem cum Patre naturalem ilitudinem. Et Dialogo i. de S S. Trinitate : Xαρακτηρ δια την ομοidrητα της ὐτοςἁψσεως λέγεται ὀ χροα Character dicitur Christus propter smilitudirim subsantiae. Basilius M. epist. i. pag. 8o3. 'Eγιο το ομοιον κατ' - , εἰ μis

προσκείμενον ἔχει τὀ, απαραλλάκτως , δέχομαι την φανῆν, ας ταυτὸν τ* ωοουσί φίρουσαε εἰ δε τις του ὀμοιου τὸ ἀπαράλλακτον ἀποτέμνοι, ἰτερ οἱ κατα την Κωνώςαντίνου πόλιν τεποιήκασιν , υποπτεύω τὸ νῆμα , aeς του μονογενους την δόξαν κατασμικωνω. Ego similem secundum ei lentiam, squidem adiunctumfuerit, prorsus citra ullam ipsius essentiae variationem, eam amplector proboque vocem, ut quae idem Anificet quod τὸ dμολον, hoc est, ejusdem essentiae: s --ris quis ab ὀμοίου Ani sicatione τὸ ἀταράλλακτον remoUerit, quod Constantinopo. litaui fecerunt, suspectam habeo vocem illam, utpote quae gloriam unigeniti diminuat. Integra epistola lectu digna Epiphanius haeresiri pag. 368. de Filio: πιμοιός εο καὶ καθο oni ἐκ γης, Φῶς εκ Φατὸς, καὶ αληθινὸς ἐξ ἀλφ

milis est θ' quatenus vita de vita , , lumen de lumine . , verus de vero,s sapientia de sapiente: N quatenus est secundum Scripturas, non secundum operationem V voluntatem tantum est smilis , sed secundum ipsam essentiam

240쪽

NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. X. ros, sub retiam secundum omnia similis es Patri, qui ipsum genuit, ut Fi

lius Patri. Et pag. 37o. Eι τις μῆ κατὰ παντα λέγοι ομοιον του Τ'ιὰν τῆ Πα- τρὶ , ὰς T'ιὀν Πατρὶ, ἀλλα κατα μεν βούλησιου λέγοι ομοιον, κατὰ δε την δειαν ἀν -

μοιον, ἀνάθεμα χω. Si quis Filium non Iecundum omnia Patri dicatsmilem, ut Filius Patri smitis es , sed secundum voluntatem quidem dicat smilem, secundum essentiam vero dissimilem , sit auathema. Ex his facile patet, quo sensu Orthodoxi concesserint. Filium Patri ομοιοs dici posse. Hete-rOdoxi vero ομοιου Patri dixerunt pilium non uno modo. Alii enim docuerunt. Filium Patrismilem esse secundum solam voluntatem. Acacius , cum suis gregalibus . in Synodo Seleuciensi . Filium 'dixit ὁμοιου τιν Πατρί. Interrogatus Vcro, κατά τι ἔμοιός ἐςιν 4 T'ιὸς τῶ Πα. i , Iecuudum quid Patrismilis es Filius ' respondit, κατὰ τὴν βούληαψ

qtitaeis secundum Omnia smilem esse Patri , ουσἰας δὲ Γλως οὐδε ἰνίματι μνήμη, τοῖς ἀλλοις λόγοις συνεισήγετο, essenti.e tamen plorjus, ne nomine quidem tenus, Mentione inter reliquossermones Iactor Philollorgius lib. q. cap. 8. pag. 68. Ariani circa hoc dogma in tres divisi fuerunt sectas, de quibus idem Philoltorgius hb io. cap. 3. pag. lῖs, i 36. τι οἰ ἐξ Ἀρείit την τὴὸς τόν Πα-

ἐκάτερος αὐτῶν τἐουκε δημιουργῶν. Quod Arianismilitudinem unigeniti cum Patre in multas θ.ereses diviyerunt. Quidam enim dixerunt, secundum praescientiam utrumque csse: alii vero, secundum naturam, Deum: alii vero , quoa CX non entibus alteruter eorum ad creandum sit productus. Cum haec valde sint ob sicura, operae precium luerit eorum cxplicationem ex Gothosecdo subjiccre. De Arianorum, inquit, in tres lectas divisio ne hoc capite agit Philostorgius: nempe, ut ita id opponat iis, qui Eu.nomianis objiciebant , quod in diversas sectas abiisssent . dc quidem sub Theodosio Magno : de quo Socrates cap. 23. lib. s. & Sozomenus lib. 7. cap. 17. Ait igitur Philoltorgius, etii Ariani omnes ομοιότητα τg μονογε- νους πρὸς τὸν Πατίρα ex aequo tencrent, contra q lam Eunomiani , qui τοὰν μιμ tu bantur, attamen diversimode hanc ψω τητα expressisse: quoiadam enim Filium secvudum praementiam similcm, sed ἐκάτερον dixisse , κα- τὸ τὸ τρογινώσκειν ἐκάτερον Marax ἐκατερον, id cit, alterum, Sc sic poste-D d rius ioisiti d by Coos e

라틴어 텍스트