장음표시 사용
331쪽
tus Scholiastes interpretatur βασλεύβασιλέων. Rex regum. Vide etiam Odysi ia, s , 8 i. S iu, 72. Helychius: 'Tτατε mi ντων, βασιλεῖς βασιλεύοντων. Plutarchus de Marco Antonio: Tοὐς ἐξ αυτῶ καἰ Κλεοπάτρας Γλοῖς, σμι βασιλιι νεικγόρευσαν. Ex eo N ex Cleopatra progenitos Ilios, reges regum pellaverunt β Regnum gratiae , quo Deus in Ecclesia sua , in hoc adhuc mundo coniti tuta, regnat. Haec βασιλεία a Chrylo stomo , in Psel. 7. vocatur ἡ τῆς οἰναιίσεως βασιλεία, regnum functionis Q. cum Deo: quia Deus ut idem explicat Chrysostomus Homil. 39. in t . ad Corinth. ilam , σἰ etia ν καὶ εκίντ- καὶ λουταγήνωρ, fidelibus dominatur , qui sua sponte se illi subjiciunt. Et Homit. 17. in I. ad Timoth. ad us ii . cap. 6. Πῶm αλαἀρωτοι του θεου, κυρίως δε ρὶ δίκαιοι, οὐ κατα τον τῆς δημιουργίας λήγει μινον, ἀλ-λα καὶ τιυ τῆe οἰκειασεως. Omnes quidem homines DeiIunt . proprie vero ju-sι , non solam ratione creationis , sed etiam respectu coniunctionis. H us regni adventum petitione secunda Orationis Dominicae petimus, ut pluribus docuimu3 Obscrvat. sacr. cap. 9. . γ. Regnum gloriae , quod notat gloriosum ac beatum electorum post hanc vitam Ita tum , ubi Deus crit omnia in omnibus ε, adeoque vitam reternam , qua electi in Coelis fruentur. Chrysostomus Homil. io. in Matth. docet, Matth 3: 2. per βασιλείαν τῶν ὐραναν , Christi παρου Δαν τήν τε τροτεραν καὶ την εσχάτην, ahentum N priorem ultimum itelliri. Ea
Theophylactus & hoc loco, ec Matth. io: I. τὐ τῶν ἁγαθῶν ατ λα- , bonorum frustronem. Hubus etiam regni adventum in Oratione Dominica petere Iubemur: Iubemur perem, ut cu'leitis gloria cito adveniat: quod
Observat. nostrarum caput 9. Ad hoc gloriae regnum , ac proinde ad adis ventum Christi ad Iudicium , rcferunt quidam illa Salvatoris Matth. 1 laxi de Johanne Baptilla : Amen, dico Tobis , non surrexit inIer natos mulierum mavor Iohanne Baptista: ο δἐ μαρ τερος ἐν τῆ βασιλείη ταν οὐρανῶν. Lζων αυτου ἐον. Eorum sententiam retcri Photius Epist. ι3ς s,ai Si Bais
332쪽
NICAENΟ-CONSTANTINOPOLITANI. CAP. XIII. gor
rum , secundum Domini adventum intelligunt: minimum, dici volunt ipsum Dominum nostrum Iesum Chripam 2 qui, eis in primi adventus sui tempore,
juxIa multorum opinionem , non erat major praecursore s tunc tamen temporis ab omnibus , etiam non volentibus eum olim agnoscere , eum horrenda , horribili notitia agnoscetur , Iudex nimirum rex omnium quando apparuerit. Haec vero lententia merito rHicitur . quia βασιλεια ουρανῶν , ut postm
dum videbimus , novae Ecclesiae satum designat. Chrysostomus certe, quando praesentem locum interpretatur, Homil. 3I. non concedit, haec mora συγκρισω esse dieta 1 & addit , Et δ' apa δοίη με καὶ κατὰ σύγκρισιν ειρῆσθαι παρ ἀυτού τούτο . οἰκονον ῆς ἐγίνετο δια τρο τῶv ἀκκιντ- ἀσθένειαν aeuo squis per comparationem id dictum contendat , dicemus per dispensationem hoc esse factum propter audientiuin imbecillitatem. Chrysostomus, eadem H milia , & ex eo Theophylactus in Matth. ἐν τῆ βασιλεία τῶs οὐρανῶν, interpretantur ἐν τοῖς πνευματικοῖς καὶ οὐρανίοιe - οῖς, in spiritualibus , caele-sibus bonis: mentem tamen suam non satis explicant. Theophylactus tamen, Christum de se & Johanne haec dicere assii mat. Verba ejus, p. se .
laudes dixerat, ut ne putent etiam se majorem esse ilium, hoc loco manifestus dicit, quod ego minor ratione aetatis V juxta opinionem voram , major illo sum in regno caelorum . id est , in spiritualibus o coelesibus bonis. Eandem sententiam idcm repetit in cap. 7. Lucae, pag. 3 2. Gcmina his leguntur in opere imperiucto in Matthaeum, sub finem Homiliae et . aeuis autem est minor V major 8 Chrsus videlicet minor in corpore, major in I ritu. At etiam haec exposito αλλόκοτος. Eiusdem commatis illa quoque est, quam Photius, loco supra laudato, suam facit, &, tanquam optimam, omnibus aliis praeferendam exiit imat. Contendit. ista verba , ὁ δε μικρότερος ἐν του βασιλε. τῶν ο avῶν μείζων ab του εο , non μοὐατικῶς . ita ερωτηματικῶι tae legenda : ut lenius sit , An Johanne , quem ego tantopere commendavi, minimus in regno coelorum, major esset y Hanc leotionem expeditissimam putat : verum quam maxime impedita est : repugnat nam que omnium Codicum conitantissimo contentui, & quae proxime ani Cedunt , interrogationem prorsus respuunt. In veram ergo tandem expositionem inquiramus.
333쪽
Tres maxime reperiuntur apud veteres, praeter allatas, expositiones; quarum duae priores satis sunt tolcrabiles, nec analogiae fidei repugnant: tertia certissima eth & verissima.
Frima igitur est Isidori Pelusiotae , qui Epist. 68. lib. I. pag. M. vult ostendi disierentiam inter justitiam legalem V Evangelicam. Ο' μικρότερος.
minor est in regno coelorum , major est Johanne : id est, qui in lege perfectus es , ut erat Poeamres , Omuino inferior eo est , qui in Christi mortem baptizarus est. Hoc enim caelorum regnum es , nimirum cuω Chrso , qui spoliandae mortis causa descendit, sepultum esse , atque una cum ipso, vidit riam adversus eam praebente , resurrexisse. βuoniam igitur major quidem . omibus , qui ex mulieribus nati fuerant, erat Iobannes , caput autem ipsi ante datum caelarum regnum praecisum fuit : ipse quidem, s legis justistaspectetur , erat irreprehesibilis: at iis, qui vitae in Chrso postae δε ritu perfe
cti fuerunt, inferior exsitit: quod scilicet prius ὸ vita disicessisseel. ui uis
igitur minor est in regno coelorum , hoc es, in Chrίsiana regeneratione. major eo elt , qui in lege justitiae laudem consecutus est o quoniam lex nihil omnibus suis partibus pe/jectum reddidit. Eandem sententiam etiam refert Photius Epiit. 23F. Secundum ex Jobio affert Photius in Bibliotheca, Cod. I 22 pag. 66o. Vult Jobius , a Chriso inter se conferri praesentis N futurae visae satum.
eumque ostendere τὸ διά*ορω τῆς μελλούσης προς την παροῦσαν γην κατας ε- Φησὶν , ῶς εἰ και νυν τοῖς πνευματικοῖς χαρίσμασι μείζων ἐς ιν ὁ τριδρομος ἀλλ' abs τοσαυτη τὶς χαι κατὰ τὸ πιλλον ἡ τῶν παρινταν μεταβολη τρος τὸ ἄμεινον, και Αδαιίλεια του πνεύματος, ῶς καὶ τον ἐκεισε μικρότερον , τῶν ονταὐθα το μεῖζον ἐχός-
των, μεγαλοπρεπες-ας τυχεῖν δωρεας, hujuι ω futurae vitae differentiam: Eis nunc, ait, spiritualibus donis major es praecursor: tanta tamen erit in futura vita harum rerum in melius commutatis , tantaque spiritus copia , ut qui illis minor es , ampliora dona consecuturus si, quam qui hic majora accepθ-
334쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. XIII. go 3
runt. Eodem concedit Hieronymus. Rus verba sunt : Multi haec δε Salvatore intelligi volunt, quod qui minor est tempore , major sit dignitate. Nos autem simpliciter intelligamus , quod omnis banctus , qui jam cum Deo
est , major si illa , qui adhuc conssit in praelio. Aliud est enim coronam
victoriae possdere ; aliud, adhuc in acie privare. Tertia tandem lententia vult . plenissimam illam lucem , quae a Christi praedicatione mundo assust, cum ea , veluti scintilla conferri , quae ad Iohannem urique emicuerat. Optime: neque enim comparantur inter se personae, sed impar doctrinae coelestis dii pensatio, praeconium videlicet Johannis cum Lege di Prophetarum concionibus, & cum illo rursus clarissima illa Evangelii praedicatio : unde etiam longe plenior mysteriorum salutis nothrae pendet cognitio. Summa ergo verborum Christi huc redit : Mn ροτερος ἐν του βασιλε- τῶν Ουρανῶν, id elt , minimus Evangelii praeco, poli ablolutum redc nationis noltrae negotium , post alcentionem Chri iii, & GLntium vocationem; de quibus Johannes nec docere, nec testari potuit : unde ejus doctrina dc imperfectior, di ad solidam piorum animis instillandam coniolationem non aeque erat accommodata , atque nunc est Evangelii praeconum doctrina. Proxime ad hanc interpreta. tionem iiii accedunt, qui , ut refert Photius Epist. i 3 s. per βααλεί τῶν
σεως, tempus pos Dominicam resurrectionem , quo res ei per crucem, per
baptismum V spiritum, maximὸ perfectionem tu robur acquirebant. 2. In specie Christo: quod etiam duplex est:
a. Al erum cst naturale , seu essentiale , vel universala, quod cum Patre dc Spiritu Sancto in omnes exercet creaturas. Vide lup rL cap. 6.
b. Alterum personale, quod etiam oeconomicum dc mediatorium appellatur. De eo jam aliquid dictum cap. 6. num. I. s. Atque ad hoc regnum respexerunt Patres Nicaeni, dicendo, Ob τῆς βασιλείας οὐκ laαι τελα Tum de essentiali, tum de perli,nali Christi regno Chrylothomus Homil. ios.
t. s. pag. 68ι. Διπλῆ ἡ του Σωτῆρος βαρολεία ἡ μει προαικνιος καὶ κην ουκ ἔχου σαν ἡ δε μετα τού αῶνος , ἀρχή v ἀπο τῆς οἰκονομίας λαμβάνουσα. Duplex es toris regnum: alterum quidem aeternum tu initio carens auerum vero cum tempore initium ab oeconomia accepit. Et s heodoretus in Psal. 2. pag. 4os. ibidem de Filio Dei : se θεος, ἔμυτον εχει την βασιλείαν ῶς δε ανθρωπος, αγειροτονσπιν Mχεται τaύτην. Ut Deus , innatum babet regnum e ut autem homo m
335쪽
homo , electione delatam accipit. Hoc regnum in aeternum esse duratu
eoelse, non mundanum, corporale di terrenum, ut testis eli ipse Christus Joh. i8:36. Valeat ergo cum regno suo Cerinthus, qui asseruit, regnum Domini terrenum fore, ει - εσεσθαι τον τῶ χρι Γ βασιλείαν, reserente Eusebio , Hist. Eccles. lib. I, cap. 2s. pag. 78. a. ia lib. 3. cap. 28. pag. 29. a. &Theodoreto, haeret. fab. lib. 2. cap. 3. pag. 2I9. Σιγαρ, inquit Justinus Martyr Apol. 2 , ανθρώπινον βασιλειὸν προωοκῶμεν , κάν νούμεθα οπως μη ἀναιρῶμα, καὶ λανθάνειν επειράμεθα, ἔπως των προσδοκωμένων τύχω- μευ. AM' ετει άκ εἰς τὸ νύν τὰς ἐλπίδας ἔχομεν , ἀναιρούντων ου πεφροντίκαμεν, τού I xάντια ατἀπιεῖν ἐδειλομένου. Si enim humanum exspectaremus regnum, insciaremur utique , ne occideremur , ac latere contenderemus, ut ex pect
tionis compotesseremus. Sed quia spes nostras non in rebus praesentibus as habemus , percussores nihil moramur ; praesertim cum moriendum nobis esse sesamus. Nec regni Chri lii aeternitati illud repugnat, quod I. Corinth. is: et . regnum Deo , Patri icitur traditurus. Παραδίδωσι γαρ , ut ad praesentem locum Theodoretus, τὴν βασιλάαν το θειν καὶ Πατρὶ, ουκ αὐτὸς
τῆς βασιλείας γυμνουμενος , ἀλλα τον τύραννον διάβολον , και τοῖς ἐκεiνου συνεργοῖς ὐποτάττ- , καὶ πάντας ὐποκύψαι παρασκευάζων , και τον τῶν ο ν επιγνῶναι θεόν.
Tradit enim regnum Deo ces Patri , non se regno nudatus , sed tyranuum diabolum N omnes ejus adjutores subjiciens , G ut omnes se submitiant atque
universorum Deum agnoseant, sciens. Vide etiam Theophylactum ad eundem locum, pag. 299. Erudite Bullingerus noller ad locum Apostoli: Finis mundi prius non erit, quam Christus regnum tradiderit Deo ac P tri, id est, quam Filius Tarri Ecclesiam, totum inquam electorum numerum,
quem morte sua asseruit, adduxerit, item se vindicarit de potestate adversis-ria. Nam per principatum, potesatem V virtutem aliud non intellexit , quam omnis generis Urannidem, furorem N impietatem, quae se in hisce terris cir so opponit, ipsum etiam diabolum. Duo ergo dicit. Primum, regnum, ides , totum electorum numerum sic enim N Avustinus exponit Tractatu in obannem 86. Deo Patri esse adducendum , id es , pios omnes salvandos . patrono ces interpellatore Christo e secundum , impios V impietatem omnem
336쪽
NIO ENO-CONSTANTINOPOLITANI. Car. XIV. gor CAPUT XIV. Te Spiritu Savecto.
Καὶ εIς τὸ Πνεῖμα τὸ αγιον , τὸ κύριον , το ζωοποιὸν , τὸ ἐκ του Πατρωεκπορευομενον , το σὐν Πατρὶ καὶ T ιτ συμπροσκυνούμμον καὶ συνδοξα. μενον , το λαλησαν διὰ τῶν προδητῶν.
N expositione hujus capitis Patres Constantinop. κατὰ πόδα se-
I. Profitentur se credere in Spiritum Sanctum , ac proinde illum
se verum Deum : nam fidei nolinae objectum uolus vcrus Deus. Hoc argumento ad adstruendam Spiritus Sancti deitalcm frequenter usi sunt veteres. Greg. NazianzenuS Orat. V. pag F96 Εἰ κτίσμα τὸ Πυεῖμα,
risus est creaIura , quomodo in eum credimus p aut in eo perscimur Z Neque enim idem es , credere in aliquid . S ci edere de aliquo. Illud enim diviηirati convenit, hoc cuilibet rei Epiphanius haeresi 7 . ad hoc ipium Symbolum , & ejus verba, Καὶ εἰή Πυε α αγιον 'Eυθυς γἀρ η ἔκυσις ὀμολογεῖ καὶ
trem omniporentem. Illud veris, credimus , non simpliciter dictum es , sed notatur sides in Deum. Et, in unum Dominum Iesum Ch= istum , non simpliciter dictoin es . sed notatur fides in Deum. Et, in Spiritum Sanctum. non simpliciter dictum es , sed in unam glorificationem . N in unam unionem deitatis unam conliubstantialitatem , in tria ρerfecta , Ied uuam deitatem, unam essenIιam , unam gloriscationem , Vnam dominationem , quod colligitur ex eo , quod dicamus . Cri dimus , S credimus , c credimus. Cyrillus Alcxandi . in hoc Symbolum , de Patribus Nicaeni, lcribit : Πιςεύειν μασαν εἰς το ἀγιον Πνεῖμα , καθάπερ ἁμiλει εις τον Πατέρα καὶ 'Tι ν Ἀούσιον γάρ
337쪽
ἐω ἀυτοῖς. Credere se in Spiritum Sanctum dixerunt, smili modo videlicet ut in Patrem N in Filium : es enim ipss consubsantialis. Paschasius in Praefat. operis de Spiritu Sancto : Agnoscamus verbi ipsius privilegium. Credere illi quilibet potest hominum, credere vero in illum seli debere te Ma-issati noveris. Sed N hoc ipsum aliud es Deum credere, aliud es credere in Deum. Esse Deum ces diabolus credere dicitur , secundum Aposolum snam ω daemones credunt, o contremiscunt. In Dcum vero credere , hoc es fdeliter eum quaerere , cu tota in eum dilectione transre. Credo ergo in illum hoe es dicere , Confleor illum, colo illum . adoro illam , totum me injus ejus ae dominium trado atque transfundo. In professoris hujus reveremia universa divino nomini debita continentur obsequia. Confer caput sequens. II. Patres Nicaeni credunt in Spiritum. Vox τυῶμα, de Deo usurpata, duplici sumitur modo. i. Οὐ-ωδως, essentialiter. Sic enim Deus dicitur esse aeui a Ioh. M. . Didymus ad hunc locum in Catena in Johannem . pag. 33 I. O θεός xv.f.
μα προσαγορευωore, ουκ ἄνεμον , ἀλλ' ἀσάματον και ζωοποιῶν scribendum axοι grav) ταρί in ουσίαν. Cum Deus appellatur Spiritus, non ventus, sed incorporea vivi aque substantia intelligitur. Ammonius ibidem: Πν--μα καλεῖται, ουχ ῶς ἄνεμος, ἀλλ' ῶς ασάματος καὶ ζωοποιος tala' ωσπερ γαρε--έμενοι του ἀέρα ζῶμεν , ἀτω καὶ τοὐ θεοὐ Mέντος το παγκτικὸs τῆς γῆς , ζῶμει.
Spiritus vocatur, non quas ventus, sed tanquam incorporea ty vivifica subsantia. uemadmodum enim aerem spirando attrahentes vivimus: ita Deo quoque vitam suppeditante, vizimus. Σ. 'Tτοςατικως, personaliter 2 quo sensu denotat tertiam SS. Trinitatis personam. Atque ita sumitur hoc loco. Vocatur autem πνεύμα , spiritus a. absolute ces smpliciter. ita Ioh. i: ΑΣ. Tnεαμαι τὸ πνῆμα καταβαῖνει. Vidi spiritum defendentem . sic. super Jesum in Baptismo. Hunc defensium Graeci vocant , κά-ον τοὐ κνάματος. Cyrillus Alex ad Joh iidia. Es σημύου καὶ γνωρίσματος ταξει δεδεῖχθω Φησιν εαυτῶ τὴν τῶ πναματος καtatis d --μοι Βαττις ς. Per modum iudicii ac signi Spiritri defensonem Mi in nifestatam beatus Baptisa profitetur. Chrysostomus vocat ἐῶ σαν του rita Ne, quasi dicas advolatum, quia in columbae specie apparuit. U catur etiam ἐτιφοίτη ις του τvλματος, adventus Spirissis , ab eodem Chrv-
soliomo, & ab aliis. Ib. cum variis epithetis S adsectionibus. Patres Nicaeni aliquot nobis suppeditant. Vocant enim Πνεῖμα Πα. Ἀγιον. De hoc epitheto Chrysostomus Homil. 72. t. 6. χυτη ἐς u q
338쪽
NICAENO-CONSTANTINOPOLITANI. CAP. XIV. go
κυρία καὶ τρατη προσηγορία , ἡ ωδατικωτέραν ἔχουσα την διάνοιαν , και παριςασα
τῆ istu IIνευματοι την Φυσι v. nec est propria , prima appellatis , quae expute , signis canter Spiratos sancti naturam declarat. Greg. NaZian Ze-nub Urat. 2 . pag. 42l, 22. 'Aληθῶς αγιον το Π υμα το αγιον dυ γαρ καὶ ἄλλο τοιουτον , ουδε Οὐτως, ουδε ἐκ προωθήκωπ δ ἀγιασμὸς , ἁλλ' αὐτοαγιιτης, ουδε μαλ- λον κaὶ ῆττον , ου δε ἀρξομενου χρονικὰς καυσίμενον. Verὸ sanctus est Spiritus sanctus ἰ neque enim auus talis es , nec eoiam nodo , neque ex accessioneian
cilitatem habet, sed est ipsamet sanctitas, nec magis o minus, nec quoad tempus originem unquam habuit, nee snem habiturus est. Idem, Homil. 36. pag. y9o. ιδιον ονομα του ἀγεννήτως προελθοντος. ἡ προιόντος, τὸ IIvεῖμα τι αγιον. Proprium nomen ejus, qui citra generationem processit, aut progreditur, Spiritus Sanctus. Non tantum autem ab e sentia, sed etiam ab osscio, , effectu, vocaturranctus, quia est fons, causia dc auctor sanctitatis. sanctificans sc. electos Hinc ad Rom. 1 4 vocatur IIvεὐμα αγι συνης , Spiritus sanctilicationis . ἐπειδαν καρίσηται εὐχαῖς τῶν ἁγιωv - ἡ ἐμοὶ , η ἐτερα πιςιαν αγιασμον, καὶ λάβω δῶρον . ως ε ίγιον ἔχειν τὸ σωμα και τὴν Φυχήν , quando precibus janctorum , vel mihi, aut alii Christiano largitur sanctitatem , ipsequa occipio donum , ut sanctum habeam corpus V animam , inquit Chrysolio-mus Homil. 72. t 6. Gregorius Nazianzenus Orat. 37. Pag. 6O9. Παρατου πνεύματος ἡμῖν ἡ αναγένυησις' παρὰ δε τῆς ἀναγονήσεως ἡ ἀνάπλασιe A sp ritu regenerationem habemus: a regeneratione autem instaurationem. Et orat. ε . pag. 7 ψ. Tὸ πνεῖμα δημιουργεῖ τὴν πνευματικήν avari η . Spiriatus spiratualis regenerationis auctor es Hinc Homil. 43. pag. 698 Spiri- Ius S. ab eodem vocatur ἄγου καὶ καιυοποιὸν xvεὐμα , Sanctus ces innovator Spiritus. Vide mox plura, lub lit. γ. o. Κύριον. Dum vero Patres Nicami Spiritum S. vocant κύριον, eo ipso docent, eum esse verum i cum. De hoc sussicienter actum cap. 6.
γ. Ζωοτοιεν. Spiritus S. vocatur τὸ ζωοποιον πνεύμα , quia nos regenerat ec innovat , atque adeo spiritualiter vivificat , cum nos ex morte spiri tuali ad vitam lanctam revocat. Hinc a Chrylostomo , Homil. 33. in Acha, pag. 8 . Vocatur πανάγιον καὶ ζωοτοιου πνεύμα . lanctissimus ces vivia scam spiritus. Ad Rom. S: a. vocatur πνεῖ γνου, spiritus wrae , quia vitae i piritualis in nobis auctor est : ubi Theodoretus dicit u notari τι γοποιὸὐ κυῶ a. Eandem ob caussam vocatur ζωαρχικὸν πιεῖ , I rarus vitam λιtians, qui vitae principium est. Chrvsbstomiis, Homit ii ου. t. s pag. 762. Spiritum sanctum vocaI γαρχικὸν eλῶς, lumen , quod est vitae princi-
339쪽
pium, quia per eum regeneramur ad novam vitam. Patres Constantinois politani , ut habet Photius Epiit. r. pag. 7. Spiritum sanctum vocarunt γαρχικὸν τ νεῖμα , spiritum vitae o cto rem principalem. Greg. Nagan Zenus, Homit. ψέ. pag. 7ι 2. de eodem : Zαη, καὶ ζωοτοi v. Visa. ta viviscans. Basilius M. Epistolagoi. pag. lo72. eum vocat δύναμιν γηc παρεκτικήν.
tentiam quae vitam exhibet, gratiam perficientem , per quam homo adoptatur influum, θ' quod mortale est immortalitate donatur δ. Tο ἐκ του sIατρος ἐκπορευόμενον. Hic de Processione Spiritus siancti necessario nobis agendum. Ut autem de ea di itincte &peripicue agamus, considerabimus, re Suibus verbis , ad eam exprimendam veteres maxime sui us. Usitatissime ab iis vocatur ἐκπορευσις. G g Nazianzenus Orat 37. pag. w7, ἡ ἐκτιρευσις του πνεύματος, processo spiritiss. Macedonius, apud Athanasium Dial. i. contra Maced . t. 2. pag 276. interrogat , Τίς ἡ διαγρὰ τηογεννήσεως καὶ της εκπορεύσεως 3 Quodnam es di crimen inter generationem cst μο-cesionem. Vocatur εκυμιις Greg. NazianZenus, Orat Σ3. pag. 422. λου, Πατρὸς μει , η αγεννησία Tιοῖ δε, ἡ γενυησις' Πνεύματος δε, ἡ εκτεμιις. Patris proprietas es, quod ingenitus st: Filii , quose enitus: Spiritus sancti, quod procedat, vel mιitatur. Vocatur τρίοδος. Nazianzen US. Orat , 3. pag EO. Proprietates trium Personarum sunt το ἀναρχον , η γε--ις , καὶ ἡ σή οδοι. Principio carere, generatio. N processio. Et Urat 29. pag 93. πολυπραγμονελ υιοῖ rivum v, και πνεύματος πρίοδον , curiosus inquirere in generationem Filii, ω Spiritos processonem. Hinc etiam vocatur πρόοδου πνεύ- μα spiritus procedens , ab eodem , Orat. I. pag. I7. Dicitur εκπορεύεσθαι. Chrysostomus, Homil. 72. t. 6. interrogat , Π ῶς ἐκπορεύεται το Πνεύ- εκ σού IIarpti; aeuomodo procedit Spiritus ex Patre 8 & rei pondet, Ac το μγης υδωρ , ut ex fonte aqua. Harmenopulus de fide orthodoxa . p s λαῖ τιςεύειν του κριτιαγὴν εἰς Πνεῖμα αγιον , το συναδίως ἐκ του θεῆ και Πατρος ἐκκο- ρευόμενον. oportet Chrisianum credere in Spiritum Sanetum , qui ab aeter ex Deo Patre procedit. Desumta haec locutio ex Joh. is a6 Hinc Spiritus sancti proprietas dicitur το ἐκπορευτέα. Apud Justinum M. in Exposit . fidei , pag. ι73. To Aueτικὸν του πνεύματα πρήσω του , το εκπορευτόν. Peculiarem spiritίs personam , procedens denotat. Ibidcm: To ἀγεννητον.
340쪽
NICAENO. CONSTANTINOPOLITANI. CAP. XIV. go9
Spiritus Sanctus disseri a Patre U Filio κατὰ την dxκασιυ uasio χιν ἐκπωρευτὸν . secundum sub emiam , quatenus procedit. Spiritus S. dicitur ex Patre esse ἐκπορευτῶς. Apud Justinum M. iii Expositione fidei. pag 177.
ΤΟ Πνευμα ἐκ τοὐ Πατρὸς, Qῖς εκ φωτὸς, ου μῆν γεννητὰς, ἀλλ' εκπορευτας προ ῆλοι Spiritus Sanetus ex Patre , lumen de Iumine , non geniti, sed procedensis modo progresus es. Ibidem : O' μιν αγεννητα ἔχει τὸ εἶναι, ὸ δὲ γευνητῶς, το δ. ἐκπορευτῶς. Pater quidem suum esse habet, ut ingentius a Filius vero , ut genitus , Spiritus Sanctus , ut procedens Greg. Naziangonus Orat. 39. pag. 63o. IIvεὐ- αγιον ἀληhῶς το πνεύμα , προῖὸν μεν ἐκ του Πατ-ὸς, ουχ θικῶς δε οὐδε γὰρ γεννητῶς, ἀλλ' εκτορευτῶς Spiritus Sanctus verὸ Spiritus es , procedens quidem ex Patre, non tamen filiationis modo neque enim per generationem, jed per processionem. Pro verbo εκτορε os αι veteres Theologi etiam usurpant προερχε αι. Nazianzenus Orat. 36. pag. s . Niον του μεν αυαρχου Πατηρ . του δἐ ἀναρχως γονMἐττος 'Tιὸς, τῶ δε ἀγεννητως προελμιν τος, ἡ προὶ δντος, τὸ Πνευμα το αγιον. Proprium ejus, qui principii expers est,
nomen es Pater: ejus au em, qui citra ullum principium genitus est, Filius: illius denιque, qui citra generationem processit, aist progreditur, Spiritus jan Etas. Damal tenus, Orthod. fidei lib i. cap. 7. pag. 2o. Spiritum san
ctuin vocat δλαμιν ἐκ τἀ Πατρὸς προερχομένm, virtutem ex Patre prosectu rem. Ulurpant etiam , ut jam eXempla vidimus, προῖεναι. Greg. Na-Σianzenus Orat. 29. pag. 693. 'Amiεις οτι το Πνεύμα προiον ἐκ τἀ Πατρὸς, τὸ ωe μη πολυπραγμονει. Auris, Diritum S. ex PaIre procedere, modum an
xio ne perscruteris sudio. Cyrillus Alex. in Catena in cap. I 6. JOh. pag. 39s. 'Eτειδη ἐμέσιον μι τῶ T'ιω , πρόεισι οεορσxῶι καὶ δἰ αυτου. Crin Spiritus S. Filio sit conqubstantialis, ab ipso quoque, modo Deo congruenti, procedit. a. Ipsam de Processione Spiritus Sanni hisoriam , quatenus illa ex antiquitate Ecclesiastica haberi potest. Hic duo praecipue veniunt notanda. i. suidam volunt , processionem Spiritys Sancti non ex Patre tantum, sed etiam ex Filio, a Constantinopolitanis Fan ibus S mbolo huic fui e insier-
tam , cujus illi verba sic reserunt: Πιτεύομsν εἰς τὸ Πυευμα τὸ αγρο , τό κύ- μου, τὸ ζωοποιὸν , τὸ ἐκ τοὐ Πατρὸς καὶ τοὐ 'Τιού ἐκπορευομυου. Credimus in Spiritum Sanctum, Dominum, auctorem vitae, ex Patre Filioque procedentem. An vero haec assertio vera sit, paucis vidcamus.
a Processio Spiritus Sancti ex Filio SImbolo Constantinopolitana non fuisadjecta a Synodo Constantinopolisana. Patet hoc ex bymbolo capite primo proposito : patet etiam ex Epist. r. Photii , qui , Symbolum istud
proponens , sic loquitur: Πις'εύω εἰς τὸ Πνευμα τὸ ἄγον , - το ἐκ του Πα-