장음표시 사용
341쪽
τρὸς ἐκπορευ μενον. idem , Epist, a. id maxime agit , ut probet, istud, Tilisque . a Latinis fuisse adiectum. Eodem concedunt etiam alii scriptores Graeci. Nempe aegre serebant Gricci, quod , cum in Symbolo Constantinopolitano , anno Domini δη l. edito . hoc tantum audiretur, το εκ του Πατρὸς ἐκπορευ μενον , apud Latinos in illius Symboli recitatione pronunciarctur , ex Patre Filioque. De quo sic Photius, Epith. a. pag. st . postquam aliquot Ecclesiae Latinae errores enarrasset : 'Λλλα γὰρ stis
sis ianium peccare inducti sunt, sed in ipsam impietatis coronidem , s quae
est , devenerunt. Praeter enim memoratas absurditates , sanctum sacrum Smbolum . quod ab omnibus orcumeoicorum Concitiorum calculis con matur, oim oblinei invictam, sensus spuriis, ces verbis adulterinis, quae jumma fuit ipsorum audacia , conabantur adulterare. O machinationes diabolicas I Spiritum Sanctum novo more comminiscebantur non ex Iolo Patre , sed etiam ex Filio procedere. Etsi autem Verum sit, quod addebatur a Latinis, addi tamen communi omnium Symbolo non licebat. Nam qui addit, vel falsus testis fit formulae catholicae , vel se νομοθέτην facit. Alii illud , Filioque , temporibus Damasi , a Concilio Romano , additum fuisse contendunt. Et c est lententia Alexit Aristini , reserente Cl. Vossio de Symbolis , in opere , quod inscribitur , Συvοττικὰς των ὀλων καν ν- τῶs
xικων. At etiam hoc a vcro allenum : id enim si esset, rem tanti momenti non tacuisset Theodoretus in historia sua, ubi lib. p. cap. 9 & io. pag. 7i . & leqq. Concilii Constantinopolitani ad Damasum , & Damasi ad Concilium literas refert. Aliorum sententias de hac additione vide apud Cl. Vositum, Dissertat. 3. de tribus Symbolis. b. A quo illud , Filioque . si additum. El. V ossius , Dissertat 3 de Symbolis , thesi i. & aliquot sequentibus , probat . id factum ei se a Sergio tertio, Pontifice Romano, Christophori successore. Argumenta apud ipsum videri possunt. a. olim ne inter ipsos quidem Graecos de hac quaestione convenit. a. Alii enim proce sonem Spiriιuι Sancti ex Filio non relliciebant, v
342쪽
NICAENM CONSTANTINOPOLITANI. CAp. XIV.
rum thes Latinorum haud obscure ausipulabantur. Omitto Gennadium Scholarium , Episcop. Conitantinos'. qui in Dial. Cum Turca : Ουνωο d
ρεύεται το Πνε α το αγιον Sic Deus o Pater gignit Filium , Verbam Jum,f, ex Patre Filisque procedit Spiritus Sanctus omitto etiam Symbolum Athanasii , in quo: To IIvευμα τὸ αγιοv απὸ του IΠατρος , κaι του T'ιου ἐκπορευ. τόν. Spiritus Sanctus, a Patre U Iilio procedens s quia de ejus editione disputatur. Minus suspectus Cyrillus Alexand. in Epistola , quam nomine Synodi Alexandrinae ad Nestorium scripsit , & habetur in Actis Concilii Ephesint: ubi, pag. 8 i. haec leguntur: Πνε α γαρ ἀλ-ίας ἀυ - μαται καὶ ἔστι κριςος ἡ ἀλήθεια' και προχεῖται παρ ἀυτου , καθάπερ ἀμέλει καὶ ἐκ του suod καὶ Πατρις. Spiritus enim veriιatis nominatur Chrisus es veritas procedit ab ipsio , quemadmodum etiam a Deo S Patre. Et in Libello ad Theodosium , ibid. pag. 26. Ἐπολυων γὰρ ἀμαρτῶν τουαυτο προσκείμενον , τιν ἰδίη λοιπὸν καταχρίει πνευματι , οπερ ἐνίησι μεν αυτος, ῶς
εκ θεά Πατρὸς Λ γος , κaι ἐξ a ας ἡ- ἀναπηγάζει Φύσεως. Abyolvens enim a peccatis eum , qui se ei totum derit , proprio eum deinceps ungit spiritu . quem ipse quidem immittit, ut ex Deo Patre Verbum , ces ex propria natura in nos estiundit. Et Thesauri orat. 33. dicit Spiritum Sanctum ατο τῆe του
Σωτῆρος υτάρχειν ουσίας. ex Salvatoris essentia esse. Et mox : Σικὰν τοῦ Tιούσὸ Πνεύμα. Imago Filii Spiritus es Ibidem dicit, eum ἐκ τῆς Ουσίας του χρι- d φυσικῶς τροὶ ἔναι , ex essentia Christi procedere natura. Idem in Catenain Johannem , ad cap. 16. v si 3. pag. 39 . Πνεῖμα αληθείας ὀνομάζει ἡ Καεἴτη ἐαυτου αυτός γάρ ἐςιν ἡ αλήθεια ' οὐ γὰρ ἁλλότριον τῆς ίσιας του μονογενῆς τὸ ἄγων νοεῖται πνευμα, Πόεισι δε φυσικως εξ αὐτῆς. Spiritum veritatis appellat,
ut suum Agnificet: ipse enim est veritas. Spiritus namque sanctus nullo modo ab unigeniti subsantia alienus intelligitur, sed ex ea naturaliter procedit. Epiphanius in Ancorato : Πνευμα γὸρ θεά καὶ Πνευμα Πατρος , καὶ Πνεωκπιοῖ, ἐκ τg Πατρ)ς καὶ τού T'ιου. Spiritus enim Dei S ritus Patris NSpiritus Filii, ex Patre N Filio. Ibid. pag. 433. ubi de Anania & Sarphira : 'Αρα θιος ἐκ Πατρὸς καὶ τιου το Πνεὐμα, ω ἐψεύσαντο οἱ ἀπὸ τῶ τιμήματος νοσφισάμενοι. Itaque Deus ex Patre N Filio Spiritus Sanctus , cui mentiti sunt, qui interverterunt ex precio. Epiphanius, limesi 'A.ὶ γὰρ
sos Πατρὶ καὶ T'ι . Semper enim Spiritus ex PaIre procedit, is Filio a ripis o non es alienas a Patre U Filio , sed ex eadem essentia , ex eadem deitates isiligod by Corale
343쪽
tate . ex Patre Filio . cum Tatre U Filio. Et haeresi 69. pag. 3 et t.
Πνεύμα γὰρ χριςῆ , IIvεὐμα II ατρ)ι ἐκπορευόμενον , καὶ του T'ιού λαμβανον. Spiritus enim Chrim, Spiritus ex Patre procedens, ces de Filio accipiens. Locutio , καὶ του - λαμβανον , satis frequens apud eundem auctorem : d sumta ex sola. i6: i , i s. ubi Christus bis de Spiritu Sancto . ἐκ es ἐμῶλήιεται, de meo accipiet. In cujus locutionis explicatione duae maxime sunt veterum sentcntiae. Alii enim το τῆς γνασεως και του θελήματος ἶσον hac locutione significari volunt. Ita Chrylostomus Homil. 78. in Joh. pag. 88i. Ἐκ τού ἐμοὐ λῆιεται, τουτλιν , απερ αν εἶπον ἐγώ , ταύτα κακεῖνος ἐρεῖ. De meo accipiet, id est, quae cgo dixi , eadem ipse quoque dicet. Et mox: Ἐκ τού ἐμου, ἐξ οῦν εγω ο a , ἐκ τῆK ἐμῆς γνάσεως μια γὰρ ἐμοὐ και τούκνεύματος γνῶσις De meo , ex iis , quar Uostio , ex mea cognitione e unamum es mea b spiritas cognitio. Vide etiam Theophylactum in Johan
nem , pag. 79o. Metrophanes in Conscis. Eccles. Orientalis, cap. r.
σὰ ἔξω ενἐργειαν. Llud , ipse de meo accipict , i e summus magister noster jam explicavit , quando satis alecit, Et annunciabit vobis, tantum non dicens: Non ego alia annunciati vobis . N alia ille annuntiabit , sed eadem quae ego , etiam ille annunciabit: quae enim Pater mihi dixit , ex bis etiam Spiritus sanctus sumet c, annuuciabit vobis: demonstrans smul etiam per hiecitra contradictionem, communem esse consubsautialis Crinisatis ad extra ope rationem. Ad τρόπον ζ τὰ ξεως Spiritus Sancti alii haec verba retulerunt. Loca cx Epiphanio jam attulimus. Subjicimus hic alia. Cyrillus A lexandr. in Catena in cap i 6. Joh. pag. 39s de Spiritu Sancto sic scri
ea . Cum Fiιio sit consubstantialis, ab istyo quoque , Deo congruenti modo, prooedit, , per ipsum perfectissimam in omnibus operandi vim atque essicaciis ratem habet a propterea dixit, Quia de meo accipiet. Perspicue imprimis i cm proponit Apolinarius in eadem Calena , pag 396. 'Eις ἐμῆυ λαι
ficacisas atque docili ina in meam cedet gloriam , quoviam a me Spiritus procedit. Diuitigod by oste
344쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. XIV. 313
cedit. Ticens auIem , a me , Ignisco etiam a Patre 3 Pat=is enim eriam mea sunt. Postea illud , ἐκ τού ἐμοὐ λήψεται , negat de cognitione esse
accipiendum , tandemque concludit, φαντὶ του λεγεnν , ολου παρ ἐαυτουτο πνεύμα ὀρμῖσθαι, εοκμε το, ἐκ τἀ ἐμού λήιεται. Pro eo Daque quod diceret . totum a se spiritum promanare , ait , Ille de meo accipiet. Patres Latini . qui processionem ex Filio subinde inculcant, huc quoque con- Cedunt. Hilarius, lib. 8. de Trinitate: A Filio accipit, qui N ab eo mittiIur, set a Patre procedit: S interrogo , utrum id isumst a Filio accipere . quod a Patre procedere. Muod si nihil distierre orederetur inter accipere a Filio , cst a Patre procedere , certe id ipsum atque unum esse exsimabitur , a Filio accipere, quod sit accipere a Patre. Ipse enim Dominus ais, Quoniam de meo accipiet , & an nunciabit vobis. Fulgentius lib. 7. contra Fab. apud Theouulphum de Spiritu Sancto: De Filio erro accepit,ta omnia quae habet Pater Filii sunt, quae Spiritus S. accepit s quia non de solo Filio . sed/mul de utroque procedit. Nonnus in sua Daraphras itidem de Processione intellexit verba, εκ του ἐμου ληιετια, sed cum processionem Spiritus S. ex Filio negaret, illud, εκ τοὐ rusi, temerario ausu mutavit, Pro eo ponendo, ἐκ τού Πατρ ς. Sic enim us I 4. παραφράζει.
Ουτος ἰων παρὰ Πατρος , ἀγυιάσει με γεραί- πιττι κεν η τεροιο δεδεγμένος εκ γενετῆρος, ' δε συμμισγέεσσι προοια θέσωτα φαίνει,
JLie exiens a Patre, exsultabit me honorans: Quia nosro recipiens a Patre Vobis promiscuis tempus praeoccupantia oracula ostendet
Propter quod vobis dixi, quod divino a Patre
345쪽
brosius de Spiritu S. cap. io. Spiritus quoque sanctus cum procedit a PaIreta Filio , non separatur a Patre , non separatur a Filio. Id. de Symb. cap. 3. Spiritus autem sanctus verὸ spiritus est procedens quidem is Patre NFilio: sed ison es ipse Filiui, quia non generatur s neque Pater , quia procedit ab utroque. Augustinus de Trinitate lib. . Non possumus dicere, quod Spiritus S. tis Filio non procedat, neque enim frusra Spiritus G Patris NF lii Spiritus dicitur. Alia Patrum testimonia , quibus processio Spiritus Sancti ex Filio probatur , collegit Bellarminus lib. 2. de Chri lio , c. 2s. Montacutius ad Epist. 2. Photii. & alii. a. Alii processionem Spiritus Sancti ex Filio constanter negant. Theodoretus in reprehensione iet. capitum Cyrilli , Anathemar. 9. pag. 7I8. sententiam de processione ex Filio aperte damnat . Iδιον τὸ πνεῖμα τοὐπιού,
Πνεῖμα, δέ τοὐ IIaτρα ἐκπορευεται Proprium spiritum Filii, squidem ut eis em cum eo naturae , S ex Patre procedentem dixit Cyrillus, simul constebimur , ta tanquam piam suscipiemus zocem. Si vero , tanquam ex Filio, aut per Filium exsistentiam habeat, hoc ut blasphemum N impium rese- ciemus. Credemus enim Domino dicenti : Spiritus, qui ex Patre procedit. In his magna est ἀμετρια τῆς ἀνθολκῆς, & , nonnisi pervcrso quodam contra Cyrillum commotus Zelo , negat dicendum esse δι' T οὐ. Nam illud δια τού T'ιοῖ expresse posuit Basilius lib. s. Contra Eunomium , cap. II. pag. Iao. Δια τί μὴ το Πνεύμα υιὸς τῶ υιού, δτι ob διά τὸ μη εἶνati ἐκ θεῆ δι' υιού. 4λλ' La ἡ Πιὰς μὴ νομώκου πλῆθος ατεipis. Cur Spiritus non dicitur Filius Filii' Non quia non est ex Deo per Filium , sed ne Trinitas infrita putetur mustitudo. Et Damascenus lib. I. Orthod. fidei, cap. I s. pag. ss. Καὶ Υιοὐδενὶ Πνεῖμα , οὐκ ἁι ἐξ αυτοs. ἀλλ' aec π αυτού ἐκ τοὐ Πατρὸς ἐκτομ μνον μονος γαρ αἴτιος ὁ Πατηρ. Sed N Filii Spiritus es , non tanquam ex ipse , sed
tanquam per imum ex Patre procedens. Solus enim Tater caussa est. Processionem Spiritus S. ex Filio variis refutare conatur argumentis Photius, Epith. 2. ubi vide. Damascentis lib. I. Orthod. sd. Cap. II. pag. 43. Π Πνε α τὸ αγιον, καὶ ἐκ τοὐ Πατρὸς λἐγομεν, καὶ Πνεῖ IIατρος ἐνομάζομεν. Εκ τῆ νιῶ δε τὸ Πνεύμα οὐ λi, - , IIνεῖμα δε T'ιοὐ ὀνομάζομει Spiritum
Sanctum N ex Patre dicimus , o Spiritum PaIris nominamus. Ex Filio autem Spiritum S non dicimus, sed Spiritum Filii nominamus. Atque haec opinio apud Graecos latissime pervagata est , dc schismati inter Latinam
346쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLlTANI. CAp. XIV. 3 is
&. Graecam Ecclesiam occasionem dedit . quod in Concilio Florentino tolli non potuit ; ut patet ex ejus historia , sedi. 7. cap. 6. Eandem opinionem Graxi etiamnum mordicus defendunt, ut pluribus docet Metrophanes Critopulus in Confess. Eccles. Orientalis, pag. ia. & sequenti. bus. Sed , cum fateantur Grarui, Spiritum S. esse Spiritum non tantum Patris, sed etiam Filii sive Christi, & eandem habere essentiam, divinitatem, majestatem, imperium, cum Patre & Filio, &accipere a Filio, & porro sic non loqui a semetipso, &, quod cum mittat Filius a
Patre ; imo per εμδωνιν significaverit te cum donaturum . Joh. 2o: 22. undc Damascenus lib. i. Orthod. fid. cap. 3I. Colligit, δἰ Tιού τε πρῶ- σθαι καὶ ιλεταδίδοσθαι ἡ- , eum per Filium manifesara , nobis dari: quid caussae potest esie . quare non dicatur ἐκ τῆ πιοῖ εκτορευε , Ται Z Nam , quemadmodum ipsum nomen set Aius , consignificat το γεννητῶς ἐκπορεύεσθαι εκ τῆ Πατρὸς, ita nomen Πνῶμα ex se ἐκτιρευσίν τινα signi ficat ex eo, cujus ΓIνεῖμα dicitur Φυσικλ. Vide de hac controversia Theologos Orthodoxos; imprimis summam Theologiae Cl. Cocc i, cap. I 2. &Horn-beckii summam Controversiarum lib. II. e. To συι Πατρὶ καὶ 'Tιν συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον. De his jam lassicienter actum cap. 3. num. II. 2.3. sub lit . a & β. ζ. Tο- διὰ τῶν προφητει. Fatentur Symboli hujus auctores.
Spiritum S. per Prophetas esse locutum. Hinc, juxta Basilium M. in c. g.
ρευαν το μἐλλον. Propheta est , qui per Spiritus ancti revelationem quod faturum est praenunciat. Huc facit , quod Eusebius , Demonitiat. Evang.
lib. s. pag ι32. vult, Προοήτην dici ταρα τὸ προφαίνειν καὶ τροΦωretis ἐν ab. τῶ το θεῖον Πνεῖμα , μἡ μόνον τὰ παρόντα , ἀλλα καὶ τῶν μελλοντων ἀλήμ καὶ
ἀκριβῆ γνῶσιν , is verbo τροφαίνω , portendo, significo : quod divinus Spiri- rus per ipsum palam faciat V prius patefaciat non tantum praesentia, sed etiam
futurorum veram ces accuratam cogniIionem. Sed τροφήτης potius dictus a πρ φημι, hoc est, profari, ut cum Ulpiano loquar, cui profari cst praedicere. Lyranus in cap. 22. Numeror. Propheta dicitur quas procul fans. Tanta fuit seculi , quo vixit, ignorantia. Spiritum S. per Prophetas locutum esse , clariora adhuc sunt testimonia. Omni exceptione majus est illud Apostoli Petri, χ. Epist. cap. i: Li. οὐ γαρ hελήματι ἀνθράτου ita
347쪽
Theophilus lib. 2. ad Autolycum , pag 2s2. 'Prophetas vocat ossi ἀνθρώπους , πιευματοQόρους πνεύματος λγ. , Dei homines, Spiritu sancto a res. Eodem sensu Prometae vocantur θεοφόροι , S dicuntur θεο ρεισθαι. Theodoretus, θεραπευτ. Serm. lo. Pag. Iqq. Jesu iam Vocat θεοῖορον ανδρα, divinum , Deo plenum virum, quia a Spiritu sancto actus futura praedixit. Et Basilius Caesar. sub finem Orat . in Famem & siccitatem, pag. i9. θεοῖο- ραήμνη προοητεία. interpres: Prometica verba , quae ad animam rota referri videntur. Minus convenienter. Eit potius prophetia , leu praedictis , instinctu, divino a tu prolata ἰ idem quod θεότνευτος τροQητεία. Justinus M. Apol. 2. pag s. Καὶ παλιν d abτὸς προ*ήτης Nσαίας θεοφορούμενος τιρ πνεύματι τῶ πρMητικῶ . ε s. Et rursus idem Propheta Iesaias , Spiritu prophetico assatus incitatus, aixit. Apud cundem in Cohortat. ad
Graecos, legimus. Prophetas ea nobis annuncia e , α τὸ αγιου , ἀυτους κατελεου πνεῖμα , τῖς τήν αληθῆ θεοσἐβειαν μαι θήγειν βουλομενους δι' αυτῶν διδάσκειν
προέρηται , descendens in eos Diritus junctus, religionem veram discere volentes , per illos docendos esse saluerit. Et in Dialogo cum Tryphone,
pag. 22 . 'Eγένοντό τινες προ πολλῶ πειου , παντ- τουτωv ταν νομιζομεν- Qιλοσό*ων ταλαιοτερω, μακάριοι. καὶ ὁ καιοι. καὶ θεοδιλεμοῦ , 'ειν πνεύματι λαλήσαου. τες, και τὰν μέλλοντα θεσπίσαντες , α δὴ νει γίνεται. Προῖἡτας δ. αὐτολ καλου. σιν οὐ τοι μόνοι το ἀληθες καὶ εἶδον και εξεῖτον ἀ-ρώποις, μήτ εὐλαβηθέντε. , μήτε δυσωπMἐντες τινὰ , μὴ ἡττημένοι ὁ ξης, ἀλλα μι- ταύτα εἰποντες α ηκουσαν και αεἶδον. αγ- πληρωθεντες πνεύματι. Eoiterunt quidam ante multa tempora,
omnibus sis, qui pro talibus habiti sunt. Philosophis longe vetustiores, beari , justi, Dei amantes . Deoque Us chari homines , divini Spiritus a iuIoquentes, o futura vaticinantes , quae nunc fiunt: eos autem Prophetat vocant. Hi sis quod verum est viderunt, bi hominibus renunciarunt; neque observantes neque metuentes quenquam, neque gloriae cupiditate victi. Ea quippe duntaxat sunt prolocuti , quae' audiverunt viderunt, Spiritu sancto repleri. Chrysostomus in Psal. . dicit, Prophetas θεοπιεύτους γενομενους,
οὐδόν οἰκοθcu διαλαφῆναι ἡμῖν, ἀλλ' ἀπὸ τῆώ θείας ε κείνης καὶ ὐπερουραίου χαριτος ἐμωτνευσθἐντας, divinitus assatos, nihil desuo nobiscum esse locutos, sedis diuina illa o caelesti gratia insatos.
Atque haec omnia . quae hactenus Patres Constantinopolitani de Spiritu sancto sunt professi, eo tendunt , ut agnoscamus. illum elle verum Deum, Patri & Filio ἐμοέσιμ. Patres Nicaeni tantum profitebantur, se credere in Spiritum sanctum ρ, Mi picta , ut inquit Basilius, Epist. 6o.
pag. 836. τον τοι τοὐ ὰγιου πνεύματος λήγον relinquentes , ουπω τίτε τῶν πνευ
348쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. X V. 3i
ματομάχων φανέντων. Licet enim Arius, Spiritum lanctum meram e se creaturam asseruerit , de Filio tamen potissimum litem m. ehar. Interim tamen & ante, dc post Concilium Nicaenum fuerunt. qui ripiritus sancti Deitatem impie oppugnabant: quorum catalogum lubjicere, eorumque simul impietatem rcsurare non lacris ὰπροσδιο, υσω. . Simon Magus di, a quo dicti sunt Simoniani , de quibus Augustinus lib. de Haeretibus, cap ι. ali cruit, Spiritum sanctum nomeu esse non essentiae , seu personae , sed ἐνεργείας tantum G virtutis. L e eo , S ejus asIcclis, Nazianzenus Orat. 37. pag. 9s. 'Evἐργειαs το Πνελα τ, ἀγιον oriλα- ρου. Existimabant, SpiriIum Ianctum esse vim quandam ω virtutem Paulus Samosatenus , ut refert Leontius de Sectis, act. g. pag 436. Πνεω ἔλεγε την ἐτι*οιτήσασαν χάριν τοῖς ἀπος λοις. SpiriIum dicebat gratiam , quα super Apostolos venit. Hodierni ctiam Samo areniani tuuntur , Spiritum sanctum non esse verum Οὐσάμενον , seu personam a Patre & Filio secum
dum hypostalin dili metam , sed esse tantism in Deo per modum qualitatis, seu attributi. At Spiritum sanctum non e sic χάρισμα vel ευέργειαν. id est, motum N actionem , qua Deus cssicaciter agit in animis clactorum , docet Apostolus i. Corinth. ia: ι I. ubi Spiritum sanctum , δοτῆρα εαων , manifelle a donis ipsis distinguit, πάντα δε ταύτα ευεργει το ευ καὶ τὸ αυτήΠνῶμα. Omnia autem haec operatur unus idem Spiritus. Ἐνεργεῖ, non ἐνεργεῖται. Hoc observat ad hunc locum Theophylactus, pag. 263'. Oba ἐνεργεῆται, ἀλλ', ἐνεργεῖ , ωσπερ καὶ ὀ Πατήρ. Non e itur , sed operatur . aeque ac Pater. Et Nazianzenu S Orat. 37. pag. s 96 Tι ενέργεια , ἐνεργη-
haud dubie, non agete simulque, ut actus fuerit, de ei. Et modi quippe es actus natura. uist ergo , ut agat ipse , atque haec , illa dicat . Usegreget, o contrifctur, o ad iram incitetur , , quaecunque rei motu agi-σatae perspicuὸ sunt, non autem motionis ipsius y Atque inde jam colligit, Spiritum sanctum ei te ὐ ζαμεν . Origenes ad Joh. 3: 8. pag 9o, 9 i. in
Catena in Johannem : Πνεύμα λου θελει , πνεῖ. Σημαίνει δε τοὐτε καὶ E σίαν εἶναι τὸ Πυλμα. Ob γὰρ, ὰς τινες ο οπται. ενέργεια ἐςι θεου. οὐκ εχον κατ' aυτοῖς Oxάρξεως ἰδιότητα. Καὶ ὀ Ἀκκολος δἰ ἀπαριθμησάμενος τὰ τοὐ πνευματος χαρίσματα , ἐπήνεγκε ευθύς' Tαῖτα δε ενεργεῖ το ει και τὸ αὐτο Πνεῖμα , διαιροῖν βίον ἐκώ- κακὸς βούλεται. Ἐι δὲ θελει, και ενεργεῖ, καὶ διαιρεῖ ουσία γιλ ωιν ἐνεργητικη ἀλλ'
οὐκ ενεργεια. Spiritus ubi vult, spirat. Signiscat autem hoc, Spiritum quo-
349쪽
que esse substantiam ἰ non enim , ut quidam autumant, virtus quaedam sim
operatio Dei est , quae , secundum illos , per se minimὸ subsistat. Nam taam rius , postquam Spiritus jancti dona enumer et, satim subjunxit :Hae C autem Omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singu Iis prout vult. Si autem vult, V operatur , sdividit, est utique jub- flantia esctrix , sed non virtus vel operatio. Huc reserri possunt, quaeiscunque hactenus de Spiritu sancto sunt dicta. Si enim in eum credendum,s est Dominus , s vivificat S regenera , s ex Patre ces Filio procedit, ssistit eum Patre 9 Filio est adorandus ces glorifcandus , s per Prophetas est
locutus, non est ἐνέργεια vel χάρισμα, sed verum o αμνον. Conser, quae cap. 3. num .ll. 2. ad probandam SS. Trinitatem , allata sunt. 1. Quidam Spiritum S servum vel misisrum Dei esse dixerunt. Id fecit Macedonius , de quo Photius Epist. l. pag. 6 'Eις δούλους καὶ ὐτηρέτας
τιis δεστοτικὴν κaι οπερκειμένην πιο Πνεύματος συνέταττε κυριότητα. Spiritus
dominium supremum tu principatum excellentem ad servilem cessubjectiliam redigebat conditionem. SoZomenus de eodem, lib ψ. cap. 27. pag. y9. b. affirmat, quod Spiritum sanctum vocaveriς διάκονον καὶ ὐπηρέτην , miniserumces servum. Teliatur etiam Palladius apud Epiphanium, pag. 469. quoiadam dixiste , μὴ δεῖν το αγιον Πνε a τῆ θεότητι καὶ τῆ κυριξ πι συνδοξαισθαι, ἀλλ' D υπηρετου καὶ ἀσπόλου τετά αι σχήματι, non esse gloriscandum Spiritum sanctum cum Deo ac Domino , Ied eum in misi i ac legati gradu locatum esse. De iisdem Caesiarius quaest a. pag 8. Quidam Πνε α ἐυ ὐτηρέτου καὶ dxκόλου τμαξαν. Sed horum insaniam egregie refutant illa Chryso. stomi, Homil. 62. t. 6. Πως αὐτὸ δούλον , t ελευθεροι ἔ οὐκ ἡκου-ας Παύλeυ λέ- γοωrοι' o' γαρ viμος τῶ πνεύματος τῆς ζωῆς , εν πις. Ἱησού ἡλευθέρωσι M Eiισοῖ v μου τῆς αμαρτίας καὶ τοὐ θανάτου ἱ ἐλευθεροῖ το Πνεῖμα τους δούλους , τὸ μηἔχει ἐν τῆ ψύσει τρο ελε εφων 3 Ruomodo ille servus es, qui in libertatem is dilui' Non audivisi Paulum dicentem: Lex enim Spiritus vitae, in Christo Jelu ljberavit me a lege peccati & mortis Z Nam Spiritus, qui in Ja iura tibertatem non habet, servos in libertatem vendi I 8 Basi l ius, Epist. i i. dicit , Spiritum sanctum non posse vocari δοῖλον . οτι δια τά βαττὼ σματος ἐλευθεροῆ ημῶς τῆς δουλείας, quia nos per baptismum is servitur e liberet. Vide ibidem plura pag. 933. Est vero haec haeresis assinis sequenti. Nec hos haereticos illud juvat , quod Spiritus sanctus mitti dicitur ; unde Aiatius & Eunomius Filii mittendarium eum vocabant, ut testatur Rufinus in Exposit. Symboli: & Chrysostomus Homil. 72. t. 6. Tῆν ἁτπολην τῶΠδεύματοι ο κωτικος eis Θριν λαμβάνει, Missonem Spiritus , haereticus contuis meliam
350쪽
NICAENO CONSTANTINOPOLITANI. CAP. XIV. 3i 9
meliam interpretatur: nec enim Spiritus mittitur, sed dona ejus conseruntur electis. Sic ibidem Chryloltomus : G θεὸς ἐξέχεε τὸ Πνεῖμα αυτου,
ηγουν τῆν δωρεὰν του ἁγιου Πνεύματος' θει ς ουκ ἐκχεῖται, ἀλλ' ἡ δωρεά. Deus
effudit Spiritum suum . id est, donum Spiritus Iancti. Divinitas non est uditur, sed donam. Balilius Caesar. circa finem Orat. 1 f. pag soa Π Πνεύ-
μα ου λειτουργικῶς δ.αγονεῖ τὰς δωρεὰς , ἀλλ' αυθευτικῶς διαιρεῖ τα χαρίσματα διαιρεPγάρ , o ιν , sita ἐκάς. καθὼς βούλεται' ἀποτίλλεται μεv οἰκονομικῶς , ἐνεργει δεαὐταουσίως. Spiritus non ministri instar dona diseribuit, sed dominica potestate charismata dividit. Dividit enim , inquit Apostolus, privatim singulis , sicut vult. Mittitur quidem per modum dispensationis , sed operatur
3. Alii Spiritum sanctum κτίσμα , creaturam esse blasphemarunt. Eorum antesignanus erat Arius di Ariani, de quibus Gregorius Presbyter invita Greg. Naziangeni, κτίσμα το αγιον Πνευμα ἔλεγον, dicebant, Spiritum sanctum esse creaturam. Epiphanius haereti 60. pag. 332. & haeresi 76. - pag. 389. G ἄγιον Πνεῖμα κτίσμα κτίσματός φασιν εἶναι. Spiritum sanctum dicunt esse creaturam creatur : volebant nempe, eum a Filio , quem itidem creaturam dicebant , creatum esse. Ex infelici Arii spiritu multi post Concilium Nicaenum rami pullularunt. Ortus est Eunomius: is, ut ait Basilius , lib. r. contra Eunomium , negavit Spiritum sanctum esse αύτοσί του , & contra impie assirmavit, cum Filii esse δημιούργημα. De eodem Theodoretus, haeret. fab. lib. l. cap. 3. pag. 236. Tὸ ἀγιον Πνεύμαπρὸ των δελ- καρὰ του Tιου δημιουργηθῆναι ποιημάτων Mησε. Spiritum sanctum ante alia opera a Filio creatum esse dixit. Idem, Hiit. Ecclei. lib. sα. tr. de Arianis & Eunomianis in Consessione Damasi dicit. Τὸ ἀγιον Πνεῖμακτίσμα εἶναι διῖσχυρίζονται. Assirmant , Spiritum sanctum esse creaturam. Ortus etiam est Macedonius , de quo sub numero praecedenti, Arianae factionis opera ad Ecclesiae Constantinopolitanae ledem evectus. Hic,
omista disputatione τοὶ τού ωοουσίου Patris re Filii . Spiritus sancti deitatem
oppugnavit. De eo Socrates Hist. Eccles. lib. 2. cap. 4s. pag. My. a. Τὸ ἄγιον Πνε α συναναλαβεῖν εἰς την θεολογίαν τῆς Πιήδος ἐξέκλινε. Renuit Spiritum sanctum recipere smul ad Theologi am Trinitatis, hoc est, noluit confiteri , illum esse verum Deum. Et Paulus, Episcopus Constantinop. in Biblioth. Photii, Cod 21 . pag. I 42t G παναγιον Πνεῖμα παντελ- ἀλλότριου τῆς θει τορ εβλασφήμει. Sancti um Spiritum omnino is disinitate alienum esse blasphemabat. Greg. Nymenus Orat. 2. t. 2. pag. 32. Macedonias κτῶσμα τὸ Πνεύμα τὸ ἀγιον ἔφασκε, Spiritum sanctum creaturam esse dixit.