Tusculanarum quaestionum Ciceronis ad M. Brutum libri 5. Cum scholiis Paulli Manutii

발행: 1570년

분량: 277페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

LIBER IIII. Irromittam, quibus maiorem natura concessit: quis aut de Gan3medis raptu dubitat, quid poeta elinGaut Mn intelligit, quid apud Euripidem fili quatur, o cupiat Laius3 quid deniet, homines d

ibissimi. s summi poete dese ipsis, o carminibus e ut cantibus' fortis Ῥtrix sua p. cognitus , quae de iuuenum umorescripsit Alcaeus Inam Anacreontis quidem tota poesis est amaro- . maxime Ῥero omnium stagra Ie amore Maeginum Ibicum, apparet ex scriptis. atq; horum omnium libidinosos esse amores videmus .philo sphisumus exorti, N auctore quidem nostro Platone , quem non iniuria Dicaearchus accusas; qiri amori auctoritatem tribueremus. Stoici Ῥero σsapientem amaturum esse dicunt: s amorem ipsum, conatum amicitie faciundς ex pulchritudinis specie definiunt. qui si quis estiti rerum nataexa sine solicitudine sine desiderio, sine cura, sine subirio,sit sane: Ῥacat enim omni libidine: bce autem de libidine oratio est n aut est aliquis amor, ut en certe, qui nihil absit, aut non muItum ab insania ; qualis in Leucadia est:

si quidem sit quisquam deus,cui ego sum cursevi id erat Deis omnibus curandum, quemadmodum hie frueretur Noluptate. ι, Heu me infelicem.

s, Sanus ne es,qui temere Iamentare'

212쪽

ptune inuoco, Vosq; adeo venti. mundum totum se ad amorem suum subleuanducolauersurum putast Venerem nam excludit, νι iniquam.

am quid ego te appellem Venus' eam prae libidine negat curare quidquam . quasi ero ipse non propter libidinem tanta flagitia, πfaciat, dicat. sic igitur lecto haec adbibenda curatio est,ut ei illud, quod cupiat, ostedatur qualeue, quam contemnendum, quam nihil sit omnino,quim facile vel abiunde,uel alio modo perfici, uel om uino negligi possit.adducendus est etia n

nunquam ad alia studia,solicitudines, curas, negocia .loca deniq; mutatione, tantuam aegroti non coualescetes , saepe curandus est. etiam nouo quodaamore veterem amarem tanquam clauo clauum eqciendum putant, maxime autem admonendus, quantus sit furor amoris . omnibus enim ex animi

perturbationibus est profecto nulla uehementior: Ῥt, si iam ipsa illa accusare nolis, stupra dico, σcorrupto las, I adulteria incesta de utq;,quora momuiunn accusabilis en turpitudo sed ut haec omittamus, perturbatio ipsa mentis in amore foeda per se est, ni ut illa prsteream, quae sunt furoris: baecina per sese quam babent lauitatem, quς, uidentur esse mediocrius

urrae,

Sustitiones, inimicitiae, induciae,

213쪽

LIAE , mr. 2 3nerum pax rursum . incerta bie si tu possules,, R ione certa facere, nihilo plus agas. , , si des operam ut cum ratione insanias. haec inconstantia, mutabilita'; mentis quem non ipsa prauitate deterreat' est otium illud , quod in omni perturbatione dicitur, demostrandum, nullum esse nisi opinobilem , nisi iudicio suscepta, nisi uoluntariam. etenim se naturalis an or isset, πσmarcnt omnes, s amarentur,s semper amarent, ita idem amarent, neq; alium pudor, alium cogitatio, alium satietas deterreret. Ira Nero quaquam diu perturbat animum, dubitationem infaniae non habet; cuius impulsu existit etiam inter fratres tale iurgium radiis homo te exuperauis unquam retium impudentia' χιis autem malitiate' notiti quaesequuntur.alterius enim ver bus intoν quentur inter fratres grauissime contumcliae: τι facile appareat Atrei filios esse, eius, qui meditatur poenam in fratrem nouam. Maior mihi moles, maius miRendum malum, ali illius acerbum cur contundam, o comprimam.qna igitur ba .erunt moles audi Th)estem ipsum: Impius hortatur me frater, Yt meos malis mirer

Manderem natos.

eorum uiscera apponit;quid est enim, quo no progrcdiatur eodem ira, quo furor' itaq; iratos pro

prie dicimus exisse de potestate, idis de consilio

214쪽

de ratione,de mente: horum enim potestas in t tum animum epe debet. his autem sunt Iubir bendi,in quos impetum conatur facere, dum se ipsi colligant quid est autem se ipsum colligere,nisi

dissipatas unimi partes rursum in silum locum cogereρὰ aut rogandi ,orandisiunt xl si quam ba hent πlciscendi vim,disscrant in temptis aliudvidestruescat ira. deseruescere autem certe signifi

cat ardorem animi invita ratione excitatum. ex

quo illud laudatur Arc tar : qui cum villico fa ctus esset iratior, quo te modo,inquit, accepissem, nisi iratus essem' ubi Iunt ergo ilii, qui iracundia viilem dicunt potest ῬIilis ese insaniatis naturalis est, an quidquam epe potest secundit natura, quod sit repugninte ratione ρ quo modo autem, si naturalis es et ira;aut alius alio magis iracundus esset;aut finem haberet prius,quam e siet Ῥlta, ulciscendi libido; aut quanquam paeniteret,quod fecisset per irae ut Alexandrum iugem videmus: qui cum interem et Cbtum familiarem suum, , ' a se manus ab linuit: tanta Ῥis suis poenitendi quibus cognitis,quis en qui dubitet, quin hic quoq; motus animi sit totus opinabilis , ac voluntarius ' quis enim dubitaris, quin aegrotationes animi,qualis est auaritia,gloriae cupiditas, ex eo, quod magni simctur ea res,ex qua animus tam rat, orianturρ unde intelligi debet . perturbations

quoq; omnem esie in opinione.et si fidentisa,id enfirma animi confisio, cientia quςda eR,N opinio grauis,non temere a sentisnmtus quos ess

215쪽

LIBER IIII. et s dentia expectati, o impendentis mali est syra

est expediatio bom, mali expectatione esie neces D est metum . di igitur metus, sic reliqua perturbationes sunt in malo. ergo 'ut costantia scientiae,sc perturbatio erroris eR. g autem natura dicnntur iracundi aut misericordes, aut inuidi, aut tale quid, ijsunt eiusmodi constituti,quasi mala valetudine animi sanabiles tamen: H Socretes dicitur , cum multa in conuentu vitia collegisiet in eu Zopyrus,cuise natura cuiusq; ex forma perspicere profitebatur,derisus est a caeteris.qui illa in Socrate: vitia non agnoscerent; ab ipso autem socrate

subleuaιus eR, cum illa sibi vilia inessesed ratione isse dele diu diceret.ergo ut optima quisq; ua Iesudine lectus,potest videri alius,ut natura, ad aliquem morbum procliuior: sic animus alius ad alia Nitia propensior. qui autem non natura, sed eulpa Ῥiliosi esse dicuntur, eorum πitia constans ex falsis opinionibus rerum bonaru, ac malaru,' ut sit alius ad alios motus perturbatione'; proeliuior.inueteratio autem ut in corporibus tarius depellitur,sic t animis quos perturbatio: citiusq; repentinus oculorum tumor sanatur, quam diuturna lippitudo depellitur.sed cognita iam causia perturbationum, quae omnes oriuntur ex iudiciis opinionum, S 'voluntatibus,sit iam huius dis utationis modus . scire autem nos oportet, cognitis ,

quoad pobsint ab homine cognosci, bonoru et maloris finibus,nihil a philosophia posie aut maius, aut utilius optari, quum bcc,qus a nobis hoc qua-

216쪽

et is 'TVS C.

triduo disputatasunt morte contempta ct dolore ad patiendum leuato, adiunximus sedatione aegritisdinis: qua nullum homiui maius malii est. est enim omnis animi perturbatio grauis est, nec multum dissert ab amentia: tamen ita cisteros cusnt in aliqua perturbatione aut metus , auι utitiae, aut cupiditatis , commotos modo, er perturbatos dicere solemus;at eos,qui se aegritudini dediderunt, miseros: Uscios, trumnosos, calamitosos. itaq; non fortuito faciam videtur, sed a te rasione propositum, ut seperatim de egritudine, o de caueris perturbationibus dii utaremus; in ea essenita fons miseriarum, ρο caput. sed N aegritudinis ,'reliquorum animi morborum una sanatio est, omnes opinabiles esse, ue voluntarios,eaq; resuscipi, quod ita redium esse videatur. hunc erroτem , quasi radicem omnium malorum, stirpitur philosopbisse exstracturam pollicetur. demus ergo nos huic excoledos.patiamurq; nos sanari: bis enim mallis insidentibus inon modo beati sed ne sani quidem esse possumus.aut igitur negemus quidquam ratione con cucum contra nihil sine rasis num collatione conflet, ab eas N boni, o beati 'volumus esse,omnia adiumenta, G auxilia petamus bene , beateq; Uvendi.

217쪽

M TVLLII CICERONIS

- TVSCVLANARV M

nem Iaciet Tusculanarum dissutationum: quo die en a nobis ea de re, quam tu ex omnibus ma

xime probas, disputatum: placere enim tibi admodum sensi ex eo libro , quem ad me accuratissime scripsisti, π ex multis sermonibus tuis, Uirtutem ad beata Uiuendum se ipsa este contentam quod etsi dissicile est probatu,pro pter tam uaria se tam multa tormenta Antunae: tala tamen est , ut elubrandum sit , quo facilius probetur: nihil est enim omniu, que in philosopia tractantur, quod grauius, magnificenciusq; dica

218쪽

1 3 TVSC. 2 VAE STtur. nam cum ea caussat impuleris eos,qui pridisiicte ad philosophiae studium contulerunt. Vt,ommbus rebus posthabitis, totos se in optimo viis statu exquirendo collocare: profecto spe beate uiueri tam D in eo studio cura, operaq;poquerunt.qudd si abi s inuentas perfecta irius est, ueh p dija beate viuedum in uiri re satis est: quis est, quino praeclare S ab illis posita, o a nobis suscepta opera philosophari arbitretur e sin autem virtus Iubieetasub varios, incertosq; easus famula fortutiae em nec tantaru viriu est, ut, e ipsa tueatur: ereor, ne non tam Nirtutis fiducia nitendum nobis ad spem beate uiuendi. quam vota facienda uideatur,equidem eos casus,in quibus me fortuna vehementer exercuiti mecum ipse considerans,huic incipio sententiae dissidere; interdit etia humani generis imbecillitate, frugalitateq; exstimescere: ereor enim ne natura, cu corpora nobis infirma dedisset, ijsq; ο morbos lassanctiles, s dolores in solerabiles adiunxisset, animos quoq; dederit σcorporu doloritas cogruentes, S separatim suis angoribus f molesti' implicatos . sed in hoc me ipse castigo, qudd ex aliorum, et ex nostra fortasse moli sile, no ex ipsa uirtute de uirtutis robore existimo:illa enim,si modo est ulla uirtus,qua dubitasione auunculus tuus Brute sustulit; omnia , quae cadere in homine possut, subter se habet; eaq; despiciens,casus contemnit humanos; culpaq; omniearens,praeter se ipsam nihil censet adse pertine-

remos autem omina aduersa tum uenientia metu

219쪽

origentes, tum maerore praesentia, rerum naturAssurim errorem nostrum damnare malumus .sed et huius esterorum vitiorum, peccatoriise

nostrorum omnis a philosepbia peteda correctio s. cuius insinum cum is primis temporibus aetatis nostra uoluntas ,studiumq, nos contulisset, his grauissimis casibus in eunde portum, ex quo eramus egres, magna iacitati tempestate cofugimuso uitae pbilosophia dux, o uirtutis indagatrix, expultrixq; uitiorum, quid non modo nos ed omnino uita hominum sine te esse potuisset'tu urbes peperi si e tu disputos homines inIocietatem Ῥitaeco uocasti tu eos inter se primo domicili', deinde

coniugijs tum liuerarum, et vocum communione iunxistis tu inventrix legum, tu magistra morum,

et disciplinae fuisti ad te cofugimus:d te opem petimus:tibi nos, ut antea magna ex parte, sic nunc penitus, totosq; tradimus. est autem unus Les bene, ex praeceptis tuis adlus, peccanti immortalitati anteponendus .cuius igitur potius opibus tamur,quam tuis 'quς ο uitae tranquillittatem largita nobis es, terrorem mortis sustulisti ut philosophia quidem, tantum abest, ut perinde , acti hominum est vita merita, laudetur, Ῥt d multis etiam Ῥisuperetur. vituperare quisquam Ῥitae parentem, O boc parricidio se inquinare audet e Nram impie ingratus esse.ut eam accuset, quam vereri deberet, etiam si minus percipere potuisset. sed, ut opinor,hic error , ο haec indoctorum arrin

220쪽

eere non possunt, nec eos, a quibus uita hominum

ill unti primo sit, fuisse pbilbsophos arbitrantur.

qua vi rem antiquissimam cum videamus, nomen tamen esse cositemur recens .nam sapientiam quidem ipsam quis negare potest no modo re esse antiquam, uerum etiam nomines quae diuinarum, humanarumq rerum, tum initiorum, caligari mo,

tum cuiusq; rci, cognitione hoc pulcherrimum nomen apud antiqnos assequebatur. itaq , s illos septem, qui a Graecis trotoi sapientes a nostrii et babebantur , τ nominabantur , s multis ante seculis Licurgum, cuius temporibus Homerus etiam fuisse ante hanc ,rbem conditam traditur, etiam heroicis aetatibus VHssem, o Vestorem accep reus s fuisse, s habitos esse sapientes. n vero Atlas sustinere csthm, nec Promotheus astixus Caucaso, nec stellatus Cepheus cli uxore,genero, flia traderetur, nisi caelestu diuina cognitio nomeeoru ad errorem fabula traduxis i. a quibus ducti deinceps omnes, qui in rerum contemplatione studia ponebat sapientes s habebantur,er nominaban tur: idq; eorum nomen usq; ad 'thagorae manavit aetatem, quem, ut scribit auditor Platonis Ponticus Heraclides , vir doctus in primis, Phliuntem ferunt uenisse, eumq; cu Leonte prin

cipe Phliasioru docte, et copiose disseruisse quida

cuius ingeniuῖ'eloquentiam tu admiratus esset Leon, quaesuisse ex eo qua maxime arte confideret: at illum, artem quidem se scire nulla,sed esse philosophum: admiratum Leontem nouitatem no

SEARCH

MENU NAVIGATION