Tusculanarum quaestionum Ciceronis ad M. Brutum libri 5. Cum scholiis Paulli Manutii

발행: 1570년

분량: 277페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

inter eos, S reliquos interesset: Iothagoram aurem respodisse, similem sibi uideri uitam hominu,

o mercatum eum, qui haberetur maximo ludo-m apparatu totius Graeciae celabritate i nam 'ut

illic alij corporibus exercitatis gloria, o nobilitatem coronς peterentialij emendi,aut vendenssi quae Hu, or lucro ducerentur, esiet autem quoddax enus eoru, idq; uel maxime igennu, g nec plausum, nec Iucrum quaererent, sed visendi caussa ue'. nirent,stud sese persticerent, quid ageretur, bquo modo; item nos quasi in mercatus quadam celebritate ex urbe aliqua, sic in hac uitam ex alia vita,et natura profectos, alios gloris seruire, alios pecuniae,raros esse quosdam, qui, caeteris omnibus pro nihilo babitis, rerum naturam studiose intuerentur:bosse appellaresapientia studiosior, id est

enim philosoboli et ut illic liberalissimu e siet ediare , nihil sibi acquirentemsic i uita longe ominibus studi s contemplation rerum, cognition praestare. nec uero Iothagoras nominissolu inuetor, sed rerum etiξ ipsarum amplificator fuit. quicum post hunc Phliasiumsermonem in Italia veni et, exornruit eam Graeciam.quae magna dicta

priuatim, O publice praestantissimis N in- itutis, eristibus. euius de disciplina aliud tepus fuerufortasse icendi sed ab antiqua philosophia

, qui Archelaum Anaxagorae Oiscipulum audierat, numeri motu , tractabantur, o unde omnia orirexitur, quo ue recederent:

222쪽

1gx ΤUS C. ludioseq; ab his siderum magnitudines, intervalla, cursus inquirebantur, er cuncta coelestia. Socrates aute primus pbilosopbiam deuocauit ἡ eurin urbibus collocauit, o in domos etiam introduxit, tu coegit de , ta, o moribus, rebusq; bonis, τ' quaerere. cuius multiplex ratio disputandi, rerumq; varietas, o ingeni, magnitudo, Platonis memoria, T litteris consecrata, plure genera essecit dissentientium philosophorum. equibus nos id potissmii confectati sumus, quo Socratem Uum arbitramur ; ut nostram ipsisentemna tegeremum,errore alios leuaremus, sy in omni

disputatione, quid egetsimillimum veri,quaereremus. quem morem cum Carneades acuti me, co,iosissimeq; tenuisset, fecimus erasiassaepe , c nuper in Tusculano, ut ad eam consuetudinem dii utaremus o quatridui quidem sermonem superioribus ad te perscriptum libris misimus: quinto autem die, cum eoiem in loco eoseissemus te est propositumi quo diθutaremus. A 'n mihi uidetur ad beare uiuendum fasis posse Virtute.

i. tberctile Bruto meo uideturi cuius ego iussicium,pace tua dixerim, longe antepono tuo . . dubito.nee id nunc agitur Ῥt illum quitum,ames: sed hoc, quia mibi dixi uideri, quale sit ψ do quo a te dispumari uola M. Vmpe negas ad beate uiuedum satis posse uirtutem ' λProrsus nego.M. Quid'ad recte,boneste, laudabiliteri postremo ad bene inuἴdii satis ne est praesidi r uirtuneA. certe sucis .M. Potes igitur, aut qui mala

223쪽

dua non eum miserum dicere;aul,quem benefateare, eum negare beate umere A. ad idni possim 'nam etiam in tormentis recte, boneste, laudabiliter, ter ob eam rem bene iunipotest, dum modo intelligas quid nunc dicam bene:dico enim, costanter,grauiter, apienter, fortiter. haec etiam iuequuleum conii clunetur, quo uita non aspirat beaQuid igitur Ia ue beata uita quaeso relinquitur extra ostium, limenq; carceris , cum constantia grauitas , fortitudo, DFientia, reliquaeshirtales rapitantur as tortorem , nullumse rein

sent necfupplicium,nec,los,reme . Tu si quides facturus, nquq alsiqua coquiras oportet ista memiἡime monent, no Diu qui, peruulgatasumsedisurio magis,quia, tanqua leuia quaeda uina nihil .alentia aqua, sic Stoicorum isti magis gustata uam potata detectis uelat chorus uirtuta se ei pluteum impositidius imagines confiitias ante oculo icsi amplissima dign' te, Mad eas cur perre ura, nec eas beata uitu a se disertas passura uiseaturicu tutem anicia ab ista plectura, imatiuitas i utriviunt ad rem. Derliatems tridu'M, oc nudum relinquitur , positi ne quis beatus et e quandiu torqueaturi quamobrem hoc me

quaeramus uirtutes aut noli mereri ne expostulent

224쪽

bus ipsis placet, conatem ire in equuleum retinet ipsa prudentia, negatq; et cum dolore, s cruciatu quidqua esie comune .M. Facile patior te isto modo agere: es iniquum est praescribere mihi te queadmodu a me disputari uelis. sed quaero, utrii aliquid actu superioribus diebus, an nita arburemur' A.Ahu uero,cy aliquantu quideM.

qui, si ita est profligata iam haec, is pene ad exitinnaducta quaestio est . . Do tandem modos

M. alia motus turbulenti, iactationesq; animorum incitais, s limpetu inconsiderato elatae , ra nem omne repelletes, uuae beatae nulla partem relinquun quis enim potest mortem aut dolorεm metuens, quoru aster usaepe adest, alterum semper impendet, esie non miseri quias idem quod plerunq; fit paupertatem, ignominiam, infamia timet si debilitatem, caecitate, si deniq;, quod non sngulis hominibus , sed potentibus populis saepe contingit, seruitutem: potest ea timens e sie quisquam beasus 'quid, qui no modo ea susur timet, kerum, etiam fert , sustinetq; praesentia ' adde eodem exilia, luctus,orbitates. qui rebul his fracius aegritudine eliditur , pqteil tandem esse non miserrimus 'quid ero illum, quem libidὶmburinflammatum, furentem videmus, omnia rabide appetetem cum in explebili cupiditate, suo que affluctius uoluptates undiq; hauriati eqgradu, ardentiusq/mentem non ne recte miserrimum dixerisρquids elatus ille leuitate, ilianiq; I xitia ep

225쪽

LT B V. 18s .ro miserior, quanto sibi uidetur beatior' ergo ut hi miseri, sic cotra illi beati, quos nulli metus terret, nullae aegritudines exeduti nullae libidines incitat, nullae futiles laetitiae exultantes languidis liquefaciunt uoluptatibus. Vt maris igitur tranquillitarintelligitur, nulla ne minima quidem aura fluctas commouente: sic anime quietus, placatus Raras cernitur , cum perturbatio nulla est , qua moveri queat- quod si est, qui uim fortunae, qui omnia humana, quaecunque accidere pos, i, tolerabilia ducas, ex quo nec timor cum nec angor attingat, idemq, ,si nihil concupiscat, nulla seratur animi inani uoluptate:quid eIl, cur is non beatas sit se haec uirtute esciuntur, quid est, cur virtus ipsa per se non liciat beatos ρA., qui alterum dici ion potest, quin f , qκi nil ut emanue: Ubil angantur, nihil concupiscant, nulla impotorti laetitia esserant , beati sint: itaque id tibi conc

do. alterum autem iam integrum non est supcrio

ribus enim disti lationibus lectum est , . care omni animi perturbatione sapientem .M. Nimirsi igitur confectu res est uidetur enim ad exitum ueniste quest- .Propemodum id quidem, M. Vel

runtamen matbematicorum ι te mat e non philosophoris imam geometrae cum aliqd docere uolunt; si quid Ad eam rem pertinetaeorum,quae an te docuerunt sid sumunt pro concesso, T proba illud modo explicant de quo a nihil scriptum est. philysophi quamcunque rem halent in mani-.bus,in eam, γα conueniunt congeriit omnia: cisi.

226쪽

TUS C. VAESΤ. alio loco dis utata sunt.quod ni ita esset, cursio eus, si esset quaesitum Iasis ne ad beate vivendum uirtus posset, multa diceret' cui satis esset respondere,se ante docuisse nihil bonu esse, nii quod honestum esset:hoc probato, eo equens esse, beata π,itam uirtute esie contentam: or quo modo hocst e seques illi te illud buic: ut, si beria usta uiris . te contenta sit, nisi honestum quod sit, nihil aliud sit bonum. ed tamen non agunt sic. nam ct de bo nesto, o desummo bonoseparasim Ibrisunt: σcum ex eo esciatur, satis magnam ἰ virtute albeate uiuendum ese uim is nihilo minus hoc agur

separasi proprης enim, o suis argumentis, stydmonitioimbus trucianda qu que res est, tanta praesertim: ue enim putes ullam in philosophis sodem emisticlariore ullumve esie philosiopbix promisium uberius,aut maius . nam quid profitetarodi' bonisperfecturum sie, qui legibus suis paata es,ut esset contra fortunam Iemper armatus, ut omnia praesidia haberet in se bene beateq; uturdi, ut esset; per denique bearus sed uidero, quid' ciat. taut per hoc ipsum magni aestimo, quod pollicetur. nam Xerxes quidem refertur omnibur praemiis dbnis . fortunae, noli equitatu, ηοn pede stribus eophr, noἡ nauium multitudine . non insinito polidore auri conteruus,praemuni prop. fuit,

carnou suit ciunt us i neque enim unquam fisieris iuueniet libido ' nos uellem praeviij o e posse

mus ri nobis bis id attulisiet se abde firmit

227쪽

L I B E V. Is erederemus.A. Vellem id qnidei sed habco patriuiu, quod requiram: ego enim a Dentior,eorum, quae posuisti alteri colequeus ese ut, quemadmo dum,si quod bouenum sit, id solum βι bonum, sequatur beatam ituam uirtute consici ; sic, si Vita beata in uirtute sit, nihil esse fusi uirtutem bonum. sed Brutus tuus auctore cer Aristone, a Antio-ebo nonsentit hoc:putat enim, etiam se sit bonum aliquod prster uirtutem.M QDd igitne s contradi

Brutum ne me dicturum putas 'A.Tu ero, ut uidetur: nam praefinire non est meum .M. ιid cis. que igitur consentaneum sit, alio loco. nam ista mihi N cnm Antiocho saepe , ita cum Aristone numper, cum Athenis Imperator apud eum diuersa rer,d esio fuit: mihi enim no uidebatur quisqua esse beatur posse , cum in malis e siet: in malis a rem sapientem esse posse. si esient,sia corpo ris, aut fortuna mala, dicebant haec, que scripsi etiam Antiochus locis pluribus, virtutem ipsam per se beatam uitam licere posie, neque tamen beat imam: deinde ex maiore parte plerasq; res nominata etiam si qua pars abesset; Ῥt vires, Ῥt

ualetudinem, ut diuitias, ut honorem, ni gloriam; quae genere, non numero cernerentur: item beaua uisam, etiam si ex aliqua parte claudicaret, tameex multo maiore parte obtinere nomen suum,bscnunc enucleare no ita necesse est: quamquam noconflant ime dici mihi uidentur.nam et qui beatus est, non intelligo quid requirat, ut sit beatior

ci est enim quod desit, ne Matrui quiidem en) π

228쪽

quod ex maiori parte unamquaque rem appellari spectariq; disunt est ubi isto modo ualcat: cum vero tria genera malorum esse dicant; qui duorum generum malis omnibus urgeatur , ut omnia a uersa simi in fortuna, omnibus oppresum corpus sconsedium doloribus, hinc paululum ne ad beatam uitam deeste dicemus, non modo ad beatismum hoc illud est, quod Theopbrasitas sustinere non potuit nam cum statui et uerbcra, tormenta, cruciatus, patriae eversiones, exilia, orbitates magnam ni in habere ad male, mi ereq; Ῥiuendum; non est ausus elate , o ample loqiii, cum bumilister, dem eq; sentiret, quam bene, non quaeritur: constanter quidem certe. itaq; mihi placere no solet consequentia reprehedere,cum prima coce eris.hic autem, elegantisimus omnium philosophorum, ue eruditissimus no magnopere reprehenditur,cum tria genera dicit bonorum: uexatur auteab omnibus, primum in eo libro, quem scripsit de uita beata, in quo multa di*utat, quamobrem is, qui torqueatur, qui crucietur,beatus esie non posset in eo etiam putatur dicere in rotam beatam Yitam non ascendere. nusquam id quidem dicit omnino, sed, quae dicit idem ualent . posium igitur , cui concesserim in malis esie dolores corporis, in malis fotunae naufragia, huic succensere dicenti , non omnes bonos esse beatos, cum in omnes honos ea, quae ille in malis numerat, cadere

possint ρ uexatur idem Theoprhasius o libris, o scholis omnium philosophorum , quod in

229쪽

callisthene suo laudant illam sententiaris, Visam regit fortuna, non sapientia. negant ab ullo philojopho quidquam dictum c elanguidius .recte id quidem I cd nihil intciligo dici

potui e collatius. si enim tot Iunt in corpore bona, tot extra corpus in casu, atque fortuna: nonne consentaneum eri, plus fortunam, quae domina rerum si s externarum, N ad corpus p ci lincutium,quam construm ualereian malumus Epicuru imitari qui multa praeclaresaepe dicit: ἐ' ιη sebi conflanter, couenienterq; dicat non laborat. laudat tenuem uicium. philosophi id quide, scd si

Socrates, alit Antisthenes diceret, non is, o fit m bonorum uoluptatem csse dixerit. negat quenqua

iucunde pos e viuere, nisi ideinsontile)bpicter, iusteque uiuas .nihil grauius, nihil philosophia dignius, nisi idem hoc ipseum, bone te lupietor, tu te

ad voluptatem referret. quid melius , cuam fortunam exigvam interueniresupini 'sed hoc is ne dicit. qui, cum dolorem non modo maximum t alsi, Ied solum malum etiam discrit, toto corpore opprimi possi doloribus acerrimis, tu cu maxime cύtra fortunam glorietur quod ide melioribus etiauerbis Metrodorus. Occupaui, rq t,te forti na,atqἰ

cepi, omnesq; aditus tuos interclusi ut ud me si rare non posses. prsclare, si Aristo Chius,aut si Stoicus Zeno diceret, qui nisi quod turpe est it, nihil malum duceret.tu uero Metrodore, qui omne bonum in uiscesibus, medulli : codideris, et definieris , Iumum bonum firma corporis lectione,

230쪽

explorasaq; spe contineri;fortunae aditus interclusini cruo modoρ isto enim bono ia expoliari potes. . at qui his capiuntur imperiti: N propter huiusmodi1ententias istorum hominum eli multitudo. acute disputant f illud est, non quid qui que dicat edquid cuique dicendum uidere. uelut in ea ipsa Jententia, quam tu hac disputatione suscepimus.

Omneis bonus; per beatos uolumus esse . quos dicam bonos perspicuum est: omnibus .n.uirtutibus instructos, V ornatos, tum sapisi tes , tum Miros bonos dicimus . videamus, qui dicendi sint beati. equidem hostexistimo, qui sint in bonis, nullo adiucio malo. nec ulla alia huic uerbo, cum beatum dicimus, ubiecta notio est, nisinsecretis malis omm-bus, cumulata bonorum complexio. hane es equi

virtus, si quidquam praeter ipsa boni est, non potest: aderit enim malorum, ii mala illa dicimus, turba quaedam paupertas, ignobilitas, humilitas,

solitudo imi biosuorum,graues dolores corporis, perdita Maletudo, debilitas, cecitas, interitus pa-ε tria, exi um eruitus. denique in bis tot, tan. tis,asse nam quae plura posiunt accidere, poteni es sapiens;nam haec casus importat, qui in sapie: iem potest incurrere: at si ea mala sunt, quis polost prς stare Dplantem semper leatum fore, eum Hel in omnibus bis uno tempore esie positimῖ igitur facile concedo neque Bruto meo, neque comn unibus magistris, neque ueteribus illis, Aristoteli Speusippo,Xenocrat Polemoni, ut,cu ea,quae δε ra enumeram, in malis numerent, ijdem Aut

SEARCH

MENU NAVIGATION