Tusculanarum quaestionum Ciceronis ad M. Brutum libri 5. Cum scholiis Paulli Manutii

71쪽

rutatus, inorere magora,inquit; non enim in caelum ascensurus es .magna baec, et nimium fortasse Graeci putant, uel tum potius putabant: isse, qui hoc Diagorae dixit per magnum existimaus tres obmpionicas una ex domo prodire,cunctari illhdiutius in vita fortunae obiectum, inutile putabat ipsi ego autem tibi quidem qκοd satis esset , par eis uerbis, ut mihi Ῥidebar,responderam: cocesseras enim nullo i malo mortuos esse:sed ob ea caussam cotendi, ut plura dicerem,quod tu desiderio, ct luctu haec eli consolatio maxima: nostra enim

nostra caussasi 'ectu dolorE modice ferre debemus, ne s nosmet ipsos amare 'stideamur. pla suspicis intolerabili a dilare cruciat, se ophiamur eos, quibus orbarisumus, esse cum aliquo sensu in es malis, quibus vulgo opinatur , banc excutere opinione inibimet radicitus volui eoqJui fortasse languor A.Τu longior no mihi quid .prior erum

pari orationis tuae faciebat,ut mori cuperem; p sterior, ut modo noti nollem, modo no laborarem tomni autem ratione illud certe perfectum en, ut mortem non ducerem in malis. M. igitur

etiam rhetorahat epilogu aesideramus, an iam bae artem planὸ relinquimus C. Tu vero istam ne reliqueris quam Iemper ornasti, or quidem iumerilla enim tes uere loqui nolumus,ornauerat. sed quilium est i tela lagus; aveo enim audire qui quid ess .M. Deorum immortalium iudicia oleara

72쪽

L r B E I. 1 in scholis proferre de morte, nec vero ea fugere tis sed Elcrodoto auctore,ala sq; 'limbus .Primu rgia sacerdotis Cleobis ex Biton fili, praedicau tur. notafibala en.cum enim illam ad solenne,et natum sacri cium curru vehi ius e siet, satis loge ab oppido ad san: , morarenturq; inuenta: llinc iuuenc, ij, quos modo nominaui, ut ste posita corpora olco perunxerunt ad iugum acceseruntata sacerdos aduecta in fanum, cum currus esset ductus aflijs , precata a dea dicitur , ut illis prae-miunn daret pro pietate , quod maximum homini dari posiet a deo: pon epulatos cum matre adoἰescentessomno se dedisse, mane inuentos esse mortuos. Simile precatione Trophonius ue Agamedes usi dicuntur:qui,cum Ossim Telphis templum ex sdificassent, venerantes deum petierunt mercedem non parua quidem operis, is laboris Ini,nil certi sed quod e siet optimum bolvini. quibus Apollo se id daturum ostendit pοIl eius diei diem tertium: qui ut illuxit, mortui Iuni reperti. iudicauisse deum dicunt eum quidem deum, cui reliqui dij cocessent, ut praeter cicteros diuinaret,mortem esse optimum hominifertur etiam

de Sileno fabella quaedam:qui cu a Mida capsus esset,hoc ei muneris pro sua missione dedisse scribitur docuisse Regem:non nasci homini longe optimum esse; proximum antena,qliamprimum mori, qua est jententia in Cres' te ususEuripides.

73쪽

ss ΤVSC. D AES ,, Lugere, ubi esset aliquis in lucem editus,

a, i Humanae vite uaria reputantes mala: ,

is qui labores morte finis et graueis.,, Omnes amicos laude, s letitia exequi. y le quidam est in consolatione Crantoris:ait - enim I erinaeum quendam Eliseum cum grauiter fli mortem maererent, uenisse in W3comantium quaerentem quae fuisset tantae calamitatis causa, huic in tabel lis treis bitiusmodi uersiculos datos, ν=.unaris homines in vita mentibus erranti ii Euth; mus potitur fatorum manne laeto.

., Sie fuit utilius finiri ipsiq; , iubis

His o talibus actoribus usi, confirmavi caussam rebus a ijs immortalibus iudisaram. Alcidamus quidam rethor antiquus in pirimis nobilis scripsis etiam laudationem mortis, quae constat ex enumei ratione malorum humanoru.cui rationes eae, qua exquisitius a philosophis colliguntur, defuerulit, ubertas ora sionis non defuit. clars vero mortes . pro patria oppctiis, non solum gloriosae rhetoribus: sed etiam beatae uideri solent, repetunt ab Eriebilico, cuius etiam filiae cupide mortem expetiuerunt pro vita ciuium , Codrum, qui se in medios i misit bosteis famulari uelle, nee posset agnosciti essit ornatu regio: quod oraculu erat dari , y l ex interfectas esset , victrices Athenas fore

Meuaeceus Nero non pretermittitur, qui oracusi

edito largitus est ρ tria suum οἱ inem. Iphignia Aulide duci se immolandam iubet, ut bostiisti sanguiuis eliciatur suo, ueniantinae ad propic

74쪽

Uarmodius i nρre, et Acistogito: Lacedaemoniuν Gonidas, I bibanus Epaminondas Miget nostros Un norut: enumerare magnum est , ita sunt niuiti quitas videmus optabilei fuissς mortes cum seria. quaecum isa simi, magna tame niloqueti atq; ita velut superiore e loco concis ηοrdum, ut homines mortem uti opine insipianti l certe si re sinam . nam se supremus illi diei non extinctionem ed commus iunci m agerι loci: quid, tabilius sin autem perimit, ac delet omnino:quid messius , quam in medisti, labori

Solonis oratistac enim noster,

mo me lacrimis dee et nec funera fetu Faxi vi uero pipiis ille, QMors mea nς careat lac umis, linquamus amicis Maerorem, ut pelabrentDχ m. cum gemitu. nos uero, si quid tale accideris. ut adeo denuriatussideatur ut exeamus ecta Oti et agetes gratias, pareamus , emittiq; nos x custodia, ee leuari uinculis arbitrem sr, inauticetaernam, S pl.ine in nonra domum rensi remus , aut omni sensu, molestisq; caream unusin mia de ciabitue, eo tamJ simus animo, ut boribrie idu diem au s, nobis faustat putemus;nihil in malis ducamus, quod si

uel a diis immortalibus, uel a natura parente omnium costiturum: non enim temere, nec fortuito

sati, o creati sumus;sed profecto fuit quaedam uis, quae generi consuleret humano:nec id gigne-

75쪽

εό τVs C. D AEST. Tret, aut aleret, quod,cum exaltausistit omnes tabor , tum incideret in mortis malum sempite tium: portum potius paratum nobis, o perfugia rutemus. quo utinam uelis pasiis pervehi liceat. β.n.ressantibus uentis refciemur,tame eode pastiti tardius referamur necesse est. quod autem ominus necem est, id ne misera ese uni potem habes epilogum,ne quid preter Oum,am relictum putes .Ego vero, o quidem fecit etiam Ue me epilogus firmiorem.M.Optime, , quam sed nunc quidem ualetudini

tribuamus aliquid; cras autem ci quot dies erimus in Tuscula no, agamus haec, Neaepo' '. , si ima,quae lauatio habeant aes adinum,sorm, r dinum, cupiditatum; qui

76쪽

M. TVLLII CICERONIS

DOLORA,

est necesse esie,sed paucis,nam omnino haut placere .ego autu Brute necesse quidem mibi esse arbitror philosophari, nam quid pρsium, presertim nihil agens , agere melius 3 sed non paucis, ut ille docile en enim in philosophia pauea em ei nota, cui non sint aut pler*qt, aut om- maunam nec pauca nisi e multis eligi posiunt;nec qui pauca percepit,no ide reliqua eo estudio persequetur . sed i vita tame occi ata, arq; , ut Doptolemi tum erat militari,pauca ipsa multu saepe prosum, o serunt fructus, si non tantos, quanti

77쪽

ptio: qi Mnon minimum valetuduni ιm metuli bcran sum: nam qui id, quod nutari hon fo-ieri , mctuit, is viuere animo seleto Kkllo modo potes ed qui non modo quia nccosse est morti uerum etiam quia nihil habet mors quod sit horrendi sitimori non timet,magnum ui In sidiuad beatam 'vitam comparati quamquam non sumus ignari , hos studiose.covir a se dicturos. quod rinare nullo modo potuimus,mmih il omnino scriberemus. eteni se orationes, qua nos mi hirudinis iudicio probari rolebamus popularis Glenivi illa fucustas, et sedlus eloquetis si audientium lupproatio sed si reperiebatur nonasii, qui nihil laudarent, nisi quo e imitari posse confiderent quem se sterandi sibi eundem N Ane dicen .

di finem proponerent cum obruerentur copi sente, uiaruis atque verborum , ieiunitatem o si neu malle, quam a bertatim, costam dice, ehit; 'Unde erat exortum genus Atticorum, ijs ipsis, qui id sequise profitebantur, ignotum,qui iam eonticuere pene ab ipso foro irriser quid futurum

puramus,cum adiutore populo, quo utebamur antea, nunc minime nos uti posse videamus est enim

philesbophia paucis contenta iudicisus, multitudinem consulto ipsa fugiens, eis ipsie Inspecta ei mulsa, ni Meι, si quis uniuersam uelis visuperne,

78쪽

nos maximeIequimur, conetur invadcre , magna

habere possit auxilia reliquorum philoseshorum. disciplinis: tios aute uniuersae philosophiae vituperatoribus restondimus in Hortellio. pro Academia autem quae dicnda erant, satis accurate in Academicis quattuor libris explicata arbitramur. sed tamen tantum ab G ut scribi contra nos mi us, id etiam maxime optimus, in ipsa enim Graecia philosophia tanto in honore vis qua

fuisset; nise doctissimorum contentionibus dis ensionibusq; viguisset. quamobrem hortor omnes , qui facere id posiunt, ut hhius quoq; generis laudem iam languenti Graeciae eripiant,s perscrant in hanc urbem,sicut reliquas omnes,quae quidemerunt expetendae, fludio atque industria sua maiores nostri transtulerunt. atque oratorum quid8 laus ita ductu ab humili venit ad summum, ut ii, quod natura fert in omnibus fore rc bus, senescat, 'breuiq;tempore ad nihilum uerlira videatur. phi, lasopbia nascatur latinis qηidem litoris ex his tcmporibus; eamq;nos adiuvamus nosq; ipsos redargui, refellip patimur. quod i serunt animo iniquo, qui certis quibusdam, de linatisq; se=itenti' quas addicti, o consecratisunt, eaq; nec sitate

constricti, ut, etiam quae non probare sol aut , ea cogatur constantiae caressa defendere . nos, qui sequimur probabilia, nec ultra id, quod verisimile

occurrerit progredi possumus,ue residere sine prinacia, iracundia parati , mus . .

79쪽

quod. si haec Iludia traduela crunt ad nonros , ne bibliothecis quidem Graecis egebimus .in quibus multitudo tonita libroru propter eorti est multitudinem, qui scrip serunt: eadem enim dicuntur a multis: cx qcio libris omnia referseriιnt.quod accidet etiam nostris,si ad haec studia plures confluxerint ed eos si possumas, excitemus, qui liberaliter eruditi adhibita illam disserendi elega ilia, ratione N via philosopbau: ur. est enim quodda genus eorum,qm e philosophos appotiar: uolit quorum dicuntur Ue latini sanὰ musti libri quos non

contemno equitim, quippe quos nun itiam legerim,sed quia protentur ipsit illi, qui eos Icribunt,

se neque distincte, neque disepibule, neque elegauter,neque ornate scribere ectionem sine ulla delectatione negligo. quid enim dicant, s quidsentiant ij, quisse ni ab ea disciplina, nemo mediocri rer quidem doctus ignorat. quamobrein , quonia, quemadmodum dieant, ipse: no laborant cur lege di sint nisii inter se , qui idem sentiunt, non intelligo. nam ut Platonem , reliquosq; Socraticos, bdeinceps, qui ab his prosccti sunt, legunt omnes' etiam, qui illa aut non approbant, aut no studiosisyme confectanturi Ephicurum autem, O Metrodorum non fere praetor suos qui quam in manus sumit sic hos Latinos hsoli legunt qui illa recte dici putant. nobis autem videtur, quidquid litteris mandetur, id commendari omnium eruditorum lectione decere .nec, si ipsi minus cosequi possumus iccirco minus id ita faciendu essesentimus. itaque

80쪽

Usemper Peripateticorum , Academiaeq; Ut stetudo, de omnibus rebus in cotrarias partes dis

serendi non ob eam causiam solu placuit,quod liter non posset, quid in qua i re uerisimile inueniri , sed etiam quod essot ea maxima diccnd

exercitiatio.qua prineeps fus est Aristoteles, deinde eum quisecuti sunt. nostra autem n lemoria Philo, quem nos frequenter audiuimus, instituitrito tempore rhetorum praecepta tradere,alio ph IUOpborum .ad quam nos coluetudinem a sani si ribus nostris adducti in I asculano, quod datu est temporis nobis,in consumpsimus. itaq, cum ante meridiem dictioni opera dedi emus, icut pridie feceramus;post meridiem in Academiam desic ndimus. in qua dilutatione habitam non quas nar rantes exponimus,sed eisdem fere vcrbis,lit actu disputatumq, est. e igitur ambulantibns ad hunc modumsermo ille nobis innitatus , Natali quodam inductus exordio. Dici non potest, quam sim bene a dis ututione tua dele clatus, Vel potius adiutus etsi enim mihi conscius sum, nunq; a me nimis cupidum fuisse uitae tamen obecie balli interdum animo metus quidam, S dolor,sogitati

fore aliquando finem hulat Iucis, s amissione

omnium uitae commodorum.boc genere molasi. sc, mihi crede,sum liberatus,Ῥt nihil minus cura dum putem .M.Minime nirium id quidem na 'esscit hoc philosophia: medetur animis imanesD- - Leitudines detrahit: cupiditatibus liberat: pellit sit mres.sed hic eius uis no Me potest apud omnel: