장음표시 사용
111쪽
sere se noPotest. Uitae cupiditas incit omnibus. Decii ma
mortem quam caeteri timent Artiter suscipit: Si necesse est aliq)uid ex se magni boni pariat quia sustentati ec superati us p ad mortem: labores sine praemio esse non poliunt. Si nulla praemium quod ea dignu sit in terra reperiretur: qnquidecuncta quae fragilia sunt,ec caduca spernit. uid aliud restat, nisi ut mileste ali.
quid efficiat quia terrena uniuersa colemit dc ad altiora nitatur, quia humilia dolpicit Id uero nihil aliud pol esse q immortalitas. Merito ergo phil.*phos noobseurus Euclides quisuit conditor mega te edisci plinae dissenties a cateris id esse summu bonum dixit.quod simile sit ocidem semper.Iniciterit prosceto,quaesit natura summi boni licet id no explicaueritqd sitrid est autimmortalitas. Neo aliud oino quicqua, cta sola neciminui ncc augeri: nec inautari psit Seneca quolimprudens incidit ut lateretur: llum esse aliud uirtutis praemiu u immortalit rem. udans enim aerugin eo libro que de immatura morte conicripsit. Una inquit resin uirtus quae nobis immortalitate donarii, i, bc pares diis sacere Sed et stoici quos sequutus est,negant sine uirtute essiriquequa beatu polle.Erago uirtutis pramitam beata uita est:si uirtus ut rectedicta est beatam uitam facit.Non est igitur ut aiunOppter seipsam uirtus expetenda, sed ri Uer uitam beatam,quq uirtute necessario sequitur. uod argumentum docere em potui quod esset summu bonum.Haecautem uita praesens dc corporalis beata esse non potest:quia malis est subiecta per corpus. Epicurus Deu beatu vocat; quia incorrupiu uocat quia sempiternus e. Beatitudo enim persecta esse deest, ut nihil sit, quod ca uexarcac iminuere aut imulare possit.Nee aliaer Fqua existimari Ma tu pot: nisi saerit incorruptu.Incorruptu aut nihil e nisi quod e immortale. Sola ergo immortalitas beata est quia corruptae dissolui non potestQuod si radit in homine uirtus uod negare nullus psit:cadit& beatitudo. No t. n. ficti ut sit miser,ct uirtute e prsdit .Si cadit beatitudo ergo domortalitas isdit in holem: quae beatae.Summu igit bonii sola immortalitas inuenitur, quia nec aliud ai. s. nec corpus alim LNec pol cuiqua sine sciae uirtute.i. sine Deicogniti ac iustitia puenire C appetitio, u uera u recta sit ipsa uitae huius e cupiditas idieati quae licet sit temporalis di labore plenissima expetitur tameὸb ocibus 5c optatur. Hanc enim tam senes q pueri ta reges q infinii tam deniq sapietes a stulti cupiunt.Tanti est ut Anaxmorae uisum est coni latio coeli ac lucisipsius, ut quas cum miserias libeat sustinere.Cum igitur laboriosa h. xc dc breuis inta no
minu,sed etiam caeterorum alantium consensuma hi bonum esse ducatur.Ma nisestum est eandem summum ae perfectum fieri bonum, si dc fine caret,ec civini malo.Deniq; nemo unqextitisset q hanc ipsam breuem cotemueret. aut suis iret mortem:nisi spc uitae longioris.Nam illi qui propter salutem ciuium uolum tuta se neci obtulerut sicut Thebis Menoeceri Athenis Codrus,Maomae Curtius di Mures duo Deciis nunu mortem uitae commodis praetulissent, nisi se linmortalitatem opinione ciuium consequi putauit senta a ui tametsi nescieruntimmortalitatis uiam,res meos no sesellit. St. n.uirtus diuitias ta opes ideo colenital
quia fra les sui, luptatesideo quia breues.erm dc uita stagi In breuel ideo conteni ut solidam οἱ perpetuam consequatur. Jpsa ergo cigitatio per ordinini gradic
112쪽
gradies dc uniuersa considerans, perducit nos ad eximiu illud & singulare euius
causa nascimur bonu. uod si se Meut philosophi, si non qd semel apprT,
derant,tueri pertinaciter maluissent: profecto peruenissent adis hoc, ut ostendi modo. uod si no Hircorum, qui coelestes animas una cum corporibus extinguut: illi tamen qui de immortalitate disputat animi intelligere debuerunt. Idco propositam nobis esse uirtutem, ut perdomitis libidinibus reruml terrestriucupiditate superata: purae ac uictrices animae ad Deum idest ad origine sua reuer. tantur:Iccirco. n.soli animantium ad aspristum coeli erecti sumus: ut summum bonum nostru in summo Deo esse credamus. Ideo religionem soli capimus,ut
ex hoc sciamus humanu spum no esse mortalcisDeum q est immortalis oc de Uerat & agnoscit. Igitur ex omnibus philosophis,qaut pro summo bono scio
tram,aut uirtutem sunt amplexi:tenuerunt quide uiam ueritatis, scd no perueneo
rut ad summu Menim duo sunt,quae simul efficiat illud quod quςntur.Scitia id praestatiui quomodo dc quo per inedia sit nouerimus: uirtus ut perueniamus. Alteru sine altero nihil valet. Ex scientia. n.uirtus,ex uirtute summa bona nascitur.Bcata igitur uita,quam philosophi quaesiuerunt semper de quaasit:siue in cultu De ,siue philosophia,nulla est.Et ideo ab his non potuit reperiri: quia summu bonis non in summo quaesiuerunt,sed in imo.Summu autem ad est nisi esu dc Deus,unde animus oritur Imuo est nisi tetra unde corpus est Itallicet quidam philosophi summum bonu non corpori sed animo dederint: tamequoniam ad illud hanc iuram rettulerunt,quae cum corpore terminas: ad corpus reuoluti sunt: cuius est omne hoc tempus quod trahaec in terra. uare no i merito summum bonum non compta henderunt:quia quicquid ad corpus spocta Nimmortalitatis est expers: num sit necesse est. Non cadit ergo in homi. nem beatitudo illo modo quo philasophi putauerunt, sed ita cadit: non ut tunc beatus sit: mutuit in corpore:quod uti ut dissoluatur: necesse est corrumpit sed tunc cu anima societate corporis liberata in solo spiritu uiuit. Hoc uno b c esse in hac uita possumus si minime beau esse uideamur. Si fugietes illecebras uoluptarum,solii uirtuti seruientes, tu omnibus laboribus miserii si uiuamust quae sunt exercitia,& corroboramenta uirtutis.Si deni asperam illa uiam diffis emi teneamus:quae nobis ad beatitudinem patefacta est.Summum igitur bonum, quod beatos facit non potest esse nisi in ea religione ali doctrina , eui spes immortalitatis adiuncta est. ν
uod anima sit immortalis, aequare diuina traditio logicam non desiderat, aut philosophiam: sed ethicam solam, in qua docenda summi philosophi erra. uerrunt. Et quare philosophia non sitdux uitae dc uirtutum parens expultrix uitiorum:quod tamen Cicero dc alii astruere conati sunt. Cap XIII. Es exigere uidet hoc loco: ut qm docuimus immortalitatem esses iummum bonu:immortalita esse anima coprobemus. Qual de re inges inter philosophos disceptauo est: nec quicu in explis
3 care,auo probare potuerunt hi qui ru senucbat de via: rest huius diuinae eruditionisqnec argumenta uera quibus uinccrent
113쪽
attulerunt,nec tcstimonia qbus probarent. Sed oportunius hanc quaesi ne re ctabimus in ultimo libro, cu deuita beata nobis erudisseredii. Superest illa pars toe a tertia philosopluse qua uocant logica. i.ronalem in qua tota dialectica, α olat
quedi ratio colinae. Hac diuina eruditio no desiderat qa no in lingua, sed in cor de sapientiaest: nec intcres quali utatur sermone. Ris enim noucria qua rune Et nos node gramatticco,aut oratore quom scientia est quomodo loqui doceat:
sed de lapidie disteremus: ius domina equo uiuere opori t. si iaccli phys a illa ro necessaria emcq liue logica eta Matos sacere no possunt: rcstat ut in lola ethica totius phiae uis cotincat: ad qua se abicctis cibus Socrates cotulisse diacie'.In quaci parte qm plios errasse docui,qui summu bonu cuius capiendi gra 'tri' generari sun non compraehendout apparet salsamec inane esse philosophia,
quia noctia struit ad iustitiae munera neconiciu hais rationcnus confirmat. Siant igitur orare se qui philosophia putat esse sapientia,non trahantur aut homtate cutu's,sed uaitau povus accedant. Nullus hic reme ruati locus est, in aetcranum stultitiae poena subeunda est si aut psona inanis: aut opinio salia dccoeperiti
Ho aut qlii cui est si sibi credi hoc est si homini credit c ut no dicam stultus qsuu no uideat errore.G ne arrogas est,qui sibi audeat u care, quod huana coditio no recipit.Ille ipse Rhomui linguae summus author uium saltatur licet ex illa l nia pervidere qui cum in libris inicios phiam nihil aliud ille asscitu si dium sapientiae, ipiam autem sapimam rerum diuinarum de humanarum i emtiam.Tum adiecit, ius madium qui uituperat. haud sane inrelligo quidnam sit
quod laudandum putet . Nam si obiecitatio qui utitur animi, linei curarum, cito. quae contari cum eorum madiis possunt, semper aliquid inquirut quod sp ualeat ad bene beateq uiuendum Si uero ratio constantiae uirtuti lci: au cituri aut limam cst aut nulla cino per quam eas assequamur. Nullam dicer c maximax ta rum artem esse .cum minimas sine arae nulla sit holum cst parum cossederate loqucntium,aup in maximis rebus erratisi.Si aut i st aliq diiciplina uinitis ubi ea quaeretur,cum ab isto se re discondi discissetis Equide ruinctii opotam Ao ram dederim,ut quantulacunqdicendi assequeret lacultate sp studium dicendi ex sidζ- pq sui Quippequilam ne attigerim ude:seanc te cuipiameni non faciat cax bonitas eloquente: qua diserte copioseldcic eda,lcia diivilitatis Muit, de ista ueritas susscit. Vellei e Cicerone paulii ab urseris surgere,ut incloquutissimus ab homunculo no diserto doceres. Primu quidna sit quod laudandum putet: in uituperat id stadium quod uocatur plila.D it m cpiluclle arte qua uirtus iustitia discatur:nec aliam ullam sicut putauit. Posti cmo est uuivis dis lina ubi qualenda siricum abillo discredi gencre discilleris, quod ille non audiendi duce sit gratia quarebat. A quo. n. llet audires' cum lciret id nemo Sed ni in causis iacere solebat interrogatione uoluit urgere. ad coli ilionei doducere tanu colideret respoderi prorius nihil pol Ic, quominus philosos hia cet magistra utinatis. Quod quidem in musculanis disputationibus apcrte prolab initiis ad in ipsam conuersa oratione tanq se declamatorio diccndi generei ex ero. et iret. O uitae philosophia dux inquit, o uirtutis indagatrix,cxpultrix p uiuorti
114쪽
Oiss non modo nos sed omnino uita hominum sine te esse potuisset Tu inucii. tiis legum tu magista morum ac disciplinae suisti. Quasi uero aliquid per se ipsa sentiret: ac non potius ille laudandus esset qui eam inbuit. Potuit eodem mci. do gratias agere cibo dc potuit quia sine his rebus uita constare nonposia: in qui sui senius ita beneficii nihil est. Atqui ut illa corporis alimenta sunt, sieammae sapientia. uoὸ Lucretius ic alii errauerunt opinati sapiam inuentam esse ab homine: α nee datam homnibus a creatore.Et quomodo tacero suis uerbis coincitatur: dcct,pEia nec uerum docet: cad recte uiuendum instruit. Cap. XIIlI. Em usitat Lucretius cum eum laudat, qui sapientiam primus inuenit.Sed hoc ineptem ab homine'inuentam putauit. uasit uero illam alicubi iacentem homo ille: qum laudabi inuenos fit i tana tibiasad sontem cui poetae aiunt q, si repcriorem scisi pientiae ut Deum laudauit. Ita enim dicit.
N ino ut opinor erit mortali corpore cretus.
Nam sicut ipsa petit maiestas cognita rerum. Dicendum est. Deus ille fuit, Deus inclyte Memmi: Tamen non erit sie laudandus Deus & m sapientiam inuenerit, sed φ homifecerit, ciui posset capere sapientiam. Minuit enim laudem, qui partem la ex toto . Sed ille ut hominem laudauit, qui tamen ob id ipsum deberet pro haberi est sapere inuenerit, nam sic ait. Nonne decebit, Hune hominem disuum numero digna teresse. Unde apparet Pythayram uoluisse laudare', qui se primus cui dixi philosophum nominauit: aut M.tesium Thalem , quidererum natura primus traditur disputasse. Sed dum hominem quaerit extolere. rem ipsam depressit.Non est enim magna,si ab homine potuit inueniri. Verum potest ut poetaedari uenia. At ille ide perseetiis orator, summu philosophus:
ne graecos repraehendam,quorum leuitatem semper accusat, S tamen sequituri ipsam sapientiam.quam alias donum,alias inuentum Deorum uocat, poeticae figuratam laudat in faciem.Grauiaerctiam queritur extitisse aliquos. ipit eam ubtuperarent. ursu ne inquit uituperare uitae parentem: α hoc parricidio se id,
quinare audea dc in impie ingratus Q. c Nos ergo.M.Tullii parricidae sumus. re insuendi te iudice in culeum, qui philosophiam negamus parentem esse intacAt tu qui aduersus Deum tam impie ingratus es Non hunccinus cfligiem ueneraris in capitolio sedentem sed illiam qui mundum secit hominemi figurauit, qsapientiam quoep ipsam inter caetera cesciua beneficia largitus cst. Magistram tu uirtutis, aut parete uitae uocas,ad quasi quis accesserit:multo sit incertior nocesse est,q prius fuerit Cui .n. uirtutis q ipsa ubi sita sit, adhuc phi non expodiui:cuius uitae cu ipsi doctores ante tuerint, senectute ac morte coscisti:quam costituerint quomodo uiui deccat, cuius ueritatis indagatrice profiteri potes s qsa Petestaris, cum tanta multitudo fuerit philolaphos, sapientem in extitisse astrue neminem. Euid ergo te magistra illa uitae din citc An ut potentissimum,
torquis Sequomodo iaudandus Lucretii Io
perator inquinat se Parnassio. Cicero M. Antonistin
115쪽
taem maledicti s incesseres, eus hostem patriae uenenatis orationibus saceres Cice. illa Sed omittamus illa,quae possunt excusari fortunae nomine.Studuisti ncmpe philosophiae, ecquidem sicut nullus une diligentius: quippe qui omnes cogito istis disciplinas sicut ipse gloriari soles,racpipsam latinis litteris illum aueris, imistator ψ te Platonisostenderis, Cedo igitur qd dissimis aut in qua secta uetita.
tem deprehcnderis.Inachademia. Lquam secutus es,qua probasti: at haec nihil
docet,nisi ut scias te nihil scire.Tui ergo te libri arguunt,u nihil a philosophia disci possit ad uitam.Hinc tua uerba sunt. Mihi autem no modo ad sapietiam caeci uidem . sed ad ea ipsa,quae aliqua ex parte cerni uideatur hebetes & obicit. Si ergo ph: losophia est magistra uit cur tibi caecus oc hebes dc obtusus uidebare, quem oportuit illa docentem dc sentire di sapere,ec in clarissima luce uersaris' At quam consessus sueris philosophiae uisitatem, docent ad filium composita pra,cepta:quibus mones philosophiae quidem praeceola nosceda: uiuendum aut esse cunt iter. uid tam repugnans dici potest cii noscenda sunt picepta philosophiae ideo utus nosceda sunt,ut recte sapieteri uiuamus. Vcisi ciuilitcr uiuo dum est: non est igitur philosophia sapientia ,siquidem melius e ciuiliter, u phi losophice uiuere.Ni si sapientia est quae dicitur philosophia: stulte prosccio ubuit ciui non secundum psilosophiam uiuit.Si aut no stulte uiuit, qui ciuiliter ubuit sequitur ut mille uiuat qui philosophice uiuit.Tuo ital iudicio philolophia
stultuis inanitariti danata est. Ide in consolatione.i. in opere non ioculari. Hanc
de philosophia sentetiam tulisti. Sed nescio quis uos teneat cuOr,aut milcrabilis ignoratio ueri.Vbi est ergo philosophiae magisterium aut quid te docuit illa in tae parens, si uerum miserabiliter ignoras s Quod si haec erroris ignorationisi confissio, pene inuito ubi ab intimo pectore expressa est: r non tibi aliquando uerum latebaris: philosophiam quam tu nihil docentcm in coelum laudibus e tulisti,magistram uirtutis esse non posscssi uod in codem errore suit Senecat ecquid philosophia secundum ipsum
D q, sicut Deus unus d ueritas una: ita una est disimplex sapicntia. Et quonamodo phlosoph rum oratio pugnet cum vita. Cap. XV.
Odem ductus errore Seneca:quis. n. uerum inam teneret erras
te tacerone c Pitia inquit nihil aliud est,q rccta uiuedi ratio, uel honeste uiue ii scientia uel ars intae agendae. Non errabimus, si dixerimus philosophiam esse legcm bene honc sti Q uiuendi. Et qui dixerit illam regulam uitae, suum illi reddidit. Hie plane non respexit ad commune philosophiae nomenr quae cum sit in plurcs si clas disciplinas p dissula: nihilq habeat certi,nibit deniclade quo uniuebi una mente ac uoce eonsenuanti quid potest esse iam salsum, a regulam uitae philosophiam uocaicin qua diuersitas praerepto' rectu iter impediato turbit c aut lege bene uiuedi, cuius rapita loge dissonant aut sciam uitae agendae in qua inhil aliud issicit couaria saepe dicendo, a ut nemo Pqua sciat. Quaero.n.utria ne a dc mi a philosophia putet esse an nocNegatus no arbitror: quod si est, nihil crgo illos cadit inpiam: qui ou rehat incerra:lege abrogat: anc nulla putauroncm tuburetiuregulam laquid
116쪽
regula deprauat, scietiam landitus tollit. Falsa igis illa omnia, qa in rem semperi incenam, dc adhuc nihil explicantem cadere no pnt.Nulla ita praub uel sesa, uellex bene uiuendi i nisi in hac unica dcucra & coelesti sapietia constituta est: quae phulosophis fuit ignota. ill/ terrena qm fallax Guaria,& multiplex sibi p tora Tricontraria sicut unus cst huius mundi constitutor dc rector Deus: una ueti l. tas: ita una esse ac simplicem sapientia noecesse e:quia quicquid est uesae bonu, iid perfectum esse non potest, nisi fuerit singulare. Q uod si philosophia uitam ponet instruere nulli alii nisi philosophiessent boni. Et qui eam non didicissent
essent omnes semper mali.Cum innumerabilese stant,dc semperiiterint et sint aut suerint sine ulla doctrina boni.Ex philosophis autem perraro fuerit, qui albquid in uita secerit laude dignum. Quis est tandem, qui n5 uideat eos homines inmitis qua ipsi eget,no esse doctores Nasiquis mores eos diligento inquitat, inueniet iracundos,cupidos,libidinosos,arro tes protervos,& sub optentu sa/pieuae sua uitia coelates domi facietes ea quae in scholis arguissent. Fortasse monor accusandi gratia: none idipsum Tullius&fates aequeritur . Quotus inqtquiso philosopho' inuenitur qui sit ita moratus, ita animo 6 vitaconstitutus. sit ratio postulat:qui disciplina ueram, non ostentationem scientiar, sed lege in putet,quiobtemperet ipse sibi, re decretis hareat suis. ' Videre aut liceat alios M.ta leuitate dc iactatione,ut his fuerit non didicisse melius:alios pecuniae cupidos, alios gloriae, multos libidinum serum,ut csi eoru uita dc uitiis mirabiliter pugnet
pratio. post melli' ad eunde Cicer one ita scribit. Tantu abcst ut eoo m, puta aegistra e pute uitae philosophia, beat uitae fectrice: ut nullis magis existis me opuscsse magistros uiuendi,q plerisis, qui in ea disputandauersantur. Vi
deo.n. magna partem eoria, qui in schola de pudore dccotincta praecipiat argin ttissme.coue in omniu libidinii cupiditatibus uiuere. Item Seneca in exhortatio. nibus. Plaeri inquit philosoflaoae tales sunt diserti in conuictu situ: quos si in dias in auaritia in libidine, in amixtionem perorantes, indiciu sui putes plasses. Adeo redunt ad ipsos maledicta in publieu missa: quos nos no aliter intueri docet umedicos,quos tituli remedia habent pyxides uenena . Q uosdam uero nee pudor uitiorum tenet, sed patrociuia turpitudini suae fingunt,ut etiam honeste peccare uideantur Faciet sapiens inquit idem Seneca etiam quae no probabit, hi ut etiam ad maiora transitum inueniati nec relinquet nos mores, sed tempori . . ibaptabit ut quibus alii utuntur in gloriam aut uoluptatem utatur agendae rei cau D. Deinde paulopost.Oima quae luxuriosi faciut quael imperiti, iaciet do sapi, ens, sed n5 eodemodo, dei proposito. Atqui nihil interest quo aio lacias, qdsecilli uitiosum est quia facta cemsitur.aius non uidetur. Aristippo Cyrenaico. Aristippus
tu magistro cum Laide nobili scorto fuit cosuetudoxid flagitiu grauis ille philosophiae doctor sic defendebat. ut diceret multu intersere caeteros Laidis amato laidem.
res interesse,q, ipse haberet Laidem alii uero a Laide haberentur. O praeclarare in inda 'nis sapia. Huic uero liberos in disciplinam dares. ut discerent habere hab Iameretrice,Ali dinter se ac Mitos interesse dicebat. s.' illi bona sua meret. Ipse i u gratis luxuriares. In quo tame sapientior meretrix fuit:quae sic philosophu hui
117쪽
buit pro I Θne ut ad se omnis tutioindoctoris exemiplo M authoritate curarem corrupta sine ulla pudore. uid ergo intersuit,puo animo philosophus ad metetricem famosissimia commearet, cum eum pmulus ic riuales sui uiderent A ppiis omnibus perditus nequiores' Hee satis suit ita uiuere sed docere etiam libidiues uiast coepit ac mores suos de lupanari ad scholam transtulit:disseres uoluptatem eo, eo ora potis esse summum bonum duae domina execrabilis Spudenda,non re incoede philosophi, sed in sinu meretricis est nata. Nam quid ego de Cynicis loquar ista quibus in pSatulo coire cum coniugibus mos fuit quid miru si amnibus quorum uitam imitantur etiam uocabulum nomenq traxerunt Nullum igitur in hae disciplina magisterium uirtutis est: minam illi qui honestiora praecipiunt aut non faciunt ipsi quae suadent aut quod ram accidit non disciplina eos ad rectio: sed natura perducat,quae saepius etiam indocti simpellit ad laudem. Euod recte docentes 5c male uiuentes caeste cicerone non indive explici. sed inane perciplut delectatione.Et φ se a seipsam semper exercet in bonis aettibus.Et quareno plata sed sapientiae ipsi iugiter insistedu sit. Cap. XVI. - CErum enim se perpetuae desidiae tradat: nulli uirtute capessant, de omnem suam utram nihil aliud q in eloquentia peragant, quid aliud qinertes putari debent c Sapientia autem nisiis aliquo amasuerit: quo uim suam exerceat inanis re salsa est. Rectuq Testitis ciuiles uiros qui remp. gubernant,quiiubes aut nouas constituat. aut constitutas aequitate tuantur: qui salute libertatet ciuium uel honis legibus is uis uel salubribus resiliis uel iudiciis grauibus conseruent philosophiae dom)ribusn x in praefert. Bonos.n.facere oportet, potiusu inclusos in angulis sineda praeciperea quae ne ipsi quide iaciunt,qui loquuntur,& qm se a ueris actibus remouerat,ap. paret eos exercedae litiguae causa, aduocadi gratia arte ipsam philosephiae repperisse. ui aute docent tantum, nec faciunt, ipsi praeceptis suis detrahunt indus. uis.n.obtemperet cum ipsi prata: toresdoceat no obreperater Bonu in altem recta ec honesta praxipere: sed nisi & facias mendacium est:& incongrues at ineptum nonin pectore,sed in labiis habere bonitatem. Nonogo inlitatem institi ex philosophia,sed obieetiitione petunt. uod quide ero testatus est: proso. di . Omnis iustoria disputario quana uberrimos fontes ulmitis & se eo. des, z tineat:m collata cuin hos aliis poscetisti; rebus, reor ne uideatur attulisti negociis holum quantam obtestatione ocii. Vereri quidem non debuit cum irra 3μ' ' diceret,sed quasi timeret ne prodisi mysterii reus a philosophis citarct .m est ausus confidenter pronuntiare, quod fuit uerum illos non ideo disputare ut doceant: sed uiseoblinent in otio qui authores sunt rem geredam, nee ipsi
quicquid gerunt proloquacibus sunt habedi Sed Festo anihil boni ad uitam
asserebant,nec ipsi decretis suis obtemperauerunt nec quis qua pici secula inatus cst qui e legibus uiueret. Abiicienda est ide' omnis pnia quia non studem dii est sapi riquae fine ac mo careansed sapiendu est N qdem mature. No enim nobis alterauitas ceditur, cum quom in hac sapientiam, in illa sapere
118쪽
s ossim .in limbuum rei est.Cuotai uidebet. ut esto suscipi pos
ii nec petrat uita, ius finis inceri est.Oeemnis Hortesius com pholosopluamdisi ens circumieni riar arguta conclusione:qui cum diceret philosol mandumnon essed nihilominus philasophari uidebatur: quoniam philosophia Philos :iest,quid mi a faciendum uel non iaciedum sit disputare Nos ab hac calumnia immunes ac liberi sumus, qui philosophiam tollimus, quia humanae cogitatio. nisinuentio est.Sophiam defendimus, quia diuina traditio est: rami ab omnisi luscipi porteretinamur. Ille philosophiam tolleret, nee melius aliquid. asserret sapientiam tollere putabatur,e placilius de sententia pulsus est:quia eo ' stat hominem non ad stultitiam sed ad sapientiam nasci. Praeterea illud quotar gumennimcontra philosephiam ualet plurimum,quoideestulas Hortensius. ex eo posse in ligi philasophiam non osse sapientiam, si, principium re origo eius appareat. Quando inquisphilos hi esse coeperunt Thales cui opinora male auprimus, recens haecquid aetas.VNergo apud antiquiorestituit amoriste ita instigatulae ueritatis: Id Lucreti alti . locus, Denit natura haec rerum, rauci preperiam n Nuper, ec hac primum cum primis se repertus. Ninic ego sum in patrias , Mi possiim uenere uoces. Et Senera, Nondum sunt, inquit malleanni, quo initia sapientcincta sunt. Mulus ergo seculis huimanu Pem genus sine ratione uixit. Rus irridensPersius. Postu inquit sapere urbi eum ' ' pipere dc palmis uenit: I anil sapientia cum saporis mercibus fueritinuectari quae sisecundum hominis tutam est, cum homine esse coeperit necesse est. Si. uero noncst: nec capere qindem illam posset humana natura. Sed quia recepit. igitur a principio suille necessessi: ergo philosophia quianona principio fuit, s
non eadem rasapientia: sed uidelicet Grai,qui sacras ueritatis liticras nonat iitigerant: quemadmodum depramata esset sapientia, nesciuerunt. Et ideo cum uacare lapientia humanam uitam putarent: philosophiam commenti sunt: is . est latenaem ait ignotam sibi ueritatem disserendo eruere uobierunt: st stud, per ignoranuam ueri lapientiam putauerunt. 2 t
. Quacsuit ipsa doctrina icuri: qine moribus omnium appositissima loque 'harur.Hquomodo Laeueippum dc Democritu habuerit authores erroris: dc se hros atomorum d assertores luptatis. Cap. XVII. In de philosophia ipsa si breuiter potui: ne ad philosophos uoniamus:non ut curisdecertemus:qui stare no possunt:sed ut eos j I fugientesaris deiectos nostro campo insequantur. Epicuridiscis Epicuri se plina multo celebrior semo sinu cauerorumon da veri aliud esse ' dii r
no i uitia pause.Praeterea ut ad se multitudine trahat: apposita singulis qbus uuiup 'moribus loquitur. Desidiosum uetat litteras discere:auas populari largitione liberat ignauum prohibet accederead rempublicam, pigrum cxercerer timis dum militare. Irreligiosus audit Deos nihil curare: inhumanus ec suis commodis seruiens iubetur nihil cuiquam tribuere. Omnia enim sui caula lacere sapieni
119쪽
tem: sipentinista solitudo laudatur Qui 'parem est: dissaqua Spole
ra uitam posse tolerare. in odit uxorem huic enumeravit caelibarias bonambenti malos liberos. orbitas praedicatur. Aduersus impios pamus ullumeta
uinculum natura impatim ac delicato dolorem esse ocimium malorumarumum
dicituriserti etiam in tormentis beatum esse sapientcio.Qui claritati ac pote a studet huic praecipitur reges colere. cimolinia ferre non potest: te regiam sugere. Ira homo astutus ex uariis diuersis modis circulum cogit:&dum stit. prout a det placere omnibus,maiore discordia secum ipse pugnauit, q inter se univcrsuti x ην Vnde aute disciplina eius tota descendat quam originem habeat explicandu C. Videbat Epicurus bonis aduersa semper accidere:paupertatam labores,em Mo in s in imamissiones: los contra beatos esse,augeri potentia timoribus ossi uidebat innocentiam minusturam, scelera impune committi: uidebat sine desochii morum sine ordine aediscrimine annorum saeuire mortem: scd alto' senectinem peracue,alios infantes rapi:alios ia robustos interire, alios in primo adolescentiae fore immaturis sineribus extinsui: in bellis potius meliores&uincita pire.Maxime autem comouebatholas primis religiosos grauioribus malis asefici.His autem qui aut Deosomnino neglexerunt,aut non pie cohaerunt,uel tribnora incommoda evenire uel nulla.Ipsa etiam templa lalminibus conflagrare. Quod Lucretius queritur eum dicit de Deo. Tum sulmina mittatoc aedes Ipse suas disturbet:&in deserta recedens Smiat exercensteium, quod saepe nocentes: Ptivitat: examina idignos itum meretes. si uel exigua veritatis aura colr aedes illusu disturbare, io disturbet Mnos
suae Capitolium quod est romanae urbis ec religionis caput summum, non semel sed sarius fulmine imam conssc grauit. Homines aut ingeniosi quid ise hoe exis stimauerint ex dictis taceronis apparetiqest diuinitus extitilla illa flamma non quae terrestre illud domicilium Iouis deleret: sed quae sublimius magnificetius pcleposceret. uadere etiamn libris consulatus sui eadem diei quae Lucretius: Nam pater alumnam stillami nixus Olympo, Ipse suas arces alapinclyta templa petunt. Et capitollius iniecit sedibus ignes. Pertinaci ergo stultitiano modo uim maiestate ueri inino intellexerula sed et impinatem sui erroris auxerutiqui templum coelesti iudicio saepe danatum testituere cotra suom estende inicum haec igitur cog ret Esecurus, earum rearum uelut iniquitate inditimas.Sic.n .cam ratione F ignoris uidebatur, cristis mauit nulla esse ruidentia. d eu sibi persuasisset,sul coepit etia defendiau: MPmuid, in errores inextricabiles seipe inclusit Si enim Puideria nulla est,quomodo tam ordinate,ta disposite mundus esseetus est. Nidlainquit dispotio est,multa. n.saoctii sui aliter Κfieri debuerat.Et inuenit hodiuinus,quae repracdereti uae singula si uacaret refellere:sacile ostenderem: c sapietem huc fuisse nec san u.Issi si nulla prouidelia est quo vialium coma ta prouiderer ordinata sunt: ut singulta quaequae mebra mirabilirone disposita sua inicia cosmicnt Nihil inat in pro reo die αἴalibus pii letan re, in limen. Nanccpoculi lacti sunt ad iridi dii: nem
120쪽
M ures ad audiendu ne lingua ad loquendum i nelmadambulandum: quo. niam prius haec nata sunt u esset loqui,audire, uidere ambulare.Itaq; non haec ad usum nata sunt: sed usus ex illis natus nulla prouidelia est cur hymbres cadunt,fruges oriunt,arbum frondesciinis Non inquit sempanisannum ea ista fiunt Atri prouidetis: nihil prosunt, sed omnia sua sponte fieri necesse est. Vnde ergo nascutur,aut qsio fiunt via quae gerulurc Non est inquit pridentiae opus.
Sunt.n. Dauina per inane volitaua,qbus inter se temere globatis uniuersa in Muturpi cocrescunt.Cur igitur illa n5 senum us,aut no cernimus invia nec nomadeolorem habet inquit,nec calorem ullu,nec Odore, saporis quoi dc humoris exapertia sunt,& ta minuta,ut secari ac diuidi nequem ieeu quia in principis sal. sum susceperat, sequentium reF necessitas ad deliramenta perduxit. Vbienim sunt aut unde ista corpuscula s' Cur illa nemo praeter unu Leucippu somniauit A quo Democritus eruditus haereditatem stultitiae reliquit Epicuro Quae si sint corpuscula di quide solida ut dicunt,sub oculos certe uenire possunt. Si cadem
est natura omni u quo res uarias iniciunis Vario inquit ordine ac positione e ueniunt,sicut literae,quae cum sint paucae, variae tamen collocatae innumerabilia
uerba conficiut.At literae uaris formas habent. Ita inquit dc haec ipsa primordia. Nam sunt aspera sunt humara,sunt leuia. Secari ergo dc diuidi possunt si aliquid inest illis,quod emineat. Si aut leuia sunt ec hvoris indiget cohaerere no possunt. Hamara igis esse oportet,in possint inuicem comthenari . Cum uero tam minuista esse dicatur, ut nulla scin acie disiici ualeant.quo hamos, aut angulos habente' uos quia extat,necesse est posse diuelli. Deinde quo scedere inter se qua me te coueniunt ut ex his aliquid costituatur si sensu carea nec mire tam disposite possunt:quia no potest quicquam rationale perficere nisi ratio. uam multis coargui hax vanitas potest sed properat oratio. Hic est ille, O ui genus humanu ingenio superauit:& omnes. Extinxit milas ut exortusa erius scis uos equidem rsus nunq sine risu legere possiim. No enim de locus. Soerate aut platone hoc saltem dicebat: qui uel utrages habentur philosopho. rum Sed de homine quo sano dcui gete nullus aeger ineptius delirauit.Itaqporas inanissimus leonis laudibus mure no ornavitised obruit dc obtriuit. At ide nos
metu liberat mortisule qua haae ipsius uerba sunt e m. nnos sumus: mors non est:quado nos no sumus:mors e.Mors ergo nihil ad nos: q argute nos sesellit: quasi uero rransacta mors timeatur,quiata sensus ereptuse,ac no ipsum mori quo sensus eripi f.Estigis tempus aliquod quod nos iam non sumus:d mors tamen nondum est. Idm ipsum uidetur miserum esse: q, dc morsine incipit, dc in esse desinimus. claustradustum est mors misera non est. Aditus ad mora temest miser,hoe e morbo tabescere, Etiam perpeti, serrum corpore excipere ardere igni denubus bestiarum laniari.Haec lunt quae timentur,non quia morte Dolor ora
asserimi, sed quia dolorem magnum. uin potius essice nc dolor malu sit. Om. nium inat malos maximum est. uid ergo ho possum notimere si id qd morte ximum. antecedi aut inicit malu est Q uid, stotu illud argumetu salsum erilano im irere talae.Vere lamna qd cum corpore nascitur,cu cole intereat netae est intereati