Habes in hoc volumine lector optime diuina Lactantii Firmiani opera nuper per Ianum Parrhasium accuratissime castigata graeco integro adiuncto ... Eiusdem Epitome. Carmen de phoenice. Carmen de resur. Domini. Habes etiam Ioan. Chry. de Eucha. quandam

발행: 1521년

분량: 387페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

91쪽

tumium

Noe.

Vinium

toti

Astrologi

omnium imm .

LIBERI SECUNDUS

4 Quod no Liber pater fuit Iinor uini: sed Noe post diluuiussit d sumi or

gentili: dcq primi habuerint istam amos,&ignoratia dci. Cap. XlllL7 Eus aute postea,eu uidem orbe te malin adc sceleribus opplol tum: statuit humanu genus diluuio mere,sed tame ad multitutat nem reparanda delegit unu repiod corrupus cibus singulare iustis ita supererat exemptu. Hiem sexcento' esset annotui fabricauit laxam,sicut praeceperam Deus,in qua ipsem coniuge ac tribusti is totidei nuribus seruatus e cu aqua uomuus montes alum operuisset. Deinde orbe siccato: execratus inuistitiam prioris seculi Dcus: ne rursus initido uitae causa esset excogitandorum malorum: paulatim per singulas progenies diminuit hois aetatem. Atl in centum &.xMannis metam collocauit, quam transgredi non liceret.Ille uero cumressus esset ex arca ut sanctae literae docent,reria studiose coluit, ut uinea sua manu scutat. Vnde arguun qui authore uini Liberum putant. Ilitanaum modo Libera: sed etia Saturnu arepuranum multis ante,

cessit artat 'qua ex uinea. primu livetii coepisset: laetus lamis bibit utinade etate,iacuitis nudus. Quod cum uidisset unus ex filiis cui nomen fuit Chano texit patris nuditate,sta egressus etiam fratribus indicaint. Attali sumpto pes. Eo intrauerunt ave sis uultibus:patremi rexerunt. ua: cum iam recognouisset pater,abdicauit ali expulit mrum. At ille profugus in cius terra parte conse dit,quae nunc Arabia nominat .Eal terra de nomine suo Chanaam dicta est: αposteri eius Chananaa.Haec suit prima gens,quae inu ignoratur,quoniam princeps cius N conditor cultu Dei a patre no accepit maledictus abeo. Itaq; um, tantiam diuinitatis minoribus suis reliquit: Ab hac gente proximi quique populi multitudinc increscentes erunt. Ipii auton patris posten hebrmiueti, pones quos religio Dei resedit,sed α ab his postea multiplicato in imensum nume ro:cu eos angustiae locorum suos capere non possint tum adolesines usi missi a parentibus,uel sua spore,cum rerum penuria cogeret: ἔ suo ad qus as sibi nouas sedes,huc atq; illuc dispersi, sinsulas ec orbem totu replaut: dc a stirpe sanctae radicis auulsi, nouos sibi mores,ac instituta pro arbitrio condideriit.&d omnium primi qui AEgyptum occupa rut coelestia suscipereatu adorarem periit. Et quia neq; domi vis tegebane ,propy r acris qualitatemoc.naallis in ea regione nubibus subtexis sum:cursus sidyum S descetias notauerunt,ta ea saepe vcnerantes curiosius atlliberius intueretur.Postea desti pori ficas a mnum figuras,quas colerent, inmenu sunt quibusdam iis inducti. Q u rum mox authores aperiemus. Caeteri autem qui per terram dispersi suo M. mirantes clcmenta mundi: elum, solem, erram mare, sine ullis imaginibus aetemplis vcnerabantur: Et his sacrificia in aperto celebrabant. donec processu iaporum potenta is regibus templa dc simulacra fecerunt. Each uummis 5c odoribus collare instituerunt sic aberrantesia noticia Dei gentes esse coeperuntorat igitur, qui Deorum cultus ab exordio rerum fuisse contendunt, dc priorem csse genesitat , et Dei religionem:quam putant posterius inuentam, quia sontemati originem ueritatis ignorant.Nunc ad principium mundi reuemmur.

92쪽

DE ORIGINE ERRORIS XXX BII

De inquinatione angello', duobus generibus daemonu:qui sepsuaserunt ut Deos coinquos et familiares ini habuerui:ut Socrates. Cap. XV. emo numerus hominu coepissct incresserer prouides Deus ne fraudibus suis diabolus cui ab initio tetrae descrat potestateri uel corrumperet, uel dispergeret homines, quos in exordio sta cerat, misit angelos ad tutelam culna p generis humani, Q ui.

S praecepit ante omnia ne terrae contagione macillati sebs ita coelestis amitterent dignitatem et scilicet id eos serere prohibuit: quod scie. tesse laetium:ut ueniam sperare nopossent. Ital illos cum hominibus commorantes: dominator ille terra: sallacillimus: consuetudine ipsa paulatim ad uiatia pellexit. Et mulierum longressibus inquinavit: Tum in coelum ob pcccata, quibus se immerserant non recepti, ceciderunt in terram, siccos diabolus examgelis Dei suos fecit satellites,ac ministros. ut autem sunt his procreau:quia ne angeli necphomines fuerunt,sed mediam quandam naturam gerentcs et nosunt ad inseros recepti et sicut in oesum parentes eorum. Ita duo genera daena num facta Mndunum coeleste alterum terrenum. Hi sunt immudi spiritus malorum quae geruntur aut res.quorum Idem diabolus est princeps. Unde tris. megistus illum daemonarchen uocat. Daemonas autem grammatici dustos alui: qud δώ-μ. idest peritosae rerum scios. Hos autem putat Deos esse:sciutvli quidem futura multa sed non omnia:quippe quibus penitus cosilium Dcti stare non licet.Et ideo solent responsa in ambisuos exitus temperare. Eos poetae octa tesse Damonasα loquuntur. Hesiodus ita tradit

λοὶ ιγκτων μιμπων. id est hi quidem daemones sunt Iouis magni propter uoluntatem boni terrestres custodes mortaliu hominum. uod iccirco dicti , cst quoniam erustodes eos humab generi Deus miserat, sed ipsi,m sint perditores tum, custodes tamen se uocari uolunt: ut ipsi colantur, ecinus non colatur.Philosophi quot de his dixerunt. Namplato etiam naturastorum in symposio raptimere coatus est. Et Socrates re circa se assiduum D, mona kImbatur qui puero sibi adhaesisset, ius arbitrio de nuru sua uita regeo retur. Magorum quot ars omnis ac potentia horum aspirationibus constat, a quibus inuocati uisus hominum 1 iastigiis obcaecantibus fallunti ut non uideat ea, quae sunt,ta uidere se putent illa: quae no sunt. Hi ut dico spiritus contamina. Cac perdiu per omnem terram uagatur:& solacu perditionis suae perdendis hominibus operatur. Italoia insidiis:si rudibus:erroribus complent. Adhaeret. n. singulis ibus,ta hostiatim domos occupant,ae sibi geniorum nomen ast erunt:sic enim launo sermone Daemonas interpraetantur. Hos in suis penetrali bus consecratiHis cottidie merum profundut,ec scientes Daemonas ueneratur:

terrestres Deos 5c etsi depulsores mal quae ipsi factur N irrogat. Qui quo nia sunt spuatenues di incoprehensibiles insinuat se corpibus hominu,ec occulte utinisceri sopem, litudine uitiat morbos citant,somniis aios terrent: me

res furoribus quasit,ut homines his malis cogant ad eorum auxilia dccurrere

m erum

gressi inquuiari. nona

viro a. Daemones unde. . u

Genii qui.

93쪽

LIBER TERTI US

CO uod hi prodesse putantiu :cum nocerere desinui: nec possunt aliud in eos, uincte sol laus used sanctis subiecti sinu seruio diut. Cap. XVI.

Varum omnium sallaciarum rano expertibus ueritatis obscurra est. Prodesse in eos putant, cum nocere desinunt, qui nihil alis ud possunt q nocere.Dicat fortasse aliquis colendos esse ergo non cant,siquidem possunt nocere.Nocerent illi quidem, fra his a quibus timentur, quos manus Dei potes Nexcessa non Ptegit, qui profani sunt a sacramento tiratis.Iusllas aut idest cultores Dei metituta cuius nomine adiurati de corporibus excedunt:quorum uerbis,tana flagris uerberati non modo Datanonas te esse confitentur: sed etiam nomina suaed uilla quae in templis odorant di quod piarm coram cultoribus suis faciunt: non ἡόhi, uti spin Opprobrium Migi , ista honoris ibit quia nec Deo. per quem adimiax in rantur:nectustis, quorum uoce torquentur:mentiri possunt. I mammis sim ululatibus editis: uerberari se de ardere, oc iam iamcperare proclamanti iis tum habet Dei cognitio ac iustitia potestans. On ergo nocere possunt :nisi his, quos lint in sua pote c Dem p asilamat eos Hermes:qui cognouerintDeu,non

tantum ab icursionibus Daemonum tutos esse: uerum etiam ne suo quidem ira neri. inquit: φυλα

russimis ἰς , alia, ista μια. ides una inquit eustodia pietas. Pium enim mincm: nec anon malus:nec satum tenet.Nam Deus liberat pium ab omni malo:st enim Platas unum: dc solum in hominibus bonum est pictas. Quid autem idest pietas aliolo his uersibus testatur discns. ς αῖ ἰυμ ρε αγνωσις ἰώτου ti i id est pietas enim no est Dei. Asderi auditor eius: eandem sententiam latiust explicauitis illo sermone profecita, quem scripsit ad regem. Uteripuero Dararmonisesse assirmat inimicosic uexatores homnum: quos ideo Trismegistiis, ἁ πιήλους πονήρα ita idest anges malignos appellat:adeo non ignorat ex ccclesiai dii b d rauatos terrenos esse coepisse. i uod hiastrologiam, aruspirinam dc omnes artes reprobas imi uenerunt:&persuaserunt cultum idolorum per miracula: dc uariassallaciarum:

tendiculas. ι Cap. XVa uorum inuenta suntamologia:&aruspicina dc inigurario:&sa quae dicuntur oracula i ta necromantia: dc ars magica'quic quid praeterca malorum exercent homines uci palam, i cui te:quae omnia p sei illa sunt ut Sibylla erythraea testatur ἰ

etror haec cia sunt,q mitti las scrutant eottidie. Sed ide ipsi authores psentia suasaciut,ut rare credane'.Italicium credulitate mentita diuinitate deludite. stillis veru aperire no expedit.Hi sunt qui imagines 5c simulacra fingere docue runt,qui ut oc hominu mentes a cultu ueri Dei moreret, α fietiri mortuorure

su uultus cic o uos:exquisita pulesuitudine statui consecrarii sietem dc illos sibi

94쪽

DE ORIGINE ERRORIS XXXV

sibi nomina quasi personas aliquas induenna Sta eos magi, de hi quos uere malificos uulgus appellat: cum aries suas execrabiles exercent: uctis sns nomini scient illis ecclestibus: q in litteris satastis leguntur.Hi porro ineriti ac uagitaritus:ut turbent omnia:&errores humanis eti)rianis insundatuerunt acini stant salsa cum ueris Ipsi .n. elestes multos finxerui esse, dc unu regem omnia Iouemleo multi sunt spiritus angelorum in ecclo, Munus parens ac dominus omnium Deus. Sed ueritatem mentis nominibus inuolutam ex oculis abstiti runt. Nam Deus cui principio docui net nomine crum solus sit eget, ne angeli cum sint immortales:dici se Deos aut patiuntur,aut uolunt,quorum unci solum pessicium est seruire nutibus , nec omnino quicu nisi iussu eius face. tritae enim mundum regi a Deo dicimus:uta rectorcprouinciam. ius appuritores nemo laciosesse in regenda prouincia dixerit: quis illoruministeriores gerat .Et hi tamen possunt aliquid p ter iussa recitaris per ipsi ignorantia, quae e conditionis humanae.Ille autem praeses mundi,ta reditar uniuersi, qui scit omnia cuius diuinis oculis nihil septum est: solus habet rerum omnilum eum milio suo potestatem: nec est in angelis quicui nisi parendi necessitas. ltau nullum sibi honorem tribui uolui quos honor in Deo est. Illi aut si desciuerula Dei ministerio: a sunt ueritatis inimici re praeuaricatores. Dei nomen sibiα cultu deo. Hunuendicare conatimnos ultimi honore desideret. Quis enim honorfitis est nee ut Dinoceant cui noceri non potest: sed ut hominibus, quos nituntura cultura re notitia uerae maiestatis auertere: ne immortalitatem adipisci locissint, quam ipsi sua nequitia perdiderunt. Ois ὀut ital tenebras,dc uetitate aligine obduciat, ne domiuum,ne patrem suum norint,dcxit illiciant, facile seriemplis se culunt,d saerificiis omnibus praesto adsunt. Eduntlla prodi na, quibus obstupefacti homines fidem'commodent ut acris diuinitans ac numinis. Inis deest,q, ab augure lapis nouacula incisus est:&q, Iuno uciensis migrare se Romam uclle respondit: φ Fortuna muliebris periculum denunciauit: ' Claudiae, manum nauis secuta e,pin sacrilegos dc iuno nudata, dc Locrensis Proserpina,

Ceres Milesia uindicaui α hermes de Appiis,& Iuppiter de Atinio. α μή nerua de Caesare .Hinest serpens urbem Romam pestilina liberauit Epidauro actet s. Nam illuc daemoniarches ipse in figura sua sine dissimulatione perductusest siquidem legati ad eam rem tis dracone secum mi magnitudinis atotuleruntan oraculis autem uel maxime fallunt: quorum praestigias prosaniaue. titate intelligereno possuntIdeol ab illis attribui putant,ec imperia.& uictori. as,dcorcs,ec euentus prosperos rerum. Denis ipsorum nuria saepe republica reticulis iminentibus liberatam. uae pericula oc responsis denunciauerunt, α tificiis placati averterunt.Sed omnia ista fallaesae sunt. Nam cum dispositio. nes Dei praesentiant, quippe qui ministri eius fuerunt: interponunt se in his robus,ut quaecutio a Mel facta sunt uel fuerunt: si potissimum facere aut secisse uideantur. ra quoties alicui populo uel urbi see dum Dei statum honi quid impendent,illi se id famitos uel prodigiis uel somniis,uel oraculis polire 'tur si sibi templa si honores, si sacrincia tribuantur. Otariis datis, cum illud. E iii

Magore

cumula.

Damonstpringi Accii Naa

95쪽

LIBER

mum Miris mira

aetide it, quod necesse est sumnam sibi pariunt uenerationem . Hinc templa deuouentur: ec nouae imagines consecrantur et mastuitur greges hostiarium. i eum haec iacta sunt nimiotanus tamen, uita, α salus eorum. qui haec seseerint,imolantur. uoties autem pericula impendent, ob aliquam se ineptam e leuem causam 'fitentur iratos: sicut Iuno Uamnis i sormosum puerum iu templo Iouis ad excubias tenendas collocarat,& ob hanc causam Romanum nomen apud Cannas pene deletum est. uod si Iuno alterum Ganymedem uerebatur: cur iuuentus Romana luit poenas Vel si dii intummodo duces curati exteram multitudinem negligunt.Cur Varro solus euasit qui hoc fecit.Et paulus qui nihil meruit occisus est Uidelicet nil tune Romanis accidit laus Iuniistas,iniquae cum Hannibal duos exercinis populi Romani & astu dc uirilitem secit. Nam Iuno audere non poterat, aut Carthaginem defendererit, arma eius lece rus fuit,aut Romanis nocere, quia progeniem troiano a san ne duci Audisautyrias olim quae uerteret arces. Sed illorum sunt isti lusus,qui sub nomis nibus mortuorum desitescentes uiuentibus plagas tendunt, ita siue illud per cui Ruod imminet uitari potest uideri uolunt id placati avertisse: siue non potest: id agunt , ut propter illorum contemptum accidisse uideatur . Ita sibi apud homines,qui eos nesciunt, auctoritatem ac timorem patiunti Hae uersu tia di his artibus noticiam ueti, ac singulari Dei apud omnes gentes inurier uerunt.Suisenim uitiis perditi saeuiunt,dc crassantui,ut perdant. Iccirco enam humanas hostias excogitauerunt,ipsi hostes hum' gelieris,ut et multas deuo

rarent animas.

ε Cur Deus humano reneri sie patiatur illudis tribus de causis uana ineo

Immeus Icelsiquis cur ergo Deus haec fieripatus nec tam malis succur iuris iterroribus ut mala cu bonis pugnent,utuitia sint aduersa tur ructus:ut habeatali quos puniat, aliosquos honoret. Ultimis uenim teporibus stamitae uiuisae mortuis iudicare, de quo iudi

temporum finis quo inundat iram suam is potestate ac uirtute elasti icut meum praediista priorum terribili monitu horrificant. Nucautem patae homines errare dc aduersum se quo impiosee: ipse iustiis S mitis: N panes. Nec enim fieri potest: ut non is in quo pellectit sit uirtus:sit etiam persecta patientia. Vivde quidam purant: irasci quidem Deum omnino: lmectibus, qui sumptur bationes animi subiectus no sitieta fragile est omne alal,qa asscit fi comis tur. uae psuasio ueritate ait religione landitus tollit seponat interiin is eus hie nobis de ira Dei disseredust dc uberior est materis,dc ope prio lati exequeda.Illos ergo ne sim spirit 'quisquis ueneratus fuerit:&lecutus: cetao,nec Lice potietur:quae sunt in illis decidetiqua in distributione rorum attributarie ipsi Morum principidisputauimus:in tenebras: scillere Niciferos: dc in supplicium sempiternum. cui religiones Deorum triplici ratione uanasesse. Una st simulacra ipsa quae coluntur est te sint hominum mortu rum. Est Coo li

96쪽

DE ORIGI Ny ERRORIS

XXXVI

. ru .Est autem peruersum Mincongruens, ut senulacrum hominis a simulacio Dei colatur. Colit enim quod est deterius N imbecillius. Tum inexpiabile facisnus esse: delerere uiuentem, ut desunctorum monumentis seruias: qui nec uis iam nec lucem dare tu possunt: qua ipsi carent.Necesse alium quenci Deum: prauer unum: cuius iudicis,ac potestati omnis anima subicista sit. Altero φ iplae imagines sacrae: quibus inanissimi homines serviunt:omni sensu carent, quoniaterra sint. uis autem non intelligat nefas esse rectum animal curuari: ut adoret terram quae iecirco pedibus nostris subicista est: ut calcanda nobis: non adoranda sinqui sumus ideo excitatuta ex eo statum sublimem praetcr caeteras animanotes accepimus:ut non reuoluamur deorsum:ne hunc coelestem uultum proiicia. mus ad terram doculos eo dirigamus: quo illos naturae suae conditio direxit: nihil aliud adoremus: nihil colamus: nisi solum artificis parentisq; nostri uni. cum numen: qui propterea hominem rigidum figurauit: ut sciamus nos ad Q. Flo cur aperna &coelestia prouocari.Tertio φ spiritus qui praesunt ipsis religionibus: esdemnan ecabiecti a Deo per terram uolutentur: qui non tantum nihil praestare Luranis. cultoribus suis possint: quoniam rerum potestas penes unum est. Vcmna ctiam mortiferis eos illecebris ec erroribus perdant: quoniam hoc illis cotidianum est opus:tenebras hominibus obducere ne quaeratur ab illis uerus Deus. Non igi. vir colendi sunt,quia sententiae Dei subiacent. Est enim piaculum maximum dicere se potestaui eorum:quibus si iustitiam sequare potentior esse possis:& eos 'α iuratione diuini nominis expcllere ac sugare. uod si apparet religiones istas tot modis esse uanas: quibusdocui: maniustum est eos, qui uel mortuis suppibeant:uel terram uenerantur: uel spiritibus impuris animas suas mancipiant: ra, tionem hominum non tenere:eost impietatis, ac sceleris sui supplicia pensuros qui rebelles aduersus paretem generis humani Deum: susceptis inexpiabilibus is fas omne uiolauerunt.

e Quod in cultu simulacronim nulla potest esse religio: Nam a simulatione id est a lallacia dicta sunt. Cap. XIX.

Vicunqi igitur sacramentum hominis tutarationemq naturae: suae nititur obtincre ipse seab humo suscitet,& erecta mete mlos suos tendat in coelum: non sub pedibus quartat Deum, nec a

uestigiis suis eruat quod adoret:quia quicquid homini subiacet. - .l infra hominem sit necesse est. Sed qimat in sublimi, quaerat in summo, quia nihil potest homine maius esser in si quod fuerit supra hominem. Deus autem maiorcst homine: supra ergo non infra est.Nec in ima potius: sed an summa regione quaerendus est. uare non est dubium; quin religio nulla sit, abirans simulacrum est,Nam si religio ex diuinis rebus est, diuini aurem nihil est: nisi in coelestibus rebus. reterso religione simulacra,quia nihil potest esse eccleste in ea re quς fit ex terra, quod qde denote ipso sapietiti apparere potest. Qui equid enim simulatur id salsum sit necesse est, nec potest una ueri nome ac Sunula eripere, quod ueritatem suco dc imitatione metititur. Si autem omnis imitatio nopolismum seria, sed quasi ludus ac iocus est no religio in simulacris,sed i

97쪽

LIBER TERTIUS

mus religiones est.Pra semulum est igitur uerum omnibus salsis.Calcanda terarena ut coelestia consequamur. Ita enim res se habent ut quisl animam suam, cuius origo de coelo est, ad inferna dc ima prostrauerit eo cadat, quo se ipse desocerit.Idcom oportet rationis ac status sui memorem, n5 nisi ad superna niti semper,ac tena re. uod qui secerit hic plane sapiens, hic iustus hic homo, hic corato Deoi dignus iudicabitureque suus parens non humilem, nec ad terram uti, re quadrupedum adiectum:sed stante potius acre m sicut tu fecit agnoueriti Breuis epilogus quo dicit: gentibus superatis sibi a philosoplus grauius imminere certamen. Cap. XX.

Eracta est igitur ni fallor uagna N dissicilissuscepti operis pori fio & matellare coelesti suggerente nobis dicendi iacultat ruit ueteratos depulimus errores. Nunc uero maior nobis,ac dissimi lior cum philosophis proposita luctatio est:quorum summa doctrina. N eloquentia quasi moles aliqua mihi oppinatur. Nam ut illic multitudine ac prope consensu omnium gentium premebamur ita hie authoritate praestantiu omni genere laudis uirorum. Quis autem nesciat plus esse momenti in paucioribus destis: u in pluribus impentis Sed non est desperatis dum istas quo pia sententia Deo, acueritare ducibus posse depelli. Nec tam miti pertinares sore arbitror: ut clarissimum solem sanis, ac patentibus oculis uidere se negent idodo illud uerum sit: quod ipsi solent profiteri studio inuestigandae ueritatis se tenerissifficiam profecto: ut quaesitam ueritatem diu, dc aliquando in uentam esse credant, α humanis ingeniis inueniri non potitisse latrantur. C L. Geli Laetatii Firmiani diuinas institutionu. aduersus Picis Liber terti'c De salsa sapientia ad Constantinum imperatorem. e Coumendatur in primis ueritas, & omnium praesertur eloquentiae, & quare eam non sint assecuti philosophi aperitiar: rc quare stilo simplici sacra feribantur eloquia:& philosophis tunc maxime credendum est: cum suam ignorantiam profitentur. Cap. LEllem mihi quoniam ueritas in obscuro latere adhuc existimatur uel errore ali imperitia uulgi uariis, di imeptis superstionibus seruientis: uel philosophis prauistate ingenios minantibus eam potius et illustrantibus. etsi non qualis in. M. Tullio suit:quia praecipua & ad.

mirabilis fuit: aliquam tamen proximam eloquentiae confingere facultatem: ut quantum ueritas ut tua proopria ualeat, tantum inymi qucquiribus nixa exerce.

- in se aliquando: dc discussis coii uictisq; tam publicis, si eorum qui sapientes putantur erroribus, humano generi clarissimum lumen inferret. Quod quidem duabus ex causis fieri uellem, uel imagis possent crodere homines ornatae uerirati,qui ctiam mendacio credunt: pu orationis a.

tu laenocinios uerborum, uel certe: ut ipsi philosophi suis armis potissimum. quibus

Ciceron Eoque admutabis

98쪽

DE FALSA SAPIENTIA XXXVI

ibus placere sibi S confidere solent, iopprimerentur a nobis. Sed quoniam

Deus hanc uoluit rei esse naturam, ut simplex & nuda ueritas esset luculentior: a satis ornata per se est.Ideo sornamentis extrinsecus additis lacata corrumpitur. Mendacium uero specie placet aliena, quia per se corruptum vanescitae defluit i nisi aliunde ornatu quaesito circunlinitu suerit,ae politum: aequo animo sero, ingenium mihi mediocre suisse concessiim. Utrum ego uota eloqueri. tia, sed ueritatis fiducia suscepi hoc opus sortast e maius a possit meis uiribus substineri: quod tamen etiam si ego defecerim: Dic cuius est hoc munus adiuuantqueritas ipsa complebit. Etenim cum sciam maximos quot oratores a cammicis mediocribus saepe uictos:m tanta est potentia vcritatis: ut scipsam quam/uis in rebus exiguis sua claritate defendat. Cur hane ego in maxima causa ab imgeniosis quidem illis ac disertis iuris: sed tamen salsa direntibus oppressium itis utem ac non illa si minus oratione nostra: quae de tenui sente admodum ex

is emanantumine tamen suo clara, dc illustris appareat Nee si philosophido.

rina literarum mirabiles extiterint: ego etiam illis scietiam ucri cognitioncmi concesserim: quam nemo cogitando, aut disputando assequi potest. Nel enim nunc repraehendo eorum studium:qui ueritatem scire uoluerunt: quia naturam hominis Deus ueri adipiscendi cupientissimam fecit. Sed id arguo:id reuinco: φhonestam illorum dc optimam uoluntatem no sit secutias enectus: quian quinet uerum ipsum sciebant: ne quomodo aut ubi aut qua mente quaerenὸum. Iradum succurrere humanis erroribus cupiunt. ipsi se in plagas &errores maxumos induxerunt. Ad hoc igitur me opus coarguendi philosophiam: susceptae materiae ordo ipse deduxit.Nam cum error omnis aut ex religisne salsa oriatur: aut sapientia in m conuincendo necesse utrunt subuertere. Cum enim sit no. his diuinis literis tradimm cogitationes omnium philosophorum stultas esse,id ipsum re argumentis docendum est: nequishoncsto sapietis nomine induimas, aut inanisci uenfiae splendore deceptus humanis malit u diuinis credere:quae quidem tradita sunt breuiter ac nude.Nec enim decebat aliter , ut cum Deus ad nominem loqueretur,argumentis assereret suas uoces , tanu fides ei non habe. retur,sed ut oportuit eloquius: quasi rerum omnium maximus iudcx cuiusn5 est argumentari, sed pronunciare uerum:Ipse ut Deus. Nos autem ad res singulas testimonia diuinae uocis habeamus pro isto monstrabimus, quanto cem tibus argumentis possint uera defendi, cum etiam salsa sic defendantur, ut uera soleant uideri: quare non est 'philosophistanmm honoris habcamus, ut emtum eloquentiam pertimescamus. Loqui enim bene potuerunt ut homines cridivi re autem loqui nullo modo: quia ueritatem non didicerant ab eo, qui eius potens est. Nec sane magnum aliquid efficiemus: illos ignoranuae redarguomus quam ipsi faedissime confitetur in co solo: quoniam non cis creditur in quo solo credi dc iit conabor ostendere nunquam illos tamen veridicos fuisse, ueum sententiam de sua ignoratione dixerunt.

e Ruod ipso nomine philosophiae conuincitur,et inanis fuerit gentiliter philo.

hiantium occupati.

veritas. nuda luculentiorim natura sciendi cuspieulum .

99쪽

LIBER

TERTI

primum

Vne quoniam duobus superioribus libris religionum salsitas

monstrata est, nec non origo ipsa totius erroris ostαhuius v.

bri munus est philosophiam quo* ostedere: q inanis N falsa sit,

ut omni errore sublato, ueritas patefacta clarescat. Ordiamur ita a communi philosophe nomine, ut ipso capite destria , Debitor nobis aditus pateat ad excidendum omne corpus iramen potest corpus uocari cuius partes ac membra discordet,nec ulla compage inter se haereant sed PM quid quasi dissem dc dissipata palpitare potius q uiuere uideant .P hilosophia est ut nomen indicat psi pdiffiniunt: dium sapient .Vnde igitur probem magis philolophiam non esse sapientiam: u ex ipsius nominis significatim Qui enim sapientiae studet uti nondum sapit: sed ut sapere possit studet.In caeteris artis stadium id essiciat, ecquo tendat apparet:quas cum discendo aliquis assi, cuius est,iam non studiosus artifici: scis artifex nominatur. Arenim uerecundiae P initiis causastustiosos sesapientiae: non sapientes uocauerut,Immo uero Pyi goras, nsta ροψ qui , primus nomen inuenit cum paulo plus saperetu illi priores,qui se sapietes putauerunt: intellexit nullo humano studio posse ad sapumnam perueniri. Et ideo non oporrere in comprael, his at impersceberet persectum nometinponi.Itaq; cum ab eo quaeretur, quemnam se profiteretur. Respondit philos phum,idest quaesitorem sapientiae. Si ergo prulosophia sapientiam quariti nec ipsa sapientia est: quia necesse est aliud esse quod quami: aliud quod quartis, equaesitio sapientiae recta est,quia nihil potest inuenire.Ego uero ne studiosos quicem sapientiae philosophos esse concessesim quia ullo studio ad sapientiam non peruenitur. Nam si facultas inueniendae ueritatis litae studio subiaceret. dc si cet id studium tanuiter ad sapientiam: aliquatulo esset inuenta. Cum uero tot termporibus: tot ingeniis in eius inquisitione contritis,non sit compraehensa,apparet nullam esse ibi sapientiam. Non ergo sapientiae student,qui philosophantur ita ipsi studere se putant.quia illud quod quaarant . ubi aut quale sit nesciunt. itare ergo sapentiae student siue non Ddent: sapientes non sunt: quia nunquam reν periri potest,quod aut iam recte quaeritur,aut oennino non quatiture Ex quibus rebus philosophia constet.Et quis fuerit author acadensicae sectae quae ninil certe diffinit:solanup opinionem esse in philosophia genaeum , qui ideo plus audent,quia errores eorum non arguit nisi Deus Cap. III. Ideamus tame idipsum possitne hoc studio reperiri aliquid: an nihil. Duabus rebus uidetur philosopia constare: scientia dc opis natione: nec ulla alia re. entia ab ingenio uenire non potes nec cogitatione compraehendi:quia in seipso habere propriam scienti in i ta am,non hominis sed Dei est.Mortalis autem natura non rapit seiritur e m entiam: nisi quae ueniatextrinsecus.Iccirco enim oculos, Saures,d caneros sen 'sus patefeest in corpore dimina solleria,ut per eos aditus scientia perueniret ad mentem. m causas naturalium rerum disquirere,aut scire uelle sol utru ne tatus, quatus

tione.

Scientia

100쪽

DE FALSA SAPIENTIA XXX UIA

ius quantus indetur an multis partibus maior sit,usmnis e terra.Ite luna globosa sit an coram,d stellae utrum nec stant casto an per aerem libero cursu serantur. Coelum ipsum qua magnitudinciqua materia constet: utrum quietiam sit,inmobileran incredibili eritate uoluatur.*uanta sit terrae crassitudo:aut quibus iundamentis librata re suspensa sit. Haz inquam disputando dc conicietiuis uelle comprehendere:tale est prosecto: quale isdisserere uelimus: qualim esse arbitramur cuiuspiam remotissimae gentis urbem:FMn nuquam uidimus:

cuiusq nihil aliud quam nomen audiuimus.Si nobis in ea re scietitiam uendicemus, quae non potest sciri, nonne insanire videmur et qui id affrmare aude mus: in quo reuinci possimus Q uanto magis qui naturalia quae sciri ab ho. mine non possunt,scire se putantauriosi denaentes sunt iudicassis Recte ergo Socrates loceum secuti academici scientiam sumiterunt: quae non disputantis, se diuinanusin.Superest ut opinatisin philosophia sola sit. Naunde abest sci. entia:id totum possideopinatio.Id enimo natur quisl: quod nescit.Illiautem quide rebus naturalibus disputant:opinantur ita esse ut disputant.Nesciunt turueritatem:quoniam scientia certi est:osenatisincerti: Redeamus adillud superius exempliinume opinemur de statu α qualitate urbis illius: quae nobis reotas omnibus praeter nome ignora est. Verisimile est in plano sitam lapideis moenibus: aedificiis subtribus tuus pluribus, magnitasomatis delubris. De suibamus si placet mores habitumi ciuium.Sed quuhax dixerimus: ius contraria disputabitet Meum hic qumue petorauerit, surget M tertius. Nasii deis,ceps. dcopinabuntur multodispariar unos sim us opinau: Q deTuriit ex omnibus uincertius Fortassenihil. At onuiua sunt dicta: quam rerum natura cadunt: ut necesse sit aliquid eorum esse ictum. At laetur quis uerum duce. rit,potest fieri,ut omnes ex parte aliqua errauerinum parte attigerint ueritatem. Stulti ergo sumus,si e disputatione quammus. Potest enim superuenire alia quis:qui opiniones nostras derideat. nos pro insanis habeat et qui uelimus id quod nescimus:quale sit opinati. Vertim noti opus est longe posita conquirere. Vnde nemo fortasse ueniat, qui sudar prat. Age optuemur, quid nunc in sero geratur: quid in curia: ngum est idquomescamus: intcrposito opa,

materia. Academia

tiere id fiat: nemo potest id scire: si qui audi fit. aut uiderit. Nullus enima statim non uerbis. sed re si praesenti resutabitur . Atqui audet id dicere; qaeas-r Thoeidem taurit philosophi qui disputant in oci adagatur: se id impune

facere arbitrantur, quia nullus existit. qui errores eorum coarguat, Quod si existimarem descensurum esse aliquiem, qui eos delitare ac mentiri dicentanu. si φήcquam de his rebus,quas scire non posunt dii putarent: c tamen ideo se ilicin putanda esteorum impudentia dc audacia quia non redarguuntur, darguit enim Deus:cui soli ueritas nota est licet eonuiuere uideatur, ait hominum lapientiam pro summastutata computat. .

Quomodo Zeno x Socrates totam philosophiam sustulerunt de medio:5 quasi quodam tardi bello consecta est ita. in i Cap. IIII.

SEARCH

MENU NAVIGATION