장음표시 사용
81쪽
uitur interibit quod interit ortum sit necesse est:quod ortum est habuit Anteniunde oriretur idest sactorem aliquem sententiam prouidum, pentina faciem di Isin profectia nec ullus alius et Deus. ui qm lenia ,ratione prouidelia, πιδε testate,uirtute,ptaeditiis est:&animalia dc inanimata creare Nessi remi quia tenet quomodo,quid sit faciendu.Materia ueros perfuisse non potest:quia di mutationem non caperet,si fuisset.Q uod enim semper fuit, semperesse non dolait: dc unde abfuit principium, abesse hinc etiam finem necesse est.. uinctiam dacilius est,ut id ql habuit initium fine careat, ut habeat finem quod initio . tua.Materia ergo si iacta non est nec fieri ex ea quitu potest. Sineri ex ea non Materia potest nec materia quidem erit.Materia enim est,ex qua fit aliquid. Omne aut ex quo fit, quia recepit opificis manum destruitur:-aliud esse incipit. Ergo quoniam finem habuit materia tum cum saetias est ex ea mudus,d initiu quin habuit. Nam quod destruitur,mlificatum est: quod soluitur, alligatum, quod finitur,incoeptum e. Si ergo ex mutatione ac fine materia colligitur habuiste
principium,a quo alio fieri nisi a Deo potuit Solus igitur Deus e lui factus noeshmiccirco destruere alia potest ipse destiui non potest i permanebit semper
in eo quodiuit: quia no est aliunde generatus nec ortus: nec natiuitas cius in alia qua alia re pendet, quae illum mutata dissoluat. Ex seipo est,ut in primo diximus libro.Et ideo talis est,qualem se esse uoluit impassibilis, mutabilis, incorruptus. beatus a ternus Iam uero illa confusio qua sententiam torminauit Tullius multo absurditor r si materia inquit a Deo no est frustra nec terra quidem, N. aqua
de aer,dcisnis a Deo famis est. Eua callide periculum praeteruolauit. M enim superius illud assiimpsit: tanquam probatione non indigeret, cum id multo esset incer Mu illud propter quoa assiimptum est. Si non est inquit a Deo facta materis,nec mundus a Deo factus est. rasalso maluit colligere quod salsum est, uex uero suerum.Et cum debeat incerta de certis probam hic probatione sum. psit ex incerto:ad cuertendu ω' erat cenum.m diuina puidentia effectum essemudu: ut tacea de tremaximo Tritae sto qui hoc praedicat, taceam de carini,nibus Sibyllarum:quae iam nunciant. Tacea de .pphetis sopus nitidiaco siciu Dei uno spiritu ae pari uoce testans. Etia inter philosophos pene uniuersos uenit. Idem et prhagorici stoici, peripatetici , ' lunt principes vis disciplinata innup a primis illis semptem sapientibus, uti a Socrate usq; ad Platone pro M. DG dc indubitato habitu est:donee unus multis post seculis extitit delirus. icurus,qui auderet negare id quod est euidentissimum studio stilicet inueniendi
noua ut nomine suo constitueret disciplinam .Et quia inhil noui potuit repotiret in tame dissen ea caeteris uideretur,uetera uoluit uertere:in quo illum circumlatrantes philosophi omnes coarguerunt.Ceruus est igitur mudia Puidentia inis structu:q materiae providola conglobatum. Quare no oportuit putare iccirco
mundu non esse diuina prouidentia iam quia materia eius diuina puidentia facta non sit sed quia mundus diuinamidentia sit incimis dc mare esse factam diutinuis.Credibiluis est. nataui potius a Deo iactam: quia Deus cia potest. a mundum
82쪽
U mundum adeo non esse laetium quia sine mentera ne consilio nihil fieri postst. Uerum haec non Ciceronis est culpa,sed stet e. Cum enim suscepisset dispu G, Deustationem,qua deos naturam tollerer,de qua philosophigarriebat, in diuinita. tein ignorantiauere putauit esse tolle lam.ltaldeos potuit tollere, quia no erati tura Cum aute prouidentiam diuina,quae est in uno deo conaretur eueuererquia citra ueritat, niti coeperat, deficientibus argumcntimin hanc foueam necessario decidit,unde sc extricare non posset.Hic ergo illum teneo, rente teneo defixu:
quo Lucillius qui cotra disserebat,obmutuit. Hic est ergo cardo rerum, hic uertinitur omnia.taplicet se Cotta si psit,in hac voragine proserat argumenta,quis bus doceat semper fuisse materia, qua nulla prouidelia essecent. Ostendat quo. imodo quius poderosum & graue aut esse potuerit sine aut re, aut imulari u
luerit .ae desierit me, quod semper fuit, ut inciperet esse quod nunq fuit, Quae
docuerit tu d u assentiar,ne mundu qdem diuina prouidentia costitutu,re in sic assenriat:ut aliis illu laqueis tenea. dem .n.quo nollet reuoluetur, ut dicatae materia de qua mundus est,&mundum qui de materia est,natura extitisse,cum ego ipsam naturam Deum esse contedam.Nec.n. mi facere mirabilia idest maxima ratione constantia, nisi qui habet mentem, prouidentiam, potestatem. Ita fieti ut Deus licerit omnia, nee quicq esse possit omnino,quod non originem a Deo traxerit. At idem quoties Epicureus estoc non uult adeo laeti essemumdum qii rere solet quibus matbus quibus machinis, quibus uectibus, qua moliti ne hoc tantum opus secerit. Videret sortasse: si eo tempore potuisset esse. quo Deusfecit.Sed ne perspiceret homo Dei opera noluit eum inducere in huc mundum nisi persectis omnibus sed ne id i quidem poterat. uomodo enim subsisteret cum fabricaretur desuper coelum, terra subter landaretur cum sorotasse humiaa uel nimis rigoribus torporata concrescerent, uel igneis caloribus iamcocta dil solidata durescerent Aut quomodo uiueret sole nodum instituto,nec
gibus nec animalibus natis Ita necesse suis hominem postremo fieri, cum iam mundo caeterisq; rebus manus summa esset imposita. Dcni sanctae litterae docent hominem suae ultimum Dei opus. ec sic indium1m fuisse in hunc murudum quasi in domum iam paratam dc instructam . Illius enim causa facta sunt omnia. Idem enam poetae latentur. Ouidius persecto iam mundo Nuniuersis iis, animalibus figuratis hoc addidit, opus. Salustius his animal mentis capacius altemerat adhuc:dc quod dominati in raetera posset Natus homo est,aheo nesas extimadum est ea scruta luae Deus uoluit esse caelata, Verum ille non audiendi aut discendi studio requirebat sed refellendi,quia confidebat neminem id posse dicere. Quasi uero ex hoc putandum sit non esse 'haec diuinitus saetii quia quomodo lacta sint non potest prouideri. An tu si educatus in domo fabrefacta ocomata nullam unquam fabricam uidisses,domuirulam putasses non ab homi esse aedificatam quia quomodo aedificetur: ignoratres.Idem prolicto de domo quereres,quod nunc de muta requiris:quibus munibus,quissius serrameus M tanta esset opera molitus:maxime si saxa ingeis
83쪽
incillaecinent vastas columnas,opus totum sublime N execessum uulcres: nove haec tibi humanarum uirium motum ui serentur ciccederes quia illa non tam
inritas,q ratione at misitio tacta esse nescirest q, si homo in quo nihil persoctum est, tamen plus emiratione,s uires cius exiguae patiaturi quid est curi credibile tibi esse uideatur,cum mundus dicitur iactias iam cin quo, quia perio chris est,nec sapientia potest habere terminum,nec sortitudo mens ac opera ipsius uidentur oculis,quomodo autem ille secerit,ne mente quide uidetur: quia cui Hermes est moriae immortali temporale perpetuo,corruptibile incomi. pio propinquare non potestides proprius accedere,ec intelligentia subsequi de ideo terrenum adhuc animal rerum cstium persectionem no capitequia coopore quasi custodia septum tenetur,quominus latum ac libero sensu cernat o nia.Sciat igitura inepte laciat, qui res inenarrabiles quaerit. Hoc est enim nodum conditionis suae transgredi , e intelligere quousq homini liceat accedere. Den cum aperiret homini ueritarem Deus ea Lla scire nos uoluit, quae intera fuit hominem scire ad uitam consequendam. Quae uero ad curiosam de prophanam cupiditatem pertinebant reticuit,ut arcana essent. inuid ergo quaeris,quae nec potest cire nec si scias aratior fias. Persem est in homine sapientia, si Deis esse unum,dc ab ipso esse fusta uniuersa cognoscat. Quod Deus quatuor eleineta distinxit,ec quatuor qualitates aequatuor tempora, dc pex calore ec humore sit uita, quare homines igne, caetera animalia aqua magis utantur. Cap. X. ' Vnc quonia resutauimus eos, qui de dola adreti Dco alisi ter senuinil veritas habe d diuina muri fabricam reuertamurri de qua in arcanis sanet e religiniis litteris tradit. Fecit igis Deus primum omnium rectum dc in sublime suspedit, quod esset sedes
ipsius Dei c5ditoris.Deinde terra landauit ac so subdidit, a Meum caeteris Malium generibus incoleretitam uoluit More circunfluid contineri: suum uero habita tum dis Exit claris luminibus,&impleuit: sese sciliret lutu orta fulgenti,dcastrorum micantium splendenubus lignis adomauit tenebras autem,quod est his contratum,constituit in temuNihil enim per se continet luminis,ns accipiata cocto: in quo posuit lucem perenne dc superos, d
uitam perpetuam. Et contra in terra tenebras inferos, ct mortem. Tanto eri in
id uiti. h. ab illis superioribus distant, quantum mala a bonis,dc uiuaa uirtutibus. IPsi quom aer binas partes conuarias inter se diuersas peonstituit,scilicet atem occidentem ex quibus oriens Deo similis censetur:quia ipse luminis sonsoc illustraoerest rerum, d se oriri nos satiat ad uitam sempiternam. Occidens autem conturbatae illi prauael mensi ascribiturist lumen abscondat:* tenebras
semper inducand 7 homines faciat occidere, attinterire peccatis. Nam sicut lux orientis est in luce autem uitae ratio uersaturi sie occidentis tenebrae sunt: In tenebris autem 5c mors S interitus continetur. Deinde alteras parres eadem rara
ne di nsus est,meridiem,ac septentrione, quae partes illis duabus societate
84쪽
: imgunturita enm,q est solis calore flagratior, Ddim est: α eo iret onmut: Atilla quae frigoribus& perpetuo gelu torpet,eiusdem est,t uiuscxtremus occai su am sicut esuriae lumluinnitentbrae,ita frigus loti. Vtigiae calor lumi ni est primus sicineridies orcii Ut frigus tenebris,sta plagae septerionis occa sui.Quibus singulis partibus suu trattribuit.Vcrisone iraestas emeridionali plagae,ocidentia utunus e,septetrioni hΡ -.In his quot duabus partibus ridionaliα septentrioali figura uitae α mortis cotinet sauis in calorecst,mors in frigore.Sicut aut calor ex igne est, ita si us ex aqua. Secuhdu harum partiudimensioneaudiem quot iacit ac noctem,quae spatira dc orbes Cumprimos ac volubilcs,quos vocamus annos,alter uices iacesione conficiant. Dies quem ius ories subministrat.desse necesse est, utomnia quaecunq; meliora sunt.
Uerone iis Aestis meridici. AMaemim
Mauso caute qua occidens tr usinduci eius .f. que dei esse aemulum diximus.
. Quae duo et in hoc praescius laturos deus fecit ut extis &ue religioli. oesis suum sumitioum imago qdam onderetur. Nam sic sol,qui oritur in die,licet unus,unde solem Me appellatu Cicero uult uideris' obscuratissideritias lotus appareat, in M veru ac persectae plenitudinis limen est, dc calore potissimo; ecfulgore clarisiuno illustratoia. ita in Deo licet sit imus maiestas:& uirtusta dant o persectae . Nox aut qua prauo illi anthitheo,dicimiis attributanneius ipsius multas ocuarias Midones psimilitudinem demonstrat. uisuis.n. lae innumerabiles mscare ac radiare uideantur: tahren quiano sinat plena ac solida lumina,nec caloris perferunt quicq,nec tenebras multitudine stra. uincutimo igitur illa prine alia inueniuntur quae diuersam di contrariamsibili ni potestae :calor& humor: quae mirabiliter Deus a sustentauda ec gignenda omnia cogitauit tuam cum uirtus Des si in calore e igni, nisi ardorem uim pinusadmixta humoris ac frigoris materia temperasset nec nata quice, nec haerere potuisset quin statim conflagratione interiret,quicquid esse coepissetVnde ec philosophi quidam dc poetae discordi'concordia mulidum constare dixerunt, sed rationem penitus non uiderunt. Heraclitiis ex igne 'nata esse omnia dixit Thales Milesius ex aqua. Vteri uidit aliquid 'sed errauit tamen uterque, quod alterutrum si solum suisset, laqua nata ex igne potuisse ne rursus ignis ex aqua.Sed est uerius simul ex utro permixto cuncta generari. ignis quidem Prius ricum aqua non potest,quia sunt utraqueinimica, de si cominus uenerin alterutrum quod superauerit conficiat alterum necesse est, sed eorum substant, permisceri possunt. Substantia ignis calorem uae hum . . l. Rene igitur Ouidius. uippeubi temperiem sumpsere humor calorip. l. I UOT L Concipiuntadc ab his oriuntur eunetii duobus. H. inur. l iup sit ignis aquae pugnax, por humidus omni LRes creat&discors concordia foetibus apta est. Ait .n,qsi masculinu elemetum est,est qsi semininu est MN ,alt pa tibilia a ueteribus institutue ut sacrameto ignista nimii laedera sanes. antur,a, laetus aiantium calore ae liuore corporene , aes ammene adusta Cum
85쪽
enim eonstitomne animalexanima & co rcimateria corporisin humore est: milh M animae incalore. Quod auiusceribus datur scire, quoscrassi morisplenosessiopis calor lavent,nec humor potestcorporareui corruam mare.Exuli miti bus φκ ignis 5 aquainterdici solebat adhuc enim in clinarurnetis: quis .los tamen homines supplicio capitisata ere.Interdicita igitur usu earum rerum quibus uita constat hominum piud e habebatur si esset: quiram sententia ex.
ceperatin temulemis. Adeo ista duoes era prinia sunt habita: ut nec ortu hominis, nectae his uitam crediderint posse constare.Hos alterum nobis communeest cum caeteris animantibus:alterum soli homisi datum. Nosenim*D. L. niam ccclineati immortale atumes sumus, ne utimur: quinobisin argumeno tum immortalitatis datus emisi Unis e ecclo est, ius natura,quia moinlisin. ec sursum nititur,uitie continet ronem . Caetera uero animalia qisi tota sunt trior taliartantummodo Mutuntur:quod est clementum corporalcati terrenues,
Cuius natura quia mobilis est ac Adorsum urgens: figuram mortis ostedit. Ideo, ii iti pecudes: lin mesu suspiciunt: ne religiones sentiunt,quoniamis his usita ignis alienusest. Unde autem uel quomon Deus haec duo principalia, ignorire aquam uel accentarit. Eliquauerit: sol scirepotesquisecitae quomodomato mundo laba animalia propter homilies sunt: dc tandem homo ipse: Dquidsit poetae fili terunt Deucalionem homines repa.riisse. Arisb Hes putauit Uum Eleaeternum, α quae sura
onstimato igitur musso,aIalia tu generis adsimili lausorum. de magna, α minora ut fieret perauit.Et sta sunt bita dest diuera sexus singula,mqnos saetibus de aer: oc terra, oc mariaicompletasunt. cphis ibus generatim in alimenta det terra, aeuihomini re possent. Alianis1irum ad cibos alia uero ad uestimentum. uae autem magnam sunt uirium, ut in excolenda terra iuuarentiunde dum sunt iumenta. Ita us omnibus mirabili descripti coimpositis regnum sibi aeternum pararetastituit,l innumerabiles alas procreare,
quibus immorialitatem daret. Tum serit ipse sibi simulacrum sensibileat pintelligensaad imaginis suae formam,qua nihil potestine persectius. Homine figit. Iuunde. x rex limo tum: de nuncupat est:*Ωsactus in humo. Deni Pu humana sormam idem ait.HSibyllaquae dicit. ἰ- ωρ ατρω- aha Promethesea in est mea ratione Ata habens. De hae hominis fictio. m hae ne poetae quoi quiscorrupte, tamen non aliter tradiderunt. Nam hominemota 'deluto a Prometheo factumesse dixerunt.Rese nossiessit,sed me artificis. Nullas enim literas ueritatis attigerantsed quae prophetarum uaticinio tradita in saerario continebans ea destinatis&obscura opim5ecollem dc depra. rata,utueritas a uulgo solet uariis sermonibus dissipata corrumpi, nullo non ad, dente aliquidad id quod audierant: carminibus suisGp Mderunt Ethae quis dem inepte,' tam mirabile,ram priuinum opificium Eoi dederunti uiderim opus in lam delatofi ccupossctetaeiariegenuamquai Pro theus ex Iapeto
86쪽
ri Iapeto natus est qui si Bithomo, generare hominem potest. Dcere non prutuit.De diis autem illum non suisse mena eius in caucaso monte declarat.Sed ne
Virem ipsius Impetum pamn Q Titanaquis deos nuncupauit qa regni
mitas penes Saturnum solum fuerit per quam diuinos honores cum omnibus suis posteris consecutus est multis argumentis hoc figmentum poetam cois argui potest.Retiam esse diluuium ad perdedam tollendam ex orbe terrae ma. litiam constat inter omnes.Idem enim N philosophi poetae, Liptores res an, liquarum loquuntiarineol maxime cum prophetarum sermone consentiunt. Si ergo cataclysmus a deo ideo saetiis est, ut malitia quae per nimiam multitudianem increuerat perderes,quomodo fictor hominis Promati heus fuit cuius ilium inurationem iidem ipsi ob iustitiani solum esse dicunt seruatum c qum modo unus gradus una progenies orbem terrae tam ecloiter potuit homines bus implere Sed uidelicet hoc quom sic corruperunt, ut illud superius cu igno/rarent in cpro tepore cataclysmus sit laetias in terra:&quis ob iustiti in meruerit genere Lumano percunte saluari, quomodo, aut cum quibus seruatus sit. quae ola proph o caelitere docent. Apparet ergo salsum esse qlde opificio Pro marehel narrant. Utrum quia poetas dixeram non vino mentiri solere: sed figu. tis inuoluere dc obscurare quae dicant non dico esse metitos, sed primum omnisi Promaetheum simulacrum hominis sormasse de pingui dc molli luto Ab eoin natam primo arum, di stanias ec simulacra fingendi. Si quidem Iouis temporibus suit,quibus primum templa constituit, ec noui Deorum cultus esse coeperui, Mutatas sticata mendacio est dc illud quod a Deo factum serrebatur, hominiquiopus diuinum imitatus est, et coepit ascribicaeterum fictio ueriae uiui hominis e limo Desest. duod Hermes quom traditiqui non tantum hominem ad imagis nem Dei licitam esse dixita Deo, sed etiam illud e lauare teptavit,q subtili r no singula quam in corpore hominis membra sormauerit, cu eorum nihil sit quod non tantunaem ad usus necessitatem, quantum ad pulchritudinem ualcat d uero etiam stineseum de prouidentia dissenatu sacere conantur,& secutus eos ero pluribus quidem locis. Sed tamen materiam tam copiosam, dc ubere metim contigit, qu ego nunc iccirco praetereo quia nuper proprium de ea re lis brum ad tametrianum auditore meu seripsi.Illud hoc loco plerite possuiu errantes philasophi quida aiunt homines, caeteras animalia sine ullo artifice orta esse determ unde illud Virgilianum est. Torca progenies duris caput extulit aruis. Et hi maxie fuerut in ea seia.q esse puidentia negat. Na stoici alantiu sabsica di. uinae sollertiae tribuuti Aristoteles aut labore se ae molestia liberauit dicens semo indu tasse.Itam & humanu ge N extera quae in eo sunt imitu no his sed fuisses paclanmtore.Sed cuuideamus sinPla quae Malia,qann5suerat incipere α α ec desinere necesse elotu genus aliqn re coepisse.& at ii desitum csse saccep t. Oia. n.tribus vbus couneri necesse e praeterito pnti suturo.Pra tintirit origo,praesentis subitatia, suturi distatutio. uaeoia in singulis hoibus apparent,discipimusm.cariatam :&sum in uiuimus di desinimus cultetimus.
eur fieri. Tetrara esse deam Promet ira plastra omnisi pri
87쪽
Wide reuun tres parcas esse uolueruntilinam quae uitam homnibus ordianimalictam quae conterat, tertiam qine rumpat finiat.In toto autcm genere hominii
quia solum praesens tempus apparetiex eo tamen de praeteritum, idest origo colligitur:& suturum ut est distatutio.Nam quoniam est,apparet aliquado coepisse. me enim nulla res sine exordio potest:&quia coepit apparet quidore desitura. Nec enim potest id totu esse immortale quod ex morial bus constat. Nam sicut univcrsi per singulos interimus fieri potest ut aliquo casu omnes simul uel stetis litate terrarum,quae accidere,vel particulatim solet: uel pessilentia ubire diffusa. quae singulas urbes ait regiones pleritq; populatur: uel incendio in orbe mista: quale iam fuisse sub Phaethonte dicitur: uel diluuio aquarum quale sub Deuc linc traditur: m praeter unum hominem genus omne deletum est. Q uod dialuuium si casu accidit prosecto potuit accidere,ut &unus ille,qui superfuit intoriret. Si autem diuinae prouidentiae nutu, quod negari non potest: reparat Hos homines reseruatus est: apparet in Dei potestate esse: uel uitam uel interitum generis humani. uod si uult potest occidere in totum,quia per partes occidit: apparet aliquando esse ortum: oc ut fragilitas initium sic declarat et terminu. uaesium sunt non potuit defendere Aristotelestituo nainus habuerit ec mundus ip
se prinDium. 4uod si Aristoteli Plato & Epicurus extorquent: & Platoni eci
Aristoteli qui semper sore mundum putauerunt, licet sint eloquentes, ingratis tamen idem Epicurus eripiet: quia sequitur ut habeat d finem . Sed Mae multis ilibro pluribus unc ad hominis originem recurrimam. i
e Quod no de terra uel spore nata sunt animalia stadispositione diuina:cuius ilicisset Deus nos conses si scire expediret. Cap. XII
Iunt certis couersionibus recli, & astrorum moti maturitatem quanda extitisse aialium serendorum. Itaq terram nouam tamenigenitale retinentem,solliculos exsequosdam inurerom similitidinem protuli sic de quibus Lucretius.Cresccbat uteri terra radiis - cibus apti. ': cum maturassent,natura cogere ruptos alatia te nera profudisse.Deinde terram ipsam humore quodam quiessalam similis exau, c, cpalimento animantes me nutritos. usi autem uim iugatis aut ca loris serre,aut uitare potueriit, aut omnino nasci, cum sol exureret, rigus astri geret Non erant, inquiunt in principio mundi Menas, d aestas: sed p tua tenis peries,& uer aequabile.Cur ergo nihil horum fieri et nunc ridemus: quia semes fieri necessariu fint, ut aialia nascerentur. Posta uero esse coeperunt,taossa his multate generandi, & terra parere desit, & temporis conditio mutata est.O GDeile est mendacia redarguere. Primum inihil potest esse in hoc mundo quoa non sic permaneat ut coepiti e eniam sol & luna.dc astra tunc non erantiaut cla essent meatus non habebantiaut non diuina moderatio, quae cursus eorum remoperat.&gubernat:cum ipsis simul coeperit Deinde psi ita sit ut dicunx prouis dentiam esse necesseest: dc in idipin incidunt, quod maxime sugiunt. Nondui enim natis animalibus aliquis utit prouidit,ut nascerentur:ne Orbis ter deseratus atl Oost
88쪽
tus atq; incultus horreret. Vt aurem de terra sitie ossicio patetum hasci possent necesse est magna ratione esse prouisum. Deinde ut humor ille concretus de terra in uarias imagines eorporum fingeretur. Item ut e solliculis quibus t ebantur accepta uidendi sentiendi tauone et tanqua ex aluo matrum profunderent: mira inexplicabilist prouisio est. Sed putemus id quom casu accidisse: illa cerate quae sequiantur sortuita essenon possiant, ut terra continuo laete manaret: ut aeris temperies esset a ratis. Quae si constat iccircocsse facta, ut animalia recorer edita uel haberent alimentum rucinones rentpericulum: necesse est, ut aliquis diuina nescio qua ratione prouiderit. uis autem potest prouidere nisi Deus ' Videamus tamen an id ipsum quod di stat fieri potuerit:ut homines ua Im sponte secrense terra si consideret aliquis quadiud quibus modis educet infans: in. οπις πη relliget proscitia non potuisseterrigenas illos pueros sine ullo educatore nutriri. Fuit enim occessi: et pluribus-nsibus iacere proiectos:donec confirmans nerauis mouere se, locum mutare iuriat: quod uix intra unius anni spacium fieri potest.Iam uide utrumne infatis de modo Neodeliseo, quo estinus iacere per multos menses ualueriti non humore illo terrae, quod alimenti gratia mi nistrabat di sui corporis purgamentis in unum mixtis obrutus comi plus p u teretur.Ital nullo modo fieri potest quin ab aliquo fuerit educatus nisi sorte animalia omnia non tenera nata sunt: sed excreta, quod ut dicereiit nunqua uenit ilolis in mentem. nis ergo illa ratio impossibilis dc uana est: si tame ratio dici potest,qua id agit ut nulla sit ratio.Qui enim dicit omnia sua sponte essit nata: nuhilip diuinae prouidentiae tributa hic profecto rationem non asserit, sed euertit. uod si lquieu sine ratione minata: potis:apparet diuinam esseprouidenam: cuius cst proprium,quod dicitur ratio Deus sit rerum qmniu machi nator fecit Iumunem: quod tam quavis expers Getalium liter uidit tameta libro delegibus primo: cidemtradiditia hetae,cuius uerba subieci. Hoc inanimes prouidia sagax, ill plex acutus mora lenum rationis d consilii que rata a sum vocamus hominem:ptiosata quadam nolitione generatumessea summo deo solum. enim ex tot animantium generibus at naturis particeps rationis de , . . ' cogitauonis: mraxera tomnia expertia. Videsne homin quan isto ge a ueritatis notina remotum:inquoniam imaginem sapientiae tuebatur intellexisse non nisi a Deo hominem potissse generatis Sta tamen cliuinis opus est trastimoniis ne minus humana lassiciant Sibylla hominem Dei opus esse testatur. τίς ε sui φύσιν παρο- γε, ς mis.. .La solus est Deus creator liber existes.Ipse aut statuit figurasor hominum.Ipsemiscuit naturam omnium ingene .e -- iratione uitae. Eadcm tamen sanctae lucrae continent. Deus ergo ueri patris ossi
clo sanctiis est. Ipse corpus Gnxit, ipse animam, qua spiramus insudit. Illius estimum quicquid sumus . Q uomodo idfecerit si noso riciet scire,docuis sat sicut domu tria, quae cognitioncm nobis pristini erroris Nucri lunai
89쪽
Quare duo simu mundiminoris, tilest horninis r aequid sit mors esus primae quid fecit a: ec deprimorum parentum culpaec ena. Cap. XIII. marem ad simulit inem suam primum finxisset: tum lenam sceminam configurauit ad ipsius hominis effigiem: induo inter se mixti scivis: p pastare so lepossentr de oem terra m i utudine opplere.In ipstus at hominis oe illarum duarum m.
tinctum:o' inter se diximus esse contrarias: ignis realia conclusit, perieciti rationem. Dicto enim corpore spirauit ei animam de uitali sonte spiritus sui: Pi est perennis: ut ipsius mundi ex contrariis conmmuselementissimilitudinem gereret. istat enim ex animamcorporea prasi e Geso id tetrarq indem anima qua uiuimus uesule elo oritura ino : corpus e terra: ius et mo diximus inclamatum: Empedocles quem nescias utrumne inter poctas an inter philosophos numeres: de res natura uersibus scripsit rati apud M. manos Lucretius:&Vatio quatuor elenienta constituiti n verrima piam
3 αεος dc terram:sortisse Trismegistum secutus: a nostra I rpora ex his quan res mentismnstituta esse dixit a Deo. Habere Dan in se aliud ignis:aluiuia aeris: vix Φ aliquid aquae: aliquid terrae:& ignem esse: net aerem: ne pacis: net terra Prae uidem salsa no sunt. Nam terrae ratio in carne est: humoris in sanone, acrisin 'tuagnis in calore uitali.Sed ne planguis a corpore secerni potesti struthua mora terra: nololat uitalis a spiritu: sicut ignis abactria Deo rerum omnium duo sola reperiutur elemeia,quorum omnis ratio in nostri corporis fictione conclusa est Ex rebus igitur diuitiis ae repugnantianis ho factiuest: sicut ipse mundus:ex luceae tene-: ex uita id morte: quae duo inter se pugnare in hcile praecopinuisi alasvpauerit quae ex Deo ora sit immortalis,Ninppetua luce uerset Si aut corpus inceritatam,divit subie si sit in tenebris sempite sic t morte. iis norauis est,ut iniustas alas exuguat cinosed ut putat laeternu . Ea poena secunda morte notamus:q est Nisappetua sicut dc in ortalitas. Prima sie dista V nimus.Mors e naturae alantiu dissolutio uel iracMors est coros aimp seductio..iu uda uero sic. Mors est aeterni doloris perpesso uel DNominai P mox tis ad aeterna supplicia da ratio. x mutas pecudes non aiingit: quarum alaano ex in o constantes: sed ex eoi aere morte soluutur. In hac igit sociutate recliat terrae:quos effigies in hole ex Ela est: subore det et ea quae sunt inrumuina. s. qine domini u corporis habetanseriorem aut ea:quae sunt diaboli. . pus utiq.quod quia terrenum est:animae debet esse subiectum: sicut tenaccelo. Est enim terra quasi vasculum: quo tanquam domicillo temporali spiritus ne Sallustius istis utatur: utriusi officia sunt: in E quod est ex coelo: dc Deoimperet: illudi in m vero , chaod terra est, diabola scrutat. Quod cpiidem non fugit hominem. ne quam Sallustium: qui ait:Ad omnis noruauis in animo dc corpore sita cstram mi imperio:corpis seruitio magis uumur. Raecte si ita uixisset ut locutus est.Sex uiuit enim foedus suoluptatibus . suam ipse sententiam uitae pravitate Aia soluit. Q uodsi anima ignis ut ostedimus iccetu debet eniti sicuti ignis ne extingua si est ad immortalitate, ein coelo est. Et sicut ardere Minuere
90쪽
no potest ignis: nisi aliqua pingui materia teneatur: in qua habeat alimetum sieanimae mataria.& cibus est sola iustitia: qua tenctur ad vita. Post haec Deus hominem qua expotui ratione generatum posuit in paradiso: idest in horto laeeundissimo de amoenissimo: quem in partibus orientis omni genere ligni arborum reo teruit: ut ex carum uari fructibus aleretur: expersi omnium laborum Deo patri summa deuotione seruiret. Tum dedit ei certa madata: qua si obseruassere immortalis maneret: si trans Misset:morte assceretur.Id autcm praeceptum fuit ut ex arbore una,quae fuit in medio paradisi:no gustaret, in qua posuerat intelligentia boni oc mali.Tum criminator ille inuidens opibus Dei: omnes fallacias ecealliditates suas ad decipiendum homine intedit: ut ei adimeret immortalita, tem. Et primo mulierem dolo illexit, ut utatum cibum sumeret: dc percam ipsi quoq; homini persuasit:ut transcenderet Dri lcgem. Percepta igitur scientia donia dc mali pudere eum nuditati suae coepit: abscondit se a lacie Desquod antea non tolebat. Tum Deus cit hominem de paradiso sententia in peccatores la. ra ut uictum sibi labore conquirerenti sumis paradisum igni circunuallauit: ne homo posIct accedere : donec summum iudicium laciat in terra: dc iustos uiros cultores tuos in eundem locum reuocet morte sublata. Sicut sacrae literae docet, dc Sio illa crythraea cum dicit.
sempiternam utituitam ha ditario iure possidet: saeculi tempus ipsi habitan res ad paraldum similiter florentissimum hortum. Verum quoniam haec exue ma sunt, tota in cxtrema Operis huius parte tractabimus. Nunc ca, quae prima sunt ex icemus.Mors ital secuta est hominem secundum Des sententia:quod etiam Sibylla in carmine suo docet diems.
manibus:quem etiam seduxit serpens dolose ad fatum ascendere mortis: notionem p aeciperere boni dc mali: uel sic: homiuem plasmatum Dei ipsius pab mis, quem dolis sesellit serpens ut uim mortis incurreret: dc sianuam acciperet boni de malicii clam hominis uua est temporalis.Sed tamen longa: quae in milla annos propagaretur: quod diuinis literis proditum, dc per omncm scientiam Nicatum: m Varro non ignoraret,argumentari nixus est, cur pateretur an liqui mille annos uictitasse. Ait enim apud aegypturi pro annis menses haberi, ut non solis per duodecim signa circuitus faciat annum, sed lunam: quae orbem illum signiferum.xxx.dierum spatio illustrat: quod argumentum perspicue sal. sum est. moenim tunc millesimum annum transgressus est. Nunc utroqui ad centesimum perueniunt,quod fit saepissime mille certe ac ducentis mens suiuunt. Et authorcsidones tradunt ad coetu . . annos perueniri solcr Sed quia orabat Varro, raut quando uita hominis esset diminuta , ipse diminuit cutaret nulle ecquadringentis mensibus posse uiuere homincm.