Habes in hoc volumine lector optime diuina Lactantii Firmiani opera nuper per Ianum Parrhasium accuratissime castigata graeco integro adiuncto ... Eiusdem Epitome. Carmen de phoenice. Carmen de resur. Domini. Habes etiam Ioan. Chry. de Eucha. quandam

발행: 1521년

분량: 387페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

LIBER QUARTUS i

, testate, qua posset iiduae anunciati nis ratio fundat & confirmari: sed &

aduit illisolaq Petrus N Paulus miliae Dicauerunt, α cano in memoriani' lati apmansitqcu multa alia mira itu et hoc latus esse dixerui: utpost breuessis imitteret deus regem. qui repugnaret iudeos: Neiuitates corum solo ad retii ierosolis Irisos autem fame sitim cosectos obsideret .Tum fore ut corporibus suorum uos. v. scoriac & consumerent se inuicem . Postremo ut capti uenirent in manus hostia Nin cospectu suo acerbis limc coniuges suas uexari cernerent; uiolari ac pstitui uirgines:diripi pueros: allidipvulos: omnia deniq; igni ferro suastari: captiuos in primum terris suis exterminari:eo 'exultauerut super amantissimum ec mbatissimum Dei filium.Itaq post illorum obitum cum eos Nero interemisso iude egentem Nnome Vespasianus exulant, fecitioiaqillisutura praediscin Q uod argumcntis reuincedi sunt, qui diuinis detrahut sacrametis re celaus argumElisurasi fideles: utdnice incarnatidis fide evacuet. Cap. XXI. --- Onfirmata sunt ut opinor quae salsa dc incredibilia putans ab his quos uera coelestiit irarum doctii a no imbuit, sed in ut resulans a nobis et Ili qmmiu no sine malo suo sapit, rebul diuisuis fidem detrahunt, argumeti stillo' coarguam errorem, ut tandem aliqn uideant ita fieri oportuisse sicut nos ostendimus saetiim. Et qu apud bonos iudico satis habeant firmitatis,uel testimoia sine argus

mentis,uci argumenta sine testimoniis nos in no contenti alterutro lamns, cum

suppeditat nobis utrui. cui puerse ingenioso aut no intelli di, aut cotra dis stadi locu relinquamus. gant fieri potuisse ut naturς imortali quicu docederet, gat dei lino dignu ut ho fieri vcllet: stapinfirmitate carnis craret, passionibus ut dolori ut morti stipse subiecretalii non facile illi esset ut citra cora imbecillitate se licibus onderet eos iustitiam doceret siquide id uolebat maiori auctoritate ut aiunt pusi Dei Tuc.n. ctos suisse opus coelestibus turos,li ad ea uirtus ac pias Des pcipientis accederet. Cur ine' aiunt ad do ostiolas non ut Deus uenit Cur se in humilem im cille constituit ut ab hoibusta colenita poena affici posset cur tam ab imbecillibus d mortalibus passus csts

cur non manus hominum aut uirtute repulit aut diuuntate uitauit Cur no m

kstatem sua sub ipsa saltem morte parefecit c sed ut inualidus in iudiciu ductiis est:ut nocens danatus, ut mortalis occisus Resutabo haec diligenter, nec φ eqpatiar errare.Illa.n.magna&mirabili Gnc sunt sacta, quae quicunqpcepcnt notisi mirari desinet Deu ab hominibus esse cruciatum, uerum etiam facile inruidebit,ne Deum quidem potuisse credi si ea ipsa quae arguit:iam non essent. i Ipceptoris mos uacillat auctoritas:sino facit i qd docet sicut inpliis pater,a cotra sua prepta uiuebat,sta xps prio serit postea docuit. Cap. XXII. Uicump praerepta dat hoibus ad uitam ore': fingit aliorum qro debeat nec ipse saccre quς ρος pit an non: Si non lacerit soluta praei Icepta sunt.Si.n. nasunt quae precipiunc,si uita tum in optimo J statu collocant,non se debet ipse praxe prora numco coetui hciumrsre a ter quos Dat ipse dc ipsi eodemo uiueducta quod ci esse uiuetis

risera rucere quae

162쪽

DE VERA; SAPIENTIA a

dum ne aliter uixerit,ipse praeceptis suis fidem detrahat: leuiorcitui dominam sua faciat: si re ipsa resoluat quod uerbis nitae' astrirere. Unusqtvsi cnim cu audit praecipientem,non uult sibi imponi ne istat inparendi, tanq sibi ius liberaratis adimaύ. itaq respondebitdoctori hoc modo. No possim sacere quae iubest

si sentipossibilia. Vetas me irasci uetas cupere uetas libidine comoueri, urias colorem aut morte timere: sed hoc adeo contra natura est ut his assectibus aiatia

uniuersa subiecta sint: si adeo putas ropugnari posse naturesc tuapsc qiis pcipis sae ut scia fieri posse.Cum aut ipse non facias quae insolentia est: ut hol lium imponere uesis leges quibus ipse non pareas Prius disce qui doces: B antea mores ali corrigas,tuos corrige. uis et iustam esse hanc resposionem, quinctiam si in contemptum ueniet huiusmocii domu,ec eludae uicissim: quia uido hae dcipse desudere. uidergo faciet& ille praeceptor: si baxei fuerit opposita. quo adimet excusationein contumacibus: si ut praesentiri lactis, doceat pessi, Mia se doceres ride euta ut pliorum praceptis nullus obteperet . HoIes enim malui exempla querbaequia loqui facile est, praestare diffficile. Utinam quidem tam multi biae laterent q multi loquutur bene. Sed qui praeespiunt nee iaciunt abest ab eis fides. Et si homines fuerint coiit nuntur ut icuraui Deus opponei cilia litatis humanae excusatio.Superest ut saetis uerba firmeturquod phialosophi sacere nequeunt, ital cum ipsi praeceptores uincantur asserubus, quos uinci praedicant oporterememinem pol sunt ad uirtutem,qua salso praedicat eru/dire,ob eam causam putat neminem adhuc persectum esse sapientem idest in Uro summae dominae ac scientiae, summa uirtus S persecta iustitia consenserit. quod quidem uerum fuit. Nemo enim post mundum conditum talis extitit, nisi Christiis qui oc uerbo sapientiam tradidit S doctrina praesenti uirtute firmauit. Quod etainem doctorem persectium esse oporteat, re quare perfectus esse non possit sine eorporis assumptione mortalis. Cap. XXIIII. Genune cosideremus,an doctor e caelo missus possit non persectiis.Nondum de hoc loquor queuenisse a Deo nKM. Fingamus e coelo alique te mittedum: qui uitam holum rudimctis ulmitis inrumpu

stitutat& ad iustitia formet.Nemini dubiu potee,quin is doctor uia coelit mitti e tam scietia sit resolum quirtute perscimis, nihil inter seste terrenum disserat assi ho internaquria docuisa ee nullo paeti t.Neem. mens terrenis uisecti sinclusa de tabe corporis impedita: aut colvehedere p se mi aut cape ueritate nisi es unde doceas.Et si maxime possit summam in uirtutem capere ncqueat:& omnibus uiuis resistere quorum materia inviseerib contines. Eo fit ut terrenus doctor poscetiis esse non possit . At ue' coelestis: sesetiam diuinitas: ulmite immortalitas tribuit:in docendo quoqGcut in caeteris perfectus d consumatus sit necessc e. At id omnino fieri no potest nisi mortale corpus assumat.cur autem ficti no possit ratio clara est. Na si ad limmines ireniat ut deus:ut omitta quod mortalas oculi claritate malinastis eius coospicere ac sustinere non pnt. Ipse certe Deus uirtute docere no poterit: quia XPcorpis no sacis quae docebit ac perhoe doctrinacius scista no erit alioquisi v

Doctrina

mtrana ae

mine esse

noni est

163쪽

tus summa est dolorem patienter piustitia ossicio ferret: si uirtus cst mortem ipsam de inteptatam no metuere,ec illata sortiter sustinere: debet ergo doctor ille ectus &d ere ista pcipiedo: Nd confirmare lactedo,quia qui dat pcepta uiuedi amputare debet osum excusationu uias: ut iponat licibus parendi necessitate: no aliqua ui, sed pudore .6c in libertate reliquat,ut di pmiu sit costitutu pareti ua poterat no parere,si uellei.Q uo ergo poterit amputari excusatio nisi ut a d cet faciat q docet,ec sit qsi putas ct manu porrigat secuturor queadmodu potis.cere q docet, si nolit ei similis: que docet cha si nulli subicetiis sit passi otii. t cidoceti ho sic indere. Volo equide no peccare,sed uincor,idutus sum.n.carne so

ssi oc imbecilla Mae est quae irascis quae concupisc),quae dolet quae mori timc sta ducor luitus re pecco no quia uolo,sed sa cogor. Setio me et ipse pcccare. sed necessitas fragilitatis i pellit,cui repugnare no possum. Quid ad haec rndebit pceptor ille iustiuae,quo refutabit: ac redarguct holem, q dlietis suis excusatione carnis ostedet,nisi dc ipse camc suerit Idutus ut ostedat et came posse cape virtuo te Cotuatia.n.redargui no pol nisi exeplo. Na here no pnt q doceas firmitare nisi ea prior seceris:qa natura holum politas in uitia:uideri uulsino mo cu umia, sed et cu rone peccare.Oportet dc magξm doctore 3 uirtutis: hoi simillimu fieri: ut uincedo peccatu doceat holem: uici ab eo posse peccatu. Si uero sit imortalis. ex lu pponere hoi n ullo m5 μLExistet n.c5stA alias ac dicet.Tu qdem non

Contumacia redara

i uero multis rebus opus e: ut tuear hae vita. Morte no times sata te uescteno pol Dolore cotenisua nulla uim pati potes. At ego mortalis utris umeo: ea cruciatus mihi grauissimos inserui, quos tot crare ifirmitas carnis no potimetorita uirtutis et hanc excusatione debuit hol sauferre:neus st peccat necissitati

potius ascribat: q culpae suae. Ergo ut perfectus te possit nihil ei Mest opponi ab eoqiud edus cit,ut si sorte dixerit impositalia peipis res mdcat:ecce ipse facio

ego carne indutus sum, ius cst peccare Wriu: at ego eade caria gero, dc in precatum in me non dnas Mihi opes contemnere disti Qe est:quia uiui alucr no potin hoc corpore.Ecce mihi corpus est&m pugno contra oem uoluptate. pos. sum P iustitia nec dolorem ferre nee morte qa fragilis sum. Ecce rei me dolor aemors hel ptatem: dc ea ipsaq times: uinco ut uictorem te lacia doloris ac morus.

Prior uado p ea q sustineri no posse praetendis: si pcipientem sequi non potes se

quere ante dontem.Sublata est hoc modo cis exculatio:& fateri holcm necisse

essisua culpa iniustu esse,q doctorem ut iis ae cunde duce no sequat . Uides ergo illo festior flamoriasi doctoriqa dux ec mortalis pol ,' immortalisc quia patientia docere non ponila subiectus passionibus non est. Nec hoc in eo minisnet:ut holam deo Mera: sed ut onda nech holem plicta docuia csse posse: nisi sieide Deus:ut authoritate cesini necessitate paredi hoibus sponat: net Deu nisi mortali coepe induae ut pcepta sua saetis adimpledo: caeteros paredi necessitate costringat.Ligdo ergo apparet eu q uitae dux:& iustitiae sit magister: corporale esse oportere:nec aliter fieri posse:: ut sit illius pira de fecta doctrina nisi habeat radice dc landamentu,stabdi apud MIes ac fixa permaneat.Ipsum aut subire

carius

164쪽

DE VERA SAPIENTIA LXX

earnis a corporis i inbecillitaretn:uirtutent in se recipere doctorisui eam stimulec uerbis doceat dc lactis. Item subiectiana esse morti d passionibus cunctis,quo tuam dc passione toleranda dc in morte subeunda uirtutis officia uersantur: quae omnia cui dixi consumatus doctor perferre dc t:ut doceat posse perferri. Q d xps licet mortalitate niam supseritio isi natus est ut alii holes: sed ex carne uirginis: oc qrecu cet imunis a culpa: sponte subierit poena Cap XXV. holas ae intelligat, qre Deus summus cu legatu ac nunt diu seu mitteret ad erudiendam preptis iustitae suae immoralitate mortali uoluerit eu carne indui S cruceasti dc morte mulctari. Nam eu iussit is nulla cet in terra doctare taut quasi uiua lege:

st nome ac temptu nouum conderet ut ues ac pium cultu poem terram uerbis oc exemplo seminaret. Sed in ut certum esset adeo missum non ita talum nasci oportuit:sicut homo nascitur ex mortali utrol concrctus: sed ut apparreret illum etiam in homine cri coeleste, creatus est sine opera genatoris. Habo

bat.n. specialem patre Deum, di sicut pater spiritus eius Deus sine matre, ita ina ter corporis eius uirgo sine pias uit.Igis Deus ic homo inter Deu atl hinem me dius constitutus.Vnde illia graeci mσ τήν uocat ut Iem pducere ad Deu posset.i.ad immortalitate quia si Deus misisset ut supius dictum e exepla virtvitis hoi p re non posset,si ho non posset ita ad iustitia cogere, nisi authon

ras ac uirtus hese maior accederet,Etenim cum constet homo ex came dc spiritu, dc oporteat spum iustitiae opibus cmereri ut fiat aeternus . Caro quia terrena est.

ideo p mortesis copulatum sibi spum trahit secum, oc ab immortalitate ducit assimortem,tago spus mis expers, dux ce hol ad immortalitate nullo pacto potoris,qm caro impedit spum .quominus Deum sequaturM.n. fragilis oc subiecta. peccato. Peccatum aute pabulum mortis est.Italiccirco mediator aduenit. i. Deus in came,ut caro eu sequi posset,dcer ret morti homine, ius est danatio in carnem adeo carnc se indest ut desideriis carnis edomitis doceret, non necessita tis esse peccare,sed Ppositi ac uolutatis. Una ai.nobis*magna de Dpua cu carne luctatio est: ius infinitae cupiditates pmuniciam. nec dominiu retinere pauiunt sed eam uoluptatibus dc illecebris suavibus mancipata morte afficiunt se : terna. uibus ut repugnare possemus, Deus nobis uiam supandae carnis dc apuit Nondit. uae uinus persecta re omnibus uinculis absoluta coronam uincentibus oc mercedem expetendae nobis immortalitatis impartit.

CDe mysterio domesticae crucis S uirtute dc significatione eo quaeus gessit 'ptulit .Er quop uratus sitimolatione agnil lis. Cap. XXVI.

Ixide humanitate:& fragilitate:*pasti :cur haec Deus subire mutuerit nunc ipsius crucis ro reddenda est,ic uis enarranda,quod sum. mus patera principio dispos rit,dc quemadmodum cuncta quae get sta sunt Ordinauerit non tantum diuinatio prophetam, qua in Christum uera prauaesiit, sed et ratio ipsius passionis docet. Quaecun penim passuSm nonsuerunt inania,sed habueruntfiguram dc significatiocm magua: sicut et

una illa opa qua feci quorum vis N potestas ualebat, quidem in praesens, sciu

165쪽

declarabat aliud insuti t. Apuit caeco rorulos uirtus coelestis, &Iuce non uideri tametvmi bus reddidit. Et hoc frusto significauit fore ut conuersus ad gentes qua Deum nem v Pi scisbant insipientuini pectora illia inaret luce sapientiae,& ad ucritatem conte V plandam oculos cordis miret.Vere. n.caeci sunt,qui coelestia no uidetes, dc renebris ignorantiae circulasi terrina dc fragilia uenerantur Patefecit aures surdorii ruon hactenus uis illa coelestis opata est, sed declarabat breui sore,ut a cratueritatis exples, dc audirent dc intelligeret diuinas Dei voces. Vere enim surdos dixeris, qui sestia diluerata satiencia n5 audiunt. Mutos linguas ineloquium soluit,admirabiliuetiam cum fieret potentia sed inerat te uirum alia sigi uri tio, quae ostenderet mox latuue ut reφ coelestium nup ignari percepta sapietis: distaplina de Deo dc ueritate dimittent. m ιὶ ratione diuinitatis imorat, is uere elingula dc mutuse, licet sit olum disertissimus. Lingua.n ui coepit . L iuirtutem maiestate Dei singularis interptari tum daanu ossicio naturae sus funigitur.O Odiu auisalsaltatur,in suo usu no est.&ideo insanssit necesse est,et dii uina pioquino potiPedes quot claudos ad officiu graditat reformauit. Lauda talis diuini opis,forfitudo sed Quia id cotinebat qa cohibitis erroribus uitae facicularis ac deuiae iterueritatis aperires, per quod graderetur holas ad Dei grροι consequella. IS.n.uere claudus existimandus est: q caligine ac tenebris insipetiar potetis opa,u id portedebat tax uis, i peccato' quinatos:dominacius purificaturaret eruditioe iustitiae leprae, it elephaticii bent heri,quos linfinitae cupiditates ad sectera, uel isatiabiles uoluptates ad flagitia copellunt,dc dedecos maculis inustos labe assiciunt sempiterna lacenu

mortuorum corpora erexit eost nominibus propriis inclamatos a morte reuocitati uid pruentius Deos uid miraculo dignius omni u saeculos et decursa uitam regnalle tapletisq; tum temporibus te adiecisse perpetua, arcana, mortis reuelasses-haec inenarrabilis potestas imago uirtuus maioris suit,q

demonstrabat tanta uim habituracsse doctrina sua ut getes inorbe toto: qua: 1 alienae adeo subiectis mortisuerunticognitioe ueri luminis,animatae ad imorialia talis pisa peruenirent. s.n. recte mortuos erastimaueris, a datore uitae Deum i

netactos,atq; creto in terram deprimenteraniaque aeternae mori

tis incurrunt. duae igitur cum faciebat in plans imagines erax futuros, quaeillae isis affectis corporibus adhibebat ea spiritalia figura gerebat: ut in prstenti uiri

tutis nobis terrenae opera monstraret,ec in laturum potestam suae festis male istatis ostenderet. Ergo sicut opera eius significantia quo p maioris potestans habuerunt.ita passio non simplexnee superuacua nec fortuita praecessit. Sed ut illa d quae fecit magnam uirtutem ac potestatem doctrinae eius significabant, sic ea qpys passus est odio sutura esse sapietia nuntiabat. Ateii. n. potus ac fellis cibus acer . lbitates Mamaritudines:in hac uita sectatoribus ueritatis polliceba tqq ipsa p.

hoe saec uirtus Opponi in illiusmodi ci dc potus in os doctoris inucio λpressuram

166쪽

DE UERA SAPIENTIA LXXI

presuram nobis laborum ae miseriarum praebebat exemplum.Q uae ola tolerariaeppeti necesse est eos: queritate sequunc: qm uritas e acerba dcinuisa olbus, ueritatis expertes uita sua mortiferis uoluptatibus dederui. Nacorona spinea

notione alloperibus alieni ola scelere ac libidine polluebamus, piceti uero ex dumis ae sentibus lammi Dei caput cingimus quia tauocati ab ipso dc circulasi di 3 ad eum magistro dc doctiui assistimus .ret illum mundictoium uiuistium 8- coronamus. uod uero ad crucem spectat, magna l ea uis ac ratio est, quam nunc conabor Ondere.Deus namq sicut superiusexposui qum statuisset

holam liberare:magistru uirtutis legauit tu terra. qui & praeceptis salutarib'sormaret Ies ad innocentia: dc opibus factis p plani 'iustiuae uia paderet,q gra diens ho & doctore fusi sequens ad uitam aeterna perueniret .Iside corporatus cst 6c ueste camis indutus ut homini ad que docedit uenerat uirtutis,& cxemplaec incitamenta piaret.Sed cu in cibus uiis officiis iustius specime proebuisset ut 'doloris quot pinentia mortis contemptu,qbus persccta et colamata sit uirtus traderet hoi,uenit in manus impue nationis: m α uitare potu et scientia suturi qua gerebat: dc repellem eade uirtute q mirabilia faciebat. Sustinuit ergo crum meis

clavisae uerberata spinas.Postremo et morte suscipere non recusauit ut homo

illo duce subactata cathenatam mortem,eu sitis errori triumpharet. Cur aut sinimus pater id potissimum genus mortis eligeret: quo affici eum sineret, haec ratio in. Dicat.n. tortasse aliquis cur si Deus fuit di mori uoluit,no saltem aliquo

liciusto mortis me assectiis in s Cur potissimu cruce s Cur infami genere suin latis Quod et homini libeto quis nocenti uideas indignum c Primum pis qui

Hunniis aduenerat: ut humilitata infirmis ope sertetita in cibus spe salutis ostedore eo genereassiciendus fuit,quo humiles di infirmi solent,nequiseet vino, qm no posset imitari.Deinde ut integru corpus eius seruares que die tertio resur 'inere ab inseris oportebat. Nec hoc cuiuignorandu est,quod ipse ante de sua pastione praedicansDid notu secerit habere se potestate, cu uellet d nendi spirum & resumedi.Sintius ita Fcum spiritu s te deposuisset necessarium carnisces no putauerulossarius suffringere sicut mos eopserebaΟ sed tantummodo latus eius persorauerutaSic integra corpus patibulo detramime: α sepulchro diligenter inclusum. Quae omnia iccirco laeta sunt,ne laesum ais diminutu corarus ad resurgendu inhabile redderetur.Illa quot praecipua fuit causa cur Deus crucem maluerit,' illa exaltari cum Hstnecesse re omnibus gentibus passionem LM notescere.Nam Filis il patibulo suspenditur,lceos euus est cibus:& csteris altiori crux potius electa est:quq nycaretillu tam cospicuu: tant sublime

sinu ut ad eu cognoscendu pariter & colendum cum henationesex omni orbe currerent.Denit nulla gens in inhumana est nulla regio in remotarcui aut passio eius aut sublimitas maiestatis ignota sit. aedit ergo i passiae manus suas: or

167쪽

LIBER VARTUS

populum ex omnibus linguis 5 tribubus conmegatu sub alas suasesse uentu'. ec signum illud maximum at sublime frontidus suis suscepturum. ius rei figuram iudari et nunc exhibent: cum limina sua de cruore agni notA.Deus enim percussurus AEgyptios,ut ab ea plaga immunes saceret hebraeos. pceperat his: ut agnum candidum sine macula immolaret ac signum liminibus suis de sanguine eius imponerent. ItaΦ cum AEgyptiorum primogenita una nocte interiss t. Hebra i soli signo sanguinis tuti fuerunt: non quia cruor pecudis tanta in se uim haberet ut hiabus saluti esset, sed imago suit rerum latus. Nam agnus cadidus sine macula Christus fuit idcst innocens εἰ iustias sanctus qui ab iisdem iudaeis immolatus saluti est omnibus qui signis sanguinixi. crucis qua sanguinem is dit sua in fronte conscripserunt.Frons. n.summum lime csthois,4limen sanguine delibutum crucis significatio est. Denu pimmolatio pecudis ab his ipsis et is ciunt pascha notatur is, του πασχω quia passionis est figura, qua Deus prae. scius futurorum tradidit per moysen populo suo celebrandam. Sed tame figura ualuit in praesenti ad depcllendum periculum, ut appareat quantum ueritas ipsa Itura sit ad platiam Dei protegenda in extrema totius orsis necessitate. um modo autem uel in qua plaga tuti homines sint suturi: qui unum hoc ucrid A. uini sanguinis in summo corporis sui notaueriit: ut in nouissimo libro docebo. De potentia signi crucis, quantae efficatiae sit inuocatio nominis crucifixi ,α quantum a Ganoniis timeatur signum crucis. Cap. XXVII., Unc satis est de huius signi potetia, qtu ualeat exponere illo terr risit dannonibus hoc signum. sciet qui uiderit quateus adiurati per Christum de corpibus quae obsederint fugiat, Nasicuti su intre holes ageret uniuersos daemonas uerbo fugata hominui m trai emotas oc malis incursibus suriatur in sensus prinnos reponebati Ita nuc sectatores nus eosde spiritus tquinatos de licibus 5c note magistri sui ec signo sessionis excludui. Cuius rei nodissicilis est pbatio.Nacu diis suis tam ut si assistat aliquis signata fronte geres sacra nullo mo litant. Nec responsa pMeosultus reddere uates. Et e saepe ea praecipua iustitia psequedi malis regibus suit.Cum enim quidam nostrorum fac scantibus dominis assi mret: imposito frontibus signo deos eorum fugauerunt, ne possent in uisceribus hostiaru sunυ maiano radepingere. uod cuintelligeret aruspices insti vatibus hisdedaemonibus,q-busPlacarat coquerctes profanos MIes sacris interesse adegerut principes suos quae i. insurore,ut expugnaret Dei teplum, se uero sacrilegio colaminaret,quod grauissimis persequentium poenis expiares.Nec in ex hoc ipo caeci holes intelligere sunt aut hanc esse ueram religionem: i uincendum tanta uis inest, aut illasam quae subsistere aut congredi non postst.Sed aiunt hoc dcos no mctu: ucs odio facere: quasi quisu possit odisse nisi eum,qui aut noceat,aut possit nocere. mouero grues maiestati fuit,ut eos quos oderant praesentibus cnis afficeret potius,u sugeret.Sed qm net accedere ad eos possunt:in ub' coeleste nota inderint, en ς nocere quos signat mortale munierit,iailiexpugnabilis murus: lacessu eos p αα manibus persequunt alienis: quos Psecto si essecofitet uicia

168쪽

DE UERA SAPIENTIA iLXXII

inus Neresse est enim hane esse uera ligionem quae tironcmdsmonia nouit, ec astana intelligit Nuim retudii Neos spiritalibus armis domitosae subactos cedere sibi cogit. Si negat testimoniis poetas ac pliorum rescillantur. uod si de malo esse inficias no eunt,qd supell, nisi ut alios dicat esse Deos alios da mones Exponat igiό nobis disserentia generis utriusq,ut scianaus qdcolendum qd execradum sit. Habet ne inter se aliquod c5sortium an uero inimici sint Si sunt alis qua necessitudine copulati, quateus e discememus Aut quo utriusq genetis honore liuet miscebinius Saule sutiminici, aut da moes in no timet, aut

Dii da mones fugare non possunt. Ecce alias instinctii damois percitus demetia esseniar insani ducamus ista in Iouis optimimaximi replum iacteta sanare Iicies Iupiter nescit in aetati apii uel apollinis sanum iubeat utriuslibet saec os Dei sui Dote, noeens ille spus excedat ex hese, nullo id pacto fieri p5t. Quae igit Deorum uisest si subiectos sib damones non is Atuero iidem daemones adiurati P nomen ueri Dei Finus fugiunt. Zuaero estut m timeat. Ioue autem non timeat,nisi stude sunt data requos uulgusdem re opinaes Deniq; si eostituta in medio. 5 his que costatincurium daemolappeti Delphici Apollinis uates eo dem vi Dei nome horrebit:&ta celeriter ex et de suo uat pollo et ex holespus ille data laus Nadiurato bigatolinoduo uatesin προ mcoticescet. Ei solide sunt daemones quos latent execradostilenide dii qui Esupplicant. Si non mobis aedenduesti no putan credat Homero, Q summumillumio m daemonibus aggregauit sed deae poetis ac pllis,q cosam mo datamas: modo deos Duncu itquos alterum uorum, inerum sals est. Illienim nequissimi spiritiis tibiadiutans:ibist daemonas sitentur tibicolantiit, ibi se deos mentians ut retores hol busimittat. α auocet a ucri Dei notione laqua sola pol mors aeterna uitari.Iidesimi qui deistis thoiscausa uarios sibicultus pdiuersa regionumn derunt mentius m assumptist ncibus ut silerent. qa diuinitatemp snples , assectare no poteranirasciuerunt sibi nota potetium regum sub quos titulis M. Dores sibi deos uendiearet. ut error discuti pol, ec in iure uitatis pirahi. Nasi quis studet sinisinquirere. congregetem abus peritia est Gre ab inseris alas Euocet Iouem tunum. Ulcanum Mercurium: Apolline: pat esum Satur Duma espondebui ab insens oes: dc interrogati loquens: dc de se &de Deo satebuntur.Post haeceuocent Xmnon aderit:non apparebit et quia pon amplius qBiduo apud inferos sitit. Quid hae probatione certius proserri potest Ego uero non dubito qn ad ueritatem Trismegistis hac aliqua rone Tenerit: qui de Deo

Patre omnia dc de filio locutus est multa: quaediuinis confinitur arcanis.

De uera ec singulari religione: ec undeditatur religio, i secundum tace nemuci alios. Cap. XXVIIL cum ita se habeMutostendimus apparet nullam alia spem

uitae ieepposita nisi ut abiectis itatibus eccuore miserabisti Deu cognoscat,dc Deo seruiat nisi huic ipali renuciet uitae ae se rudimentis iustitiae ad cultu religi5Ainstituat.Hac.n. conditione

gignimur,ut gene nos Deo iusta ec debita obsequia piam:

169쪽

LIBER VARTVS

hunc solum nouelimus hunc sequamur. Hoe uinculo pietatis obstrum Deo de religati sumus: unde ipsa religio notne accepit non ut Cicero interptatus est a relegando: qui in libro de natura deos secundo dicit ita.Non enim philosor hisclaucrum et maiores nostri superstitionem a religione separauerui. Nam qui totos dies precabantur dc immolabant,ut sui:sibi filii superstites essent. pstiuosi sunt appellati. vi aut oia q ad cultu deos pertineret,retractiarent,dc laus relegeret, ludum sunt religiosi ex religendo:tanu ex eligendo eligentes: dc cx dcligendo deligetes:& ex intelli do intelligetes. His enim Oibus inest uis legendi cade: quae intesigiose: ita laclidest in supersti tioso,ac religioseialicrum usui nomen: altersi laudis.Haec interpretatio q inepta sit,ex re ipsa licet cognoscere. Nam si in iisdediis colendis, ec teligio q, superstitio uersat exigua uel potius nulla distantia est. Quid enim mihi amri causarcur precari pro salute filiorum semel religiosi: ecidem decies iacere, superstitiosi esse hois arbitretur Si enim semel sacere optismum est,quanto ossa uis Si hora prima ergo Ec tota die. Si una hostia placabilis placabiliore ut hostiae plurimae, quia mutnplicata obsequia merentur potius il offendunt.Non enim nobis odiosi uidentur hi famuli, qui alssidui ac stoquentes ad obsequiu fuerint sed magis chari.Cur igie sit in culpa dc nome repraeiasibile aces atqui aut filios suo magis diligit aut Deos satis honorat laudae

aut qui minus quod argumentu et econtrario ualet.Si enim totos dies prccari

&immolare criminis est, ergod semel. Si superstites filios subindeoptare nosum est. superstitiosus est igitur ille qui ramid optauerit Aut cur uitii nomensi ex eo tractu quo nihil honesti .nihil iustius optari potest. Nam lait religio sa religendo appellatos,qui ea retractent diligenter quae ad cultu eo' per. tineant,cur illi qui hoc saepe in die liciunt, religiosorum nomm amittam, cu mul to utiq; diligentilis assiduitate ipsa relegant ea quibus dii Muntur c Quid cogo est Nimirum religio ucri cumis, superstitio falsi.Et oino quid colas interest. non queadmoducolas:aut quid heris: Sed quia religiosos deoFcultores se pirant,cu sint superib tiosi,nec religionem possunt ac Maerstitione discernere nec significantia nominum exprimere. Diximus nomen resi onisa uincula pietatis esse deductis,' hoiem sibi Deus religarit ec pictate constrinxerir, quia nos struire es ut dim*obsequi ut patri necesse est. Eo melius ergo id nome Luctetius imterpretatus est quia ait religionu nodis oc exsolucre ergo superstitiosi aut uocantur non qui filios suos luperstites optant. Oes.n. optamus: sed aut ii, qui superstite memoria desum hos colunt,aut qui parentibus suis superstitibus coiciatimagines eos domi tanu dcos penates. Nam qui nouos sibi ritus assumebat, in deos uice mortuos honoraret:quos ex licibus in coetu receptos putabat: hos susti sos uocabant. s uero q publicos de antiquos deos micrcnt religiosos i nt. Supersti. Vnde Virgilius. Vana superstitio ueteru* ignara deoria. Stacu uetam qu deos inueniamus eodem modo cosecratos esse post obitu, superstitiosi ergo qui multos ae salsos dcos colunt Nos aut religiosi qui uni:dc uero deo lapplicamus.

CDe unitate peis di filiisut liqv quo unmcipnt te cultores: q duos colut altes prem,alim filia,pem inoriscissitu mortale de quo lapius distu e.Ca. IX . - fortasse

170쪽

DE VERA SAPIENTIA LXXIII

Ortasse quaerat aliquis,quo cum Deia unum nos colere dicamus:duos in asseveremus Deum psem dc Deum filiv.quae asseveratio pla,mnimia impegit errore. Quibus cuprobabilia uideanis re a Medicimus in hoc uno labare nos arbitrantur,m dc alterum moria

inuinia temur.Den virtalitate ia diximus,nunc de unitate doceamus.Cum

dicimus Deum pati αDeum Si .non diuersum dicimus, nec utrunt se cernimus: sanec pater sine filio essemi: cfilius apte seceriai, siquidem nec pater sine filio nuncupari mee filius pol sine pie generari.Cum igis & ps filiu lactatec filius patre,una utriq; mensrunus spiritus.una substantia est sed ille quasi exuberans fons est. hic tanq defluens ex eo riuus: ille tanu sol,lite tanq radius ex sole porrι imas quisn summo pei de fidelis N charus est non separathsicut nec riuus a sonte nec radius a sole: qa dc aqua fontis A riuo est:& solis lume in radio: aeque neq uox ab ore seiungi nec uirtus aut manus a corpore diuelli pol.Cu igitur apphctis idem manus Dei oc uirtus θc sermodicae',uul nulla discretio est,qa dc lingua sermonis ministra est dc manus in q est uiniis,indiuiduae sunt corpis portio. ncs. Propiore exemplo uti libet.Cu quis hei filiu que unice diligit qui in sit in domo dc manu peis: licet rinomen tai ptatem cocedat esuili in iure dc domus unata unus tas nominatur.Sic hic mundus una Des domus di filius de ps qui unanimes incolunt mundum, Deus unus quia dc unus est tana duo dc d votanu unus. Ne pid miru, dc filius sitis patre, a pater diligit filiu:dc inter in filio, quia uollantate pris fideliter paret: nee una laciat aut secerit, nisi quod pe aut uoluit aut iussit. Deniq unum Deuesse ta patre q filiv.Esaias in illo ex lo quod sudius posuimus,onducia diceret Adorabui te dc in te prabuntur.qm in te Deus est: diso est alius Deus prer te. Sed dc alio loco similiter ait. Sic dictitas Deus rex Israestoc a eruit m Deus aeternus ego primus,ec ego nouissimus,& pter me nemo est

Deus. Cu duas planas a posuisset Dei regis.iacpi,dc Dei peis quieu post passio

ne ab inseris excitauit sic ondisse diximus Oseam a pheta qui ait. Et de manu in seros eruam cum:m ad utraqinsonam resere intulit, di praeter me non est Deus cum possc t dicere praeternos: sed fas non erat plurali numero: separationem tam

xx necessitudinis fieri. Unus est enim sol lil Deus summus rares origie, Pipse est origo reλε in eo simul dc filius ec omnia connene'. uapropter me Aec uolutas alterius in altero sit uel potius in uum: una: merito unus Deus uteri appellatur, quia quicquid est in patre ad fili utransfluit,& qmiud in filio a patre escendit.Non potest igitur ille summus aestit gulans Deus nisi per filium eoli, qui solam patrem se colere putat,sicut filium non colit: ita nec patrem quide ci, M. Quiautem filium suscipit, dc nometius gerit:is uere cu filio simul dc patrem colu,quoniam lcganu dc nuncius ec sacerdos summi patris est filius. Hic templi maximi ianua est: hic lucis uia hic dux salutis hie ostium uiue. e De haeresibus,quas non modo prophetae: sed etiam Christus Napostoli prati dixerunt emersuras .esse uitandas.Et si, illa sola ecclesia catholica est ec uera, in P est consessio dc meditina peccatorum per poenitentiam dc fides sacramenta.

Capitulum. XXX.

SEARCH

MENU NAVIGATION