장음표시 사용
171쪽
m qin mulis haeres sextiteriit:& institvstibus da motiu:popuIus Dei scissus est determinata est nobis breuiter ueritas: in 1 P. prio domicilio collocada ut siquis aqua uitae cupit haurire:non ad deuitosiacus deseras: qui no hnt uena sed uberi u Dei Autem
Nouatianiis reta valetimam haeret. Marcioitael reta tropiani haeret. retat,quo irrigatus penni luce potia. Ante via scire nos conues nit, oc ipsum ec legatos eius praedixisse plurimae sectae α haereses haberet ex stere quae cordia sancti corporis rumperent:ac nouissimae summa prudelia caueremus,neqn in laqueos ec fraudes illius aduersarii nostri cum quo luctari De. us nos uoluit: incidercmus,in dedisse eerta mandatas imperpetuu custodire do remus. v ple in imitatores deserto itinere coelesti uias sibi dcuias panseaetrus:& praxi tia conaidem p qua parte plaebe incauta, ec simplice ad tenes mortet deduceret. uod quatenus acciderit,expona. Fuertit quida nostrorum uel minus stabilita fide uel minus desti uel minus cauti: g dissidiu sacerent unutatis,d ecclesia dissipatet.Sed hi quo'fides lubrica sui cudi nosse lata colere simularet augedis opibus: ec honori studetes affectabant maximu sacerdotium ci a potioribus uicti cadere secu suffragatoribus suis maluerul:q eos lacere pretpositos,quibus concupierat ipsi ante praeponi. uida uero non satis coelestibus ureris eruditi,cu ueritatis accusatoribus respondere non possent obiicien suri impossibile uel incogruens esse,ut Deus in utes se mulieris includeret: nec coelestem illa maiestate ad lata in state potuisse deducuut holbus coaeptui, derisuitatumeliae dc ludibrio ret. Postremo etia cruciameta ferret, alip execrabili pambulo figeretur. vaecia cu net ingenio nee doctrina defendere ac refutare pos lant nec.n. tam ronet penitus puidebat, deprauati sunt ab itinere recto dc coele. Restiteras corrumpunt.ut noua sibi doctrina sine ulla radice ac stabilitate comonerent.Nonulli aut salsos pdhetas uaticinio illecti,de qbus ta ueri prophetae et ipsae pdixeratriciderat a doctrina Dei,dc traditione uera reliqueruLSed illi o daemoniacis fraudib' i titi:quas ospicere dc cauere debuerat: diuinu nome eccultu pimprudelia Hidemt.Cv. n. Phryges aut Nouatiani:aut Ualetiniam:a Marcioritae aut Antropiani aut Ariam, leualibet alii notans, christiani csscdesierunt,ia et Christi note amisso humana dc axterna uocabula indueruti Sola igiatur catholica ecclesia est. quae ues cultu retinet. Hie est sons uertatis, hoc est eo micilium fides hoc temptu Dei quo siquis n5 intrauerit,uel a quo siquis crauerit. a spe uitae ac salutis aeternae alienus est. Nemine sibi oporret pertinaci coccietati Haditi. Agie n.de uita dc salute cui nisi caute dc diligenter cosulat, amissa dc e tincta erit. Sed in quia singuli qui coetus haereticos se potissimu christianos,et suam esse catholicam ecclesiam putant: sciendum est illam inc ueram in quac nreligio consessio ae poenitcntia quae peccata di uulacra quibus est subiecta imbecillitas carnis salubriter curat.Haec interim paucis admoncndi gratia rettuli. n quis errorem fugere cupiis maiori implicet errore:du pcnetrale ueritatis ignorat. Postea plenius α uerius contra omnes mendaciorum sectas proprio sepat
tot opere pugnabimus.Sequitur ut quoniam satis de religione Grata sapientia Ai sumus in proximo libro de iustitia disseremus. . L. e. Lactantii
172쪽
e L. Caelii Lactatii Firiniani instit lanu diuinas aduersu Picis. Liber. U. De Iustitia ad nstantinum Imperatorem. uod iniquum de impium est ante damnare uel personam uel causam, sidemerito eius cognoscere.Et quare sapientia iungenda sit religioni.Et quare sapientia huius mund litteras sacras contempserit.Et steloquentia seruit saeculo:& plerunt ut amplius elucescat, ex industria inpugnant ueritatem: quae fere semper idoneis assertoribus indiget. Caput Primum On est apud me dubiu Constantine Imperator Mari. quin hoc opus nost', quo singularis ille res coditorret
fiuius immesi opis rector asseris : siqs attigerit ex istis ineptae religiois, ut sunt nimia lapstinoe impatietes insectene , etia maledietili: ut uix lecto sonasse pricipio affligat piiciat extares, set Iexpiabili scelere colaminariat astrigi putet: si haec aut legat patieta:aut audiati sab hoc in si fieri pol huanitatis iure postulamus,ut non prius danet ruuniuersa cognouerit, nasi sacrilegis ec iproditorious, ta uenoficis pias defendendi sui datur, nec Danari queq incogni taca licet: nsi iniuste petere videmur, ut ins etit ille a inciderit in liac, si leget plaga si audiet smam disserat in extremu.Sed noui holum ptinacia, nunctipere, bimuS. Timent enim ne a nobis reuum,manus dare aliquado clamate ipsa uerita ite cogantur.Obstreput igitur di interciaut ne audiat,&oculos suos opprimul,
ne lume vidcat quod osserimus.Q uo plane ipsi Videtia suae mira: ronis ondue, cu neq; cognoscere nccpc redi audent qa sciunt se satile supari. Et iecirco disceptatione sublata pellis e medio sapima vi getis res ut ait Ennius. dc quia studet
d re nil noceres,quos ut i sciui innoceres,costare de ipsa innocetia nolunt, quasi uero maior iniquitas sit probata innocentia danasse,il inaudita. Sed ut dis ci)ueretur: si audierint danare non possinLEt ideo cultores Dei summi hoc eiust holestorqnet interficiunt exterminant nec causas odios ipsi reddere pnt. i qui iam uehementer erut.quia ipsi erranti irascunt his qui illam uera sequvn. itur,oc cum corrigere se possint: errores suos in sup credelibus lactis coaceruant, innocentium cruore maculantur dc dicatas Deo metes euisceratis corporibus de it*quet,cu talibus nuc cogredi dc disputare coaedimus.Hos ad ueritate abie arsuasione traducere. o sanguinem facilius hauserint q uerba iustos. uid igii ropera ne memus Minime. Nam si lucrari hos a morte:ad qua cocitatissime te. dunt no ponis imus si ab illo itinere de morte ad uitam lucem reuocare,qmipi saluti suae repuPant,neos in cofirmabimus: quos no est stabilis ac solidis radici Bussundata dc lixa sitia.Nutat.n. plurimi ic maxime,q leas aliqd attigerunt. ec in hoc philosophi: dc oratores ecpoetae pniciosi sunt, pincautos alas facile ira mure possunt suavitate sermonis oc carminu dulci modulatione curretium.Obmini causam uolin sapimam cu religione coniungere neqd studiosis illa inanis domina possit ossicere ut iam scientia irarum non m5 nihil noceat religioni attriistitiae,sed etia psit et plurimum,si is qui eas didicerit:sit uirtutibus instructior:
173쪽
Ueritas aimbussi sua uillanum. Prophetae fimplici ser
Minutius talis. Terminis nus tot genere littera reperitus.
is S ueritate sapientior. Praeterea etiam si nulli allu: nobis certe proderit. delectabit se coisa gaudebitq3 mens se in ueritatis luce uersari:qd est alae pabulu laredibili quadam iocuditate fusum. Veru no est desperadu sortesse non canimus surdi Nec enim tam in malo statu res est:ut desint sanae metes: quibus dc ueritas placeat: dc monstratu sibi rectu iter*uideat dc sequatur.Crculinias' mo poculuc estis sapiet melle, ut possint ab imprudelibus amara remedia sine essensio epitari dum illitiens prima dulccdo acerbitatem saporis asperi sub pretextu suauitanis occultat. a haec imprimis caest,cur apud saPetcs.ec doctores,'principes huius saeculi scriptura tincta fide careat: φ pphetae coi ac simplici scrinoe ut ad populu sunt locuti. tenunt ital ab his q nihil audire uel legere, nisi expolituac disertum uolui nec qcq inhaerere animis eos pol, nisi quod aures blandiori sono mulcetillia uero quae sordida uident anilia inepta uulgaria existimans. Ideo nihil ues putant nisi qd auditu suave est nihil credibile nisi quod pol icutere iv, luptate nemo rem ueritate poderat sed ornatu. Non ergo credui diuinis qa suco caret sed ne illis quide a eas interptant qa sunt dc ipsi autolo rudes, auicerte parum docti.Na ut plene sint loqueres, per raro contigit, ius rei cain aperto est. eloquentia. n. saeculo seruit, populo se iactareta in rebus malis placere gessit. Sisquiὸe ueritarem saepius expugnare conat,ut uim sua monstret opes expetit,ho. nores compitat: summum deniq; gradum dignitatis exposcit.Ergo haec qsi humilia despicit arcanatana cotraria st sugit appea publico gaudeat, dc multitudine celebritate desideret. Eo fit ut sapietiamucritas idoneis pconibus Idigeat. Et sta sorte leatos se ad ea e5tulerat: defensioni esus no suffecerui. Ex his qui mi. hi noti sunt.Minutius stella no ignobilis iter causidicos loci fuit. Huius hiar cui Octauio titulus est declarat q idoneus veritatis assertor te potuisset: si se totu ad id studium cotulisset.Septimius quo riui hius fuit omni me liam peritus. sed in loquendo pas facilis*minus Optus id multu obscurus fuit. Ergo nc hic quide satis celebratis inuenit. Unus iste' pespuus oc clarus extitit Cyprianus qui magna sibi gloria ex artis oratoriae platione qlicrat, di ad modum multa coicris psit in suo genere mirad rat.n .ingenio facili copioso,suaui: N c quae sermonis maxima est uirtus 9 apto ut discernere nequeas,utru ne ornatior in loquendo, an facilior in explicando an potetior in psuadendo quisq fuerit.Hic tri placere ultra uerba sacramentum ignorantibus non pol, qis mystica sunt quae locutus est, ecad id pparata ut solis ndelibus audiani . Deni* a doctis huius saeculi qui sorte scripta eius innotuerunt,dentiri solet. Audiui ego quedam homine desertum sane qui cu immutata una in Captianum uocaret:quasi telegas ingenium & me lioribus rebus aptu ad aniles fabulas cotulit Iet. uod si accidit hoc ei: ius et quentia non insuauis est, quid indem putemus accidere illis quos sermo inunus est: dc ingratus,qui net uim psuadendi: neq; subtilitatem argumentandi: nellam pronus acerintatem ad reuincendum habere potuerunt C uod ex defectu doctorum data est temerariis hominibus audacia impi. gnandi ucritatem ignora: dc hoc probat exemplo duorum philoiophorum,quos
uiderat in Bithynia. Caput. II. iErgo quia
174쪽
Rgo quia desuerunt apud nostros idonei pius do stores,qui uoti eter, qacriter errores publicos redargueret: cicam in oritatis ornate copiosel defenderet. Puocauit quos da hac ipa penuria ut auderet scribere cotra ignota sibi uelitate . Omitto eos: si prioribus ea *bus neqcq lacesserui. Ego cum in Bithynia iras oratorias accitusdocere . tigissetq; eode tri ut Dei t tu cucrreret , duo extite. rut ibide:q iaceti ael abicctae ueritati, nescio uis stabit ' an iportulus insultaret: quos alter antistite te philosophiae pfitcbae. V. ita uitiosus ut counetiae magiuer no minus auaritia il libidinibus arderet:in uictia ta Iumptuosus: ut in schola ivrtutis assertor patiimonis pauplausi laudator,i palatio peius Genaret et domi, Plutos isci uitia sua capillis de pallio, dc ιν maximu est uel ciuiscitus plegebat: quas in augeret ad emicinas iudiciu miroambitu penetrabat, si sibi repete aut horitate Osi nominis obligabat,n5 mo uteos latam uederet, ues etia confines suos quos aedibus agris Q pcllebat: a suo repetendo hac potinia retardabat. Hic uero qsuas disputatiora motibus destritebat: i mores suos disputationita arguebat. ipse aduersus sc grauis censor, α accusator acer us , dem ita iri quo iustiis populus nefarie lacerabas:tres libroseuomuit cotra religione nomini christi num. Prosessus ante ola philolophi officiu et se crroribus holum subuenire rati illos ad ueram uia reuocare: idest ad cultus deos, quos numinc ac maiestate c ut ille diceba mudus gubernareis: ne pati hoIes meritos quoruda fraudibus illiciene simplicitas eoru pdae ac pabulo sit hoibus astutis. Ita se suscepisse hoc minus philosophia dignu : ut pserret non uidelibus lume sapiae: no mo ut susceptis deos cultibus resanescat sed etiam ut pinaci obstinatiae deposita corys cruci, meta distent nec saeuasmebros lacerationes Hastra recti uelint. Vt autem arepareret cuius re graua opus illud elaborasset effusus est in principulaudes,quo. tum pietas de Puidentia ut quidem ipse dicebat tum in caeteris rebus humanis, tum pcipue in dcfendendis deos religionibus claruisset, essestu te tatim rebus humanis ut cohibita impiamanili supin ner uniuersi holes legifimis sacris ua. carent, ppicos sibi deos experirene. Ubi aut religionis eius crura qua porabat infirmare uoluit r5nem, eptus,uan' ridiculus apparuit: qa grauis ille cosultor litatis alienae: non modo quid oppugnaret, sed etia ad loqueres nesciebat. Nasiqui nostrorum assuerutiquauis teporis gea coticesceret: aio in derisere utpote cum uiderent holam a fitentem se illuminatus alios:cum ipse caecus esset, res ctus alios ab errorcicu ipse ignoraret ubi pedes suos poneret: eruditurum alios adueritatem, ius ille ne scintilla quidem una uidisset aliquado. ppe cum sapie 'tiae plastae Pssigare sapietia niteres.Omnes tri id arguebit: φ il o potissmu in pore id operis era aggri sus,quo surebat odiosa crudelitas.O philosophu adula. torem:ac tb seruientcm. U hic P sua inanitate conreptus est qui de gem qua sperauit non est adeptus.& gloria qua caprauit: in culpa reprehensionem couersa esLAlius eadem materiam mordacius scripsit.q erat tunc e numero Hincia et Nwii milior in primis faciendae psecutionis suit quo scelere no contems etiam scriptis eos quos afflixerat insecutus est. Coposuit enim libellos duos n5 cotra ch,
175쪽
stianos ne ini Mee insectari uideretur:seda christianos inhumane&benigne cosulere putaretur,in quibus ita falsitatem scripturae sacrae arguere coatus est, taqSmptum sibi esset tota contraria:nain quaedam capita,quae repugnare sibividetantur e edd α' posuit: adeo multa adeo intima enumerans ut aliquando ex eadem disciplina in se uideatur.Q uod si fuit quis eum Demosthrites poterit ab impietate dcfende res qui religi laeui fuerat assentus:&fidei ius nomen inducrat,d sacramen ' liquod acceperat,proditor factus cst, nisi sorae rasu in manus eius diuitas lite incitimnt Quae igitur temetitastat id audere dissolucre,quod illi nemo interptatus est necci, aut nihil didici taut nihil intellexit. Tantu enim abesta diutius literis repugnantia,quantum ille absuit a ueritate dc fide, pracipue tamen Paula ' Petrumcn lacerauit: terosi discipulos rana fallaciae seminatores:quos eosdem' tum rudesdcindoctos suisse testatus est. Nam quosdam eorum piscatorio ossiri cio quaestum secisse quasi aegre sonet stillam rem non Aristophanes aliquis a
O uod discipulis Christi uoluntas mentiendi absuit,qui uitam'rcebant couanauinis. Et quod respoiadu stat blasphemiae eos qui Christia magum finia
sementiti sunt ec si ipsis contraria docuerunt. Cap. III. αὐ Bfui tergo ab his fingendi uoluntas Nastutia qm ru&S uteruti tquis posset indoetiis apta inter se dc cohaercntia fingere, cum philo. sophorum MoessimiPlato. α Aristoteles, dc Epicurus, bc isnoti ipsi sibi repugnantia dc contraria dixeruit ' Hac est enim mendaciorum natura, utcohata ere noti possint . Illosaure traditio ua ueraest quadrat ubis re ae tota sibi consentit,& ideo psuadet quia constanu rone suffulta est, non igiε quaestus re commodi gis relisionem istam commenti sunt,quippe qui α praeceptis,& ipsa recam uita 1 uti uini,quae dc uoluptatibus rei,dc omnia quae habetur in bonisspemt,dc qui non latum morte pro fide subierint,sed etiam moritu cinxies msess. se:&scitant&pdixerint,&postea uniuersos quieos disciplinam secuti latro ia essentiacerba dc nefanda passuros Ipsum aut Christum affirmauita iudaeissa
tum collecta noningentorum hominum manu latrocinia fecisse, instatarauctoritati audeat repugnares Credamus hoc plane. Na fortasse illi hoc in somnis Apollo aliquis nunclauit.I ot semper latrones petierunt,dc cottidie patui: utivmultos dc ipse danam quiseos μγst cruce sua, dica Deus sed homo appella iti est Uestu sorsitan ex meredidisti qiua uos homicidam Mariem consecra .stis ut Deum quod tamen non secissetis:si illum areopagitaein crucesustulissent φ Item esitasta eius mirabilia de teretinec tamenegaret: luitostendere Apollonium uel paria uel cita maiora secisse. Mirumst Apuleium praetermisit cunis. Pu' solento multa dc mira memorari. Cur igitur odcurum caput. nemo. Apollonita pro Deo colluuisi sorte tu solus,illo scilicet Deo dignus:crum quo te in sempiter . num ucrus Deus puniet. Si magus Christus quia mirabilia fecit, peritior util. Apollonius:qui ut describis uin Domitianus eum punire uelle repente in i dicio non comparuitri ille qui inpraehesus est de cruci amus. At enim ex hoe
ipso fortasse insolentiam Christi uoluit arguere pinu se constituere,ut ille uere. ε cundior
176쪽
cundior suisti taleatur,qin cum maiora saceret,ut hie putat, id sibi no arrogaue. rit. Omitto nunc ipsa opa compararer quia in secundo &su ori libro de fraude ac pingiis artis magicae dira Nego esse quenq, et non optet in primis id sibi post
mortem cotingere:υ efiam reges maximi concupiscui. Cur enim homines sibi sepulchra magnifica: cur statuas:cur imagines taparat,cur aliquibus saetis praeclaris,aut etiam morte P esuibus suscepta student opiniones holum promereris Immortali Cur denti ipse ingenii tui monumentu hae detestabili stuli a tanu coeno sei ficatum costituere uoluisti , nisi stimmortalitatem dc memoria nominis sperare minis opis multuestigii id putare Apolloniu noluisse:qd optaret u si posset quia nemo essequi immortalitate recuset,ec maxime meum dicasta adoratum esse a quibus ab hiadam sicut Deu dc simula ei sub Herculis Aleriaci nomine constitutum, ab Ephesiis Et nunc honorari. potuit ergo post morte Deus creduila di holam de magum suisse iastabat,& ideo alienes nola timio affectauit diuinitate, sta suo nec poterat,nec audebat.Noster uero ec poterat Deus credi quia magus non fuit, de creditus est,qaumas sint. ninqthoe dimiccirco Apolloniu non haberi inu. quia uoluerit:sed ut appareat nos apientiores esse q mirabilibus sustis, non sta tim fidem diuinitatis adiunximns qua uos qui ob exigua porrenta deum credidistis,non est italia si tu qui Dei sapientia loge remotus es, nihil pmrsus intelligis
stipiae legisti: iussiti quia a principio ipheias lectitauerat: Ous sacrametum Dei i tat obsignatu in O legeret ignorauerat. Disce i d tibi cordis
est,non iccirco a nota deu creditu Christu quia mirabilia secit sed quia uidim2 in eo lacti esse omnia,quae nobis annuciata sunt uaticinio Ppheta, est miratalia magum putassemus ut uos nuncupaus, ta iudaei tunc puta rum,si non.illas rum christum prophetae ora uno spirimm pdixissent.Itat Deu credimuR non magis saetis operibus*mirandis,uexillaipsa cruce, quam uos sicut G. nes lambitis quoniam simul oc illa praedicia est noui e suo testimonio, cui enim de se dicenti credi potest sed spheras testimonio:qui omnia quae secti ac passus est multo ante cecinerunt: fidem diuinitatis accepit, quod net Apollonio, ne pAputriones cuiqua magos tui aut potest aliquando ungere. Cum igitur talia ignorantiae suae delitiaenta fudisseticum ueritatem penitus excidere conni
xus esset: ausus est libros suos nesarios ac dei hostes pia κιῶς .cueritatis amato Cimminis res annotare.O aeum pectus omentem timeriis c ut aiunt aenebris atriorem. MDiscipulus his fortasse Anaxagorae suit cui niues atrametum sucrunt. aupead caecitas est,&uero falsitatis&mendacio ueritatis me imponere. Videlicet ho Lum submo subdolus uoluit lupum sub is pelle sare,ut fallaci titulo posset irraxire lectorem. Uerum esto iustitia hoc non malitaseceris. Quam tandem nobis ait . lim uitatemisi quod assertor se ipsos adultimum pdidistic Prosecutus enim summi Dei laudes:quem regem: quem maximum,opificem rerum, quem sontem bonos: te parente cium.quem iactorem actorem puluentiu consessae; .Ad isti Ioui tuo regnu.eul summa plate depulsum, in ministros numeria redegisti. ilogus ital te tuus arguit stultius, ni tact,erroris.Assirmans deos esseαillos tamen subitas , dc macipas rideo:cui religionem conaris euertere.
177쪽
I ergo de quibus dixi, cum praesentemeae dolente sacrilegas suis
literas exsilicassent:& illorum superba impietate stimulatus,& tio, ritatis ipsius consciensia ut ego arbitror suscepi hoc munus ut omnibus ingenii mei uiribus accusatores iustitiae resutarem et non ut contra hos scriberem, qui paucis uerbis obreti poterant, se ut omnes qui ubili dem operis iniciunt aut effecerunt,uno simul impetu profligarem.Non dubito enim quin & alii plurimi, α multis in locis, dc non modo gne cis sed etiam latinis literis, monumentum iniustitiae suae struxerunt, quibus sino gulis quoniam respondere non poteram, sic agendam mihi hanc causam puta. ui, ut etiam priores cum omnibus suis scriptis peruericrem ec suturis omnem stieultat scribendi aut respondendi amputarem praebcant modo aures. Et iam
prosecti, ut quicuis ista cognouerit:aut suscipiat quod ante damnauit, aut quod est proximum deridere aliquando desistat. Quana Tertullia eandem causam
plene perorauerit in eo libro, cui Apologium nomen cst, tamen quoniam aliud est aerulantibus respondere quod in deleni CR usi
ensione aut negatione sola positum aliud instituere,quod nos facis .in quo necesse est domine toti jubstantiam eontineri: no defugi hunc laborem:ut implerem materiam quamCirrianus executus est in ea oratione: qua Demetrianum c sicut ipse ait oblatrantem at obstrepentem ritati redarguere conatur, qua maretia noninus ut debuiti Non enim scripturae testimoniis, qua ille uuluanam: fictamrcommentitiam putabat, sed argumentiumratione sucrat refellendus. Nam cum ageret contra hominem ueritatis .as,dilatis paulisper diuinis lectionibus: formare hunc a principio rana rudem debuit. Et paulatim lucis principia monstrare, ne toto lumis ne obiecto caligareti lam sicut infans solidi ac sor cibi capere uim non potest. ob stomaehi teneritudinem,sed liq re laetis ae mollitudine alitur, donec firma' tis uiribus uesta sortioribus possit ita de huic oportebat quia nondum poterat capere diuina prius humana testimonia ostent: ides philosophorum S. historico rum,ut suis potesimum resutaretur authoribus. uod quiaille non lacu.raptus eximia maditione diuinarum litetimum, ut his solis contentus esset:qinbus fides constat messi Deo inspirante ut ego sacerem: dc simul ut iam caetens ad imitam dum pararem. At si hortatu nostrodori homines ac diserii huc se eunsare coraperint: dc ingenia sua tam disessi in hoc ueritatis campo laetarem imbi: Minturas breui religiones falsas, Noecasuram esse omnem philosophianir nemo dubitauerit: si lacrit omnibus persuasum, tum hane solam religionem tum etiam& selam ueram esse sapientiam. Sed evagatus sum longius quolebam, CDe iustitia quam non modo philosophi sed etiam poete, qui eos praecesseruitatuis quaesierunt uiribus.Et quomodo pro rota debeatnon figmeto poetico,q, iustitia terras incolebat regnante Saturno,6 aurea Bilis simula, Sed Iouensnarue iussit esse fugatam. Cap. mi Nunc
178쪽
Hie reddenda est de iustitia disputa ,qusaut ipsa sin a suma stania est uirtus aut sons est ipsa uirtutis: qua no mo philosophi qae runt,sed poetae quot a priore ulto suevit, de ante natinii pi nomen pro sapientibus habebantur.FIipi ne intellexerunt abessς losephim hanc a rebus hinnanissami finxerunt ostensam uitiis holumces esse a terra,in cesu' migrasse, Ha ut doceret ad sit inste ciuere.Solet .ia .pcepta terris iapambages dare: a Satrurni teporib*λqilli uocat aurea: repetiit exempla iustitis, narranti in quo statu fuerit uita humana,du illa in terra moraret . O uod quidenon P poetica ficti ,sed P uem habedu est. Saturnom.regnarenta deoscultibus institutis, nec adhuc illa te ad diuinitatis opinione secrata Deus utiq; colebatur.Et ideo no erat net dissensides inel inii iuditiae:ne 3 bella. Nodii ucla nos rabies in aucratenses: germanicus sarin Aratam loquitur earmine. Nec consanguineusuerat discordia nata. Immo hec alleigenis ilia. quiliolia gladii qui nudarent ,sueruta uis .n. pate ac uigente iustitia, aut de tutela sui cu nemo insidiares:aut de Picie alterius cogitaret:cu nemo qcqc5cupisceret Malebant Aut contenti uiuere cultu ut tace in suo ait Arato,qa est Ppriunia religiois. Ne fgnareqde aut pori limite capra Fas erat,ia mediu qrebat. Quippe cu Deus cornune cibus terra dedisset,ut coem degeret uita:no ut rabida dclares auaritia illa ori uedicaret: nec ulli deesta Noebus nasceret. Quod poetae dictu sic accipi oportet, no ut mastimemus nihil Oino:tuc suisse priuati, sed more poetico figur, tu ut intelligaus in liberales fuisse holo: qt natas sibi frugesho includeret, nec solis absiduis incubarent sed paupes ad coiriunione pr0prii laboris admitterent.. Flumina iam lactis ia flumina nectaris ibat. Nec mi ceu pes uaria iustos in me pateret ossi mec auario intercipies beneficia diuina iam sirinis uulgo .dium lsrceret: sed ora aequaliter abundarent cum habentes non habetibus ii ipsi afris donarent. Sed postu Saturnus filio pulsus: in Latiunt delatus est. Arma iovis iugi :®nis exul adeptis, Cumia populus uel noui regis metu vel qa smae deprauatus Deucolae desisset, reg lpro Deo habere cippisset: cum ipse propemodum parricida exemplo carteris cis , ad uiola am pietatem. Deseruit propere terras iustissima uirgo. Sed non ut ait Cieero. Astra ater Et Iouis in regno cpsi in parte resedit. Quomodo enim poterat in eius regno residcre aut commorari,qui patrem regno expulit, bello persecutus est, extilem toto orbe iactauit: Ille milum uirus serpetuibus addidit atris. Praedarit lupos iussit. Lodium Ninuidia. dc dolum licibus in sinit, ut essent rana uenenati,tam rapaces et lupi, Quod quidem uere faciunt hi, quia Hos ac fideles Deo persequuntur, danti iudicibus saeuiendi aduersus litorios po restatem Fortasse aliquid eiusnodi Iuppiter laceris ad expugnandam tollenda ip iustitiam ec ideo esserasse serpentes ac lupos acuisse traditur. Tum belli rabies N amor successit habendi. limmerito. MUM . Dci relai gi ciboni quot ac mali scientia perdideraut, sichominibus intercedit comum: . a
.rascitatare direptini est laedus cimus humanae. Tum inter se manus inserere . H i
saeperuntd insidiari regionum sibimc hum/n sangmne comparare. i
179쪽
e Q uod cupiditas sons malorinnomnium expulsa iustitia, s sal iniquissimas oronaul aiam leges,dc quomodo sub Iove naturae consones seruituti sub cerit audax auara ambitiosa.superba dc crudelis impietas hominum, de aureu expπlit saeculum, quod sola sacre puritas uerae religionis. Op. H.
Vorum omnium malos fons cupiditas erat,quaed.ex temptu u maiestatis erupitinon .n. participabant aliis hi quibus aliquid
affluebat sed aliena quocu rapiebant in priuatum lucrum trahentes lomnia:N quae antea in ulus hominum etia singuli laborabat,in paucorum domo conserebantur. Vt.n .eaeteros seruitio subiugaret, in primis neces.saria ultae subducere dc colligere coeperunt. Ea firmiter conclusa seruare, beneficia coclestia sacerent sua. non ta humanitatem, quae nulla in ipsis erat: sed ut omnia cupiditatis Muritiae instrumeta contraherent: l ctia sibi iustinae n mine munitas iniquissimas iniustissimata sanxerunt: quibus rapinas de auari e uiam contra uim multitudinis tuerenἴ tantu uis authoritate quatum uiribus aut opibus aut avaritia pualebant.Eqm nullum in his iustitiauaestigium suis, euius officia sunt humanitas aequitas misericordia: iam superba dc tu a inae litate gaudebant ,altioresis careeris hominibus fatalitu comitatu ec serro dc in mgni ueste fulgebant. Hine honores sibi N purpuras ec lasces inuenerunt,ut saecurium gladioruml terrore subnixi quasi iure dominorum perculsis ac pavetio imperarent:in hae conditione humana uitam rex ille conssiluit:qui debellato aesugato parente non regnum: sed impiam tyramdem ut de hominibus armatis o cupauit. Et aureu illud iustumi saeculum sustuli coegit 3 Dies malos dc impi fieri: uel ex hoc ipso: stipsos auertita Deo ad se adorandum:quod error in solem QR O potesti expresserat.O vis n.non metueret eum, quearma cingebam quem ferri.& gladios sulgor tinctus circudabat aut qui parceret alieno,quisae patri suo quidem pepercerat Quem uero metueret,qui Titanam robustam e cellentemss uiribus gentem bello uicerat occisione d leuerais uid mis sion
nis multitudo insolito metu pressain unius adulationem concesserat hune uer bantur,huie honores maximum deserebat.Et quoniam mores ac uitia regis in tari genus obsequii iudicabatur. Abicierunt omnes pietatem ne evmbrare πν - scelus uiderentur si pie uiuerent.Sic assidua imitatione corrupti diuinum fas re liquerunt, ec paulatim male uiuendi consuetudo mos famis est. Nec iam quicqex antecedentis saeculi pio at poptimo statu masiti sed explosa iustina uctitatem secum trahens reliquit hominibus errorem ignorantia, citate. Imprudelestur poetae,qui eam ad ecesum confugilia cecineruntii.ad iocis regnum5.n .saeula,quod uocant aureu: iustitia in terra fuit alaue uti pulsa est,qui aurei'aculii
c5mutauit. Saeculi aut mutatio Nexpulsio iustitiae nihil aliud ,ut dixi, deIetio diuiae religiola purida est q sola efficit ut homo hoiem chas habeat. l si fraternitatis uinculo sciat esse constrictu, de pater He dc Deus eoibus,ut DoLiberta Vris comunis bnficia cum his quino lint, partias mulli noceat: nullupinar, no res claudat hospiti, no aurem precati,sed sit largus, beneficus liberalis,quas regias esse laudes Tullius existimauit Haec exsisto iustitia&-laxulus
180쪽
Ioue regnanteprimum corruptum, mox de ipso dc omni eius p enie consecrata:deorums multorum cultu suscepto suerat omne sublatum. De aduentu Christi aurcum sarciatum restituenus ineleistis idest ueram te. Hrmantis religionem. Et ' uirtus innotescit, α probatur exercitis uitiorum, ut
liquidum sit quare in mala esse permiserit. Cap. VII. Ed Deus ut pares indulgentissimus appropinquante ultimo tuo renuntium misit:qui uerus illud saragum fugatam iustitiam ro duceret. ne humanum genus maximis N perpetuis agitaretiarer
roribus.Rediit ergo species illius aurei temporis, dc reddita quira terrae,sed assignata paucis iustitia est,q nihil aliud est. Dei unuci sola pia de religiosa cultura.Sed moueat fortasse aliquem,cur si haec in iustituunon omni humano generi sit data,nec in eam multitudo uniuersa essenserit,magna: hoedisputanonis est,cura Dco cum iustitiam terrae daret non sit retenta μυersitas quod α alio loco declaravi: Nubicun oportune in erit explicabitur. Nunc designare id breuissime satis est,uirtut eaut cernino posse. tusi habeat in V uintia contraria, aut non esse perseetiim nisi exerceatiar aduersis. Hane enim Deus honorum de malorum uoluit esse distatiam ut qualitatem boni ex malo sciamus: iam item mali ex bono,nec alterius ratio intelligi sublato altero potest. Deus ergo noexclusit malum,ut ratio uirtutis costare posset. Quomodo enim patietia tam sua
nometi retineret,si nihil esset quod pati cogeremur Q sio laudem meretes deuota Deo suo fides, nisi rei aliquis quia Deo uellet auerterer m dc ideo potioresce iniustos permisit,ut ediere ad malum possent, ideo plures,ut uirtus cet peiola in laquod rara est. Quod qui uiam uintilianus egregie ae bre viet oste sit in capi dedam te obuoluto. quae inquit uirtusce tinnocetia: nisi laude raritas dedisset Ues quia natura sic coparassi est ut odisi cupiditas: ira in id quod incubuerint, at cos supra holam uides culpa uacare. Alioqui si natura pares cibus assectus dedisset:pietas nihil erat.Hae a uerum siud eat necessitas i pa ronis. Sun. uirtus est malis ac uitiis sortiter repugnare, apparet sine malo ac uitio nulla ee uirtute, qua Deus ut absoluta echal redderet:retinuitillud quod erat escotraria, cum quia depugnare posset. Agitata enim malis quati cubus stabilitatem capit,ec quam stequetius impelliis,tanto firmius roborat . Hvi nimis ca essecit, ut quavis sit hominibus missa iustitia, tamen aureum saxulum non Medicatur, quia malum non sustulit ut retineret diuersitatem quae sacramentsi diutine religistiis connet sola.
Quare iustitia quae improbatio est non uideas ab ibus. &- - Dei tesplum est n5a nec lapides.Et 'Deus uirtutibus colendus est, comaptibil imbus donis.Et lota mala ex eo puemur,q, plures dii colune' quia si unus solus ue Arecolerecto iura fraternitatis agnoscerent dc exercerent. Cap. VIII Ut ergo putant iustum esse neminem, ante oculos habent iustitia sed eam nolui cernere. Zuid estn. cur illam uel in carminibus uel in omni se 5e describant,esqueretes eius absentiam: ta sit facillimsi bonos re si uelit Quid uobis iane iustitia depigitis: de opta tis caesi deceso tau Ialiquo simulacro figurata Eccei cospectia