장음표시 사용
201쪽
patietia: qua pariter de uulgi publicae uoces de philosophi, Noratores sumis lamdibus cocelebrat. si negari non pot: qn summa sit uirtus, nectile est iustata sapientem uirum in potetae esse hominis iniusti,ut capiat patientia. Patie tia est enim malos: quae aut inserua aut accidunt cu aequanimitate platio. E iustus ae sapiens. quia uirtutem capit, habet in se patientia: qua carebit omnino si nihil patietur aduersi.Contra qui in rebus prosperis agit impatiens est dc uirtute maxima caret.Impatientem dico:quia nihil paus,innocentia quot seruare nopotest quae N ipsa iusto di sapienti uiro p pria est uirtus.Sed N nocet saepe S co
cupiscit aliena re rapit quae cupierit per iniuria, quia uirtutis exm uiuo peccato' subiectius est,&sragilitatis oblitus aioinsoleter clato tumet. Inde iniusti ac Decines etes:& diuitiis:& potetia:& honoribus florent. Haec.n. sta iniustitiae prsimia sunt quia re perpetua esse no possunt: N per cupiditate uiolentiatqua Iun. tur.Iustus uero ac sapiens:quia illa ola humana sunt cui est a Laelio di in sua bona diuina iudicat nec alienu quicu escupiscit, ne que contra ius hvanitatis laedat dino:nee ulla potentia honorem ue desiderat: ne cui faciat iniuria. Scitin. istos ab eodem Deo dc ab eodem coditore generatos iure fraterilitatis esse conisi
MLSed & suo colentus N parito quia fra ilitatis suae memor no amplius quar- ritu unde uita sustentet:&ex eo ipso, quod habuerit impartit et no habeti quia pi est pietas etia summa uirtus est, ec accidit ex eo luoluptates ducas in fas pcsitemnit quaF causa opes appetians, quonia tinens est ac libidinum ui ctor re nihil tumoris insolentiae gerens,no extollit se altius: nec erigit supbur caput. Sed placidus S concors: N planus, S comunis est, quia codiuo sua notuit.Cum ergo iniuriam nulli faciat & nec aliena rapici, nec sua quinysia eratim defendat, sciat etia illata iniuria moderate ferri luia uirtute Ius es. pecessc
est iustum holem subiectum esse iniusto: ec contumeliis ab insipim istici rapi,
entem ut d ille peccc quia iniustusest. dc hic in serintute abeat: quia iustus cst Si quis autem uolet scire pleni curtinios Miniustos Deus potetes bravis intes fictisna pios contra hirantes.miser inopes esse patiatur, sumateum Se minui, necae librum,cui titulus est, uare nis uiris mul; δ mala accidat cum sit pro thris ut dentia:inquo ille multa non plane impiitia saeculari sed sapieter ac pene diutum elocutus est.Deus inquit hcies pro liberis habet ed comipt dc uitiose, lux riose ac delicate patis uiueressina non putat emendat ne nia dignos nos te quos diligit castigat saepius: ecassiduis laboribus ad usum uirtutis exercet,neci eos caducis mortalibus hola corruptae dep iurisipit. Vn nemini de imisi uiderisi pro neis i e delictis castigamur a Deo. Imm' uero cu umamur ac pr*mimur,tum maxime geas agimusindulgentissimo patrui corruptela nostru no, patit inius edere sed plagis ac uerberibus emedat.Ex quo uelligimusnosce Deo curae:qmcu peccamus,irascit, cum posset populo suo dco MN regna ilargiri: sicut deseratante iudaeis quom nos successeses ac posterisu S:iccirco enim uoluit sub aliena ditiae at impio degere: ne res prosperam fla licitate corruptus: in luxinia laberet :ac Do pGecepta conteiscreta Sicut illi maiores nostri
qui saepe terrenis ac fragilibus his bonis eneruati: aberrauerunt a disciplina legis uiticula p
202쪽
uinculat ruperunt, prouidit ergo quatenus cultoribus suis prinaret quictem, si mandata seritas Icnt octamen eos mendaret,si eptis no obreperassent, Ita ne tam corrumperens ocio, a pies eos licetia,premieos ab his uoluit, in quom manibus collocauit, ut α labates confirmet: d corruptos ad sortitudine roparet, ct fi semoscia dos experiae' ac teperet. duo enim potest imperator militu suo trbare uirtute: nisi habuerit hostem Et illi in aduersarius exurgit tuito ua mortalis e,5c uines potest. Dco aut qa repugnari no potest, ipse aduersarios nomini suo excitan no quescontra ipsum Deum pugnet:sed cotra milites eius: ut deuotione ac fide suorum uel pest uel corroboret: donee surae uerberibus defluente comgat disciplina. Est α alia ra,cur aduersus nos placutiora fieri sinat ut Dei populus augeae Nec
est Alficile monstrare.cur,aut quo illud fiat Primu sugat a Deos cultori plurimi Odio crvdclitatis n.talia sacrificia non horreat Deinde placetabus da uirtus ac fides ipsa: nonulli suspicantur deo' cultu non sine ca mala putaria tam multis hoibus:ut emori malint: q id sacere V alii faciunt ut uiuat. Aliqui cupiui scire qdnam sit illud bonum , Uad mortem us p defenditur, quod cibus quae in
hac uita locuta e chara sunt psertur: a quo nec bon nec lucis amisso nec dolor Tis,nec ut lacrum cruciamenta deterrent. Vallthaae plurimu , sed illic maxime causae nostros numeru s pauserui. Audit circum spopulus inter ipsa toramenta dicetes, nolle sacrificare lapidibus humana manufactis:sed Deo uiuo quisit in coelo Nulli hoc 'ru re intelligui,dc in pectus lintriuias Dei de ut fieri se :
latin rebus incertis duinter se inuice quaerut quaesithes pseueratiae ea: multa isi ad religioneptinent diuulgata ac pruinore uicissim aucupata discune': quae qahona sui placeat necesse est Praeterea ultio secura,sicut sempaccidit ad crededauehem ter ipellit.Ne haec qdem leuis causa et , immundi daemonum spiritus accepta muli licetia se corporibus Imergunt quus postea reiectis, omnes qui resanati fuerint, adtare eant religioni : cuius potentiam senserunt. Hae tot causae in unum collatae magnam Deo multitudinem mirabiliter acquirunt. uod bonorum tortores torque ne Zc malas bestias de terra austret Deus.
Vicqd ergo aduersu nos mali principes moliusi fieri ire mittit.
Et iniustillimi placutores qM Des nome tumelis ac ludibrio sint,no se putet spune laturos,ualdignati5is aduersus nos eius qsi ministri fueruLPunicne .iudicio Dei: qui accepta plate supra humanu modii suerint ab usi.&insultauerit et Deo supN as: eius*nomeaei si uestigiis suis subiecerint Ipie nefariet calcadu.Propterea uindicatur e secos celo riter pollice dc exterminatus bestias malas de terra. Sed ide quis ppli sui uex coes,dc hic t pnn soleat uindicare, in iubet nos expectare patieter illucoelestis imdicii die quoipe P suis quel meritis authonoretaut putat uappno erra sa/crilegae alae,coieptos de inultos fore quos sic obstruti Vcniectabiosis ec voraci lapis merces sua: q iustas et simplices alas nullis laciorib'admissis excruciaverut statum5 laboremus ut ab hiab' nihil aliud in nobis nisi sola iustitia putam . Demus opera totis uiri , ulmereamur a Deo simul oc ultione passidis &pta
203쪽
e L.cie. Laetantii Firmiani diuinas institutionsi aduersus genteis.Liber VI.
De uero cultu ad Constantinuin Imperatorem. Quod innocentia uerissimus Dei cultus est:quam rem carnalis homo corpo rideditus nesciti Caput primum. Voderat Meium suscepti muneris diuino spiritu this struente:ac suffragate ipsa ueritate complevimus. Cimius asserendae at illustrandae cause, mihi α scientia Mfidem ipsedominus noster imposuit: sine quo nec sciri quicquam potest: nec explicari . Venio nuc ad ipsunt. quod est summum operis huius:ec maximum:ut doceam quo ritu:quo ue sacrificio Deu coli oporteat. Id. n. est hominis ossicium: in eoq summa rerum: dc omnis: beatae uitae ratio consistit: quandoquidem proptereata. λαint pirati ab eo sum moti ut coelum uideremus ta solem c quod Anaxagoras putauit sed ut artificem solis dc coeli Deu pura dc integra mente coicremus. uauis autem priccesciitibus libris pro ingenii mediocritate desciiderim ueritatem: tamen ex ritu quoepi elucere uel maxime potest.Nihil enim sancta dc sin
gulatis illa maiestas aliud ab homine desiderat: a solam innocentiam: quam sius obtulerit Deo: satis pie religioses litatat. Homines aut neglecta iustitia: cu sint Saal omnibus flagitiis ae sceleribus inquinati: religiosos se putant: si tepta ac aras hostiariam sanguine cruetauerint,si sotos adoleverint: ueteris uini perlatae madcfecerint.Q uinctiam sacras dapes apparant: dc exusitas cpulas quasi aliquid in delibaturi offerui. uicad aspretii ras: quicqdopcro aut odore pretiosum carta haec frata esse diis suis,non ex aliqua diuulitatis rauone: qua nesciuusta ex siis cupiaitatibus iudicant: e intelligunt terrenis operibus Deu no indigere.Nia hil enim sapiunt nisi terram: na dc mala solius corpo is sensu dc uolu plate
pendunt. Huius arbitrio ut religionem ponderant sic totius uitae sua: acta dis Mnunt.Et quonia se semesacosi eontemplatione avertuntiscnsumi illum ccscstu corpori mancipauertit: libidinibus fraena permittunt: tanq secum ablaturi uoli
ptatem:qua momentis Oibus capere festinant: cnm animus missisterio corporis:
no corpus ministerio animi uti de Maide maximu bonu iudicat opes, 's si bonis artibus assim non possunt,malis assequvne,fraudat rapi ut spoliat,insidianc abiurat.Nihil deni modenati aut pensi habet:dummo auro coruscant argento. gemis uestibus sulgrant, dissimo uentrio singerat stipati familiarium gre gibus, perdomitum populiam semper incedant. 1ic addim dc seruientes volu ptatibus,tam uigoremi mentis tingunt, o cum uiuere se maxime putant, ad mortem concitatissime properant. Nam sicut in secundo libro docuimus. elira
uo in animo terrae autem incorpore est: qui bona negligunt animi: corporis ain, petunt in tencbris ac morae vcrsantur, quae suntlcrrae ali corporis, quia uita M.
lumen de Geso est: cuius quoniam expertes sunt, corpori seruiedo longe absunt i ab intellectit rerum diuinarum.Eadem miseros ubiqcaecitas premit: sicutenim qui sit uerus Deus, ita quisit rus cultor ignorant.
204쪽
e Quod Deus nec exurit:ncc tat: nec in tenebris est: ut ei oporteat hostias imis molari: aut uina offari: uel lumina. Et quare haec offerantur diis gentium,quae Gdem rectiun dc ueram innocentia osterre nesciunt:in quibus consistit Dei cultus. Et s intra ola quae ad cultum Dei pertinentapraestantissimu est homines ad ueristatem dc iustitiam erudire.Et quare nolit ab elemetis incidere. Cap. II. Actant igit opima dc pingues hostias Deo:quasi esurienti:psu. ' dunt uina tanu sitienti: accedunt lumina uelut in tenebris agenti. Quod si suscipicari aut percipere animo possent: quae sunt bonat illa coelestiaequorum magnitudinem terreno adhuc corpore obuo
l luti sensu capere non possumus:iam secu his ossiciis inanibus stultissimos ei te eren scanti l sicceseste lumen, quod dicimus solem con lari u
lim iam sentiant i non indigeat lucernis eos Deus:qui ipse in usum hola in cadi Luremadam luce dedit: dc in cum in tam paruo circula,qui .ppter longinquitatem no am. uisu humani capitis uidet habere mensuram:rativisit fulgoris:uteu mortaliuo luminu acies no queat cotueri:& si paulisper laederis hebetatos oculos: caligo aetenebrae consequatur.quid indem luminis:quid claritatis apud ipsum Deum: penes que nulla nox est: ee arbitremur qui hac ipsam luce sic moderatuse: ut ne nimio fulgore: cs calore uehemeti noceret animalibus: tatumi istas res dedit ei: quatu mortalia corpora pati possunt:aut frugum maturitas postularet. Num igitur metis suae copos putandus est:qui aut hori S datori luminis: candelam ac .cerarum lumen offert pro munere Aliud uero ille a nobis exigit lumem&quide deo ne notumidum: sed ut ait poeta liquidu at s cla3 mentis scilicet.Propteres a poe
quia ratiocius oc natura tenebrosa est.Ita diis no coeleste sensum, sed humanu potius attribuut.Ide illis necessaria dc grata credui esse:qugno ,quibus aut esurientibus opus est cibo aut sitientibus potu aut ueste algentibus,aut cum soli decesserit lumine,ut uidere possimus.Nullisi te ex rebus ta piari dcitelligi po/itest deos ipsos elim aliquado uixerint mortuos esse,qex ipso ritu, et est totus terra. uid enim coelestis in se boni pol here pecudu sanguis inulas, quo aras iniquinate nisi sorte deos existimat eouesci:υ Iesas mane attingere c Et a sillis hae sagina praestiterit, quavis ille grassator: adulter: neficus: parricida siu. beatus ac stata erit.Hunc diligunt,hunc luctitur,oia quaeoptauerit,pstant. M itito ergo Persius huiuscemodi superstitiones suo more deridet.Qua tu inquit imercede deorum Emens auriculas pulmonereiactibus unctis Antiebat uide lociam Laet non carne opusesse ad placandam coelestem maiestatem: sed mente sanctii: e sto animo, dc pectore ut ipse ait Ad naturali sit honestate generosum. Haece resigio coelestis,ino quae constat ex rebus corruptis, sed quae uirtutibus animi qmis ecc .Hic uerus cultus est, in quo mens colentis seipsam Deo immaculata
uictima sistitiId ipsum quo consequedu:quopstandum sit, docebit huius libri: putatio. hil enim in prata hominies conuem spes esse, crudire t
205쪽
ad iustitiam. Apud Ciceronem Catulus in Hortensio philosophiam rebus ne bus Meres: imalle se dicit uel unum paruit deo olibellu:q logam oratione notseditioso homine Cornelio. uae sentina no usit Catuli: q fortasse illud non disi
xit,sed Occronis e putanda qscripsit credo ut libellos quos de ossicus erat sempturus commendaret,in quibus ipsis nihil esse testatur in omni philosophia mei lius x seu missius: a poepta uitae dare. uod si hoc illi faciunt,qbus non est ire ritas cognita quato magis nos facere debemus:qui a Deo eruditi Siliuinati: possumus uera precipere ρ' nec tamen sic docebimus: ut quasi prima uirtutis et cmenta tradamus: qd est infimum.Sed tanqdocendum susceperimus eum, qui apud illos iam perseetias uideatur. Manentibus enim prsceptiscorum: quae solent ad probitate recte dari: ignota illis superstruemus ad perficienda consumanda piustitiam qua non tenet.Ea uero quae possunt cuillis esse communia pretermittila neqd ab his uidear mutuari, quorum errores coarguere ait aperire decreuerim. stae duabus viis:quarum altera ulmitum:altera uitiorum cst: quae in lutera pythagorica figurantur. dc fidelius tractantur a christianis et a philosophis: dc dei duobus ducibus uiarum. Cap. III: Vae sunt uiae per quas humanam uitam Pgredi cesse est. s. unaquq in esu ferat. Altera quae ad inserosdeprimataquas N pocis in earminibus:& philosophiin disputationibus suis induxerui.Et
dem philosophialtera uirtutu reuoluerut altera uillacter ωψ u asst assignata uirtutibus primo aditure ardua dc confragosam: in qIaucillucultate superata in summu eius euaserit, habete cude cancro planu iter: amoenu campu,dc omnes labos suorum capere tactus uberes atqiucundo uos aut primi aditus difficultas deterruerit eos in eam uitiorum uiam labi atm deflectere:quae primo ingressu sit qsi amoena,multot tritior: Deinde cum in ea Paulo ulterius processirint amoenitatis eius spetie repente subduci. Exoriri auteuiam praecipitem:nunc saxis asperam: nunc obductam senub muc gurgitibus intercisam: l torrentibus rapidam,ut laborare, haercre, labi, cadere sit ncccssimio uae omnia eo proseruturivi appareat in uirtutibus capieris labores esse mammos,in poeptis aut maximos situmas:ec solidas alip incorruptas uoluptates. Vissia uero delinimentis naturalibus allicere animos hominu: oc inanivi uditatum
spine captos ad acerbas amaritudines miseriasivmucere. Sapiens prorsus disi putatio:si uirtutum ipsas formasati terminos scirent. No.n.didicerant uel quo sint uel qd eas mercedis a Deo maneat, O nos his duobus libris docebimus. Hi
uero quia ignorabat,aut dubitabat animas hominu immortalescili: ec inclines& uitia terrenis honoribus aut poenis a limauerunt. Omnis ergo hF dc duobus illis disputatio ad fragilitate ac luxuria spectat. Dicut inim humanae uita cursum.y.litterae esse simile 'unusqscphominu cu primu adolescentia lime gerit eci eu locu uenerit:ubi scula scindit in ambas .hareat nutabudus, ac nesciati qua se partem potius inclinet. Si ducem nactus lacrit, quidirigat ad meliora inbuan tem: hoe est si aut piliam didicerit,auteloquetia,autatio honestae artis, quocua
dat ad bonam Hagem:quod fieri sine labore maximotion potest: honesta accipiosam
206쪽
pissa uita disputat pactus. Si uero doelare frugalitatis no inuenerit: ad sinistrauia quae meliore specie mentiae incedere.i.desisie: luxuriae,inertiael se traderer quae suauia quidem uidens' ad imuera bona ignoranti. Post aute amisis ot dignitate aere familiarii oibus miseriis nominiaq; taetrus. Ad corpus ergo& ad Me
ta qua in terra ducimus sines eas ut tretuleret.poeis sortasse melius, q Amisithoe apud inferos reuolueruLSed in eo saliunc: qa eas uias mortuis p luctuuVtri pergo uere sed triumlno re ste qa oportuit uias ipsas ad uitam: fines casia mortem reserti.Nos igitur melius Sc uerius quia duas istas uias c idcissem, tum esse dicimus:quia iustis immortalitas,iniussis poena aeterna Pposita e. uomodo aut uitae istae uel in coetu tollat:uel ad inserna peipitent explicabo, Naperia quae sint uir s quas philosophi nescieriit: tum et quae sint pisa eas, Helia quae sint uiua,quaeue eorum supplicia mostrabo.Na fortasse aliquis repecti qui separatim de uitiis aeuirtutibus dica:cum de bono ac malo disseretibus nobis, ct quod est contrariu possit intelligi.Siue enim uirtutes inseras,uitia suaDonaedo detisiue uitia crimas uirtutes ultro subitant,sic bonos-malos costituta nao tura est: ut se inuicem semper oppugnent sempexpellant: ita fit utriel uitia retrahi sine uirtutibus possint: nec uirtutes inferri sine detraetatione inti . Has igie uias longe aliter induesinus,et a pEis induci solent. Primum quod uini proposi tum esse dicimus duce utrunt immortale.Sed altes honoraturqui uirtutibus achonis sit praeditus. Altes danatum,q uitiis ac malis. Illi autem in deteriore latum uiam ducem ponui,n unum,nelnpetuum.Si Fem quelibet do mirem bonsariis inducunt,quis desidia reuocet nomines,et frugi esse doceat.Sed neq; ingredi faciunt in eam uiam nisi pueros dc adolescentes uidelitat q, aites discatafinis artatibus. saut omnis sexus,5c generis,dc aetatis in hoc ccclesie laetiducimus quia Deus qui eius uiae dux est immortalitatem nulli homini nato negat. Forma quot uiarum ipsas non ita est ut illi putauerunt. Quid enim opus est.1 in re contrariis ali diuersis Sed altera illa melior conuersa est ad solis ortum. Altera illa deterior ad occasum: quoniam quiveritatem ac iustitiam sequitur:is accepto immortalitatis praemio perenni luce potietur: qui aute ab illo malo duce ilicistus praetulerit uiua ui usus mendaciuueritati,necesse est ad occasum dc tenebras deseratur. Describam igitur utranc'd earum proprietates habitust mostrabo. De uia uirtutis quae inElysios campos deducere dicitur:*uitiorum quae ad ampla tartara ducit:&duci sum uis, Cap. IIII Na est igitur uirtutis ac nos uia, quae fert,no in Elysios campos ut poetae loquutur scd ad ipsam mundi arcem .At laeua malorum exercet poenas,dc ad impia tartara m LEstin. criminatoris ilius qprauis religionibus institutis, auertit holes ab itinere coelesti, dc in uiam mitissis inducitcuius uiae spes 5c figura sice coposita i aspe. Etia ut plana dc pates omnigne flos a liuetiau delectabilis esse uideas In ea itiposuit Deus ina,q P nobis hntur in terra opulctia dico honore,quiete, uoluptaeviillecebras oes Sed cu his pariter Iiustitia :crudelitate: subiam: 'idiam, libo em,cupidita discordia, noratia:mendaciuulaetitia: triduitia. exitus
207쪽
alitem huius uitae talis est cum uentum fuerit ad extremu: unde iam regredi non
licet:cu omni sua pulchritudine in subito pridiύ:ut non an qs siaude prospicere possit: pcipitatus in altitudine planta cadat. Qui Mn.psentiu bonos specie
captus,ec in his cosequedis ac seuedis occupat mo pinderit: quae post morte secutura sunt:se a Deo auerterit. Isad inferos deseruas, in axerna damnabit poena. Via ergo illa coelestis dissicilis &cliuosa proposita est: uel spinis horentis bus aspera.uci saxis astatibus impedita ut du sumo labore ac pedum tritu: cum magna caudi sollicitudine sit cuil gradieduan hac posuit iustitia: temperatiar
patientiam,fidem castitatem: abstinentia, cordia,scientia: ucritatem sapietia: .c erasi uirtutes:sed simul euhis paupertatem, nominiam laborem dolorem, amaritudies omnes. Qui senim spe sua porrexerit longi :& mcliora malue rit carebit his teres bonis:ut expeditus ac leuis difficultate uiae superet. c enim pol q se aparatu regio circundederit:aut diuitiis onerauerit angustias illas uel in. gressi uel tenere. Un intelligis iccirco malis N iniustis lacilius Puenire quae cupiant.qa prona ta decliuis est eoae uia. Bonis aut q optent difficile prodere, qa dis ficili oc arduo iunere gradiunt Iustus cry qnidus asperuliter ingressus e, temptui:derisu: odio sit necesse est omnes.n.quos cupiditas aut uoluptas pesse res trahit inuident ri qui uirtutem capere potuit: dc in i serui id habere aliquem
quod ipsi non Mi Eruital paup: humilis ignobilis subiectiis iniuriae et inola qamara sunt perserens. Et si paueria iuge ad summu illu gradum fineq; pduxerit, dabite ei corona uirtutis:& a Deo pro laboribus, quos in uita π iustina pertuli
immortalitate donabit .Hae sunt uiae,quas Deus humanae uitae assignauit,in quishus singulis dc bona ostendit,ec mala. sed ordine prspostem ais couerso.In una enim monstrauit temporalia prius malacum a ternis bonis qui est ordo melior. In altera temporalia prius bona cum aeternis malis quiest ordo deterior ut Exspra sentia mala cum iustitia delegerit maiora oc certiora bona conlequatur:q fuerunt illa quae spreuit. uisquis aurem praesentia bona pr mluerit iustitis: in maiora dc longiora incidet mala: u fuerunt illa quae sugit. Haec enim uita temporalis quia breuis est:iccircoαbona eius ic mala breuia sint necesse est. Illa uero spiris talis:quae huic terrenae contraria est,qa sempiterna est,iccirco dc bona eius S mala sempiterna sunt.Ita fit: ut re bonis breuibus mala aeterna, malis breuibus bona aeterna succedat.Itaq; cu simul prςposita sint i bona de malai siderare una quem secum decet:quanto satius si proppetuis bonis mala breuia pensarerq pro breuibus 5c caducis bonis mala tactua sustinere.Nam sicut in hoc saeculo ruena positu cu hoste certamen, prius laborandu est: ut sis postmoduin ocioreluti dum,sicendum:aestus frigora perfereda humi quiescendum:uigiladum piclita Alim est:ut saluis pignoribus e domo: dc re similiari: dc oibus pacis ac utiloruebois perfrui possis.cim aut e prssensocium malueris ulla re malu ubi maxima
iacia et necesse est.Praeoccupabit enim aduersarius n5 resistente: uastabunt agris diripieturdomus: in praeda uxor ac liberi ueniunt:ih interficere ac capiere.Q momniane accidat:praesens com u differedu est ut maius logiust pariatur. Sic in omni hac uita, quia nobis aduersanu De reseruaui ut pinemus capere uiris' i lusim
208쪽
vitentromitaenda est praesens uoluptas ne hostis opprimatissiIudum: agendae:militares expeditiones obtadae:sundendus ad ultimueruor. a deni hamara'grauia patieter sereda,eo qdepromptius: quo nobis imperator noster Deuspmia pro laborib'ferna costituit. Et cum in hac terrena militia iiii ies la risexhauriatiuerasibi pariatd p unicodemo perirequo parta sunt: certe nobis nullus labor e recusandus,quo id acqra qd nullo mo possit amitti. Voluit enim Deus et holas ad hac militia genuinexpeditos in acie stare, de inicus acriter animis ad unius linuisibilis hostis Isidias uel aptosi tus uigilare, q nos sicut piti Nexercitati duces solet,uariis artibus captat p cuiusq natura dc moribus squiens. Alus. n. piditatem insatiabile mittit.utopibus suistanu copedibus illis gaiosa uia ueritam excutiat. Alios inflamatirae stimulis,utia noctau potius intet a Dei cot auoedewNat. Alios Imoderatis libidini i mergi rutvoluptati et mrpori seruientes ad uirtute respicere non possint. Aliis uero inspirat inuidia ut sutipsis tormentis occupatunihil aliud cogitent, nisi eos quos oderint laeei litate. Alios inflamat ambiuonibus. Hi sunta ad gerendos magistratus oem citae suae opera cur c5ueriin:ut fastos signesiae annis nomen imponant.Q uorudaciυ pictitas tendit altius: no ut prouincias se gladio regant. sed utinfinita: dc priuaptate dominos se dici uclint uniuersi generis humani. Q uos autem pios uiderit, inanibus plicat religioibus:utimpios laciat.His uero q sapiniaqrui: philoso elici is excaecet ne qs preliedat aut teneat ueri tale ic hoib obstruxit acutus oes: dcobsepsit oes uias publicis lataserrori , 'os ut discutere possemus, planath aut rem malam uincere: illuminauit nos Deus de armauit uera festus uirtuter de qua non nihil nunc disserendum est. C Desilla diffinitione uinutis et quam authore Lucillioposuerunt philos hi, α uera disserentia scientiae dc uirtutis. Cap. V.
i ta prius a singulas uirtutes exponere incipia: determinanda estipat uiri qua prino recte definierunt qdemt:aut in qb rebus, pudi officii Nomen itaq solum reti, rut, inm uero oculi enectum rationcm perdiderunt.Q uod autem in dissinitionem uitium solent diceret paucis uersibus colligit: dc enarrat Lucillius r quos mala equi. ce ponere, nedum multorum sententias refello:sim longior il necesseest Virtus Albi epti upioluere res, Quis inuersamur:qs uiuimus rebusadesse.
Vinus est homini scire id quod quaqhabeat res.
Virtus scire hominirectum.utilequid sit honestum. Quae naquae mala.It quid inutile turpeinhonestum: virtusqren resfines e modul. Virtus diuitiis pretii persoluerem Viri Hadrmquod re ipsadebeturhonori. Hostem esse,ati inimicum hominum morum; malorum.
Contradefensorem hominum:morumq bonorum. Hostri ilacere,his bene:uelle his uiuere amicuin. Q
Commoda praxerea patriae si,prima putare. Deinde panmtum,tertia iam postremas nostra.
l ita VAuari. Iracundi. Libidinosi Inuidi.
209쪽
Ab his dTrutionibus quas poeta, tiliter compraehendit. M. Tul. trarit cri' uiuedi Panaetiit stoicu secutus ealitibus uoluminibus inclusit Haec auru salsa
sint mox videbimus,ut appareatquam in nos dignatio diuina c5tulini,q nobis apiniit ueritate.Virtute es dixit scire qd sit bonuα malu qd turpe qd honestiam utile.quod minus breuiusm facere potuit.Si tantu bonu ac malu diceret,quia tal potest ee utile uel honestu, d non idebonu sit.Nihil in uule ac turpe,qd noide malu sit.Q uod N pliis es, ecide Ceero in tertio supradicti opis libro ondit. Ues scientia no potesse uirtus,aa non e intus in nobis,sed ad nos cra insecus uerui uim nit. Q d aut transire ab altero ad alte imi uirtusnocst,qa uirtus suacunae. a, i edient Vficite qa positae inaudi edo.Virtus tot ansa est: qa posita est inucis luntate sectedi bona.Sicut ergoin itinere celerado nihil mest uia nocte: nisi comtus ac uires suppeditet ambuladidia uero sesa nihil pdest si viri'ntia deficiat. Nasere ethia peccat:&si non placte in adsit nudi malia sentiunt Et quo aliqd improbe iaciut peccare se scivi ec ideo coelare nitui . Sed cum eos boni α. mali natura non fallat cupiditate mala uincus ut precet: qa deest illis uirtustaei
piditas recta 5d honesta lacitat. Ex hoc igit apparet aliut esse sciam boni mali
uirtute:quia potesse scia sine uirtute:sicut in plurimis philosophos sultisnquo qm ad culpantinet:non secisse q sese is rectet uolutas praua di uitiosus misimus quem exculare ignoratio non potest punice . Ergo sicut uirtus no est bonisae malu scire ita uirtus est bonum facere: malum non sacere. Et tamen scietia taciam uirtute coniuncti est:ut scietis pcedat uirtute uirtus sequat sciam: quia in
Horati hil prodest cognitio nisi id actio subsequae'.Horatirirgo paulo melius definiuitiis μ' . Virtus est uitium sugere &sapientia prima. Sed inepte qa ea cotrario terminauit:ut si dicerct. Bonu i st quod malum no cst. .n.qd sit uirtus nescio ne uiuu side qd sit scio. Utrulisit indiget definitione: qa natura rei talis est ut utri paut intelligi aut non intclligi sit ncccsse. Ve' nos laciamus quod ille debuit. Virtus eiram cohibere: cupiditate eopescere: libidi refraenare id est. n. uitiu sugere'. Nam sereoiaq fiunt iniuste ait improbe ab his
iunciflictibus.&.n .esmotionis huius,qustra dicis:impetus retudae omnes tum contentiones malae sopiens,nemo insidiabit: n o prosiliet ad nocenditi
Ite si cupiditas teperes nemo terra mari grassabithnemo mercitu dum ut rapi pidc uastet aliena.Ite si ardor libidinu comprimat, ois aetas dc sexus retinebit sua sanctitatem. Nemo Ma pudeiidu aut paties, aut faciet.Ergo uniuersa scelera deflagitia his comotionibus uirtute sedatis ex holum uita mori scptollens. uar IRI' sedatio comotionu dc affectuum hanc habet roncm: inoia recti raciamus. ne igitur uirtutis ossiciu est non peccaretquo prosecto iungi non potest qui Deum nescit: quoniam noratio eius a quo bona orians impruderem impingat in uitia necesse est.Ita ut breuibus ec significantius uri rei summa officia dctermisnem scientia est Deum nosce,uirtus colere in illo sapietia: in hoc iustitia colinae.
e Quod philosophinc uerunt quid esset bonum aut malum: quia sentcm boni lucidum nesciebant, nec intellexerunt quis debeat rerum &operum finis esse.
α quomodo constet Lucillium salso definitisse uirtutis ossicia. L p. VI
210쪽
tus ec in quo sit:&quis ut id quo ipsum ad sit bonis S malu nes e plios breuiter ostenda:quia paene declaratu est libro temocu de summo bono disputare. Qui aute quid esset summum bonum nescieriit de in caeteris bonis malisuxq summa no sunt erra. 9:quod non potuero iudicio examinare: qui sonteipsum non ti, Det,unde illa descedunt.Fons aute nos Deus est,malos uero ille. s. diuulinois
sempirituieus de quo saepe diximus.Ab his duobus principiis bona mala onta montur.Quae ueniunt a Deo hac habent ronem,ut immortalitate parentqd est sum in
muci nunt. Quae aute ab illaesteroldhntinicium, ut coelestibus auocatum: 'terrenis' demerium ad poenain interficiat sempiterna,quod cst sumnu maluim. Non it dubium est, quom silli quid esset bonum&maluna noucrint, qui nec Deu,necaduersariu eius scierint. Mi finem bonos ad corpus re ad hac breuem uita rettulerusiqua soluid occidere necesse est nos rgressi logius. Sed lota ea poepta,ut oia quae inducunt bona: terrae inhaere dc humi iacent qm simulcia corporequod cst terra mori f.Pem ntin.non ad uita hol comparandam, sed adqrensis uel augendas opes, honores. gloriam, tenuam,q sunt uniuersa mortalia tam .sHille qui ut ea sibi contingerent,uborauit.Hinc est illud. Virtus 1, quaerendae rei finem scire modum Praeesseunt. n.quibus modis de quibus arti, liares: hus resfamiliaris qua tenda sit quia uident maleqri solere:sed huiusmodi uirtus non est proposita sapienti. Nec.n.est uirtusopcs quaerere,quarum necpinuciis. sti possessio uinostra potestate est.Ita &quaestud obtenui faciliores sunt ma lis si bonis. Non potest ergo uirtus esse in his rebus qrendis, in quas contemptu Misacratio uirtutis apparet, cadea ipse transfugiet,qmagno ac excelso animo calcare ac proterere gessit: ne fas est alam coelestibus intenta bonis ut hμ fragilia sibi comparet ab immortalibus suis operibus auocari.Sed potissimu in his restius comparandis,uirtutis ratio consistit,qs nobis noe homo ullus nec mors ipsa possit auferre ab iis qui eas habeant Illud quod sequitur ucru est. Virtus diuitiis
pretium psoluere possis. Qui uersus Hesere significat, quod primi duo.sed nc ipse ne qsu pilos scire potuit priuipm,uel qle uel qci' sit. He.n. poeta dc illi ora
quos secutus est putauerunt.recte opibus uti hoc est seu esse,no instru recociuia sumptuose,nec largiri temere n5 effundere in res supuacuas aut turpes rela miliarem.Dicet alias sortasse. uid tu negas ne hac esse ueritatem non equideneH. ntrariaen. uidear Pbare si nege. Sed uera nego,quia non sit illa coelestis, Da tota terrena,qn quide nihil in t nisi quod remaneat in terra. Quid sit aut re t nimi recte opibus uti ecqui silex diuitiis fructus peredus declarabo aptius,cu de pietatis officio trico cibaam caneraqsequunt nullo mouera sunt naimprobis inimi mi in viiicitias idicis,aut bonos desesione latam:picu malisce coeHda. n. Hitate feta BPostricia sibi ad potetia muniui,faciuti mala, q boni solet, eo ade propnus q salledi dx o i gis laciuti Uuna facile eopstare,q facile e simulate bonitate. Sestiaeuissecce, re perint Ppositi ac uoti sui copotcs: oc sumit poteriae gradu coepint,tu ucφ simula. . isne deposita,niores suos detegunt,rapiutoia dc uerat,eos pipsos bonos,quoF