장음표시 사용
211쪽
Pompei honorum Cuntiscearit. Patriς o mota caesteris ot
Fabritius Iustira. Aristides iustus. Cato sapis
eausam susceperant,insmuuntur,& gradus,per quos ascenderunt, amputetur nequis illos tra ipsos posui imitariaVerum putemus hoc ossin no nisi bonice:ut bonos desedant. At id suscipere facile estimplere dissicite:quia cum te certamini congressiosep comiscetis in arbitrio Dei,n5 tuo uictoria posita est Et plaru p improbi eg numero,& spiratione sunt potentiores q boni ut ad eos supandos nonia uirtus a lassicitas necessaria sit. An aliqs ignotat st aliquoties melior iustior 3
pars uicta sit Hinc sempdnationes acerbae in ciues extiterui. Plena est exemplis Ois historia sed nos coaetierimus uno. Cn.n.Popeius bonoF uoluit cedefensor siquide prorepu.pro senatu, plibertate arma suscepit. Is inuictius ipsa liberutate Adie'.& a spadonibus AEgiptiis detruncatus insepultus abiectus est. nestigis uirtus aut hoste malos,autdesesere bonosee qa uirtus i certis casibrio potesse subiecta. tam apterea patriae sibi prima putare: Sublata hominuci ncordia uirtus nulla est vino . uae sunt.n. patriae commoda.nisi alterius ciuitatis aut gentis incomoda Id est fines .ppagare,aliis uiolenter creptos: augere imperium uectigalia sacere meliora. uaecia non uti uirtutes, sed uirtutu sunt merasiones.In primis. n.tollitur humans societatis coniunctio tollitur innocentia ollitur alieni abstinentia tollitur deni ipsa iustitia quae dissidiu generis humani scrre non potest,ec ubicunt arma fulserint hinc eam sugari,ae exterminari necesse est. Uerum e Ciceronis illud . ui aut ciuium ronem dicunt habenda extern negant dirimul hi comune genetis humani societate qua sublata,beneficetiariberalitas,iustitia funditus tollitur.Na quo potiustus esse,qui nocet:qui odit, qui spoliat qui occidit Q uae via liciunt,q patriae prodesse nitunt. Id.n.ipsum proodesse quid sit ignorant,qui nihil putant utile nihil iamdu,nisi quod meri ima pol quod solii teneri non mi,qa eripi mi.Haec ita Mutipi appellac na,quiis
quis patriae acquisierit,hoc equieuersis ciuitatibus gentibus p dcletis, aerarium pecunia referserit,agros perit,diues suos locupletiores secetit hic laudibus fertur in coclum:haec putae summa dc presecta esse uirtus. uterror no mo populi ec imperito sed etiam philosophoru est, qui praecepta quoqdant ad iussitiane stultisae militiae disciplinael auctoritas desitata cum deoniciis ad rem mihi rem pertinentibus disputent, ne piustiam, nap ad uetam uirtute commodatur illa omnis oratio sed ad hanc uitam mortem ciuilem,quam non esse iustiam αres indicat ec ipse Cicero testatus αSed nos uitueri iuris genuineliustitiae Blidam &. exprRam effigiem nullam tenemus. Vmbra& imaginibus utimur eas. ipsas utina sequeremur. Ferimm renim optimis naturae ac ueritatis excmplis. Vmbra est igitur & imago iesutiae quam illi iustitiam putauerunt. Quid sapientiam non idem confitetur in philosophis esse nullam ρ' At cum Fabritius inquit. Aut Aristides iustus nominetur ab sortitudinis ab hoc iustitiae ianua sapicnte petitur exemplum.Nemo enim horum sic sapiens: ut sapiente uolumus intelli . e hi qui sapientes habiti ta notati. M.Cato: oc C. Laelius sapientes fuerunti
Nec illi quidem septem, sed ex mediorum officios frequentia similiuidinem quada gerebat speciem p sapientis Si ergo N philosophis ipsos consessione adepta sapientia est:& his qui iusti habitis uadem ius uua e.Omnes it illae uirtutis descriptiones
212쪽
deseriptioes sal sint necesse est, quia quae sit uera uirtus scire no pol, nisi iustus ac sapies.Iustus aut ac sapies nemo est, nisi que diis pceptis coelestibus erudiuitie quod in uia erroris est species sapientia: dc uirtuti Et φ uia ueritatis 5c sapisentiae est simplex, S angusta dc ardua, dc Deum habet ducem. Cap. VII. - Am illi oes qui pallorum cosessam stultitia sapientcs existimatur, specio uirtutis inducti, umbras de imagines apprehcndunt, nihilues. Quod ea fit ratione quonia uia illa medax,quae fert ad occa. lum, multos tramites habet propter studios de disciplinarum ua. l-l rietates, quae sunt in uita hominum dissimiles attriuersae. Naeut illa uia sapicndae habet aliquid simile stultitiae,quod libro practa te mos misimus:ita tae cum sit tota stultitiae:habet aliquid simile sapientiae quod arripiath qui milutiam publicam intelligunt,& ut habet uitia manifesta sie habet aliud
quod simile esse uideatur uirtusi,ut habet apertum scelus,sic imagincm quadams diem iustitiae. uomodo.n.p cursor eius viae: cuius uis dc potestas Ois insallendo est, uniuertos in fraudem possct inducere uisiverisimilia hoibus ostentarct s Deus.n .ut immortale illud arcanu eius in operto esset. posuit in uia sua quaelicies pro malis N turpibus aspernaretur,ut auersia sapietia dc ueritate,qua sine duce ullo requirebat,in idipsum inciderer, quod uitare ac sugere cupiebit.Itam illam perditiois ac mortis uia mutiplice ondit,uel P multa sunt genera uitae, utari,
dii multi qui coluntur. Huius dux pramaricator ac subdolus, uideatur esse discrimen aliquod salsi dc ucri mali ac boni. Alia ducit luxuriosos: alia eos qui frugi apapellans alia imperitos alia doctos alia inertes aliastrennuos, alia iustos alia philosophos.Et eos quide no uno tramite.Blos.n.qui aut uoluptates,aut diuitias non
refugit ab hac publica dc celebri uia modice segregat. vis aut q aut uirtute se.
qui uolui aut coaeptu rem,cofitene,per costagosa qua da prampina trahita tamen illa ota itinera que spem bonos inciat:no sunt aliae uiae, sed diuerticula dc sonitae:quae uident qde ab illa comuni dextrovorsum separari,ad eande m dc ad innu oes exitu sub ipso fine reseruns.IN.n.dux ille iungit, oes,ubi opus fueratis os a malis sortes ab inertibus sapietes astulus separari in deorum. s. tua in quo ille uniuersos quia sine ullo discrimine stulti fuerat uno mucrone iugulat, ec praecipitat in morte. Hatar aut uia quae est ueritatis, dc sapientiae de uirtutis, eciustitiae,quorum omnium sons unus est,una uis,una sedes', dc simplex est, quod paribus animis summass concordia unum sequamur. lceolamus Deum. di an. gusta,quonia paucioribus uirius data est. dc ardua quonia ad bonum quod summum dc sublime est, nisi cum summa difficultate de labore non potest perueniri. uare a pliis ueritas iuenirino poterat,nec ab his qui terrenis dediti sunt: sed ab electis Ivenit pline cui pol tacerdis definitio adaptari. Cap. VIII. Te est uia,qua philosophi quartunt, sed ideo no inuenerunt, quia
in terra potius ubi apparem no potest quaerui. Errat ergo uelut in mari magno,nec quo serantur intelligulaquia nec uia cernunt, nec duce sequun ullu .Eade nal rati5c hanc uitae uia qri oportet,qua
in alto itiar nauib'qfit. uae nisi aliqdccolitu obseruet incertis
213쪽
cursibus uagantur. uisquis autem reetiam iter uitae tenere nititur, non terra debet aspicere sed coelum, &cut apertius loquar non homine sequi debet,sed Doum non his terrestrib' simulachris,sed Deo seruire Aesti,non ad corpus re fi omnia sed ad mentem,non huic uiis dare operam,sed aeternae Ita si oculosita sum semper intendas,ec solem qua oritur obserues, mi habeas uitae quasi nauigii ducem,sua sponte in uiam pedes dirigentur, dc illud coeleste lume quod sanis mentibus multo clarius sole est et hic quem in carne mortali ii cmus,ste re σ:sic gubernabit,ut ad summum sapientiae utitutis portum sine ullo errore nucat. Suscipienda igitur Dei lex est,quae nos ad citer dirigat, illa sancta, illa. coelestis,quam Marcus Tullius in libro de republi, tertio pene diuina uoce naturi pinxit cuius ergo ne plura dicerem uerba subieci.Est quide uera lex ,recta rationaturae congruens diffusa in omnes,constas sempiterna quae uocet ad ossicium iubcndo: uetando a fraude deterreat quae tame neq; probos bustra iubet,aut iamtat,nec improbos iubendo aut uetando mo t. Huic legi nec propagari fas est.
ne derogari ex hac aliquid licet, ne tota abrogari potest. Nec uero aut per sonatum,aut per populum solui hae lege possumus. ψ est querendus explana tor aut intcrpres eius alius. e erit alia lex Romae, alia Athenis, alia nunc, alia posthac sed re omnes gentes 5 omni tempore una lex,& sempiterna,Nimutabilis continebit. Unus erit comunis quasi magistere imperator omnium Deus ille legis huius inuentor disceptator lator cui qui no parebit ipse se fugiet ac na turam is aspernabitur hoc ipso luet maximas poenas etiam stemera supplici quae putantur,effugerit. uis sacramentum Dei sciens tam significanter enarrare legem Dei posset.quam illam homo longe a ueritatis notia remotus 'ressae Ego uero eos qui uera imprudentes loquuntur,sse habedos puto laudiuino spia ritu aliquo instructos.Q uod si ut legis sanctae in m rationem naidit,sta illud quoqscisset aut explicasset inquibus inpiis lex ipsa cosisteret,non plii sunmis' esset officio sed prophetae. Q uod quia sacere ille non poterat,nobis facie uesti quibus ipsa lex tradita est ab illo uno magistro Nimperatore omnium Deo. si uod caput religionis S uia uritatis est Deum fideliter noscere, ec fidesum colere.Et quare diuersae leges sunt agentibus instituis. Et quis sensum integrita uigeat,quam gratia largitur potius il natura. Cap. IX Vius legis eaput est primum ipsum Deum nosse soli obteperare:
solum colere Non pol.n.ratione is obtinererqui parent eanimae
suae Deum nescit,quod est summu nefas. Quae ignorano facit ut diis alienis seruiat quo nihil sceleratius comitu potest Finc impcliuis est ad malitiam gradus pignorantia ueri ac singularis boni. quia Deus que nosse refugit, sons est ipse bonitatis. Vel si iustitia seq uolet Deu
Iura eis diuini tamen iuris ignarus, gens suae lcges tanquerum ius amplectitur, quas nomme uti piustifia sed utilitas reperit. Cur enim per omnes populos diuersa ec uaria itara sunt condita, nisi luna quael genς id sibi sanxit: qi putauit rebus suis utila Q ualuauta iustitia recedat utilitas popul 'ipe Ro.docet qp Beciales bella indi
do dc legissime iniurias facieta, lataea cupiedo attrapiedopsessione sibi
214쪽
mtius orbis inparauit. 'hi se iustos putant,si contra leges suas nihil satiati mrod eum umori ascribi pol si plantium poenarum metii sceleribus abstineant Sed concedamus suae ut id natura uel cui ait philosophus sua spote faciant: qae legibus sacere cogunc Num lacisco iusti emt,qui paret instinius tum q de Osi aut errare,aut iniusti re potuerin Siculilliduodecim tabulas etconditores: qui publice utilitati pro coditione lepos seruierunt. Aliud est igit ciuile iusi qJ pro 'U' 'moribus ubi p uatia . Aliud est uera iustitia, qua uniforme ac simplice pposuit cibus Deus: quequi ignorat,d ipsam iustitia ignoret necessee.Sed putemus fieri pol serui alias naturali&ingelio noueras uimates capiat, qleluisse Cimone ciἡ- Athenis accepimus, qui Negentibus stipe dedit, dc paupes inuitauit. dc nudos in pati duit. men cuillud unu qa est maximu deest agnitio Decia illa bona ora super i l uacua sunt di inania,ut ira stra in his assequendis laborauerit. taxn .iustitia eius similis est humano mTricaput non habeά in quo tamini me,aoia dc locis suis Gstent,&figura:&habinitatem deest id ql est cium principale. Suitare omni sensu caret.Itaismebra illa forma tantumo mebrostat,usumno hiat. 1Lu caput sine corpe:cin similis est qui eu Deu non ignoret, inuit iniuste.U.n.solum inualest suminsed frustra uirtusius in i mebris caretiliat ut sit uiuuac sensibile corpus,ec agnitio Dei necessaria est qficaput,&oes uirtutesqsicora pias ita fiet M 'inus ac uiuus sed in summa ois in capitein N quis constare non possit sine olbus:sine qbusdam pol.Et erit qde ais uitiosum aedebile: sed minue si locis,qui Deu nouit:& in aliquare peccat.Datin .peccatis ueniam Dram. Ita I sine me alious uiui p5t, sine capite nullo moi. Ha cres cssicit ut pluetia si natura boni sunt,m nihil sciat nihil sapianticis doctrina dc uirtus eos sine capite est. qa Deia nesciui,qui est uirtutis ad doctianae caput que qui uo agnoscit licet uideat caecusest,licet audiat surdus:licet loquaύ elinguis L G ucro codit mr paretei cognoueri tuc dc uidebit& audiet S loques Habee .n.caput coepit,in quo sunt sensus scollocati,hoeeoculi aures eclingua,na et is uidet . iri ueritate in qua Deus est,uel Deu in quo ueritas Moculis cordis aspexerit s au
dat qui diuinas uoces ac pcepta uitalia pectori suo ast git is loquis a coelestia disiserens uirtute maiestri Dei singularis enarrat. uareno est dubiusnipiussit,siquis inuno agnouerit, squirtutes eius quas habere,aut teneresse putat linilla mortisera uia reperiuns,qest tota tenebras . uanter nihil est paliquis sibi gratules,si has inanes uirtutes adeptus est.quia non tin miser qui bonis psen D 'tibiis careatista etia stultus sitnecesse est qui labores in uita sua maximos suscipiat in cassum.Nam adepta spe immortalitatis quam Deus pollices in sua res iocuersantibus cuius assequente gratia uirtus appetenda est, di quicqd malos accis derit, eredum est.Maxima erit plicto uanitas obseq uelle uirtutibus, quae stuma homini calamitates asserunt dc labores.Nam si uirtus est ,egestatem, exiliu, Viri an dolorem,mort quae timentura caeteris pati soniter ac subuere;uid tandem boni in se habet cur eam philosophi π seipsam dicant expetedam Nimirum sum misci inanibus poenis delectantur quibus licet agere tranquille. Si.n.moria lassunt animae,si uirtus dissoluto corpore nihil suturaestri submus ambula
215쪽
nobis bona, quasi aut ingrati aut indigni qui diuinis muneribus perfruamur c uae bona ut habeamus,s erate impie uiuendum est, quia uirtutem idest iastitiam paupertas sequitur Sanus igitur non est, qui nulla spe maiori proposita. his bonis quibus caeteri utuntur in terra,labores ec cruciatus, miserias antem. nat.Si autem uirtus ut ab his rectissime dieitur ra laeda est, quia costet ad ea nasci hominem subesse debet s s aliqua maior, quae malorum Nubos, quos pcrserre uirtutis est magnum aflcrat praeclarumq; solatium. Nec aliter uirtus cis per se dura sit.haberi pro bono potes .u si aerebitatem suam maximo bono pen is set. . p non aliter his bonis praesentibus abstinendum est, usi sint aliqua maiora, propter q tanti sit dc uoluptates omittere: Ec mala omnia sustinere . Ea uero nulla sunt bona alia ut in tertiod ui J nisi perpetuae uitae. Hanc autem pstare quis potest, nisi Deus qta uirtutem ipsam proposuit c Ergo in Dei agnitione αcultu rerum summa uectatur. in hoc est spesomnis ae salus hominis: hie est sta pientiae gradus primus,ut sciamus quis sit nobis uerus pater, eumq solum pietate debita prosequamur huic pareamus litae deuotissime serviamus in eo promorendo amas omnis & cura,& opera collocetur. C uod religio Deo:misericordia homini debes.Etqs causas aedificari ciuitates eccouiuedi socialiter,&inuta5is uerbos falso e5menti sunt. Cap. X.
I q 4 4ς ρxur Deo dica nunc quid homini tribuendum sit Qq
idipsum quod homini tribueris, Deo tribuis quia ho Des simul em est.Sed in primu officiu iustitiae est coniugi cu Deo secudumi hole. Sed illud primu religio dicit, hoc secundu misericordia. uel livanitas notat. uae uirtus Ppria est iustos eccultos Praunis in se cotinet ratione. Deus.n.qui caeteris alatibus sapientianino dedit naturalibus ea munimetis ab incursu N periculo tutiora generauit mine uero quia nudu fragilet formauit ut eu sapientia potius instrueret: dedit immota ei praeter caetera hunc pietatis essem,uth5 Iem tueas, diligat, Bucat, cotravola pericula, dc accipiat:&pr ut auxiliv.Summu igit inter scholum uinculum Humanita est humanitas:quod qui disruperit.ncsarius S par a existimadus est Nam siti in se que Deus finxit, s orimur certe cosanguines sumus: de io maxima Homine scelus putadu est odisse holem uel nocentem. Propterea deus poepit inimicivo επέ' pernos nunquCedas:senperesse tollendas.sine qui sint nobis inimici. caesita est situdinis admonitos mitigemus. Ite si ab uno Deo inspirati sum' omnes N alatu quid aliud u fratres sumus Et quidem conta nctiores animisu qui corporibi Ita non errat Lucretius cum diciti trii bestia DςΠWyccelesti sumus omnes senilae oriundi. utinaeiata omnibus ille idem pater est. Ergo pro Miuis immani bus sunt habed qui et minibus nocet:qui contra ius humanitatis &sas omne spoliat cruciant: ciduuexterminant.Ob hane necessitudinem germanitatis docet nos Drus,mala nunq. sacere: nu autem semper. Id aut elprum benefacere Usit, idem ipse placitata
Praestare auxiliu depressis 6c laboratibus,impertiri uimi no habetibus.Deus is, quonia pius est, auimal nos uoluit esse sociale. Ita pin aliis hominibus nos ipse,
216쪽
eogitare debemus non meremur in periculo liberari, si non succurrimus, no me.
remur auxiliu si negamus. Ad hacptem philosophos nulla pcepta sunt, quippe qui salsae uisitis specie capti,misericordia de litae sustulerunt.& dum uolunt sanare uitia auxerunt Et cum iide plerulfateant et societatis humanae comunione
esse retinenda.ab ea plane se ipsos in liu manae uirtutis suae rigore dissociant.Co, iuncendus ergo etia hic error illos est,qui nihil cuiqua impamedum putant. Ur. bis condendae origine atq; cam non unam intuleriat: sed alii eos homines qui sint ex terra p imitus nati,cum p siluas ta campos erraticam degerent uitam, nec ullo euruera inter se sermola aut iuris uinculo cohaererent,sed seMes dc herba pro cubilibus, speluncas N antra pro domibus haberet: stili d sortioribus aialibus pdae suis, se comemorat. Tum eos qui laniati Hugerant, aut laniari proximos uiderant admonitos periculi siti.ad alios holes decurrisse,praesidiu implorasse S primo nutibus uoluntate significasse. Deinde sermonis initia temptasse, ac singulis qbuslrebus nomina imponedo paulatim loquendi fecisse roncm.Cum aute nec multitudine sani uiderentcontra bestias esse tuta opsuda etia coepisse munire uel ut quietem noctis tuta sibi facerent uel ut incursiones alip impetus bestias non pu/gnando sed obieetisaggeribus arcerent.O ingenia Mibus indigna quae has ineptias plutem miseros atq; miserabiles:qui stultitia suam literis memorim; ma da rut. ut eum uiderent mutis quiny aialibus ingenita esse ronem uel eo niendi,uel inuice appetendi uel piculi fugiendi, uel mali cauendi, uel cubicula sibi ec latibula paradi. Holas asit ipsos existimauefint no nisi exeptis admoneri ac discere potuisse quid metuere sibi, cauere,qd se re deberet:aut nunq couenturos inter se fuisse nec loquedi rati in repturos nisi e bestiae eomedissent. H ab is delira sunt ut suerunt dixeruti non seras lautatus cam fuisse e undi, scit λsam potius humanitate.Itaq; inter se Ggregatos cruatura holum solitudinid tu: h. Hagiens Neomunionis ac societatis appetenseo: n5 magna intrit eos disputatiis x spe est. Siquide erasae dispares sunt, res eade est. Potuit utrun igituriquiano repugmar, sed in utruncis nullo modo um est:quia non p oem terram nati sim thoies eierra, tanu ex dracola alicuius dentibus seminati ut poetae ferunta sed unus h5 amosamis est, abeo uno cis terra huano genere GH est: eade. Gne,q rursus post diluuiu quod certe negare non piat.Nullaigitur in principio lacti estri, tismodi congregatio: nec una suisse tales in terra,' ppinfantia non loqueiatur, intelligit.cui r5 no deest. Fingamus in illa uera re,qusociosi re inepti holas senex fabulati ut eos potissimu sensibus,dc suis roribus resellamus.Si hacde ca sunt hcies congregati:ut mutuis auxiliis becillitate suam lucrens. Succurredu est tur hes,qui egeat auxilio. Cu. n. psidii ca holes societatem licibus inierint talamerint: foedus illud a pricipio sui ortus inter heses initia aut uiolare aut no cori seruare: summu nesis putadum est. Na qui se a pstando auxilio remouet,etia ab accipiedo remoueat necessee, nullius opeindigere se putat, qui altri suam
denegat. Huic uero qui se ipse dii lociat ac secernit acorpe n5 filii hola sed sera amore uiuendu es . uod si fieri no pol retinenducit omni modo uinculu sed iratis humis, quia homo si homine nullo modo potest uiuere. Remitto autem
217쪽
societatis est munis a.auxiliiipstare,ut possumus accipe. Sinuerocul illi alii di sputant livanitatis ipsius ca facta est holum congregatio: ho certe holam debet agnoscere. uod si lacerut illi rudes N adhuc seri holas: dc secerunt nondu conitura loqndi rone:quid putemus Mibus expolitis: ec sermonibus re 3 omnium comenioster se copulatis celacitau:qassueti hoibus solitudine senensi possutie In quos praecipue sit humanitas exercenda,ec in abus liberalitatibus imam narus pereant opera, Nimpensa praestanus. Cap. AI.
Onteruanda est igitur humanitas,si homines recte uelimus dic Id autem ipsum conseruare humanitatem se aliud e,q diligere hol quia homo sit:& id qc nos sumus Discordia i fati diissensio noest secundum hollaronem, Ueruq cst illud G ceroni quod ait Eois
Homini em naturae obedientem hes nocere no posse.crgo si nocere homini contra natu
ηψς ς est: prodesse igit serundum natura sit necesse est.Q uod qui non facit licis se ap α' pellati dispoliat quia humanitatis officiu est neccissitati hcis ac periculo subue xi nite. uaero igitur ab his qui secti ae misereri non putat esse sapientis, si homo
ab aliqua bestia coprehensus auxilium sibi armati hominis imploret,ut tunc sui; currendum putent ac minime Non sunt tam imprudentos,ut negent ficti opor tere: quod flagitatiquod exposcit humanitas.Item si aliquis circunueniatur igni ruina opprimae mergatur mari, flumine rapiatur.Num putent hominis esse nῆ auxiliari non sunt ipsi holes si putent. mo.n. intcst eiusmodi periculis mi
esse subicimis immo uero & hiu di sortis uiri esse dicet seruare perituF. Si erinis eiusmodi casibus qui periculii uitae homini afferunt succurere humanitatis cuconcedunt. Quid causae in si mo esuriat; sitiat, algeat ut succurendu esse noll. i putent uae cum sint paria natura cum his casibus sortuitis, S una eandei humanitatem desiderent in illa discernunta uia no reipsa ra,sed uuluate psela tiola metiune. illas.n quos periculo surripssit sperat sibi gratiam relatim s. intes aute qa non sperant perire arbitrans quicqd hominibus impar iant. Hinc e illa Plauti detestanda sententia. Male meretur qui mendico dat quod edat. Nam dc illud quod dat perit, illi mucit uita ad seria.Ati mei sortasse pro plana locutus est. vid.M. lli .in suis officialibus libris, none hoc idem p edat Im is det noemoino largiendum Sic. n.dixit.Largitio quae fit ex re familiari fonte sum benignitatis exaurit,ita benignitas benignitate tollitur. Qua quo iη plum usus sis eoininus in multos uti postis.& ide paulo post Q uid autem e trullius, equod libeter lacias curare ut id diutius facere no possis. Videlicet psessor sapietutiae refrenatheses ab huanitate monetq ut re satraliare diligenter custodiat, malinti arca q iustitiam seruare. Et cum intelligori in livanum esse ac ii a mox ex alieno capiteqvisi aetiis poenitentia sic ait. Nonunutii cst largiendun, . nec hoc benignitatis gemisolito repudiandum, ecs eidoneis homimbus eges tibi de re familiari inruartiendum. uid eidoneus nempe his qui, restituerem reserre geam possint. Si nunc Cicero uiueret exclamarem proisto ic hic. M Tullia reastia uera iustia inluno uerbo sustulisti, cum pictausta livanitatis inicia utilitate metitus es. N5.n. idoneis hominibus largi meli, sed quutui potast
218쪽
prest non idoneis Id.nauste id plavd humane sit, vi sine spe recipiendi seceris.
aeces uera illa & genuina iustitia, ius solidata expssam effigie nullam tenere uos dicitis.Ipse pluribus locis clamas mercenaria non re uirilite:latcrius in libris legu tuas likralitate gratuita esse his uerbis nec est dubiu : quin is q li ratis M. Liberalis nignus dicit :ossiciu non fructu sequas Cur ergo idoneis potius largitis: nisi ut postea mercede recipias Gergo authore ac pceptore iustitia usq; idoneus non erit: nuditate .sit famem conficies: nec holes copiosi dc usi ad dclilias abudates subuenitit ultimae necessitati.Si uirtus nercedem non exigit si re se ut dictus expetendae: ergo iustitia principe matremi uirtutu suo ptio non tuo comodo aestima ci potissimu tribue,a quo nihil speres. uid psonas eligis: qd membra in spiscis Prohese tibi habendus cst:quisus pcae,ideo quia te holem putri. Abiiccum bras illasimagines iustitiae:ati ipsia uera dc expressam tene largire caecis: dotalibus:claudis,destitutis quibus nisi largiare:moritati est. Inutiles sunt hoibus sed utiles Deoiqui eos retinet in uita,qui spiritu donat: qui luce dignas: soue qtu
in te est:& animas holum ne extinguantur,humanitate sustenta. ut succurrere perituro potest si non succurrerit:occidit . Verum isti quia nHi naturam rennet:
ncis pnatum in eo quod sit sciunt,dum perdere timent seunt. S in id ς maxime
cauet incidui,ut acud largiunt :aut pereat omnino: aut ad tempus breuissimum assit.Na qui iguadipem miseris negat qui conseruare humanitatem sine damno suo nolunt: setrimonia sua effundunt, ut aut plura dc fragilia sibi comparent
aut certe suis maximis danis nihil consequans. uid . n.dicendum est de sis,qui populari leuitate ducti :uel magnis urbibus suilecturas opes exhibendis muneribus impendunt nisicos dementes atri furiosos qui prestet id populo, qd ipsi mant: dc nemo eos Ous pshae' accipiat Italute cis uoluptas caducare breuis ioculos maxie de auriti autobliuiscune holas: dc alterius dina P inpatis haber, iam ctia osse uias: si non e libidini uulgi satili actu utetia holes mi stissimi malia sibi malo coparauerint aut si adco placuerint: nihil amplius stinane fauore: pam corvi dies sabulas alsequvne Sic cottidie leuissimos holum patriniolai res supuacuas pdigatur.Nu ergo illi sapietius qui utiliora ec dirumiora ciuibus suis erahibet munera Hi scilicet qui publicis operibus extructis. memoria noi suo quaerunt: ne isti qdem recte bona sua in terra sepelivi, qa nccmemoria quicquamortuis cosen: c opera eos sempiterna sunt,siqdeaut uno tremore terrae dissipantecmmaut,autfortuito sumutur incendio, aut hostilialiquo impetu diruutur: aut certe uetustate ipsa dissoluta labunt'. Nihil est enim ut ait orator ope dc mas opera ola laetum,quod non taliciat lc consumatuetustis. Adhare iustitiae lenitas sto
rescit cottidie magis, illi ergo melius, qui tribulibus suis aut clientibus largiun. tur. Aliquid enim praestant hominibus oc prosunt: sed non est illa uera dc iusta largitio. Beneficentia cnim nulla est: ubicunt necessitas non est. Perit ergo quic/ Bis en quid gratiae caula tribuitur non indigentibus: aut eum scenore redit e dc Mnem v v centia non erit. Quod etsi gratum est his quibus datur, iustum tamen non est: quia si non fiat:nihil mali sequitur. Vnum igitur certum dc uerum liberalitatis ossicium est egentesa inutiles alere.
219쪽
C A quo sit speranda ε expetenda, dc quae 5c quanta sit ucta liberalitatis meraces :&q inanis*nulla salis .ec qui sunt gradus humanius. Cap. XII. Ee est illa secta iustitia:quae custodit humana,de qua pia loquoi tur societate. Hic diuitias maximus S uerissimus seuetiis e , no uti' opibus ad propria unius uoluptate,sed ad multos salutemon ad pini sentem suu fructu: sed ad iustitia:qus solation interit.Tencndu ca' igis omnino, ut ab officio misericordiae spes recipiendi absit oino: Hai .n.opis re officii merces a Deo expeteda est solo: na si ab homine expetes: ia no humanitas erit illa: sed beneficiiseneratio: c pol uiam bene meruisse: quio fecit no alteri sed sibi praestat ec tamen eo redit: ut qd alteri usq3 psbaerit nidulab eo comodi spectas:uere sibi pstet v mercede rapiet a Deo Ate Deus praeco,pit: ut si quado coena parauerimus: eos in couimi adhibeamus: q reuocare non possint:& uice reddere:ut cis aetiis uitae nostreae no careat misericordiae munere.
Nec in qsq interdicta sibi putet aut comunione cu amicis,aut charitatem cu proximis: seu notu nobis Deus secit:quod sit ues ec iustu opus: ita nos oportere cuproximis uiuere,dum modo sciamus illud ad homine: hoc ad Deu punere. Prae. cipua igiis uirtus est hospitalitas philosophi quo aiul:Sed ea detorqueta uera iustitia: d ad commodu rapiui s este inqt Cicero a Theophrasto est laudat hospitalitas. Es .n. ut mihi quidem uides' ualde decos patere domos hominima illus Hu hospitibus illusitibus. Eode modo rursus errauit : quo tu cu idoneis esse diceret largiendum.Nomn.iusti x sapientis uiridomus illustribus debet patere: sed humilibus de abiectis. Nam illustres tilliae potetes nulla re possunt indiger quos opulentia sua dil munit de honorat. Nihil autem a uiro iusto faciendum est. nisi qd sit beneficia.Beneficiu si reserae' interit, atq finit . nec enim possumus icthee integru cuius pliu nobis psolutu est.In his itaq; bcrufiiciis iustitiae ro uersae. quae salua dil incorrupta manserint.Permanet aut no aliter u si praeficiat his Eo minibus: q pdesse nullo mo possunt. At ille in recipiendis illustribus nihil specta uit aliud: iusi utilitate ii ec dissimulauit ho Hyniosus, 'd cx eo conrodi speraret,iAst.n.quid faciat mictem apud exteros sutus per gratia principit: quos sibi ita, spitii dil amicitiae iure conminxerit. O u multis argumentis.Oceronis in constati ita sit id agoeem,redargui polset:nec tam nostris q suis uerbis rescit cretur. Idem: quippe ait: ut quisl maxime ad suu comodu reserat quae q ait: ita minime incrustum bonum. Idem etiam negat simplicis dc aperti hominis esse ambire simula re aliquid, dc praetendcre: aliud agere uideri cum aliud agat: praestare sic alteri finis gere quod sibi prestet:sed malitiosi potius: θc astuli:& sallaces, ec subdoli. Qito ergo defenderet quo minus ambitiosa illa hospitalitas malitia esset ' Tu mihi per
omnes portas circumrses:ut aduenientcs populorum aus urbium principes do amum tua inuitcs:ut per eos apud ciuesco' poteriaco sequare: uebiq; te iustum, ec humanu:dc hospitale uideri: cu studeasutilitati tuae. Verum hoc ille non potia, incaute. uid enim minus in Ciceronem conuenit Sta ignorantia ueri iuris,
prudens ac scies in hos se laqueos induxit. uodiutri possit ignos es: testificatus est:no ad ueram iustitia,quam non teneat praecepta se dare,sed ad umbram i .ginem s
220쪽
ginentis iustitiae.Ignoscemiuiri est igitur umbrauco 5c imaginario pceptori, nec ab eo ueritas exigenda est:qui se nescire latea Captiuos indeptio magnu atl p Captiuos clarum iustinae munus est qdide ipse Tullius approbauit. Ait haec benignitas inquit etia reipublics e utilis redimi a seruitute captos:locupletari tenuior .Hac ego suetudine benignitatis largitioim in loge antepono. Haec est grauium hominum aus magnos.Proprium igis iustis opus Malere pauperes, ac redimere captiuos . in apud iniustos si q haec laciant. graues oc magni appellent .His enim maxime laudis est benefacere quos nemo sperauit re facturos. Nam qui bonum facit uel consanguineo uel mimo uel amico: haud nullam uel certe non magna laude merce qa sacere debet. Siti ipius ac detestabilis, nisi secerit id, qd ab eo dc natura ipsa oc necessitudo existit:& si sacit, non tam gloriae assequendae u reprehensiouis uitandae causa facit.Q ut aut facitati enod ignoto is uere dignuse Alieno aelaude:qm ut saceret sola dumis est humanitate. Ibi ergo iustitia est: ubi ad bene saciendum necessitatis uinculum nullum est. Hac igie benignitatis essesum non heaiuitiis anteponere quidem largitioni munes debuit quod cst comparantis,& e duobus bonis id υ sit melius eligentis.Illa uero largitio hominum patrimonia sua in muri abiicentium:inanista leuis diaboliustitia remotissimae. It inedici quidem munera oportet: in qbus nemo accipit: nisi qui accipere no meres. minus magnum i iustitiae opus est: pupillos dc uiduas ὸestitutos di auxilio indigentes tueri atq; defendere:quod adeo uniuetiis diuina illa lex pr scribit:quadoquidem boni Up iudices ad onicium suum iudicarptinere: ut eos Lumanitate naturali Lucant oportere ac isdem messe nitatui. Uem haec opera propria nostra sunt, qui legem, qui uerba ipsius Des pcipictis accepimus. Nam illi senuunt natura esse iustu tueri cos q
induas pupillosi dcfendi ac tueri iubet, ne qs respectu ac miseratioe pignorum suos retardae, quo minus morte pro iustitia Mol suscipiat, sed incunctanter ac sortiter subeat i sciat se charos suos Deo relinqre nec his unq psidiu delatus: AEgros quot qbus desuerint q assistant,curandos fouendo': juscipere summae Aetros humanitatis α. magnae operationis e. uod a secerit hic uiua hostia Deo acaret re quod alteri dederit ad ips ipe a Deo accipiet i aeternu. Vluinu illud & maximu elatis ossiciu est pegrinoso paupes sepultura, quod illi uirtutis iustitiaeldo. Actores prsus no attigeriit.Nec enim poterat id uidere:qui utilitate Oia ossicia sua in eo piu. metiebane . I n caeteris.n.q supra dicta sunt: quavis vcs limite no tenuerint,tame ΠΝ sUul comodi aliqd in his deprehenderunt: quasi odore quoda ueritatis reteti proopius aberraueriit.Hoc aut qa nihil uidere i eo comodi potcrat reliquerul. uin etiam no defuerunt qui supuacanea faceret sepultura: nihili diceret ee mali iace s pullularc inhumatum allabiectum. quoF impia sapientia ta omne humanu genus m. superuacaspuit.q diuinae uoces quae id fieri iubent. Ves illi no audent dicere id non esse L. ciendum: sed si sorte non fiat nihil esse incomodi.Ital in ca re non iam praecipietium q consolantium languntur ossicio:ut si sorte id sapieti euenerit ne se ob hoc miserum putet. Nos autem non quid sapienti descredum sit dicimus. sed quid sacere ipse debeat.Ital non quaerimus nunc utF ne tota sepeliendi ro sit utilis, nec