장음표시 사용
221쪽
ne:licet haec etia si sit inanis ut irii aestiman in facienda est,uel ob hoc solum, apud homines bene dc humane fieri uidetur. Animus enim qris,dc oppositu moderatur. Non enim patiemur figura dc figmentum Dci seris ac uolucri si praedam iacere:sed reddemus id terrae: unde ortum est. Et quis in homine ignoto noeessariorum sepulturam nulli negandam munus implebimus: in quos locum uadesunt: succedat humanitas:dcubicunt homo desiderabit .ibi exigi officium nostru putabimus.In quo aut magis iustitiae ratio consistitia in eo: ut quod pstani' nostris per affectiam, praestemus alienis per humanitatem:quae est multo certior iustior*.Cum iam non homini pistatur qui nihil sentit: sed Deo cui charissimulacrificium est opus iustum.Dicet aliquis fortasse.Si haec omnia se m. nihil habebo.Q uid cnim.si magnus hominu numerus egebit algebit: capiet et morio. ut haec iacientem uel uno die patrimonio exui sit necesse Padam ne rem familiarem meo aut meos labore qsitam ut iam ipsi mihi aliena inisericordia uiuendum
sit c Quid tu tam pusillo animo pauptatem times quam etiam uestri philosophi laudant,nihil hac tuli us:nihili hac tranquillius esse testantur H times silicitudinum portus est.An ignoras quot periculis: quot casi cum his malis opibus subiaceas Quae tecum Mne agent,si sine tuo cruore transierit. Tu uero priuda onustus incedis de spolia geris:quae irritet animos etiam tuorum. Quid ergo dubitas bene collocare id quia tibi sorsitan eripiet:aut unum latrocinium: ut existens repere proscriptio: aut hostilis aliqua direptio Quid uerere suxum: sta
te num sacere semptemum:aut thesauros tuos cimodi Deo credere:ubi no rurem praedoneml timeas non rubiginem: non tHannum Q ut apud Deum diues est, pauperesse nuna poterit.Si iustitiam tanti putas: sequere abiectis oncishus quae te praemul. Libera teipsum compedibus S cathenis, ut expeditus ad deum curras.Magni de excelsi animi est despicere de calcare mortalia. Scd si hae uirtutem non capis,ut diuitias tuas in aram Dei conferas: ut fragilibus ubi copar firmiora: liberabo te a metu. Omnia ista praecepta non soli tibi dantur, sed omni populo qui mente coniunctuscst, dc cohaeret sicut unus homo. Si solus magnis operibus non lassicis pro uirili parte operare iustitiam, sic tamen ut quantum disuiuis inter caeteros tantum opere praecellas.Neq; nunc suaderi ubiputes, ut remfamiliarem tuam minuas uci exhaurias, sed quae in superuacua suerat impens rus:ad meliora conuertas. Vndc bestias emis: nc captos redime, unde seras pascis: hinc pauperes ale, unde homines ad gladium comparas: hinc innocentes mortuos sepeli.Quid prodest perditae neqtiae bestiarios facere locupletes:S in. struere ad flagitiac Transser ad magnum sacrificium male peritura: tu pro his
ueris muneribus habeas a Deo munus aeremum. Magna est misericordiae mea,
ces: cui Deus pollicetur, peccata se ola remissurum Si audiens inqt pces supplicis tui, dc audiam ego tuas, si misertus laborantium lacris. Sego in tuo lata
re miserebor. Si autem non resperis nec adiuueris: dc ego animum tuum contra
te geram: tuis pie legibus iudicabo. De praemio quod in necessitate dc precibus pauperum qiusq; teneat a Deo dc tribus gradibus uirtutis. Cap. XIIJ. uoues
222쪽
Votiensi frogaris, teptari te a Deo crede: an sis dignus exaudiri. Circunspice consesentia tua dc quam potes medere uulneribus,tico P catam quia peccata largifi tollunc:dari tibi licetia recidi putre. Abo ωα -tillentur enim si Deo largiare quia peccaueras.Nam si fiducia largior,
di pecccs,non abolentur. Deus enim purgari homines a pcccatis maxime cupit,ide agim intelia iubet. ere aut pniam nihil aliud est. profiteri&affirma, 're se ulterius no peccatus. Ignoscit ital his,a ad pream ignorater: prudereri incautella tur uenia no het,q sciens erat. Nec in si aliqs purificatus laetit
i , ΜΛ, 'indi uero tu magis iustitia debet oinii: saetiis eiustus: utqdani medela uuloctu secompostmodu faciat in gloria laudem uisitis. Eo accidit 'nemo ce sine delicto polia diu indum tramis oneratus eu. iusifirmitas triplici mo labi in dominio peccati, factis, dietis: gitati&b .Per hos gradus ad sumu culmetiis a procedit. Primus est uirtutis gradus malis operibus abstinere: secundus etiam malis uerbis, tertius eua cogitationererum malas.Q ut primu gradu as dis satis iust est: a secundum: ia persectae uirtutis: vide neq; sermone n factis delinquat: qternum is uere similitudine Dei assecutus uides. Est enim pene supra humanum modumeccogitatione qdem admittere: d sit uti saetii malum: uel improbu dictu.Italinam iusti hola, a seriare se possut ab omni opere iniusto nonunil tamen ipsa fragilitate uincuntur: ut uel ira malu dicant: uel aspectis rem delectabilium tacita cogitatione eorupiseant. Quod si mortalis coditio non patitur homine esse ab omni macula pus: debet ergo perpetua largiti6e peccata carius aboleri. Vnum est.n. sapientis iusti: dc uitalis uiri opus: inuitias suas in sola iustitia collocare: qua proscisto. a Net licet ille Croesum aut Crassum diuitiis su ,α hic paup hic nudus: hic mendicus putandus est.Dada igit opera est: ut
indumento iustitia pietatistpuellamur,quos nos ninio exuat: quod nobis sempi ternu praebet Ornam.Nam si de cultores simulacra insensibilia excolunt:& Fquid Dosi habent in ea conserunt:'bus nec uti posset,nec gratias agere, Pacce perint quanto ilistus cst Suetius uiuentia Dei simulacra excolercrut promereri in illare uiuentes Quae sicut usui habent quicquid acceperint: grauas a si ita Deus in cuius spectit bonu feceris: dc probabit: incretae pictais exoluet.
uod philosophi uera caruerunt humanitate: qui cum stoicis ea inter mora bos animi posuerunt. Cip. Xl III. I ergo in hole Diam dc excellens bonu est misericordia. idq; diuisnis testimoniis re bonos malorum cusensu optimum iudicas ap paret plios longe abscisse ab humano bono,qui neq, pceperui eius, modi quiri nech secerunt: sed uirture,quae prope modu in hole est
singularis:pro uitio semphabuerunt.Libet hic interponere unu de philosophia locv,ut illos pimius coarguamus emores:qui isericordia: piditate:metu: morbos animi appellanti natur illi quidem uitetutes a uitiis disiugere,
quod est sane lacillimu . Quis enim non posset liberalem a prodigio separare ut se faciunt aut purum a sordido aut quietum ab inerti: aut cautu a timido haec
223쪽
tantis uitia labuntur,ita ut cori Impiaciis Hantia nisi pro ueritate sit suscepta,sit impudentia. Iem sortitudo si mallanccinis nisisti coge xe, ut no pro causa honesta certum piculum subserit in temeritate co Temesis uertitur .Libertas quoq; si alios insccti: f potius a sectantibus resistat, cotumacia est.Seueritas ctia nisi se intra crimentes nocentiu poenas coherceat,iu saeua cru hium, delitas.Ital dicunt eos qui mali uideane,no sua sponte precare, nec mala potius m. eligerc: sed nos specie lapsos incidere in mala dum nos ac malos discrimε ignorant, Haec quidem falsa non sunt,sed ad corpus cuncta reserum r.Nam par
cum esse,aut constantem:aut caurum,aut quirium,aur sortem, aut seuerum in
tutes sunt quidem: sed huius temperantiae uitae. Nos autem,qui hanc uita diem iam talias nobis uirtutes propositas habemus de quibus philosophi ne suspicari quidem ulla ratione potuerunt.Ita dc uirtutes quasda P uitiis, de uitia quaedapro uirtutib' hucrunt. Nam stoici asscimas ora: quos impulsu animus moue turre Mic tollunt cupiditatem aliptetitia, metu moestitia,'quom duo priora ex bonis sunt,aut suturis aut pntitas post mora ex malis. de mo haec qiuor morbos ut dixi uocat non in natura insitos q praua opinioe susceptos. Et iccirco cesent ea extirpari posse radicitus: si bonoru malo' opinio salis tollas. St.n.nihil censeant sapiens bonurnihilip malum nee cupiditate ardescet, nec Petitia νεια nec metu terrebitur,nec aegritudine contrahes. Mox uidebimus an essiciant qae uelint,an quid essiciant interim propositum arrogas ac pene suriosum:qui se putent mederi: dc eniti posse contra vim rationemq; naturae. 4 Q uo peripatetici uincant stoicos: dc doceat a stuu naturaliu stimulos euelli non posse sed mitigari.Et sera qus brutis salibus data sunt, singulis licibus insita sunt uniuersa.Et quo stoici mentis asseetiones dissiniant. Cap. XV.
trahi posse negantiqa nobiseu simul nata ire: q prouideter dc u necessaris Deus sine narura sic. n. dicunClus nos armauit affectibus quos in quia planunquitiosi fiunt si nimii' sint posse abhoie adhibito m5 salubriter repa i utina tutiun naturς satis est: relinquat .No insipiens disputatio: sicut di,' sia non ad hac uita referrent .Stoici ergo stitiosi,q .no teperant, sed abscindunt, rebush a natura insitis castrare holem quodammo uolunt. uod est qle si uelint aut metu detrahere ceruis, aut uenenu anguibus aut ira seris, aut placiditate pecudibus. Nam q singula mutis i , is usibus data sui ea uero uniuersa Mi simul. d si ut medici dicut isti iis Meet' sectis in in splene estistae in selle libidinis in iecore:timoris in corde ficilius est intersiecte Tot q corpore aliud euellere,quod est animatis natura uelle mutare. Sed Libido in heses prudentes non intdigunt eum uitia ex hole tollunt, etiam uiri toni se iobiecore. lere cui soli locum iaciut. Nam si uitius est uimcdio iraeumpetu seipsum colit ise re dc reprimere: quod negareno possunt.Caret ergo uirtute q's ira caret. Si uir tus est libidinem corporis continere uirtute careat necesse est: qui libidinem qua temperet,n5 habet. Si uirtus est cupiditate abalieni appetitione restaenare, nulla
224쪽
certe uitiatem potest habere,qin caret eo: ad quod cohibendum uirtutis usus a b hibes. Ubi ergo uiua non sunt nec uiriuti locus e sdem, sicut nec uictoriae qde, tibi aduersarius nullus est.Ita fit ut bonu sine malo esse in hac uita non possit. Assectus inar quasi ubertas aio' est naturalis.Nam sicut insentes ager,q est natira sescundus,exuberat:sic animus incultus uitiis sua sponte inualescetibus: uelut spinis obducis. Sed cu uerus cultor accesserit statim cedelibus uitiis fruges uir. t sotivnf.inus ital, cu hominem primum fingeret,mirabili ruidena ingenerauit ei prius istas animi iamotiones ut posset capere uirtute: sicut terra cultura, Posuit materia uitios in assectibus uirtutis in uiuis. Quae plaeto aut nulla est, aut nulla erit aut in usu esse non poterit, si desint ea per quae uis eius aut apparetraute stetiVideamus nue : idem illi Q uitia penitus excidiat qd effecerint, u vita, tuor illos assectus quos ex opinione bonos malorui nasci putat quibus ullis excidebat sanandu re animia sapientis existimant,qm intelligunt ec natura insitos esse dc si. ne his nihil moueti nihil agi posse alia quaedam in eorum locum uiceml suppo/nunt.Pro cupiditate alias substituunt uoluntatem,quasi uero n5 mumito sit prae
stabilius bonum cupere u malum uelle. Item pro lsintia gaudium: pro metu cautionem. At in illo quarto imulandi nominis eius ratio descit.Ita aegritudine ponitus.i.moestitia doloremi animi sustulerat:qd fieri nequas potest. Quis enim potest non dolore si patriam aut pestilenua exauserit.aut hostis inuaserit,aut tannus oppresserit Potest aliqs non dolere: si sublatam uiderit libertatem: si pro,
inmus,si amicos:si bonos uiros aut exterminatos,aut crudelissime trucidatos,ni. si cuius mens ita obstupuerit ut sit ei sensus olf ereptus Quare aut via tollere debuerunt aut implenda suerant cucta haec dc debilis disputatio. i.et pro aegritudia ne aliqd reponendu,qtsi suboribus ita ordinatis hoc Gseques erat. Vt enim praestabus laetamur bonis:sic malis angimur ac dolemus.Si ergo laetius, qua uitiosa putabant:nome aliud indiderunt:sie aegritudini: qim dc ipsam uitiosam putabat, athid uocabulum tribuicongruebat. Unde apparet non illis rem defuisse: sed uerbum, ius indigentia eum totu aflictum qui est uel maximus: contra quem nutura pateretur auferre uoluerunt. Nam illas omnium commutationes poteram
coarguere pluribus N ostendere,aut sermonis ornandi augendaeq; copiae gratiar multa nomina hisdem rebus imposita: aut nihil certe non multum intre se illa dis stare: nam dc cupiditas a uoluntate incipit, eccautio a metu oritur, re laetitia nihil
aliud est v profusun udium.Sed putemus utipsi uolunt esse diuersa. mpe
igitur cupiditatem esse dicent perseueraurem ac perpetuam uolutatem: laetitiam Cupiditas uero insolenter se efferens gaudium': metum autem nimiam 5c excedentem mindum cautionem.Ita fit ut ea quae tollenda esse censent non tollant: sed temperet: quid. si quidem nomine tantum modo immmutant:res ipsae manent. Eo igitur impru-d res reuoluuntur quo, peripatetici ratione perueniunt, ut uitia quoniam tolli non possunt, medio temperanda sint. Errant ergo: quoniam non ciunt quod Gesunt,ec longo aspero circestu in candem uiam redeunt'.
uomodo peripatetici erraverrunt,ec φ Mus usus affectuum uirtus cst,mul uitium .Et quod usus ipse ex causa pensandus est Cap. XVI.
225쪽
non est. Cupere moebus non est.
Iracudus qui. Dbidinossus qui, Meo sum
Socratis. argutae eo ciuioneS.
Tego ne pipateticos qdeacccssisse ad ueritate puto:qa uitia inbco.
ccdui, sed ea mediocriter te rat. Caredia est.n.uitiis etia mediocri. bus:qnin potius cssiciendusuit primurne uiuae triae a. acquitio
sirin nasci pot: sed uitia fieri si malis utamur affectibus: uirtutes si bene.Deinde mostradu est,no ipsos affectias sed eos cas re moderatas. No estis. quiui nimia laetitia gestiendu: sed modice ac teperate. Hoc uero tale est: ulla si A. ceret n5 ce curreducocitate:sed graditau moderate. At pol dc qui gradit errare, dc u currit recta uia tenere. Q uid si ondero ee aliud: ubi non m modicii: scd uel punctu gaudere uitiosum sit 8c aliud cotra: in quo uel exultare Ixtitia minime criminosum Q uid lade nobis ista mediocritas pdcriis Quaero utru ne sapieti h tandu piitet:si quid inimico suo mali uidet accidere: aut utru ne laetitia reseaenare debeant: si uictis hostibus autopsso hianolibertas& salus ciuibus parta sit Nemo dubitat: qn dc in illo exiguu Iaerari:& in hoc paria laxari sit maximu crime.D. de de caeteris affectibus licet dicere.Sed ut dixi id in his modcrandis lapicntuero ucriai sed in causis eo': qm cxtrinsecus comovcne nec his potissimu fraenos imponi oportuita dc exigui possunt te in maxio crimie ec maximi possimi esse sine crimine.Sed AIignadi fuerut certisvi .dc rebus S locis: ne uitiasintqbus uti reste licet.Sicut. n. recte ambulare bonu est:crrate aut matu: sic moueri inoctibus in rectu, nu est, in paruu mesu. Na libido si caetra legitimu tos tio e .ges licet sit uch cs,tri culpa caret.Sin uero appriit alienu licet sit me)iocris uiuuin maximiae.N5 est ital morb'irasci: nec curi: ncc libidie c5movcri,sed ira. du ec morbus e: pHu libidinosum. vi.miracudus cst:ct cui no dctati aut cui no oportet ira ἱ Qui cupidus otia qd no opus est cocipiscit . ut libidim,sus,etiaqd legibus uetat affectat. scrinr5inco uersari dcbuit: utqme rorii impetus inhiberi non potest nccdcest: quia necessario est insitus ad incnὸa os aulis,dirigeres' potius in uia recta rubici cursus ossiciasione ac periculo caret.
C Q uod ea quae philosophi uitia putant: uirtutes sunt, si tamen reserantur ad finem aetatum.idcst ad dom. Et st insani sunt qui humanam naturam: ingenuis affectibus spoliare nituntur. Cap. A. VILEdeuectias sum eoarguendi studio longius cum sit miliappositum
ea quae uitia pili putauerunt ostendere: non im uitia non esie uesct magnas esse uirtutes.Ex illis doctai gea sumam: quae punere ad rem maxime puto. M in seu timore in maximo uitio ponunt summa pim cillitatem re animi putant:cui sit c5traria sonitudo: quae si sit in hole locu ti mori esse nullum.Crodit ergo ne aliquis fieri posse ut ide mctus summa sit sortitudo Minime.Nel .n.uidae capcre natura ut aliqd in contrarium recidat. Atqui ego non arguta aliqua conclusione ut apud Plato.Socra.facit qui eos quos cotradu sputat cogit ea q ncgauerat: tafiteri: scd simpliciter onda sumu metu summaee uirtute.Nemo dubitat,qn timidi re tabccilli sit ai:aut dolore metuere: aut cgestate,aut exiliti, aut carcere aut morte:qoia a s non ex homi erit sortis limus tu
dicat . ut aut Deu mauit illa uniuersa no metuit. Ad qd PMdum argumcntis opus no est, celats sunt.n.se :spectaturis adhuc Tr orbe poenae cultri Dcii in quibus
226쪽
in quibus excruciandis noua dc inusitata tormenta excogitata sunt. m dc mor. tis generibus horret animus recordari cum immanium destias ultra ipsam mor Mart Tutem canificina saeuierit. Hastri execrabiles corporii lacerationes scutita attinui, chi patientia sine ullo gemitu pertulit. Hax uirtus omnibus populis ait prouin/ciis ec ipsis tortoribus mira tu maximum pbuit cum patientia crudelitas uinc tetur, Atqui hanc uirtute nihil aliud q metus Des secit. Ita cui diccba nocuelledus ut stoici,neq; teperandus umor ut patisci uolunt: scd inueram uiam dirri gendus est:auserendit sunt metus, sed ita ut his solus relinquat ',' qui legitimus uerus est: solus cssicit ut pollini caetera no timcri.Cupiditas quoq; ita r uiua numeras Sed si haec q terrena sunt concupiscit, uitiu e,uirtus aute si cescstia. Q ut .n. iustitiam qui qui uitappetua, qui lucem sempitem caesaq Deus nolpollices taseqcupit opesistas echonores&poteratus d regna ipsa contemnet. Dicet fortasse stoicus. Uolutate opus est ad haec col nda no cupiditate,imo u ropas est uelle.Multi.n. lunt,scit cudolor uis ribus accesserit uolutas cedit, cupiditas pseuerat,quae si efficit ut temptui sint oia q a caeteris appetunc sum. ima uirtus est,siquide cotinentiae matere.Ideo potius illud efficere debemus ut affectias quibus praue uti uitium est:dirrigamus in rectrum. Naiste concitati s iarim iuncti corrui similes lunt in quo recte moderado summu recti ris ossiciuest,ut uia nouerit,qua si tenctat licet Q concitate ierit no offendit.Si aute creau rit,licet placide ac liniaerea aut per confragosa uexabi aut perpcipitiata tur. . , aut certe quo non opus est,descree .Si cursus ille uiae.qui assectibus uelut equis pnicibus ducit,si rectauiam teneat langes officio. intusi tur&cupiditas si piiciane in terra,vitia fiet. Virtutes aute si ad diuina reserant ,parsimoniam coiitra . 'virtutis loco habet,q si studium e habendi no pol esse uirtus:qa in augendis' uel tuendis terremibus bonis tota uerlafa, os aute summu bonum no reserimus ad corpus sed oeomum solius aiae conuersatione metimur. uod sicut supra do. cui patrimonio minime parcendum est,ut humanitate iustitiam; aeneamus,nsi
est uirtus frugi esse,quod nome uirtutis specie fefellit ae decipit. Estn. frugalitas abstinentia quidem uoluptatu, sed eo uitium sa ex habendi amore descedit,cum sit dc uoluptatibus abstinendum,d pecuniae minime tempandum. Nam parce.i. mediocriter uti pecunia qsi qdam pusillitas est animi, aut minentis ne sibi desit, aut desperantis posse se illam reparare, aut contemptum terrestriu non capientiSSed illi rursus eum q restaniliari suae non parcat migum uocant.Nam ita libora prodieus lem distingunt a prodigo, pis liberalis sit qui cista de benementis de cu oportet, qui quantum satis est largias. Prodigus uero qui ct no meritis cu opus non e, ec sine respectit res familiaris inundat. uid ergo.Prodigunedicemus tu,qui misericordiae ea tribuit egentibus Atqui multu refert, utrum ne scorus Ppter libidine largiare an miseris ta humastate. Ut' pecunia tua fuctores aleatores Perducto lenonesi diripiat an illa pietati ac Deo psus.Vis ne illa uentri ac gulae ingeras, an in thesauro iustitiae reponas. V t ergo uitiu e inundere in mala parte sic in bonam uirtus.Si uirtus est no parcere opibus: qpfit reparari, ut bonis uita susicles
quae repari non positatium igiur,parsimonia e. Quare nihil aliud dixerim uin sa
227쪽
Saeta insilubris est Coritatio
quid. Mora apa retinno est ultrolnobis inscirenda. Iustus esse nemo potvi morte
iunci aut dolorem. Mortis contemptus
nos qui homine mite ac sociale animal orbant suo note q euulsis affectibus ubiis omnis constat humanitas ad immobilem stuporem metis perducem uolunt, dis student animum a perturbationibus liberareac cut ipsi dicuno uetum tranqtutilumq; reddere. Quod fieri non tantum non potest: quia uis dc ratio eius in motu est sed ne oportet quide quia sicut aqua quidem semperiacens ecquieta in sal bris A magis turbida est,sic animus imotus ac torpens inutilis est otiam sibi, nec uitam ipsanitueri poterit, quia nec faciet quicu nec cogitabit, cum cogitatio ipsa nihil aliud sit u mentis agitatio. Deni qui hanc immutabilitatem animi asserui, priuare aium uita uolunt, quia uita aestuosa, est mors quieta. Quaedam etiam roete pro uirtutibus habet sed eas modum non tenent. Virtus est constantia non ut inferentibus iniuriam resistam i s. n.ccedendum est quod cur fieri debeat. mox docebo:sed ut iubetibus sacere nos iatra Dei lege cotracpiustitia nullis mianis aut suppliciis terreamur:quo minus Dei iussione hola iussioipsemus,lietaratus cst morte contenere no ut appetamus,eami ultro nobis inseramus,sicut philosophos plurimi ae maximi saepe secerunt.quod est laeseratum ac nefariu. Sed ut coaeti Deu relinquere ac fidem prodere morte suscipere malimus, libertatem defendamus aduersus impotentia stulta uecordet uiolentia ut oes saeculi minasati terrores sortitudine animi prouocemus. Sic ea quae alii timet cxcelsa 5c insoperabili incnte dolore mortemi calcamus. Haec est uirtus,haec ucra e tastantia in hoc tueda dc seruada solo urnullus nos aereor nulla uis CDeo possit avertere Vera igitur Ocerois illa lata e. Nemo inquit iustus potesse qui morte a dolorem:qui exiliu qui egestatem timet.Item Senecae in libris moralis pli dicetas, hic e ille homo honestus,non apice purpura ue. no iustorum insignis ministerio sed nulla re minor:quicum mortem inuicinia uidet, non sic pluriatur tanu rem nouam uiderit,qui siue toto corpore tormenta patienda sui, siue flamma ore recipienda est siue extendendae per patibulum manus non quaerit quid patiatur, sed a bene. Qui autem Deum colit, nec patitur: nec timet. go iustus. His rebus ellicitur,ut nequirtutes,nequirtutum exactissimos limites nosse,aut tenere possit,omnino quisquis est a religione Dei singularis alienus.
C uomodo praecepta Dei quibus insistendum est, a philosophicis diu deaut
institutis ecquis sit sapientiae titulus. Cap. XVIII. . Ed omittamus philosophos qui aut omnino nihil sciunt, id ipm pro summa scientia prae se ferunt: aut qui non percipiunt summa eorum quae sciunt, aut qui quoniam se putant scire quae nesciunt. inepte arroganterV desipiunt. Noscrgo cui ad popositum reuer j tamur quibus solis a Deo ueritas reuelata di coelitus missa sapi,
ita est,faciamus quae uti et illuminator noster Deus sustineamus inuice,& labi res huius uitae mutuis adiumentis perseramus.Nec tamen si quid boni operis socerimus,gloria captemus ex eo. Monet enim Dcus operatore iustitiae non oporatere esse iactantem, ne non tam mandatis coclestibus obsequendi, quam studio placendi:humanitatis ossicio lanctiis esse uideantur Habeati iam praetium gloriae, quod captauit, nec praenuum eo testis illius ac diuinae mercedis accipiar.
228쪽
Ceteraqtiae obseruare cultor Dci debet. ia suntollis uirtutibus inprehesis:
non mentiatur una decipiendi aut nocedi causa. Est.n .ngas eum,qui ueritati studeat in aliqua re esse sallacem ait ab ipsa qua sequitur,ueritate discedere. In hac iustitiae uirtutumet omnium uia,nullus mendacio locus est.Italutator ille uerus ac iustiis non dicet illud Lucianu. Homini amico ac familiari non est mentiri me. um, sed etiam inimico ait ignoto cristimabit non esse mentiri lau. Nec aliquan do comittet ut lingua interpres animi a sensu dc cogitatione discordet.Pecuniam usura nosi qua crediderit: non accipiat usuram ut ecbeneficia incolumesici quod succurrit necessitati, re abstineat se prorsus alieno. In hoc enim genere ossicii debet suo esse cotentus quem oporteat alias ne proprio quide parcere: ut bonu faciat. plus
autem accipere et dederit, iniustiam est. Quod qui iacit insidiatur quodamodo,
ut ex alterius necessitate praedes. At iustiis nunq praetermittet quo minus aliquid misericorditer faciat nee inquinabit se huiusmodi quaestu, sed cruciet ut sine ullo suo uno ipsum ouod comodat: inter bona opera numeret .Munus no accipiet a Maeri, a paupere ut siquid ipse praestiteris, bonusit,quo fuerit gratuitum. Maledicenti paupe non benedicto respondeat, nuna ipse maledicat nec uerbu malu procedat ex ore lici minis.qcolit uerbum bonum.Q uinetiam caueat diligerer . quado inimicum tiben iis sua culpa satiat,&siquis exuaerit tam premus qui bono et iusto taciat iniuria,clementer ec moderate larat, ec ultione sua sibi no assumat, sed Des iudicio reseruet: τ ὰου innocentia semp & ubiq; custodiat Quod poeptu no ad hoc tisi ualet, ut ipse 'iuria no insera sed ut illatam sibi no uindicet.&d.n .maximus & aequissimus iido speculator ac testiscium.Hunc homini pserat.hunc malit e suma capronuriare,cuius sentina nemoeffugere p5t,nee desensione cuiusq ne gratia. Ita fit ut homo iustiis cotemptui sitomnibus, & quia putabis semetipsum defendere nomm,habebis psegni&ineri. in aut fuerit ultus inimicu hic sortis.hic stren
riuus iudicae' hunc colunt.huc ora uerentur.Bonus uero ille tametsi messe omnibus uel pluribus possit,illum in susci ut an cre q qui prodesse possit,sed
sta prauitas holum deprauareno poterit,quo minis Deo studeat perare,malit piateni dumodo semper boni iungatur officio mali nunq. ero in iisdem illis ossicialib2. At uero siquis uoluerit inquit sui animi coplicatam notione euoluereriam se ipse doceat eum uis nu esse,qprosliquibus pessi.noceat nemini, ni di vix si lacessit iniuria Oil simplice uera plantentia duos uer Fadiectione comi. pit. uid.n. opus fuerat adlugere, si lacessitus iniuria c ut uitia bono uiro quasicam turpissima apponeret, patienae quae olum uir tutu maxima est, sacere expeditem Nocitus esse dixit bonum ustu si fuerit lacessitus, iam ex hoc ipso boni uiri
nomen amittat necesse est: si nocebit.Non minus.n. mali est referre iniuria: qinferre. unde certamina inter holas:unde pugnae cotentionesis nascuns, nisi
improbitati apposita impatiena magnas lare cocitat tepestatest Quod si patio uirtute nihil euerius nihil MIe dignius iueniri pol improbitati opposueris, latra. extingues a tinus tans igni aqua lapsuderis. Sinaut puocatrix illa Iprobitas spatietiam sibi coparem nacta est,tana persula oleo tantu excitabit incendium,ut id flumen aliquod.sed inusio cruoris extinguat.Magna ital patientiae ratio est, .c es by os
229쪽
Iesuriano ε inenda Canina faciuia quae
quam sapiens homo ademit bono uiro:Utenuia nilui malos fiat. haec sola esses, inquae si detur cibus nullum scelus, nulla fraus in rebus humanis erit. Quill ex go bodo uiro potesse, tacalamitosum,t cotrisu, si s na permutelae, sine illa non modo boni, sed et hola appellatioe dispoliat s Siquidem nocere alteri ut ipse ait uerissime n5 est secundu hois natura. Na dc pecudes si lacc ssas aut calce
aut cornu repugnant.Et serpetes ac serae, nisi persequaris ut occidaS negociu noexhibent.Et ut ad hominum exempla redeamus napcriti quo φ dc inspientes siquando accipiunt iniurias. em dc irrationabili surore ducunt de his qui sibi nc eent,uicem tribuere conantur. In quo igitur sapiens ac bonus uir a malis ec insipientibus differt.nisi ' habet inutimim patientiam qua stulti caret, nis ab re ne ac mitigare iram suam nouit quam illi quia uirtute indigent, Damare no possiunt. Sed uidelicet lisc illum res fefellit quia cum de uirtute quadritur in quacula condiu uincere putauit esse uirtutis. Nee uidereullo modo potuit holam dolori Nisae succumbentem dc litas affectibus indulgentem: quibus debet potius relucti, ri: Et ruentem quacunq in parte prouocaucrit improbitas uirtutis officium no tenere. ui enim reserre iniuria nititur eu ipsum a quo laniis est, gestit imitari. Ita qui malum imitatur bonus esse nullo pacto pol.Duobus igitur uerbis duas tartutes maximas bono dc sapienti uiro,innocena patientiam detraxit. Nd quia ipsis caninam illam facundia sicut Salustius ab Appio dimini resert exercuit, uoluit
quot holem canino modo uiuere ut remordeat lacessitus. uae retributio coli
meliae u perniciosa sit ec quas edere soleat strages unde oportunius peteretur e emplum.q ex ipsius doctoris tristissimo casu, qui cum his philosophorum prae cepiis obtemperare gestit ipse se perdidit. Q ut si laressit iniuria pauentiam tonuissetisi dissimulare si serre contumeliam boni uiri esse didicisset, nec illas no les orationes alieno titulo inscriptas, impatieno ec leuitate. Sinsania profudis set nuna capite suo rostra in quo ante florucrat : cruentasset, nec re napublicari landitus proscriptio illa delesset Sapientis ergo ac boni uiri nonest utile certare. ac se periculo committere, quoniam dc uincere non est in nostra potestate, dc est anceps omne certamen, sed est sapicnus dc optimi uiri non aduc arium ut ile tollere.quod fieri sine scelere ae periculo non potest sed certamen ipsim ,quod fieri ec utiliter ec iuste potest.Summa igitur uirtus habenda patientia est, quam,ut caperet homo iustus uoluit illum Deus ut supra dimini est i pro inerte temni. nisi enim columeliis fuerit assectus:quantu habeat sortitudinis in seipso cohibendo ignorabitur.Siaut lacessitus iniuria laedentem persequi coeperit.ui imis est iuero motum illum ratione presserit, hic plane imperat sibi, εἰ hic regere se pintestQuae sustentatio sin recte patieua nominatur, quae una uirius cibus est op posita uitiis dc assectibus. Harepturbam aium ac suetirate ad traquillitate sua reuocat: e mitigat: haec holem sibi reddit.Ergo quonia naturae repugnarc impossibile est dc inutile ut non comoueamur cino.puus in Q comotio Psiliat ad nocendum quo ad fieri potest maturius sopiatur. Pr epit inus no occiacre sole super iram nostram:nesuroris no restis abscedat.Denit M. Tullius coua suu pi sceptum e quo paul te dimobliuioneminiuriarum in magnis laudibus posuit Spero
230쪽
Spem iii auit Caesar:qui oblivisci nihil soles:nisiiniurias . Quod si hoc ille sataci cines,
i lio, nona coclem tm,sed a publica quoq; esuil : iustitia remotissimus, quato mentia. magis id nos facere debemus qui immortalitatis uelamine candidati sumus. CQuod peripatetici stoicis obviat in desensione assectio ,Et quae sint tres suriae quas ctae finxerunt quis eas usus sit Nabusus. Cap. XIX. l Toici cum affectus ex holeranil morbos conantur eucllere,pcrip l tetici se opponunt eost non modo retincnt sed etiam dclandunt: nii hillis homine esse dicunt quod non magna ratione ac prouidentia si sit innatum. die id quidem si singularum rem ueros terminos sci lames rent.Ita hancipiam iram semitem esse dicunt,uirtutis,tana nemo possit aduersus hostes sortiter dimicare nisi fuerit ira concitatus. Q uo phane ostendunt, nec qid sit uimis scire se, nec cur homini attribuerit iram Deus. Quae si nobis idcodata est,ut cautamur ad occidendos homines quid immanius homine quid similius seris taluis existimandum est.u id animal, quod ad communioncm dc inno, centiam Deus fecit Tres sunt itur assectus,qui homies in omnia facinora prae curripites agannira:cupiditas libido. Propterea poetae tres furias essedixerunt, quae mentes holum magitent,ira ulti m desiderat, cupiditas opes, libido uolptates. Sed his omnibus Deus oenos limites statuit: quos si tranti derint, insores pesse coeperint, necesse est naturam suam deprauent,& in morbos ac uitii uertan. itur. Qui autem sint isti limite non est magnilaboris ostedere. Cupiditas de chesari. comparanda nobis data est, quae sunt ad uitam necessaria. libido ad ibbolem pro tu mota, payndam.i Ucchus ad coherceda peccata eorum, quae sunt in nostra potestate.i .utatimori disciplina minor aetas adprobitatem iustitiam formetur,qus ni Irae certi si in metu cohibeatur,licentia pariet audaciam, quae ad omne flagitium εἰ facinus euadet.Italutira uti aduersum minores 5 iustiam ist&nccessariu icta aduer. sum pares ta perniciosum est di impium,Impium p uiolatur humanitas, pnici sintilillis repugnantibus aut perdere necessc cst aut pcrire. Hanc auicna qua dixi esse rationem, rhoi sit irae assectus datus, ex ipsius Dei mptis intelligi potqui iubet uti maledictis d laedentibus non irascamur. Manus aut e nostras supra minores semper habeamus:hoc est ut peccantes eos assiduis uerberibus corriga cindi. mus,ne amore inutili dc indulgentia nimia educantur ad malum N ad uitia nutrioantur. Sed rem imperiti dc rationis ignari: eos assectias qui sunt homini ad usus honos dati exterminaucrunt, alius il ratio postulat: agantur Inde iniuste mimpie uiuitur,utunmr ira contra pares. Hinc dissidia hine expulsides, haec bella contra iustitiam nata sunt. ns cupiditate ad congregatas opes.Hinc Da des hinc latrocinia,hinc omnia scelerum genera orta runt. Vtutur libidine ad capiedas ratum uoluptates. Hinc stirpra,hinc adulteria: hinc corruptelae Oes exiiterunt. uicunt igitur illos affectus intra fines suos redegerit, quod ignorantes Deum facere non possunt.Hic patiens hic sortis hic iustus est. e De quin y sensuu uoluptatibus, ecquare plus uoluptatis datu sit hominiana tura q aeris animantibus.Et primu de uoluptate uisus,dc de spectit culis euitandis:& de ludorum dispectaculorumaothoribus. Cad. XX.