장음표시 사용
241쪽
aries myrteuenis piditatibus d sensus ora grauaciun tales reddusit: nutat si ut ligent:dissimulabut m & csse haec ucra nolent:'trahunt a uitiis S ses . res malis suis fauent,quos suauitate capiuns,d uirtutis uia deserunt, ius aci: bitate incndune,na q auaritia 5 opum inexpictali qdam siti flagrat,qa non sunt uendi iis aut clargius q amautenui cultu uita degere: Sine dubio maluntvlcsse assidium:*desideri is suis renunciare cogune' licita qlibidinum stimulis in. citati ut ait pocta iniurias igneq; ruunt:m l incredibilia nos afferre dicunt: qauulnerat aurcs 'epcepta cotinetiae, q illos uoluptatib2suis Phibentqbus Main suam cu corpore adiudicauerunt. ui uero ambitioe insatiraut amore potentis inflamati . studium suu ad honores ac rendos c5tulerunt ne si solem adem ipsum gestemus in manibus fidem comodabunt di d nstrinae q illos iubet oi potentia 5d honore cotempto humilis uiuere:arep ita humiles, ut N accipere iniuria possint.& reserre nolint si aciperint. Hi sunt holes, q contra ueritat cm clausis oculis quoquomo latris. Qui ut sani sunt uel eruntii.non ita uitiis immersi ut sanabiles
Uirtuti usauet. Virtutemno capiunt sortunati.
non sint: dc credent his de liberer accedenuo: qcul dicimus apta,& plana, simplicia dc qi maxime opus estiuera oc in expugnabilia illis inac ni . Nemo uir. tuti sauci,nisi qui sequi p6t: seu autem no sacile in olbus.Hi possuntaquos pampertas 5 rcrum idigentia exercuit: ec capaces uirtutiscffecit. Na si uirtus est toleratia malos non capiunt ergo uirtutem, Q sempin bonis sucrunt. qa:mala ne expri sunt ncq scire pnt assuetudie ac desiderio bono' quae sola nouerunt. Eori ut pauris εἰ humiles deo credat facilius .qui sunt expediti u diuites. qui sunt inti dimi nus plurimis iplicati immo cathenati dc copediti seruiuntad nutum Gaecupiditati,quae illos inextricabilibus uinculis irretiuit, nec pruin taesum aspicere,qm mens crit in terra prona: humus dcfixa est. Uirtutis at uia non capit magna onera portat angustus admodum trames cst pqucm iustitia holcm deducitin coelum. Huc tenere non pol nisi qsuerit expeditus ec nudus Naisti locupletes multis N igetibus sarcinisoncrati p uia mortis incediit qua larissima e,qmlate pditio duat .His acerba sui: his uenena quae deus ad iustiua pcepit. prael nos domagistcrio dc uirtute ac ueritate disserimus. uibra repugnare vidctat neces
see hostes se ee uirtutis iustitimi fateans. Aggrediar nuccis superim finis operi possiti poni.Id aut superest ut de iudicio des disseram strue costitues eu d B
G redierit in terra ut unicuiq* P merito aut pmiu persoluat aut pena. Iram ut inurto lib.de pino aductu ei 'diximus,sic in hoc, stam reseram' aduem,que iudaei quo cofitcnό dc sperat, sed frustra qm necesse est ad eos cosolados reueriai ad quos cou ados prius ueneratina qui uiolauerulimpie hulle, senula in ptate ui ctore. Hi omnia quae legul dc no intestigui eo copensante pauen quiippe q peccatis omm inqnati dc insuper scio critore perfusiab illo ipso citi nefacias malis intulerut sint ad aeterna supplicia destinati,sed crit nobis cotra iudaeos sepata materia in qua illos erroris di secteris uincemus, nuc ignaros risus istiuanius. Quod aureum saeculuma.scelicissimus sti flaturus est, post iudicium. Et quare ratio mundi non potab homine apprehendi, Si ueram sapientiam ii 5 alsequitur quis neficio naturae, sed gratiata . cap. . II
242쪽
Ispositi summi Dessie otilinavi, uti iustum hoc saeculii decursot poFspatio,terminu sumat extincta p protinus omni malitia, Npios ais ad beata uita reuocatis qetum rinquillu,pacificia, aurcu denis ut poetae uocant taculum,ino ipso regnante forescat. In primis causa erroscium pEis haec suit 'tanem mundi q totam sapientiam con/- non comprehenderiant. Ea uero sensu pptio & interna intelligentia non pol comprehendi stilli sine docilare per seipsos iacere uoluerunt.Ita in uarias sibi saepe contrarias sentetias inciderunt ex quibus exitum no haberem dc in eode tu. In luto G sicut micus ait militaueruntis.assumptionibus eos no rndente rone cum
assumpsissent quidem uera, sed q affirmari probarit non possent sine scietia uoritatis rerum ccclestium,q ut serpeia dixi mon potest esse in hole. nisi Deo docete repta.m si potest homo intelligere diuina potest dc facere. Naintelligere Intelli est quasi eucstigio subsequi.Non potaut facere q Deus:qui mortali corpe indu tus est D nec intelligere qdem pol q seest Deus. uod aut fieri non pollit eximensitatere at op diuino'facile est unicuit metiri. Nasimhidum cibus rq sunt in eo contemplari uelis intelliges placio quatum Dei opus humanis ope ribus maestit.Ita utu interim diuina dc huma iterest, im distare iter Dei holi sapientia necesse est. Naqa Deus incorruptus at immortalis,dc io pseet'. quia
sempiternus est, sapientia quo eius pinde utipa psecta est. Nec obstare illi qcumqua nulli res Deus ipse subicimis est.Homo aut qa subicimisest passioni lubiecta est dc sapientia eius errori S sicut iuuita multae res inpediunt.quominus possit Elappetua,ita sapientia quo peius mulsis rebus impediri necesse est: quin hurii minus in pipis AEla penitus ueritate fecta sit.Ergo nulla est humVasapientia, si nulla est. per se ad notione ueri scientiainitae'. mensi lacu fragili corri illigata, de intcnebroso domicilio inclusa ne liberius evagari, ne clarius pspicere ueritatem mi,cuius notio diuiticeiaditionis est. Deo.n. soli opa sua nota sunt:ho aut no c. gitando,aut disputata assequi eam potest: sed discedo Sc audiedo abeo qui scire solus pol dc docere. Ideo M. Tullius sentenaSocratisde Platone trasseres diccimus, nisse tepus ut ipse tragraret e vita. Illos aut apud quos causam sua porabat, agere vita. Vtrum melius sit inquit dii immortales sciunt homincm autem arbiε melitror scirencmin .Quare necesse e omnes philosophiae sectas alienascea ueri uitate,quia homineserant,qui eas costituerunt,nec ullum sundamentum aut firmi sumi. 'tatem possum habere,quae nullis diuinarum vocum sulciuntur oraculis. uantu errauerint floride nemudid authoreotum Deo, echoic perque factus est mundus: dc u manifeste cotra Epicurum ronibus doceatur,mudum Nomina qine in eo sunt Uei prouidentia stubernari. Cap. III. T de pssos erroribusloquimur: Stoici naturam in duas diuudunt paries,unamqcificiat alteramqse adcffciendum tractabis ilem praebcat.In illa prima esse in m sentiendi in hac materiam,nec ..tes sine altero esse posse. Q uomodo ide esse pol quod tractat, Quod tractat Si P dicat idem esse figulu, quod lutum, aut tu tum idem esse quod figulum, nonne aperte insanire indeatur Atilli uno natura
243쪽
nomine duas res diuersissimas comprehenderunt Deu ,ε mudum: artificem, Mopus,dicunt alterum sine altero nihil posse, tanu natura sit Deus mundo aemu natus,nam interdum lic confundunt ut sit Deus ipse mens mundi,& mundus sit
Iesz ' eorpus Dei uasi uero simul esse coeperint mundus dc Deus, ac no ita mundia
Nun seceti quod Nipsi latentur alias, cum hominum causa Dicant esse fabricatum. Fr dces Iesilie mundo si uelit, posset.Siquidem Deus est diuina mesecatae a,acor poni suta ec libera cuius uim maiestatem quoniam intelligere non poterat, mis veredoe'. cuerunt eum mundo dest operi suo. Vii deest illud Virgilianum. Totami infusa per artus Mensagitat molem,& magno se corpore misceti
Vbi est ergo illud quod iidem ipsi aiunt de factum esse diuina delia, dc regi
St. n.secit mudum fuit ergo sine mudo.Si regit,no utit sicut mens corpus regit: sed tau dias domum,nauimi gubernator, auriga currum, nec tamen mixti sunt his rebus,quas regunt.Nam si haec omnia quς videmus, Dei membra sunt: ia in sensibilis ab his commitur Deus quoniam membra sensu carent, dc mortalis MTerrara qisi videmus membra esse mortalia. Possum enumerare quoties repentinis quas, casui satae motibus uel hiauerint terrae: l descenderint in abruptu, quoties demersa: fluctibus dc urbes dc insulae abierunt in profundum,frugi seros capOS, palude . inundauerint, flumina dc stigna siccauerint: montes et uel deciderint abrupti, Iplanis fuerint adaequati, plurimas regiones ta multos landametamotium lates, ec internus ignis absumit. Et hoc parum e si mebris sitis no parcit Deus. nisi et homini liceat aliquid in Dei corpus: Maria extruuntur,montra excidunt de ad eruet das opes interiora terrae uiscera cffodiuturi uid, g, ne arari quidem sine lacera tione diuini corporis pot,utia sceleraud impii simus qui Dei mebrauiolcmuis Patitur ne ergo uexari corpus suum Deus:& debile se uel ipe facere, uti ab homine fieri sinit nisi sorte diuinus ille sensus qui mundo ec omnibus mundi partibus permixtus est, prima terrae faciem reliquit, ae se in ima demersit, nequid doloris. de assidua lacerauoe sentiret. Zuod si hoc vanum dc absurdum est, tam ire ipsi eguerunt,cthaec indigent sensu: qui non perspexerui diuinum quidem spiritui nesse ubit usum,eol oia cotincti. Nec inita ut Demipe,q e incorruptus, grauibus corruptitabus clementis misceas . Illud ergo rectius quod a platone funis pserunt a Deo famam esse mundii Seius prouidelia gubernari. Oportebat Ubadeo labis ture Platone, Neos qui Hesenserui docere attexplicare,qca quaeia suerit tacitet om pii u operis labricaduqre hoe aut ius gratia fecerit. At idestitat esu inquiunt GP ea mundus efferuis est audib.Sed Epicurus ignorat ipsos hominesquare aut effecerit Nam Lucretius cum diceret mundum non mea diis constitutu, sic ait, lincere porro hominu ca uoluisse parare Praeclara mudinatura: Deinde intuliua Desipere,eo .n.imonali a beatis.Gratia nostra queat largirier emolumesic Ut nostra quicqcausa agere aggrediantur Et merito.Illi. n. nulla rationem Herebat: cur humanu genus uti creatum uel in ἰstitutum Alata Deo. Nostrum hoc officium est sacramentum mundi et hominis
exponere, cuius illiexples sacrarium ueritatis nec attingere, nec uidere potuerin.
yigo ut paulo ante dicebamim assumpsissent id quod eratus, idest mundum
244쪽
a Deo somnic& hominum causa esse sectum, in qis eos in consequentibus ratio deficit,noponierunt defendere idqlassumpserat.Denis Platone Dei opus ina MMumbecillum & ruinosum saceretin aeternum dixit esse mansurum. Si holum calam est:& ita factiam est ut esset eternus, rogo ipsiquos ea saetias est. no sunt sempiterni Si mortales propter quos saetiis est ergo de ipse mortalis, atq; solubilis. Ne p. n.pluris est ipse a hi quo' gea factus est.* si ei ro qdraret intelligeret peti diis esse quia saetiis est:nec posse in pernum manere.nisi qJ tangi non p6t Q ut
aute negat holum casactum hi ullam rone tenet.Si .n. 8icit ipsum labricatore sua catara Meopa re molitu, rergo nos nan sumus Cur milao ipso fruimur Quid sibi uult humani generis, telorum aiantium faetior Cur aliena c5mo. da intercoepimus Cur deni augemur minuimur interimus Quid habet ro
nis ipsa generatio ad Nerua successo Nimis uideri Deus uoluit,dc suis uariis
imaginibus tanq sigilla eofingere,abus se obicetaret, de nihilominus in si ita eet, curae haberet alantes pcipuel iem, ius imperiis cuncta subiecit. Q ut aute Mahaturi dicunt semposuisse mundum, omitto illud. qil esse ipsum sine aliquo principio non mi unde extricare se nequeunt Sed hoc dico si semper mundus suit.nullam potest habere rationem. uo.n .potuit in eo ratio moliri ql nunu sumpsit exoradium Na prius il fiat aliquid aut struae opus es c5silio ut disponi possit, quSadmodum fiat nec incipiquiri psit sine prouisiae ronis. Itam oe opus ratio p di non habet ergo rationem quini famam no est Atqui mundus habet rati nemqua& constat&ULErgo dc saetiis est,&si saetias est,resolucf. Reddant ergo rationcm si postulat cur aut factus in principio sit aut postea resoluatur. quia docere non poterat Epicurus siue Democritus, sua spoliae natum esse dixit, Mundum seminibus inter se passim coeunes iis,quibus iterum resolutis: dissidium atq; in.
teritum secuturum. Comrpitery quod rei te uiderat,dc totam rationem peni Mund mi ignorantia rationis euerit,redegitimundum omnia quae in eo geruntur, adsimilitudinem cuiusdam somni vanissimi, siquidem rebus humanis nulla raotio subsistati. Cum uero mundum omnes p partes eius, ut videmus, mirabilis rasi gubernet, cum coeli temperantia dc aequalis in ipsa uarietate cursus astro. rum luminumi coelestium: temporum constans ac mira descriptio, terrarum ua rabilis roria foecunditas , plana camporum munimenta, ec aggeres montium, uiditas ubertast siluarum: sontium saluberrima eruptio: fluminum oportuna inunda. iis,maris opulanta oc cmosa interfusio uentorum diuersa dc utilis aspiratio: terat omnia ratione summa constent, quis tam caecus est, ut existimet sine cavisa esse facta, in quibus mira dispositio prouidentissimae rationis elueris Si crgo
sine causa nec est, nec fit quicq omnino, si e prouidentia summi Dei ex dispo. tia mundusitione rerum, uirtus ex magnitudine, re potestas ex gubernatione manifesta est, hebetes ergoαinsani, qui prouidentiam non esse ducerunt. Non improba. rein fide iccirco non esse dicerent, ut unum dicerent. Cum autem ideo ut nul olum qui eos delirasse non putat, ipse delirati uod omnis res ad alique usum facta est, tua illa OBNuae uidentur esse mula: α quare homo creatus sit corpore fragilis, eccapax rationis. Cap. IIII.
245쪽
curta multa terra mari peria Homo cur nudus M
Ed de prouidentia satis in primo libro diximus:quae si est,ut apparet
ex mirabilitate opes suos necessc est,etiam liciem caeterasq anima res eade prouidentia creaverit . Videamus ergo,quae ro fuerit fingo. di gnis humani qm constat id quod stoici dicunt totum causa mundum esse sabricatum, quin hoc ipso no mediocrirer peccent, ct non hominis cadicunt.sed holum. Unius. n. singularis appellatio totu c5prehendit humanu gesnus.Sed hoc io,qm ignorat unu holem a Deo ce formatu putat p holes in omni bus terris N agris rana sungos esse generatos. At Hermes no ignorauit holem, t
a Deo εἰ ad Dei simul itudine fa ,sed redeo ad P situ. Nihil e ut opinor qd sit m seipsum fama.sed qcqd oino fit,ad usum alique fieri necesse est. Q uis est
enim uel ta ineptus,uel ta ociosus: ut aggredias sacere aliquid frustra ex quo nubia utilitate: nullueomodus ret Q ut domu aedificat,no iccirco aedificat,uttata modo domus sit sed ut in ea possit Eabitari. Q ut naue fabiicat,no io assumit opera ut tira nauis appareat,sed ut in ea naui f.Itcm a uas aliqd instruit aut sol non Ppterea id facit ut m fecisse uideacsed ut uas ill deflectu capiat aliqd necessariu.similiter caeteraqculfiut noutupinsepua u.sed ad usus aliquos laboratur.Mudus igis a Deo fact' est no uti v π ipm mudu. Neq.n .aut calore solis, aut lunae,aut aspiratione uelos,aut Euore hymbriu aut alimonia siugii cum sen
su careat: indiget.Sed ne illud qde dici mi,* Dcus re seipsu secerit mundu , ii
potest esse sine mundo sicut sint antea.Et hiscibus quae in eo sunt, quelo ne, Deus ipse no utae. Apparet ergo alantium ca mundu esse c5structu his re abus constat alantes fruunt ,quae ut uiuere, ut constare possint:oia his necessariat bus certis subministrant . Rursus caeteras aintra hois ea esse sectas ex eo clasin q, homini seruiunt, dc tutelae eius atl usibus data sunt, qm siue terrenae sunt, siue aquatiles, no sentiunt mundi rone sicut ho .Rndedum e hoc loco ptis, max mel ciceroni,q ait. Cur Oia nostri ca cum saceret ruta vim natricia inparumpiscerit cur in multa paestisera terra marii di serit Inges ad disputadum locus c, sed ut in trascursu breuiter stringedus est. uonia ho ex rebus di rsis ac repugnatibus configuratus est:aio dc corro. coelo ali terra tenui de comprehcsibi aeterno ac tinti,sensibili ait bruto luce pdito am tenebroso, ipsa r6 ac necessitas exigebat di bona homini a poni ec mala bona alvis uta mala quae uitet de caueat.Iccirco .n.data est illi sapientia,ut cognita bono' malorul natura, in appetem dis bonis Sc malis declinadis uim suae r5nis exerceat.Na cscris aialibus qbus sa pietia data non est,munita indumetis naturalibusta armata sunt.Homini autem pro his Oibus qderat praecipuum, ronem dedit sola.Ital nudum formauit oc imc e,ut eum sapientia.muniret ec regeret Munimenta dc ornamenta eius non
soris sed intus, non in corpe sed in corde constituit. Nisi ergo essent mala quae caueret,quae a bonis utili si distingueret.non esset ei sapietia neccssaria Sciat crogo Marcus Tullius aut ideo hominidata osse rone, ut di pisces caperet usus sui gratia dc natrices, uiperast uitaret salutis suae causa r Aut iccirco sona ei mala puposita quia sapientia acceperat cuius uis cis in discernendis bonis malisv ueraratur .Magna igitur ec recta di admirabilis est uis, dc ratio: dc potestas hominis: proprer
246쪽
ropter quem mundum ipsum de uniuersasscunq; sunt, Deus licit tantun villi nonoris habuit,ut eu pficeret uiuuersis qm solus poterat Deiopa intrari. α Migit Asclepiades noster de Pindentia summi Dci disserens in eo libro qui m seri psit ad me. Ait ideo inquit merito quis arbitres provinci sibilota diuini proui, uidentia dedisseti qui potuit intelligere ordinati in suar Nam sest iste est, quiseu uidet ita ut intelligat qa sol est & quatum gratis asserat c risinstitutis Hoc coelum est . quis id suspicit terra haec quis eam colit c hoc lagus, quis in eo nauigat 1 est ignis quis eo utis Instituitergo sumus inus no propterse quia nihiloindiset,sed propter hominem quuiis reui ruenter uteretur. Quare nomo creatus sit, &quare ex contra ias constetsi e iniiciliu coni stitutum sit in medio &oita duplex proponitur,quas alterat iunistrat natura, al.
teram largie gia. Et quid significeta, homo prima quadrupedibiHAEArmatus, repostea et itur:&tandem titissexeri itio rationi i op. V. Eddamus nimi: Ghe.qre holani ipsum seretit oeus. Q l si phil tecissent avidaendissent illas uritii menera an proximos. revi tes nonindidissent. Haeevissima hic catila tenuerit, uentasilli omnis elabis 'Hoc in delumbi efficit illisl non quadrans nisi ε, ux Messiississet,si sacramentum hola omne cognouisset, ni bis pucilio secνα d&sephilosophi de transuersiacademia iugesasset. Sicut ergo ruundun,μ presse Deus is hillae cius no induci.sed .ppter hominein qui eo uinii Atii ipsin hini nem propter se. uxutilitas Deo in hola inet Vicurus,in Hirpsesaceret Sediret utiat q oppeius inti illigere qui puidentia di i di, ronefacsendi uirtute eos adi 5 se sit admisi .e uisce a loqui posset. uoscitaria summa haec ci ut in i mlat.Is.Π.colit q haebintelligit,is artifice resolum: is ues patre seu debita uenerati .psellii r q uirtute maiestatis eius desii Opes in entiae mecepti l feetione metit Q l planius argumentia ferri Di,S mundii hin Shciem sui ea Deu Leisse
Qq ex cibus aiant22 solus ita sorinatus e ut oculi eius, ad c um erecti facio ad Deum spectas. vultus suopaine edis sit ut uideas holem Deus, si porrecta manu alicuam exit .ad cotemplati m sui excitasse P uidoso in t Deo cultus hois talari, no dc nulla re idiseti uel si tin honoris hol huit ut istius ea naudusata caret ut instrueret sapientur,utdnnriti uentiu faceret ducti diligerer tau filiu cur mortale fragile v comtuit cur cibus malis que diligebat: obiecit cum oporteret& beatu ee holem tau luctu re primu Deo:& ppetitu sicut ipe cadque colendsi & eoi Eplandu figuratus cs uau hax sere in prioribus libris spar. sim docuimus,m qna Pprie id materia nunc exigit quia de uita beata disserere 1υlsositu est explicanda sunt ista diligentius S plenius,ut dispositio Dei,dc opus utasci noseae'. Cum posset semper spiritibus suis immortalibus innumerabiles
animaspi creare sicut angelos genuit, qbus immortalitas sine ullo mallos picisti aut metu costat excogitauit ininenarrabile opus quead modii infinita multinidinem crearet animam risis primo imbecillibus fragilibus p corporibus illigatas. eonstitueret inter bonum malumi medias ut constantibus ex utrist naturae uir
247쪽
lutem proponeret, ne immortalitatem delicate assequerentur ac uiolliter es ad illud aetcrnitat. e ineloquibile pinium, summam difficultate ac magnis laboribus ruenirent. Ergo uteos grauibus d uexabilibus membrisidueret. qui cositare in medio inani no poterat, poderibus re grauitate coro deorsum pmente: sedem illis aedon icilium primo condendum csse decreuit. Itaq inessabili uirtute ac potenda pclara mundi opa molitus est suspesis in altitudiem leuib' elemetis. α ν uibus in inus depctis,dc coelestia firmauit ec terrena costituit. No est nccine nuce qui sin aqm insecuta dolibro uniuersa executi lumus. Lumina it posuit in Geso quos moderati 5e, claritas,dc motusaptis limus ad utilitates uilicianum t patus cst Terrs autqua sede luit esse se unditatem uaria gignendi ac pserendidedit,utubertas frugum dc herbas Nuirentiu paratura Susu cuiusti M. neris alumnia istraret. Tu persectos ibusqad coditi in mundi panes asiliniem finxi tex ipsa terra qu illi a pricipio id hi iaculum pparauit a. spum suum terreno coire induit Nimiolui; ut cJpactusex rebus diuersis acrepitanantibus bonum ac malu pet,d sicut terra ipsa foecunda est ad fruges parienda,ita coopus hola qd assui tum est e terra Prandi copia facultatem pereadae sobolis . accepit. at qin stagui materiasin in tus in aeternum niaim non poterat, perami
succcssiae rei ualet.Oaridi qummoualem uinat at' fragile, cum illius O mi idum Hiii asses Primum ut infinita uisaias gigneret . nim terra multitudine oppleret destiae ut propongrcthoi uirtuIem,i.tollera a malos ac nos: pqua incipimum inamortalita l. ad isti tuam P hoia ex dua res stat, corpore atq; at vi Fallecte terrenum est altos coeleste:duae viis holattributae sunt, una temporalis q corpori assi gnatur altera scimpiterna quae aia: iubis Hallanωμndoaccipimus hanc assequimur laborando ne immortalitas bomini ut ante diximu sine ulla dii sicultate constaretillia terr aest sicut corpus, e tofinitia uero estis,sicutata: dc ideo teri num non habri.lli prin0 nsscyni accepim , hac se unda sciente Uiri uti .R. nonaturae das Hauoluit nos Deus uitam nobis in uita copararedecirco hac tollis pntem dedit, ut illa inram de taetuam aut uitiis amittamus aut uirtute mercaur. In hac corporalii cst summuni
sicut necessitate diuina nobis data est,ita rursus diuina necessit' soli L Ita quod finem habet. si immu si bonu no habetJn illa uero piritaliiqua per nos ipsi acquirimus: summu bonia contines,quia necmalum pol habere, nec fine iii res argumentu natura Sc ro corpis p t.Oetera nan Malia in humii uerguntHaterrena sunt,nec capiunt immortalitate q de Geso est Homo autem remis in coelum spe ebit 'a pposita est immortalitas,nec in uenit nisi tribuatur hominiatio Nam nihil intercisci intcriustu dc iniustum, siadem Ois homo natusimmortalis foret ergo immortalitas non seqlla naturae,sed merces pnatum p uirtutis Min.
p homo non statim qn natus cst,rectus ingredie, sed quadrupes primo quia rocorporis de huius praesentis uitae comunis est nobis cum mutis animalibus. Post deindc confii malis uitibus erigitur,& lingna eius in eloquium soluitur,ec mutuanimal esse desinit. Quae ratio docet mortalem nasci hominem. Postea uero inimortalem
248쪽
mortalem fieri,cum coeperit ex Deo uiuere idest iustitiam sequi, quae contincturin Dei cultu eu excitauerit hciem Deus ad aspectu coeli ac sui. Quod tuc fit, cuhomo coelesti lauacro purificatus,exponit insatia cu omni labe uitae prioris, ec incremento diuini uigoris accepto,ssi homo secimis N plenus. Ergo qa uirtute proposuit homini Deus, licet aia.corpus consociata sint in contraria lunt,& impugnant inui in animi bona,mala sunt corporis.tiopum fuga uoluptatum interdDctio doloris mortilip contemptus. ite corporis bona, mala sunt animi, hoc e cupiditas S. libido,quibus de opes appctu tur,dc suauitra uarias uoluptatu ub' cncrauatus animus extinguit . Ideo nccessc est iustu dc sapiente in cibus malis csse: qm malos uictrix est sortitudo. Iniustos aut in diuitiis:inhonore,in ptate. Hsc.n. Da corporalia*terrena sunt.Illi aut terrena uita agunt nec assequi immortalitate queunt qa se uoluptatibus dediderut,quae sunt uirtutis inimicae. Ital uita lisc teporalis illi ancinae debet esse subiecta,sicut corpus aiae. Qui lils ergo animae uita maluerit,intam corporis cotenat neccsse est, nec aliter miti ad summum poterit nisi quae sui ima despexerit. in autem corporis uita fuerit amplexus, cupidi rates tuas in terra deiecerit: illam supcriorem uitam conse ui non potest. Σcd qui mauult bene uiuere in pernu: male uiuet adips,dc astici et cibus molestiis et laboribus: adiu fuerit in terra ut habeat diuinum ac coeleste solatium. Et qui maluetit ne uiuere ad tempus male uiuet in axemum, quia damnabitur Dei sentesia ad
poenam, qui elestibus bonis terrena pposuit.Propterea igitur coli se Deus ex petit, ec honorari ab homine tanu pater,ut uirtutem dc sapientiam teneat,quae sola immortalitatem patit.Nam quia nullus alius praeter ipsum donare eam potest, quia solus pollidet pictarem hominis. Q ui Dcum honorauerit, hoc astitietur
Praemio,ut sit in aetcrnum Matus,siti apud Deum di cum Deo semper. Item quare mundus creatus sit quare h5. 'inanis sit cultus deoF. Cap. VI. Vnc tota rationem breui circunscriptioe signmuhiccirco inudus Mundi ai famis est,ut nascamur.Io nascimur ut agnoscamus laetore mun. ' di aenei Dcu.Ioagnoscimus ut colamus. IocolimuSut immortalitrio quaret later mercede labos capiamus,qm maximis laborib'cultus Dei, costat. ideo poeloimortalitatis astu iniur: ut similes angelis essereti summo patri ac Deo in ppetuum serviamus: dc simus aeternia dco regnum. Haec summa res cst: hoc arcanu Derihoc mysterium De hoc ministerium mundi, a quo sunt alieni a s lites psitem uoluptate, terrestribus ac fragilibus bonis se ad Ciserui,& aias ad GHestia gellas,suavitatib' moruseris, tau luto c o ue demerserunt. ua ramus nunc uicissim an in cultu deos ratio ulla subsistat, qui simul nati sunt: ideo tantum ab hoibus coluntur,ut praestant illis opes honores uictorisas quael alia non nisi ad psens ualent.Si sine ca gignimur: si in hominibus pereadis prouidentia nulla uersas: si casu nobismetipsis ae uoluptatis nostrae gratia nascimur: si nihil post mortem sumus: quid potest esse ta supuacuum tam inane, tamnum u humana res,& et mundus iste qui cum sit incredibili magnitudinδ tommirabilirone costitutusta rebus ineptis uacet.. r.n. uetos spirit citet nubes.
emicent sulgora,tonitrua mugia hyimbres cadat, ut fruges terra Pducar,ut
249쪽
varios laetus alat Cur deniq; omnis natura reru laboret,ne fid desitearum inii, Ous uita holum sustitiet c si est inanusi ad nihilu interimus, si nihil est in nobis maioris emolumeti Deo Quod est dictu nefas nec puta tu est fieri posse, ut noob aliqua maxima rone fuerit c5stitutu,quod uideamus marima rone costare: qpotest ec ratio in his erroribus prauas religonu de in hac psuasione philosopho, ru,qputant aias interire Profecto nulla. Quod . n.habent dicere.Cur di ilicibusta diligenter suisqus teporibus enhibeat An ut illis far oc mes dcmus: 5e odorem thurisessanguine pecuducq Q immortalibus grata ec possunt,qa sui fragilia,nel usui ee exmbus corpo qa lige ad usum corporaliu data sui. Et in sim desiderarent sibiipsi possent exhibere cum uellent.Siue igie intereunt alae siue in
aeternu manet qua rone cotinet cultus deos aut a quo mundus laetus es Cur aut qn: aut quo usq,quatenus ies:autquaobre procreati Cur nascuntur,itercui,
succiaut, renouant uid ire ex cultibus deos assequunt ',q post morte nihil suturi sunt Quid prautat Q uid pollicentes Quid minante aut hoibus aut diis dignum Vel si manent animae post obitu qd de his faciunt sacturi ue sunt Quid
illis opus est thesauro animaru Ipsi illi ex quo sonicoriuntur c Quo aut quare. aut unde multi sunt Ita fit ut si ab illa rerum summa, quam superius comprehendimus aberraueri, omnis ratio intercat,& ad nihilum omnia reuoluantur. 3 Q uare philosophi nequiuerint comprehendere ueritatem integro, quam in men sicut exempla declarant, particulatim comprehcderunt totam .sed defende. nequiuerunt. Cap. VII.
Uam summaqa philosophi non coprehenderui, nec ueritate mi prehedere potuerunt quavis ea sere quibus summa ipsa constat, i uiderint de explicauerint, sed diuersi ac diuerse omnia illa Ptuleriar,
i non annectentes nec causas recte, nec consequentias: nec rationes ut
summam illa qine continet uniuersa ec compingerent, ec implerent Facile est aut philosi, docere pene uniuersam ueritate p philosophos oc sectas ce diuisa. n. n.sic phiphi cur ue losophi a nos euerninus ut acadet nici solet qbus ad ola respodere a positu esti h ud qd est potius caluntari Ninuidere, sed docemus nulla secta suissem deuiam: nce philosophoy queq in inanem q no uiderit aliqd ex uero. Sed du cotradictai mi, dis insaniunt,dum sua etia lal sa defendut alios etia uera subucrtut non tin illis, ueritas elapsa e qua se qrere simulabat, sed ipi ctia potissimu suo uiuo Hideret.
Q d si extitisset alius q ueritate sparsam psingulos: p stetit si dissulam colligeret,
in unum Ac redigeret in corpus, is Psecto non dissetiret a nobis. Sed hoc nemosa icere nisi ueri peritus ae sciens potest. Veru aut scire non nisi eius est,a sit doctiis a Deo.Nemo n. p5t aliter repudiare q salsa sui eligere ac Ptare q uera, sed si uri 1 casu id elsceret:certissime plutosophares. Et quis non posset diuinis restimoniis illa defendere.m stipam ueritasillustrarct suo lumine. Quare incredibilis cerror. illos,q cum aliqua scista ptauerint, est se addixerint caeteras danat tau salsas ae linanes, Armati se ad pracliadum, nec qd desedere debeat scietcs:nec qd resutarei incursantu passim sine delectit oia quae asserui quicul dissentiunt.Ob has corii iinnacissimas cometiones nulla extitit philosophra, quae ad GF Ppius accedenti i m
250쪽
Nainoarticulatim ueritas ab his tota coprelicta est. Factucemudum adeo dixit Mis ι .Plato. lde Pplum loquun . dei, Sibyllae carminibus apparet. Errat emo qui factiuora uel sualpote nata esse dixerunt uel minutis seminibus coglobatis,qm lata resta ornata ta magna,nel fieri ne 3 dispoi α ordinari sine aliquo prudelissimo authore potinu& ipsa rone:qua constare ac redola sentiunt solle ἰ- . .
artificem confitetur.HOminura mundum Nola,quae in eo sunt celacta micito holim ita quuntur denos diuulfitterae docet. Errauit ergo Democritus:quiu rmiculoia modo putauit effusos esse de terra nullo authore nullatrone.Cunn.formatari homo:dunni lacrameli est,quodqaille scire no poterat, humana uita deduxit ad
diu. Ad uirtute ca-nda nasci holes Antandisserintad ducimus a pphetis.lgit salsus Aristi pus,qui homine uoluptatili malo tanu pecude subiugauit.Immortales reaias Phrea cydesd Plato disputauerutiHaec uerorpriae innis idone doctrina .Ergo Diccarchus cuDemocrito errauit qui perire corpore ac distatui argumetatus est Esthinstros Zenon stolaus do it ροα sedes Pos ab impiisee discretas,&illos quide quictas ac deicistabiles in No Hos uero luere poenas in tenebrosis locis atq; incceni uoraginibus hora reclis.lde nobis Pe te pala iaciut.Ergo Epicurus errauit:q poetam id ce fastin tu Putauit:& illas inferoru poenas,quae seruns in hacee uita Iterptatus est. Tota igis ueritate re diuin eligiost arcanu pili attigeriat.Sed aliis refelltendere id quod inuenerar, nequiuerunt:quia singulis ronon quadrauit nec ea ct uera senseranin summa redigere potuerunt:sicut supcrius nos fecimus. De immortalitate animae:&quibus eam argumeus Plato sit conatus astructe. - - . . - put I.: Num est uic summu bonu i mortalitas:ad qua capieda & formati a principio, dc nati sumus. Ad hac tedimus: hac spectat hvana naatura: ad hac nos puellit uirtus. Q d bonu qa comprehedimus, si perest etia ut de ipsa imortalitate dicamus.Platois argumenta Quis recolarat multuari pa' habet firmitatis ad piada dc Ulendam
ueritate:qm necrommysterii magni toti'essuma rat: unul collegerat: nec summu bonum coprehederat.Na licet ues de imortalitate alae sentiret in non ita
de illa laude summo 'nodisserebat. s igit embrib'signis cluere possum'
veritate.qui ea no ancipiti suspitione collum', scd diuia traditione cognouim2. Plato ala sic argumlatus est: imortale ee quicud per seipsum dc sentit & sem mo c. uod .n.principium motus non habet, nec fine habitu'.qa deseri a semct, ipso non pol,qd argumetum et muus aialibus aeretnitate daret nisi adiectione sapae discrevisset, Addidit is ut effugeret hac coitate factino posse n sitimor ae ' 'talis sus hvanus,cuius miranda sollertia inueniendi dcceleritas cogitti & facilitas pcipiendiati discedi, dc memoria pleritos:& prouidelia futuroru : S artium pletu pinumerabiliu scietia q caeters careat santcs,diuia dc coelestis apparet ori go animi qui tanta capiat,tata contineat quid nulla reperiae in terra.Siquidcm ex cretione terrena nihil habeat admixtu sed necesse est in terra resol quod est i in hole ponderosum et dissolubile. Quod autem tenue ac simule: id uero esse in
