Habes in hoc volumine lector optime diuina Lactantii Firmiani opera nuper per Ianum Parrhasium accuratissime castigata graeco integro adiuncto ... Eiusdem Epitome. Carmen de phoenice. Carmen de resur. Domini. Habes etiam Ioan. Chry. de Eucha. quandam

발행: 1521년

분량: 387페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

251쪽

MBER SEPTIMUS

diuiduu m ac domicilio corporis uelut carcere liberatum: ad coelii ta natura sua molare. Haec sere Platonis colici ta breuiter quae apud ipm late copioseis exolirantur.In eadem ista fuit etiam pythagoras antea eiusdew optor phe cydes quem Cicero tradit primu de aeternitate aias disputasse. uiota licet eloquenta

excellerent:m in hac dutaxat contentione non minus authoritatis habuerunt: contra hanc latam disscrebat. Dicearchus primo,deinde Democritus: postiet Epicurus adeo ut res ipsa de qua inter se pugnabant,in dubiu uocaretur.DeniqAN m de Tulliusta sit horum omnium de immoletalitate ac morae sententiri, nescire se quid sit uerum pronuntiauit.Harum inquit sententiarum:quae uera sit deus aliquis uiderit.Et rursus alibi. Quoniam uir inquit earum sentetiarum do

simos habuit authores: ne quid certi sit diuinari potest. Uerum opus nobis dies. natione non est:quibus ueritatem diuinitas ipsa patefecit. et Quaesit de immortalitate animae fidelis assertio. Et stlabomm uirtutumuinis beata a ternitas est. Cap. IX. Is ita p argumentis quae nee Plato:nec ullus alius Iuenit animantin aeternitas pbari ac perspici pot: quae nos breuiter collegimus: qm properat oratio ad narradu iuditiu Des maximu: quod in terra propinquante saecula' fine eelebrabit . Ante omnia qis Deus ab tale

uideri no pol, quis in ex eo ipso putaret Deu uo csse,quia mortaudus oculis non uideres: inter caetera institutoue suoru miracrula fecit etiamulta,

RI 2 quos uis quide apparet:substantiam non uideres.sicut e uox,odor, uetus:uth

Pot ex ope mari ursi argumeto Nemplo: et Deum licet sub oculos no uenit: de suam es, eceffectu: Noperibus cerneremus. uid uoce clarius aut ueto sortius. aut odi' re uiolenus Haec in per aere lamne adsensust nostros ueniunt: Neos pote. tia sua impellunt:non cernuntur acie luminu: sed aliis corporis partibus sentium tur.Similitet Deus non aspectu nobis alioue fragili sensu coprehedendus est,sed mentis oculis intuendus: in opa Eius mara & mirada uideamus. Nam illos quinultu omnino Deu esse dixerunt non modo philosophos:sed ne licies quide cliedixerim,qui mutis simillimi ex solo corpore constitessit nihil oino cernentes aio: α ad sensum corporis cuncta reserentes:qui nihil putabant esse,nisi quod oculis contuebatur. Et quia uidebat aut bonis accedere aduersa aut malis pspera,sortiritu gericia credideriat:& natura mundu non prouidentia constitui u. Hincia prolapsi sunt ad delirameta quq tale latam necessario sequebaturquod si est Deus

et incorporalis: et inuisibilis:ctaeternus ergo no iccirco ite ire aiam credibile est,

quia non uides posta recessit a corri, costat ee alis sentictae uiseMO no uemini niat sub aspectu, At.n.dissicile evio coprehedere, queadmodu possit aia retinere corpς ω'μ sensum sine his partibus corpis inqbus inest ossiciu sentitat.Q uid de Deo. Nis sitae εωprehiaere caesadnisum in eat sine corris Quodsid See credunt:

Gereon Lociis ex Tustuli

nicii illud argumetum quod M.Tu .uidit satis fir κίε posse dignoscum nullum sit aliud sal,quod habeat noticia Dei aliqua te

252쪽

DE DIVINO PRAEMIO CXIIII

li mi sit 'Bla,qi hciem discemata minis quaecu Aholan solimi cadat, resecto testat id asse stare nos:id desiderare id colere quod nobis semiliare.

proramusit latium. An alias curaeter talantiu nativa sidcrauem,quas unis corpibus abiectas in terrai prostratas summi Dci proinde effecit: ut ex hoc itelligi possit nihil eas ronis habere cu caelo, pol non itelligere solum cibus coelo cile ac diuinu Maloe lam: cuius corpus ab humo excitatu uultus sublimis, stutus rein origitae suaqtit:& quasi conrepta huilitate terrae ad altu nitis,quia senni summu bonu in summo sisieeqrendu, memor conditiois suae qua deus illii lciis eximiu:ad artifice seu speetis Qua spectatio .Tritaegestus roctissime notavit,quae inmutis vialibus nulla est aute sapietia quae soli homini

dataest nihil aliud sitiet Dei notitia apparet alam no interire di fluui:sed manere in sempitereu, qa Deu a sempitemuse, di sitit, dc diligit ipa cogete natura,

senties uel cura sit,uel quo reditura.Praeterean5 exiguuimortalitati, argumo frium est,in soluctaesti semeto utat Nacum r natura his duobus clanitis: qrepugnaua sibi ec inimica sunt: stet igne dc a' quom alteru coelo,alteria terrae ascritas. 'aeviantes a terrenae morialesllunt terreno grauiq; utunc clemeto.ho solus igne in usu - ω' est elemetu leue sublime: coeleste uero quae psi nanir derosa sunt ad morte deprimuKN quae leuia sunt adusta subleuat: qa uital sumo morsin imo. Et ut lux re sine igne no poti sic uita sine luce . Igli ignis semetu virtus prael hicis acuitatam apparet holem qui mutite, mortale sortitu cec5ditione: qa.

Hilli familiare est O lacu vita. Viri uocphes solidata, magno argumeto est immγrtales fleaias:q no erat stam natura, si alaemnguis Haicin.pnti viis nocent Na uua illa terr arquam coem eum munsaialibus ducimus:& uoluptatem crapetit cuius uariis fructibus ac suaintatibus descistasto dolore suetit, cuius asperitas narura uiuinii acerbis sensibus ira i ad morte Duceremus,q dissoluit alantes.Si ergo uimas &Phibet his bonis holem q naturaliter appetuns,dc ad sum. neda mala i pellit,q naturaliter sugiunc Ergo malu eviri',6 inimica naturae, stul iturii iudicari necessee et ea sis qrii se ipse lost d sugi edo boa pntia Nappete

do aeque mala sine spe fruetriRoris. eum liceat nobis iucundissimis frui uoluptati inone sensu carere uideamur si malimus in humilitate legestaterin teptu in ignominia uiuere aut ne uiuere qde,sed dolere cruciariae mori Exqbus malis nihil amplius asseqmur:quo possit uoluptas omissa pensaris Si at uiri alu Mesacul Meste,q, uoluptates uitiosas turpes c5tenit,ta sortirer,q, nec do. et lore nec moriet et tam seruet:E mairiliν nuassequae necesse estu sili illa q senit. At uero morte suscepta ql ulterius bonu spari mi nisi aeternitas. 3C Item dei mortalitate viae.& q, uirtus semct habita perpetuae dc amitti no poti Et stulta duplex est: dcite mortes duae homini prMmnuntur. Cap. X. Ranseamus nuc uicissim ad ea,qus uirtuti repugnat utetia his im ira quo stamortalitas alae colligasi illacia vilia sunt ad psens enim comoeues,ire impetus recepta ultione sedas :libidinis uoluptas corpis fi corpe rauesse. apiditate alit satietas eam rem quas expetit aut alioru asse S ii, u commotiones interimul. bitio poste honores quos volu cin Genti

253쪽

LIBER

P SEPTIMUS

Ambitio

qn consenescat

viritu , amitti non rinest.

Tusciae. Resure

ctio moraruorum.

it adepta est consenescit Item Cttera uitia consstere ac preminerenon possurii: sed ipso fructu que expetunt finiuntur. Recedunt ergo de rescunt. Virtus asit II, ne ulla inrermissione perpetua est: noe discedere ab eo pota ista laniel cupit.Nasi habeat interuallu si aliquando ea carere possum .redibunt protinus inuaesis uirtute sempipugnat.Non est ijs' coprehela si deserit: si ali in secedit. Cu uem sibi domiciliu stabile collocauit in ol actu uersati eam necesse est.Ncc pol fidesim depellere uitia dc fugare,nisi mis finsedit per tua statione munierit. Ipse ergo uirtutis perpetuitas indicat manu sum si uirtute coeperit, permanere, dc uirtus perpetua est :& solus aius hilanus uirtute capit.Q iii igis cotraria sunt uitia uirtuti ois rodiuersa dcc5uaria sit necesse est qauitia c5motiones N pertiubationes visunt. Virtus econtrario lenitudo& tranquillitas animi est. Quia urialpalia dc breuia sunt uirtus perpetua dc constas N par sibi semp. vi Ruitiossis istus idest uoluptates aeque ut ipsa breues ipale i sunt. Virtutis ergo Hrimis ad Piniti sempiternu caesa uitio' comoduin pnti est uirtutis ipf i suturo. Ita fit ut in hac uita uirtutis pmiu nussu sit qa uirtus adhuc ipsa est.-sicut uitia cum in actu suo finiune uoluptas ecpmiaeos sequuntur: ita uirtus cum finitam mer ces eius ins uig. Virtus aut nunqnisi mortemitur: Nin morte susci Asa summum eius om est. Ergo pmiu uirtutis est post mortem.Deni* Cicero I Tusculanis quis dubitarer tu set sit summum Mi bonum non nisi post morte contigere. Fidediaio,inquit si ita res serret gradice' ad morte indaut summum borii aut nullum malum ee cognouim'.Morsi e noci unguit holarn.sed ad initimuirtutis ad intuit:qui aut se ut ait id uitiis ac sceleribusconta mirent uoluptat i seruierit is uero datatus a terna luet poenaequa diuinae litterae sedam mordetrinominat:quae est perpetua dc grauissimis cruciatibus picna.Na sicut duae uitae opositaesunt homines, quarum stera eanimae altera corporis: ita 5c mortes duae positae sunt, a pertinens ad corpus: qua cunctos secundum naturam langi ri cesse est. Altera potinens ad animam.quae scelere aequiritur:inrtute uiuatur. Vr haec uita temporalis est, certo i terminos habet, quia cor sest: sic S moram temporalis est,ceriumpha timcm quia corpus attingit. Me De resurrecti one comos mortuorum .ic morte S aia ' primitate. Cap. XL le' lpleus ergo tribus quς Dcus mortuis statuit:temsinabitur sil mors.Et qa trile uita malis mors seqmricoseques est, ut rcfutut ais ad uita penne: qa fine mors t palis acci pit Rursus sicut uita ab ilini sempiterna e in qua diuinos Ninel biles Imortalitatissus huictus capit ita dc mors eius p tua sit necesse est: in qua pennes et nas ec infinita tormenta r peccatis pedit.Ergo in ea cod ii res posta est, ut quo beati sunt in hac uita teporali atqi terrena semp miseri sint suturi, quia i a bonis qmaluerunt potiti sunt quod his euenit qui deos adorat, Deu negligui. Deinde qiustitia se icntes in hac uita miseri fuerint & c5tepti S inopes,dc ob ipsam iustistia contumeliis N iniuriis saepe uexati .quia nee aliter uirtus teneti must: semprebeaά sunt suturi:ut qa mala iam pertulerunt,etia bonis lauantur.Q uod his uti pcontingit:qui conruptis terrestribus diis:ec fragilibus bonis, coeloste religion

254쪽

DE DIVINO PRAEMIO

m sequuntur,cuius bonum sicutipse qui tribuit:sempiterna sunt. Quid opera

corporis aren animis Nonne indicat esse anima mortis expotes Nam corpus qaipsum fragile est at mortale,qu lopa molirianea caduca sunt. Nihil.n.Tullius ait esse, quod si manibus humanis laboratu quod no aliquando ad iteritum Tuscillam redigae iues iniuria holum: uel ipsa essemice Oium uetustate. At uero animi ope ra videmus aeterna.Nam quicul cot tui plantiu studeteS,in memoriam monu mmsi labomenta ingeniosti saetorial magnos reliquerut,hi plancinentis stiae ac uirtutis nomen indelebileqsserui Ergo si opera corporis i5 mortalia sunt:*va ipsum mor. tale est: sequiἴ ex eo ut aiat mortalis appareat:qauid us Opera eius noce mors talia. de mo desideria quot cor sanital declarat alterum re mortale, alterusempiternu. N .n.nihil tusi trile desiderat.i. cibu, potum, idumentum,ctete uoluptate.Et in haec ipsa sine ui Jc adminiculo animi nec cupe:nec asses pol. Anismus at per se multa desiderat,quae ad ossiciu fructim ue corporis redundet: eat non fragilia sed an a sunt: ut fama virm is ut memoria nominis. cultu Dei qui constat abstinetia cupiditatu ac libidinia patientia doloris ac cotemptu mortis:etia contra corpus aia concupiscit. Unde credibile est no intenre aiam .sed dissociari a corpore,qa corpus sine ala nihil ponatus at pol multa dc magna sine corpore.Q uid,lea quς uisibilia su oculis,dc tangibilia manu:quia a ternam uim pati polriint:aeterna esse non possunt Ea uero quae ne* subtachia ncq sit bullam

uetuunt: scd talummodo uis eoF:dc ro:& essestiis apparetraeterna sunt: ua nullauim patiuntur extrinsecus.Corpus aut si ideo mortale estiquia uisui pariter ac ta/ctili subiacet ergo dc ala iccirco immortalis est:quia nec tangi pol nec uideri. Item de imortalitate animae contra Lucretium,ec Epicurum. Et de disserentiamcntad animae dc corporum resurrectione. Cap. XII. Vnc argumeracos quicontradixerunt refellam equae Lucreti ' Mumea tertio libro executus est:qtri cu corpe inqt aia natae' cu corpe inae inurinim

reat necesse est. At no est par utriusq; G solidu.n. dc coprei, esibile

corp'e: dc oculis 6c manu. Aia uero tenuis: tactu uisuq sudes. romin. Grpus ex terra fietia:at solidam e aia in se nihil cocreti nihil terreni ponderis set ut Plato disserebat. Nec. n.tanta posset here sollertia: tatatam: tata ecteritate nisi origine traheret e coelo. 'igis qm fictu ex poderoso ec eorruptibili clemeto.& tagibile e: dc uisibile corruptis atq; occidit,nec uim ropcllere pol qa subasp : dc sub tam uenit. Aia aut qa tenuitate sua omnem tuctum sugit nullo ima dissolui mi. Ergo quis iter se coimetii re sociata nascantur,e est qaede terra ic&retioesormatu,qsi vasculum sit alteri':qde accelesti subtilitate dductu,cum uis aliq utruldiscreverit q discrevis mors uocatur et tum utrinacli in natura sua recedit qlex terra fuit id i terra resolvis',ql ex coelesti spirituita costat ac uiget semp. diuinus spiritus sempiternus est.Deinde ide Lu. cretiusoblitus quia assereret,ec quod dogma defenderet hos uersus posuit. Cedit idem retro de terra quod fuit ante In terram, sed quod missum est ex aetheris oris. Unicus sivi etia templa receptant. Quod ius non erat dicere qui perire

255쪽

LucretisLM Mens abaa differt.

stati t.

LIBER SEPTIMUS

GImmmmmrmus disserebat,sed inctus est ueritate:&imprudenti iane uti isurrepsit. Praeterea idipsum Scolligit ditatulatam hoc est simul cum corrii, tetire, simul nascane',&sal sum est: dc in contra tum conuerti poti Non. n. Gmul interit, sed ala discedere integrum per multos dies manet:N plerui medic tum diutissime durat. si ut simul nas ne simul interiret non discederetrem te aia corpus p desereret: sed uno i s puncto utrum pariter dissipares', re in ecloriter ina corpus adhuc spiritu in eo manete deliquesceret ac periret u celeriter ala discedit. Immo uero distatuto corpeata uanesceret uelut humor fraesto uase dissutas Na si terrenu dc fragile corpus post secessum alae n5 statim defluxiti terra tabescit:ex qua illi origo est.Ergo ala quae fragilis no est: in eternu manet:qmorigo eius aeterna est.Q uonia crescit inat sensus in pucris N in iuuenibus uigeno in senibus diminitiis apparet re mortale.Primu non e de mes ec aia. Aliud est. quo uiuimus:aliud quo cogitamus. dormietiu mens no aia sopis: dc in furi

sis mensextinguitur:aia manet:& io non exanimes: sed demetes uocans.Mesergo idest intelligetia: l auges, uul micuitur p aetate. Aia in statu suo sempeium quo tri spirati accepit facultate: eade usq; ia ultimu durat,donee missa corpis laustro: ad sede sua reuesct.Deinde φ aia quis a Deo sitispirata in F tenebrosis

domicilio terraenae carnis inclusae, scietiano fiet,qin diuinitatis. Audit ergo aedis tota dc sapima discedo:&audi edo capit:& senectus non minuit sapietiam sed auget.Si in iuuenilis aetas uirtute decursa est,ta si nimia senestiis fregerit me bra non e animae uitiu: si uisus euanuit,si lingua torpuit: si auditus obsurduit:se Icorpis.&.n .memoria desecit: qd miru si labias domicilii ruina poetae mestet μω ita obliuiscitur,non aliter futura diuina usi carcere quo cohibet aeugerit. Veseade inat dolori ac luctuiobnoxia est ebriciat dementit,un fragilis et mortalis apparet. Iccirco igitur uittritDPetia necessaria est ut et maeror qui contrahituc indigna pauedo ac uidedo: sortitudine repellatur et uoluptas non ino potadi se IAcaeteras res abstinetia superes. Na si careat uirtute si uoluptatibus dedita molliatur morti fiet obnoxia:qm et uirtus ut docuimus immortalitatis est fabrica.trix et uoluptas mortis. Mors aut sicut ondi:non landitus pimitae delet: sed aeternis assicit cruciatibus.Nainterire Prsus anima no pot: qi ex Dei spu et aeternus est origine coepit. Anima et inqt morta corpis senui et obliuione sui patim Asicut aegrescit sic etia sae sanatur.Hoc est ergo cur maxime viri'adhibeta sit ne illo eorpis dolore frangatur: et obliuione sui no aia sed nam patiatur. Q iis mi certa corporis regione consistit: ea parte uis ali morbi uitiauerit :mo turlociuet qsi conquata de sede sua migrat reditura.saeu medela et sanitas doni hu sua resormauerit. qa aiae luctam corpore si inmate careatcontagio ti'aegrescite et Ibccillitas de societate fragilitatis redudates mete. m aute disi ara fuerita

corpore uigebit ipa per se nec ulla ia fragilitatis conditione teptabis: qa indum tu fragile piecit Sicut ulus inat evulsus a corpore,ac separat' nil l pol uidere

ita et anima separata nihil sentire,qa et ipsa pars est corporis. Falsum hoc:et dissimile e. Anima.n. non pars corporis,sedis corpo 2.Sicut id qJuase contines sispatanon Mnec ea si in domo sunt partes d mmee dicuntur: ita nec via pars est corporis

256쪽

corporis:qa corpus uel uas animaeest uel receptaculum: Iam illud argumentum multo main inane udem ait anima sanon citius emittas e corpore mortalem uidemsed paulatim se omnibus membris explicet a summis pedibus incis piens:q si esset a terna uno temporis momento eruperet: qi fit in his o ferro in.

tereunt Quos at morbus interemit: una diutius exhalat ut paulatim frigescen tibus membris Maevies Meum materia sanguinis contineae sicut lumenesco et 'marem librium calore sumpta: necesse est membm' summa quael stigesce.

re, uenae exiliores in extrema corporis porrigunt extremi,ac tenuiores fiuideliciente uena fontis arescunt.Nec in qa sensus corporis deficit, animae sensum A ungui Noccidere putadum est. No.n .anima corpore deficiere: sed corpus aia decedente putrescit:ua sensum m trahit secum.Cum at pns anima sensum tria

at corpori, uiuere id essiciat:fieri non pol ut non ipa p se uiuat,ec sentiat,qniipa est:di sensus: dc uita. q, ait: Zae si immortalis nostra foret mens: Non ta/tum moriens se dis lui qreret .Sed magis ire soras, uestemq; rclinqre ut anguis. :e mu 'Equidem nunquidis quereret se morte dissoluit sed ille fortasse Epicureumali. Fuique uiderat: et dum moris philosophatem ac de sua dissolutione in extremo spudissim:nt . uomodo fieri potu dissolui se sentiat:an corpore liberari, cum in exitu lingua mutescat. Na dum sentit,& los potest nodum dissolutus est: ubi dissolutus est nec sentire iamccloapotcst.Itaqride dissolutione aut nondumpo lis,aut i a non potest. Atan.prius u dissoluat ,intelligit sedisssolutum iri. uid putacmus p rosi morietium nec dissolui conqrentes ut aio sed exire se ec ἔγλεια ambulare testates,idqaut gestu significat aut si adhuc pnt,dc uoce pronii.

ciat Un apparet non dissolutionem fieruscd separationem,q dcclarat anima permanere. era Epicuri dogmatis argumenta Pythagorae repugnat dissocii misgrare animasde corporibus uetustate ac morte constetis,d insinuare se nouis,et Antina, recens natis. Et easdem sempronasci:modo in homine modo in pecude, modo in Πηρο π stia: modo in uolucie dc hac ratione immortales esse,q, saepe uarios, dissimilium corres Hoenicilia Gmutet. uae lata deliri hominisqm ridicula est: demi, u- Pt

mo dignior et scolasti come refelli adem serio debuit. uod quis it: uidetur utareri ne quis credat. Praetereunda sunt igitur nobis ea quae prosalso contra salsum disseretiatur: satis ea resutasser quae timuerum disputata sunt. si Q uibus testimoniis immortalitas animae approbatur: & futurum iudirium Dei.ta quantum Aristoxenus alios uicerit in errore. Cap. XIII. italatain ut opino iam no esse solubile: supencitare testes quos authoritate argumeta firmene . Neq; nucyphetas in testimonium .Luocabo quos ratio& diuinatioin hoc solo posita est: ut ad cultum Dei:& ad immortalitate ab eo accipienda creati holem doccat: sed eos potius quibus istos,qui respuunt ueritat credere sit necessc.Hermes naturam hominis describens ut doceret quemadmoduescta deo lactus hae intulit

P iiii

257쪽

LIBERS PTIMUS

Idest & idem ex utra natura mortali di immortali una faciebat natura hominueeudem:in aliquo qdem immortale in aliquo aut mortalem laciens, & hunc serm 30 Q i medio diuis do imortalis naturae dc mortalis mutabilis p costituit incia uides ori 6 Σ' mirect Sed huc sortasse alias innumero pEosc5putet:quis indoes relatus Moralis WV eurii note ab Egyptus honores nec plus cimthortans tribuatiqPlatoni aut Pythagore.Maius igit testimonium rearamus. Polytes uida suluit Apollinciri milesium uis ne maneat anima post morte,an resuuat dc respodit his uersibus. i

κό-α. Idest Anima adequo ad uinculis eorporeis tenet et corruptibiles passi Mnes sentiens, mortalibus oedit doloribus . Cu uero humana solutionem ues illi ma post corruptum corpus inuenerit: omnis in aethera sertur:nunu senescens:ec manet in aeternu sine poena.Primogenita etenim hoc diuina disposuit prudentia. io uid ear a Sibyllina None ita ce declarat cu fore aliqn denuntiant,ut a Deo de uiuis ac mortuis iudiceύ,quos exempla post inferemus. Falla est ijs Demo, criti ec Epicuri sententia, & Dicearchide animi distatutione, a Hecto novi rent de interitu animarum mago aliquo pnte disserere, a sciret certis carminibus esere ab inseris animas: dc adesse, ec praebere se humanis oculis uidcndas: & lo. qui re sutura Dicere.Et si auderent: re ipsa dc documentis plantibus uinceretur. Sed quia non pervidebant animae rationem, quae tam subtilis est: ut oculos huimanae mentis effugiat,interire dixerunt. uid Aristoxenus qui negauit omnino ullam csse animam etiam cum uiuit in corpore Sed sicut in fidibus ex intentione Anima es neruorum cssies concordem sonum, alip cantum, quem musici harmoniamra ς 1 cant ita in corporibus ex compage uiscerum ac uigore membrorum tam sentim di existere quo nihil dici delirius potest. Ucru ille oculos quidem habuit incolimes cor in caecum,quia uiuere se dc habere mentem qua idipsum cogita racino uidebat.Sed plaris hoe philosophis accidit: ut putarent omnino non esse qui quid oculis non apparet cum mentis abies mulio clarior esse debeat: u corporis: ad ea perspicieda, quorum ius ac ratio sentitur potius quidctur. 2 tC De fine mundi Ec errore Chald φ.De aetate mudi. Hi post sex aetates,idcst sex mille annos status mussi mutabit ec renovabis. Et ' mille anni sunt unus dis es Dei. Et 'mille annos regnabui clecti Dei in terra post iudicia. Cap. XlIII. Vonia de immortalitate diximus aiae: sequitur ut doceam qimus

Eoi dc qn tribuas: ut in hoc quo prauitatis ec stultitiae suae pspiciat errores q,mortales quosda decretis placuis mortalium deos me factos opinantur,uel q, artes inuenerant,uel l usum quarundam seu.gum docuerauuel st utilia uitae hominu ruiderant:uel limmanes N. stias inter emerant. uae merita u longe ab immortalitate semota sint, di docuimus in prioribus libris: dc nuc docebimus: ut appareat sola esse iustia q uitam homini pariat aeterna dc solum D in q aeternae uitae praemium largiat. Nam illi a suis meritis immortales facti esse dicus,qa ncc iustitia nec ulla ui his uera uirtus sui si no imortalitatem

258쪽

DEI DIUINO PRAEMIO VII

talitatem sibi, sed mortem peccatis ac libidinibus quaesierunt. Nec coelcste premium sed inserna supplicia meruerunt q pendunt simul cum his omnibus, qui cos luerunt.Cuius iudicii propinqre tempus ostenda ut de iustis merces digna sol in uatur, ic poena merita impiis irrogetur. Plato,dc multi alii philosophR cum igno. go. rarentoriginem rerum supremul illi tempus quo mundus esset effinus multa milia Metulos fluxisse dixerunt. Ex quo hic pulcherrimus mudi ornatus exincrit. la. Muti fortasse calchei.qui ut Cicero tradidit in libro de diuinatione primo qdrin. ος lora genta septuaginta milia anno' monumetis prchela se habere delirat: in quo se ua posse argui non putabat libes sibi crediderunt esse metiri. Nos aut quos diuisna: litterae ad sciam ueritatis erudiui principiu mundi finet cognouimus,de quo . , nunc in fine operis disseremus,qm in p incipio libri explicauimus. Sciant igitur philosophi q ab exordio mundi saeculos milia enumerant, nondum sextum iuillesimum annu esse conclusum, quo numero expleto consumationem ficrincccsse est dc humanas res statum in melius resormari,cuius rei argumentum piit est

enarrandu utr5clucescat. Mundu Deus, di hoc naturae admirabile opus c sic ut canis sacrae scripturae continetur sex dies acio consumauit, dicini septimum quo ab operibus reqeuit,sanxit.Hic est autem dies sabbati,q in lingua Hebr τε Sabbatum a numero nomen accepiciunde septenarius numerus legitimus dc plςnus est. aec des septem sunt quibus pulcem reuolutis orbes conficiunt annos, dc septem no misnetheq no occidunt,ic semptem sidera quocans erratia, quos dispares curtus, ecla les motus res ac tempos uarietates efficere credis. Ergo qm sexdicb'cu niis.cta Dei opera plicta sunt. p saecula. sex milia manere in hoc statu mundum ne cesse est. Dies enim magnus Dei milic annos circulo terminae': sicut indicat pro. pheta dicens. Ante oculos tuos domine mille annos tanu dira unus. Et sicut deus 1ex illos dies in tantis rebus faciendis laborauinita de religio eius, oc ueritas in his sex millibus annos laborare necesse est,malitia pualente ac dominante. Et rursusqm persectis opibus requieuit die septimo eum* benedixit necesse est uir in fine sexti millesimi anni malitia ola abolesie terra ec regnet pannos milic iustitia sit tranquillitas S reare a laboribus,quos mundus ia diu fieri. Ue': qtenus id me. Diat,explicabo suo ordine. Saepe minora di exigua magnos figuras & pinostr riones esse.ut huc diem nostφ q ortu solis,dc occasu finis dici magni specie gerore:que circuitus annos mille dcterminat. de mo et figuratio terreni hois coelostis populi pserebat inpostcs fictionem . Nasicut ectis Oibusqin usum Eois molitus est Deus:imhoi sexto die ultimuseest, eus induxit in huc naudum,tana in domum ia diligenter instructa. Ita nunc sexto die magno uerus h5 ucr Des fingit 'a.sanctus populus doctrina 6 prsceptis Des ad iustitia figuras. Et sicut tunc mortalis alip implactus e terra fictus est:ut mille annis in hoc mundo uiueret: ita nunc ex hoc terrestri sFulo fingis homo fectus, ut uiuificatus a Deo in hoc eode mundo pannos mille dominet .Q uo autem colamatio sutura sit, ressis exitus humanis rebus impendat siquis diuinas literas fuerit scrutatus inuem m.Sed ec sseulariu pphct rctgruentes cum ccclestibus u cs,finem re F,dc o

quum post breue tepus annuciant, describentes qsi satigati ecdelabentis mundi

259쪽

LIBER SEPTIMUS

Imbres iboegupto Temporiinforum destillatimq

tatem

Romani inere i

ctus avis a

estimam senectutem. uae uero a pphetis di vatibus sutura esse dicauar, prius supermeniat extrema illa conclusio,collecta ex ominbus de coaceruata subnceta. si Q uod submersio pharaonis N AEgypti .ec liberatio Hebraeos de serintute aegypti praefigurauit liberalione clectos:& reprobationem danatos,quae sutura est in sine mundi.Et φ signa multa sicut illa ita di hac praecedet liberationem. N q, Romanu impertu ante delebitur.Et v, in Asia summa pias omniv rcuc me . Et quibus aetatum gradibus roma creuerit ec deficiet. Cap. XV. Si in arcanis sanctaru learu tra edisse in epyptu cogere inopiarci fruimentariae principem Hebreos i ta domo dc cognatio , Cuius dc posteri cu diuti'in aegypto comorates in magna gemet crevissent: dc graui at Itolerabili seruitutis iugo pinereiuri cinit .Egyptu Deus il anabili plaga,& populu suu liberauit u ductilia medio mari disciniis fluetibus.&in utral parte dimotis,ut per siccu populus graderetur. natus p rex aegyptioru Plagos ista eo te in statum suum, pelasto,cu oibus copiis interceptus est. Q uod facinus tu clarum tam mirabile, uis ad praesens uirtutem Dei ibus ostneret in praefiguratio de figura maioris reisuit,qua Deus ide in extrema vis consumatioue semirus est. Liberabit n. pistam suade graui seruitute mundi.Sed qm tunc una plaeta Dei de apud una Minsuit: AEgyptus tune sola percussa est.Nunc aut na Dci populus ex olbus linguis

congregatus,apud ora gemeis c5moratur,dc ab his dominatur dc pmitur,ncces se est uniuersas natiora idest Orbem totum coelestibus plagis uerberari, ut iustus ec cultor Dei populus liberetur. Et sicut tune signa saeta sunt,qbus sutura clades aegyptiostederet ita in ultimo fient prodigia mirabilia per omnia clementa mundi,quibus imines exitus uniuersis gentibus intelligatur .Propinqaante igitur holus fgculi termino:humanarum rerum statum commutari necesse est, & in det rius nequitia inualescente prolabi,ut iam nostra haec tepora, quibus iniquitas et malitia usi ad summum gradum creuit In illius tamen insanabilis mali copara tione scilicia et propc aurea possint iudicari. Ita etenim iustitia rarescet,ita impiotas et auaritia et cupiditas,et libido crebrescet ut si qui tu sorte suerint boni prio dae sint stet cratis: ac diuexentur undi tu ab iniustis. soli autem mali opuleti situmni uero in omnibns columeliis atq; in egestate iactens. Confundc tur oe ius et loges peribunt. Nihil tunc quispiam habebit m si aut quaestis,aut d insum manu audacia dc ut omnia possidebui No fides in homini brinon pax .non humanit non pudor.non uetitas erit. Ait ita nem securitas, neq; regimen,ne pres a in iis ulla. Omnis.n.terra tumultuabitur:srement uncti bella omnes tes in miscrut oc se inuice oppugnabul. Ciuitates finitimae irer se pliatans. Et prima olum AEgyptus stultaru superstitionu luet poenas. sanguine uelut flumine operiesi Tunc peragrabit gladius orbe metes ola,& taq missem cuncta Pstcrnens. Cinius irastitatis: dc colafi5is haec erit cari romanu nome quo nuc regis orbis horretatus dicere: sed dica quia summe tolles de terra, dc impertu in Asia reuerice, ac rursus ories dnabit ,ati occidens serviet. Nec tam cuia debet uideri si regnis iaci mole landavi,actam diu per tot,etiales uiros auctu, deniq; opibus firmatum

260쪽

DE DIVINO PRAEMIO CXVIII

firmatum aliquando tamen corriret. hil est humanis uiribus laboratu qd no ab humanis aeque uiribus destriai possit. in mortalia sunt opa mortaliuEicta alia prius regna est diutius floruissent nihilominus in occiderut.m Egn uos :& γlas:&graecos: dc assyrios Nitu est regime habuisse terras ab omnib'destrictis ad Romanos quo prerum summa puemi. Qui quanto caeteris Oibus regnis antestant:tanto maiore decident lapsu quia plus habent poderis ad ruinam q citeris altiora. Non insciae Seneca Romanae urbis tepora distribuit p tes. Prima enim dixit infantia sub rege Romulo suisse: a quo S genita dc qsi educata sit Ro,ina.Deinde pueritia sub teris bus:a quibus Naucta sit aedisciplinis pluri, buta perbus institutis psormata. At uero,Tarquinio regnate eum iam quasi adulta cecce, M 'pisset seruitium no tulisse:qd reiceto sup dominatiois iugo maluisse se legibus obtemperare et regibus. lesset adolcscetiarius fine punici belli terminata: tu deni confirmatis uiribus coepisse iuuencscere.Sublata igitur Carthagine,qdiu aemula imperio romani statimanus suas in totum orbe terra mariq porrexit: do. nec regibus cunetis dc nationibus subiugatis cum ia bellos materia deficeret uiri s suis male uteres: quibus se ipsa consitit. Haec suit prima eius sentimas cum bellis laeerata esuilibus a intestino malo pressa: rursus ad regime singularista. ni reciditqsi ad altera insantia reuolura. Amissa enim tibinate qua Bruto dii κα ε authore defenderacita consenuit ranil sustentare se ipsa non ualeret,nisi amminiculo regetium niteretur. uod si tam ita sunt,quid restat nisi ut sequa interitus sene mitem .Et id laturum breui conciones prophetarum denuciat sub am.

ge alios nominum: ne facile quis intelligat. Sibyllae tame aperte interitura esse Romam loquuntur: dc quidem iudicio Des φ nomen eius habueritinuisum: Scinimica iustitiae alumnum uetitatis populum trucidarit. Hydaspes quiny qui sui Hydaspes it medorum rex antiquis limus,a quo amnis quoqnomen ac it, qui nu0ς Hy Idis . daspes dicitur admirabilis omnium sub interprietatione uaticinantis pueri ad me fiunde. moriam posteris tradidit sublatum iri ex orbe imperium nomeni Romanum, multo ante praefatus il illa troiana gens condcretur. uomodo imperii uentura sit destructio: dc quae illi signa praecessura sint se. Ciandum uaticinia prophetarum lc Sibyllae. Cap. XVI. Vom o at id sutus sit,neas incredibile arbitres ostenda. In pri mis multiplicabis regnum ἐκ summa res pias p plurimos piissipa ta de conscia minues Tuc discordiae ciuiles in Neruia serent, nec ulla reus bellis exitialibus erit,donec egreges dece pariter existat. Jl qorbe terrae no ad regedum sed eg eos adum partiant. Hi exercitibus i immesum auctis de agros cultibus destitutis qde principiti mersiois,lcesadis diperdent Oia dg cominuent,dcuorabiit. Tunc repe leaduersus cos hostis potetissimus ab extremis finibus plagae seraetrionalis ci ,q tribus ex eo num rodeletis q tunc asia obliuebunt,assumet in societate a cancris, ac priccpsolum stiniae. Hic in sustetabat idnatabe uexabit orbe diuina ex humana miscebit, in Diida dictu.& execrabilia molies: noua consilia in pectore suo uolutabit ut pro

prium sibi constituat ipcitu ec leges comutabit:& suas sancientataminabit,diri.

SEARCH

MENU NAVIGATION