장음표시 사용
291쪽
ν-- seinpignoscit.Is plane εἰ illos uita Fit quo' audacia ruunt ad lacinora maiora di sibi ipsi aeterna molestias materia subministrati 'fiosa est ergo in peccatis irae suae cohibitio. Laudas Archyta Tarentinus qui cu in agro corrupta aeui V reo ac5perisset ivllici sui culpa redargues disses te inat: que ia vctberilaus nocassem,nisi iratus essem. Uniculi ex luteperat putant, sed authotitate dincti no uident q inepta οἱ locutus fuerit,ec secerit.Nam sicut ait Plat nemo pru- dens punit, P peccatum est,sed ne pecce.Apparet q malu uir sapiens Nosuerit VI ex lum.Si.n. senserint serui tam saeuire cum non irascit ,tu parcere cum irascae
non peccabunt uespleuiterne uertarens.Sed quantum poterunt grauissime, stomachum cius incitet allimpune discedant.Ego utro laudarem,si in fuisset iratus dedisset irae suae spatium ut residete pinteruallum mis animi tumore M. beret modum castigatio on ergo N irae magnitudinem donadaerat poena,sed Poma π differenda ne aut peccanti maiorem iusto dolorem inureret,aut castiganti furore nunc' quae tandem aeqtas,aut sapietia est.ut aliquis ob exiguum dolorem punanda non niatur aut ob maximum no puniatur Quod si naturam res causas didicisset nuquam tam importunam continentiam profiteretur,ut nuq seruus iratum sibi fuisse dominum gratularctur.Nam sicut corpus humanum deus multis oc uisissensibus ad usum uitae necessariis instruxit,sic dc animo uarios attribuit asscetiis quibus uitae ratio constaret,ut libidinem pducendae oratia sobolis dedit sie iram cohibendorum causa delictorum. Verum hi qui nesciunt tam bonorum ac malos sicut libidine utuntur ad corruptelas,& ad uoluptates, sic ira affectum in edum,dum his quos odio habent irascunt aut paribus aut citam supctiorubus.Hine cottidie ad maxima facinora Psilitur hinc tragoediae saepe nascuntur.
Esset igitur laudandus Archytas si cum alicuitaui dc pari facienti sibiiniuriam suisset iratus repssisset se iniec patientia suroris impetum mitigassci. x: suicinitatio gloriosa esl,qua compescitur aliquod imminens magnum malum.Seruorum autem filiorum p peccatano cohercere peccatum est. Euadentin.ad maius mala cohercere.pimpunitatem,hic non cohibenda ira sed etia si iacet,excitanda auteti
' homine dicimus id etiam de deo:qui hominem similem hallacit. Omittode figura dei dicere quia stoici negant habere ullam formam deum,dc ingens alia te ria nascitur silaos coarguere uelimus de animo tantum loquor si deo subiacet co gitare: sapere,intelligere, prouidere,praestarc. Ex omnibus autem animali, si
mo solus hoc habet. Ago ad dei similitudine saetiis est. Sed ideo predit in uinuquia de terraena stagilitate permixtus,non potest id quod adeo sumpsit: in mi
' ptu purum seruate, nisi ab eodem deo iustitiae praeceptis imbuatur.' CQ uoci homo ex eorpore uiua,6 ex anima uirtutes habeat. Et lcum uelit dous homines bonos eorum uitiis irascitur. Cap. XIX. . ita compactus est ut diximus duobus animo dc corpore in altero uirtutis in altero uiua continentur:& impugnat se inuicem, Ammi enim bona quae sunt in continendis libidinibus contraria sunt cor porcec corporis bonaqsunt inoigne .uoluptatum inimica sunt uitius animi repugnauerit luptatibuscas . compresserit: intuere. dis
292쪽
so similis. Vnde apparet aiam hominis q uitetutem diiuna capit, tion csse morta .Sed discrime illud est quod cu uirtus habeat amaritudine,& sit dulcita illecebra uoluptatis: uincutur plurunt ec abstrahunt ad suauitate. Hi uero quia se corpori rebusi terraenis addixerui praemuns in terra.nee asscqui potant diuini numis nis gratia quia se uitio' labibus inquinauerui.Q ut aut deum secuti est paretes corporis desideria tempserint, dc uirtute praeteretes uoluptatibus itinOccuam iustitial seruauerini,hos deus ut sui similes recognoscit. Cu igite famillima loge posterit,uelit uniuersos innoceres ad beneficos esse: pol ne non irasci ,cum uis ciet cotem lege suarabiici uirtute: appeti uoluptates Quod si e mussi administra. tor:sicut ee debet,no uni colenit id quod e in vi insido uc l maximii citi e Puidus cui oponet deu γ5suluit utit generi humdo,quo sit uita nea et copiosicr,dc melior α tutior.Se pater ac deus uniuerso'. certe dc uirtutibus holum delectas, de iniis comouce ergo dc iustos diligit re impios odit. Odio in ut opus non est 'somelaa.statuit bonis pnatu,& malis poena. uod si aliquis iuste innoceterip uiuat redeu nec colatriaec curet Oino:ut Aristoteles caeteriv philosopho r,cedc t ne huic impunc Quod cu legi do obte raucri ipsum in spreucrii:cst igitur aliquid Oropter quod deus possit irasci, tanu fiducia integritatis aducrsuseu rebellandi. huic potest irasci Ppter superbia: cur non magis peccatori qui lege cum ipso pariter latore contenipserit l udcx peccatis ueniam dare non potest, quia uolum rati seruit alienae. deus aule potest,quia est legis suae ipsae discerator ec iudex, quacum poneret,non ademit sibi omne potestatem: sed habet ignoscendi licentiam.
Quod malorum selicitas irae dei non coniradicat Et P sit dcus patietissimus. Caput. XX. I p5t igis irasci cur ergo inuet aliqs & qui peccat fame felices sunt. dc qui pie uiuunt saepc miscit c Quia fugitivi de a cati libere uis ecqui sub disciplina patris aut diai funt,strictius di frugalius, IUGI m Vixtus,n per mal/ dc probae dc constat,uitia per uoluptate, nec M.
men ille qui pecca sperare debet perpetuam impunitate quia nubii est perpetua selicitas. Sed scilicet ultima semper Expectata dies hol est diess esus, Ante obitu ncmo,supremat funera debet. Vt ait poeta no insuauis exitus est qui arguit selicitate. 6c nemo iudicium dei potnec uiuus effugere: ncc mortuus. Habet.n .potestate dc uiuos praecipitare de sum. mo: dc mortuos aeternis afficere cruciatibus. Immo inquit si irascitur deus statim
debuit uindicare,& pro merito quel punire. At enim si id sacerrim o superesset. Nullus est.αqui nihil peccet,di multa sunt q ad peccandu irruent: AEtas,uiolentia egesta occasio,pmium. Adeo subiccta e peccato fragilitas carnis qua io. duti sumus,ut nisi huic necessita idcus parceret,nimium fortasse pauci uiuerent: propter hanc causam patieussimus est,ta iram suam counct. Nam quia persecta est in eo tarius: nccesse est patima quoq eius esse persecta: quq dc ipsa uirtus est. ua multi ex peccatoribus iusti postinus effecti sutat ex malis boni,& ex improtas tinetes. ua multi in prima state turpes ec esum iuditio danau:postmoduta laudabiles eisterum,quod uti uo fiamsi oe peccatu poena sequeres Leges
293쪽
Ira cur in ieconis petanda. Irae sedes iniecore.
publicae manifestos reos danant,sed plurimi sunt quos peccata occultans, plurismi qui delatorem comprimunt aut precibus aut praemio: plurimi qui iudicia es dunt per gratia uel potentiam . Quodsi eos squi humanam poena essu an censura diuina danaret esset homo aut rarus,aut nullus in terra. Denil ues unaala causa delendi generis humanitusta esse Dotuisset:st holes contempto deo uiuo terraenis fragilibus p figmentis honorem diuinum ranacta stibus desuertita larantes opera humanis digitis laborata. Cunt illos deus artifex ore sublimi statu recto figuratos ad cotemplationem coeli di notitiam des excitauerit,curuare se ad terram malueriat pecudum modo.Humilis.n.& curuus,oc pronus est, si ab aspeetia coeli dei. patris aduersus terram qua calcare debuerat idest de temformata uenerae'. In tanta igitur impietate hominum tantiscppeccatis id asset patientia dei.ut se ipsi homines damna uitae prioris erroribus corrigat. Denuta boni sunt iussit multi:& abiectis terra: nis cultibus. maiestatem des singularis cognoscunt. Sed cum maxima oc utilissima sit dei patientia, tamen quamuis semnoxios punit,nec patitur longius procedere, cu cos in eda,lcs esse peruid . Si deus irascitur,cur hominem irasci rohibuit. Cap. XXI. i l Vperest ua & extrema quςstlax.Na dixerit fortasse quispia adeo noirasci deii,ut 5 in pceptis holem irasci vetet. Posse dicerere mira hinminis res nanda fuerit qa iniuste saepe irascit ,ec pnte hel motu, a temporalis est.Ital ne fierent ea quae iaciunt p ita humiles dc me, diocres,ec magni reses temperari debuerit furor eius, dc comprimi ne mentisin, pos aliquod inexpiabile satinus admitteret. Deus aut οἱ no ad piis irascitur, & Maeternus est placia Quirtutis, nune nisi merito irascit. Sed in no ita res se habet. Nam si omnino prohiberet irasci, ipse quodamodo reprehensor opificii sui sitisset quia in principio iram iecori hois indidissit, siquidem creditur cam huius co/motionisin humore sellis contineri. N5 igis in totu prohibet irata: qa is affectus necessario datus est.Sed prohibet in ira pnanire. Ira.n .mortaliu debet si e mora talis, nasi maneat: firmans inimicitiae ad rirnicie sempitemam. Deni ruri in eum irasci quidem,sed tamen non peccare praecepit,non utus euellit iram radici tus sed temperaui ut in omni castigati moduac iustitia teneremus: Quicuo irasci nos iubet ipse utit irascit':qui placari celerius pcepit,est uum ipse placabilis.Siquidem praecepit,quae sunt iusta de rebus utilia comunibus. Sed quia dixi, tam no esse ira dei temporalem, sicut hola,q plantanea comotioe feruescit.nec uiae regere se pol ta fragilitate intelligere debemus,cta sit aeternus deus:iracv eius in aeternum manere:sed rursum quia utitute sit maxima pditus, in ptate inestasi in nec ab ea regi sed ipm illa queadmodu uelit moderari, ql utit no repugnat labori.Na si prorsus immortalis suisset ira eius no cet satisfactioi aut gratiaepost delictum locus. ipse holes ante solis occasum recociliari iubeat. Sed ira diui
in aeternum manet aduersus cos,qui peccant in aeternum. Itaqdcusno thure, nohostia non pciosis muneribus,quae omnia sunt corruptabilia, sed morum cincrudatione placatur, di qui peccare desinit, iram dei mortalem facit. Iccirco enim M ad praesens noxium quel punit,ut habeat homo resipiscendi sui facultat .
294쪽
e Epilogus & inductiis authotitaum sibyllae Ejitheae ad iram deiprobandam. Caput. XX n. ita habui qus de ira desdicerem Donate nilime ut scires quesia,
admoduresciteres eos adcusaesul immobile. Restat more hero ci reon.
nis utamur epilogo adporadu: sicut ille intusculanis de morte dis.l serens serit.Itan in hoc ope testimonia diuina , qvibus credi posi sit adhibere debemus ut illo' psuasione reuincamus,a sine ira deuliaredentes.ditatuunt osen reli onem sine qua ut ostedimus ut immanitate taluis aut stultitia pecudibus adequamur. In sola .n .religiae. i. indes summi notione sapientia est Prophetae uniue si diuino spiritu repleti: nihil aliud ude gratia deser iustos dc ira Eius aduersus impios loquuntur quos testimonia nobis adentis sunt. Verum his qm n5 credunt istis sapientia capillis de habitu iactant, ro,
ne quo dc argumentis fuerant a nobis retellendi.Sic.n.ppostere a st ut huma. aenam diuinis tribuant authoritatem cum potius humanis diuina debuerint.Q usnun sane omittamus, ne nihil apud istos agamus εἰ in infinitum materia P atim igitur quaeramus testimonia quibus illi possint aut credere, aut certe no repi are.Sibyllas plurimi& maximi aut res tradiderunt graeco ru starchus ec Si BEGApollodorus Eq--:nostros Varro di nestella. Hora puae nobilem p re teras E hraea suisse comemorant. Apollodorus adem ut de tui ae m. Oulari sua gloriat. Fenestella uero etiam legatos Erythras a senatu esse missos re. ternut huius Sibyllae carmina Romam ii rearens,dc ea sules Curio de Oeta Curio se uius in capitolio quod tunc erat curante ui. Catulo restitutum, ponenda curvrent. Apud hanc de summo Neoditore rerum deo huiusmodi uia reperiune
το - -ἰγώρων. . Idest incorruptibilis εἱ conditor aeternus in aere habitans, bonis bonum praeserens iustis multo maiorem merceodem, iniustis autem re malis iram dc furorem excitans. Rursus alio loco enum rans:quibus maxime facinoribus inestetur deus haec rettulit.
tria. γλὼ παύων τρέ-φόνευε. - ἰαρ δε--ος--αν Idest suge sceleratas religiones dc uiuo deo serui: ab adulterio te abstine,& masculi permixtione praua, propriam gen rationem crea,& ne occidas. Hic enim deus immortalis irascitur, qui hae agunt, indignatur ergo aduersus peccatores.
inhoritatibus aliarum Sibyllarum iram dei probat. Caput. XXIII. Em qa plumulostedi Sibyllsa doetasmis aut ridiis suisse tra M'
duntur unius testimonium satis non sit ad confirmanda sicut intendimus ueritatem. Cumeae quidem uolumina, quibus romanorum sata conscripta sunt in arcanis habentur, Caeteras in sere omnium illi it quominus in usu tat omnibus non uetantur. Re salia
295쪽
dentiaciam uniuersis gentibus iram dri obimpietatem hominum, hoc modo erc.
Idest.Venietirae magna supermudii dei pronuciationes enarro: oibus hominibus in urbibus prophetans. Alia qui per indignationem dei aduersus iniustos cataclysmum priore *culo laetiam esse Diluuium dixit ut malitia generis humani extingueree
quoirascente coelesti deo ipsas ciuitates cum hominibus cunctista terram mare cooptat diluuio rupto.simili modo deflagrationem postea lanaram uaticinatae:
Vnde apud nasonem de Ioue ita dicitur. Ointal imequc, in fatis reminiscitur affore tempus uri Q uomare,quo tellus corruptaq; regia si, ii ldeflagratu Ardeat re mundi moles operosa laboret. Quod tue fiat necesse est, cum honor cultus dci summi apud homi sint ii, rit. Eadem tamen placari eum poenitentia sinorum dil sui emendatione cotestas re addidit. αἰ 'M. Omnes ergo homines trasserte uos ne adiram ducite deum magnum.Iid
, ripietis. Deinde alia Sibyllac lassium te noruni genitorum diligi oportere denunciat,ne ad perdedos homines indignatio eius insurgat.
ροιεοι ις δεαενωσα. Ne sorte irat incomiptibilis de omne genus hominii perdat uitam tribuensimprobam. Oportet enim genitorem deum amari, qui plenus est dc sapiens. Ex hisapparet nasesserationes omnium philosophoru, qui deum putant sine ira, de inter caeteras laudes eius id ponunt, quod est contra ipsam maiestatem.Regnum hoc imperiuml terrenum nisi metus custodiat si me agella uitur. Aufer iram regi non modo nemo parebit, sed etiam de fas o, praeopii bitur: immo uero euilibri humilieri hunc essemime' quiseum non spoliabit quis non deridebit quis non afficiet iniuria Ita nec indumenta,nec sed , cui chrum poterit habere,aliis quicquid habuerit diripientibus, nedum putemuscae testis imperii maiestatem sine ira dc metu posseconsistere. Apollo mesi deiii diues se. daeorum religione consultus, smis hoc indidit: ΛἰAειον Miris α, virier, etia
pHs,υαν. Idest.Rege autem regenitorem omnium ante omnia quem tenaco Tartarita tremiscit, elumq,ec mare,5 latebrae tartareae, id demones abhorrescunt. Sita lenis est, u philosophi uolunt, quomodo ad nutum eius non modo davnones Smesu eoo . ministri tand potestatis,sed etiam coctum,& icua di rerum natura omnis comtremiscit Sienim nullus alteri seruit nisi coactius, omne igitur imperium nactueoud ' constat. Metus autem periram. Nam si non moueatur quis aduersus parere inolentem li
296쪽
nolentem. c cogi poterit ad obsequium. nsulat unusquispam his stine ram
itelligit nemine posse sine ira de castigatiocino subiugati. Ubi ergo ira no suerit, impiu quot no crit. Deus aut het Inu,ergo dc ira si costatim ut heat necessem C Concludit Deu amadu, veredu honorificadu dc metuedii. Cap. XXIIII. Vapropter nemo uaniloquentia pilos inductus ad cot tu se Dei
erudiat quod est maximu nefas in mus hunc Oes de amarest pa/terest, dc ucreti id ,ec honorificares, beneficus, dc metuere φ seuerus utral perlona in eo uenerabilis. uis salua pietate n5 diligat animae suae parentem Aut quis impune cdtemnateum, qui rerum dirator habeat in ora uera oc a terna pratem c Si patre consideres,ortu nobis ad lucem qua liuo minum pamur, subministrat pillum uiuimus, pillula hospitia huiusnaudi intrauimus a&' Deum cogites,ille nos innumerabilibus piis A t ille sustentat, in huius domo. habitamus, huius familia sumus ec si minus obseques il decebat. minus p u otariosa dissi paretis immortalia merita poscebat, in plurimu proficit ad uenia conse
quenda st cultu eius nationem steneamus, si abiectis humilibus rem i , latui . .
sil bonis ecclestia dc diuina sempiterna meditemur. uod ut facere pollimus
Deus nobis sequedus est Deus adoradus cimi eoest materiarem, ecro uirtutuo: fons bonos. uidin.Deo aut potetia maius e,aut me scimus e: aut claritatella letius Quiqiii nos ad sapientia genuit ad iustitia Paeauit, noesas holem relicto Deo sensus ac uitae datore errenis fragili si famulari.aut quaeaedis Oralibus bonis inhauente:abinnocena& pietatediscedere, laesut beatu uiuo. sae ac mortiferae uoluptates,n5 opuletia libidinu incla atrix.no inanis ambitio:no caduci honores,quibus illaqueatus aius humabus dc corpori mancipatus,eterna incitata morte danais, sed innocetia sola .sola iustitia cuius legitimaredigna merces e im/-rtalitas,qua statuita pricipio Deus sanctis ec ineorruptis metibus tuae se a ui ut ire, Itiis N ab omni labe terrena integras inuiolata icoseruat. Huiuspraemii coelestis imi' auac sempiterni participes esse no possunt,qui fraudibus rapinis cir scriptioibus Conscientia sua polluerui, liniuriis hominu nefariis iamissis incitabiles sibi
maculas inusseriant.Proinde uniuersos oportet:qui sapientes:qui hcies merito dies inqui,sragiliatatemnere tenena calcare. missi a despicere, ut possint cu Deo
beatissima necessitudine copulari. Auferas impietas distardis,dissensionesi tur lantae pestiferae sopiatur,quibus humanae societates&publici foederis diuina coniunetiorum is,dirimis dissipas.Quam possumus boni ac benefici esse meditemur.Siud nobis opu siqd suppetit copiam nouoluptati unius, sed multorum saluti impartiae. Voluptas.n.ta mortalis est a corpus cui exhibet ministem ivn.Iustitia uero,& beneficetia ta Imortales et mens,lc ala quae bonis operibus similitudine Dei assequit .Sit nobis Deus no in teptis,sed in corde tita cosecratus: Destructibilia sulcia quae manu fiusmudemus hoc teptu qJno sumo no puluere: sed malis cogitatioibus sordida quod nocperis ardetibus, sed claritate ac duce sapima illuminat . In quo si Deu sempcrediderimus te pntem, cius diuinitatis
potetia ita uiuemus,ut dc propitium semper habeamus,ec nunquaeam iratu.
I..taelii tactvtu Firmiam de ira Dei liber finit.
297쪽
L. Coelii Laistantii Firmiam de opifici. Dci uessor ano homiliis Liberianus ad Demetrianum auditorem suum.
CProoemium in quo narrat cur hoc opus assumpserit. Caput. primam. Vim minime sim quietus di in summis necessitatibus, ex hoc libello poteris existimare quem ad te rudibus pene uerbis prout ingenii mediocritas tulit in metriane perscripsi ut d cottidianu studiu meu nostra,*nodo essem tibi praeceptor et nunc, sed honestioris res mcli
res*docitatuo. Nam si rei literis nihil aliud illinguai
stimentibus auditore satis strenuum pbuisti,quato nimos in his ueris dc ad uita pertinentibus dociliori si di deis bis apud que nuc profiteor nulla necessitare uel res,
uel ipsi impediri quominus aliqud excuda, quo philosophi nostrae scisti qui ituemur,i structiores doctioresti postes fiat.quis e male audiat, castigetur ouulgo et, aliter ' sapietibus conuenit uiuat.& uitia sub obtelu nois caletriuibuslaut mederi oportuit,aut ea prius effugere ut beatu alii incorruptu sapientia: no men,uita ipsa cum p ptis congruente pstarent. Ergo taut nos ipsos simul e ea ter institua, nullum laborem recuso. Nol. n. possum obliuisci mei tum psertulit cum maxime opus sit meminisset sic ne tui qde ut spem dc opto. licet te pubi eae res necessitas a ueris N iustis opibus auertat, in ficti no pol quin subindein ea: lum aspiciat mens sibi costia recti. o adem laetor cia tu es q pro bonis habemui: p spere fluere sed ita si nihil de statu mentis immutent. Vercor. n. ne paulatim Giveta lora suetudo uel iucunditas eas res sicut fieri sol co in alam tuu repat. Id cpte moneo:repetens iteru* monebo ne oblectameta ista tertar, P magnis aut ueris Eois habere te credas,q sunt non in sallacia sta dubia ues etia insidiosa qa dulcia. alde ille colluimitor dc aduersa ius noster icis et sit astutus,ta idem ipse uiolentus si .cuti nunc uidem .la haec ola uillicere possunt pro laqueis hel, S Mein ta sutatilibus ut oculos metis effugia ne possint hola pulsione uitari.Suma ergo piud itia est pedetetimi cedere qm utrobi saluti insidclid offensacula pedibus latetera opponita vaes res tuas a prias in qb' nuc agis: suadeo ut P tua uirtute, aut coicia nas si potes,aut no magnope mireris.Memem dc ueri paretis tu S i qua ciuitate l me dederis ec cuius ordinis fueris intelligis Psceto ad loquar. c.n. te super ibiae arguo cuius in te ne suspitio qde ulla est,sed ea q dico, ad meie rcfercda sunt ino ad corpus cuius ola ro io coparata est,ut alno tanq dno seruiat dc regatur nutu eius. Vas e.n.quodam O fietilla,quosus thoipse uerus tinet ,& quide no a iPrometheo fietii ut poetae loquunt sed a sumino illo rcrum coditore ac artifice imo,cuius diuina laetia ectissimal uirtute,nec senso prchedcre,nccucesbo enarrare possibile est.Teia tn qna cor sta animi laeta mentio est, utriusv trone quatu pusillitas intelligentiae meae pvidet, explicare. uod ofliciu hac de maxie suscipietaputo, M. Tullius uir ingenii singularis in qriodo republica li bro cum id sacere tentalisti.nihil Prsus secit, materia late patete angustis finibus
298쪽
termunivi leuiter summa quaq decerpens. Ac neulla essetexcusatio: cur eum I, cum non fuerit executus,ipse restatur ence uolutate sibi descisse,nec cura.In libro enim de legibusprimo cum hocidem summatim stringeret sic ait. Hunc lacu sae taestas,ssc ut mihi uidis a in his librisquoslegistis:expressiit pio. Postea in in libro de lociis
natura deorum secundo hoc idcm latius exequi conatus. quonia nec ibi quide satis expresst,. aggrediar hoc munus:& sumam mihi audacter explicandum: quod homo disertissimus pene omisitimaetiam Forsitan reptandas:*in rebus obscuris coner aliqd disputarecum uideas tanta temeritate homi sextitisse: et uulgophi, hios Thi liominantur,ut ea quae abstrusa prorsus atl abdita Deus esse uoluit, scritarentur:ac naturam rerum caelestia terraenarum conquirerent,qua: a nobis logeremotae, cpoculiscontrectati,ne Frangimanu: net peresse.sensibus possent. Et tamem de illarum omnium ratione sic disputant,utea quae assi ut probata, dcco gesta dinuelint. Quid est tandem Ornobis inuidiosumquisquam putet, sira rionem corporis nostri inspicere dc contulari uelimus Q uae plane obscura non
est, quia ex ipsis membrorum ossiciis ae usibus partium singulorum quanta ui prouidenuae quis saetias si intelligere nobis licet. uce Deus homini,dc quae caeteris animalis dedit. Cap. II.
rem appareret nos abeo generatos: a se intelligentia,ipse sen- suam asus acro est. aeristiantibusqmianale illa uita non attribuit que admota in uita e tutior esset antepuidit. Oct enim suifex septa Maliam liby texit,quo facilius possent tam pruina' acyigora sustinere.Simpulis aut generibusad nullandos impetus inrem sua primm munimenta cono deo. stituit, ut a naturalibus tactis repugnet sortioribus, autq runt imbecillibra suta trahant se periculis pernicitate fugiendi,aut quae simul dil uiribus, ct celeritate indurat astu se protegat,aut latibulis saepiantatach aliaeorum uel plumis leuibusin tablime lapsensa iunt uel sutalia ungulis,uci instructa comitas: quibusdam in ore fi larma sunt detes aut in pedibus adunci ungues et nullus munimetinim ad tutela sui deest.Si qua ueto in ptisam maioribus cmununc tame stirps eorum landitus in terieret aut in ea sunt relegata regioe,ubi maiora re no potant, aut acceperui uborem generandiscerunditatem: ut re bestiis quae sanguine clunet uictus suppeteret ex illis,&illatam in clademad conseruationem generis multitudo ipsa superaret. Holem aut rone eoncessa Nuirtute laniandiaupeloquedi data eos qcaeretis aialibus attributa sunt: secit experte qalapientia reddere poteratqilli naturaeconditio Homocur denagassetis inuit nuduta inerme:qax ingenio poteratarinari crone uestirissia Ihζὸu,' uero ipsa quae mutis data:& hoi dcnegata sunt:quaemirabiliter hos ad pulchrituta ae i erimis nem antiexprimi non poti si homini serinos dentes, aut cornpa aut ungues, aut ungulas auteauda:aut fit coloris pilos addidisset: quis sentit turpe saleelsitus sicut muta si nuda di inermia nngerent c cibus si detrahas uel navitalεstaeo oris ueste: leaqbus se amaturnec speciosaporemtee nec tura, ut mirabilitersi utilitate eopites instiue si specie ornata uideatur. Adeo miro mo essentit utilitascia dccorcimiem uero:quester Malat plavrtalefingebat: nos,
299쪽
Atota reis minoium semia Hominenimis ima
m insecus ut extera,sed intinus armauit: nee munimetum eius in eopcista inaloposuit. qni superuacuum stat cu illi quod erat maximu tribuisset,corporalibus cum tegere inuuimcntis: cum psertim pulchritudincm humani corporis impedirenti iC tra Epicureos disputat,qui opera naturae damnabat, de praecipuel honio cancris animantibus imbecillior oriatur. III. Nde ego pEM: qui Epic sequutur,ametia sol co mirati,qnatur opera rephendu ut ofidant,nullaruidentia instructu ce ac regi misdum.sed originem res insecabilibus ae solidis corporibus assignant quos fortuitis concutitaibus univcrsa nascuntur ta nata sunt. praeterea quae ad ipsum mundu uitio datis quo ridicule insani ut d sumo.
Lucretii locus. Imisia ratio laboriosa. Nidificans di ratio.
quod ad re inde qua nunc agimus pertinet. Q uerunt holem nimis imbecillia dc Silem nasci ,q caetera animalia nascatur: quae ut sunt edita ex utero. punus in pedesuros erigi,& gestire discursibus statimi aeri tolerando idonea esse.' in lucem n turalibus indumentis munita Fesserint, homine contra nudum S inermem rana ex naufragio in huius uitae milcrias proicii dc expelli,q mouere se loco ubi susus est possit nec alimentulactis appctere, nec iniuria teps serre.Ital natura non matrem esse humai generis,sed nouercam, quae cum mutis ta liberaliter se gesserit hominem uero sic effuderit ut inops & infirmus.& omni auxilio indigens nihil in ut possit qfragilitatis suae conditionem ploratu ac fletibus ominari, scilicet. ita tum in uita remitransire malos. - cu dicunt uehemeter sapere credunco ream unusqs inconsiderate suae conditioni ingratus est. Ego uero illos nunq m gis desipere contendo: q cum hoc loquvnf.Consideras n.conditi mr intelligo
nihil fieri aliter debuisse:ut non dira potuisse: a Deus pol omnia,sed neccsse est in illa prouidentissima maiestas id cffecerit: quod erat inestus de rectius: Libet igiti interogare istos diuinos opes reprehelares ad in homine dcesse, quia imbecilli
nascitur,credant. Num iccirco minus educent Minines numinus ad summu in
buraetatis prouehans num is cillit aut incrementum impediat aut salutes sidesunt in dephendit.At hominis inquiit educatio maximis laboribus constat,meudum.s.conditio melior: l omnes foetu ediderint,no nisi pastus sui curam gerunt ex quo inicis ut uiaribus sua sponte distetis alimentulares laetibus mini siretur, id cogere natura sine sollicitudine appetat. Q uid aues quas ro diuersa est. Nonne maximos suscipiut in educado labores ut interdu atrid sumanae in iligentiae habere vidcanti': Nidos. naut luto aedificant.aut uirgultis N frondibus costrininci5 cibos exples incubant ouis: qm laetus de suis corporibus alerc datum non est: cibos convehunt:& totos dies in huiusmodi discutilane consumunt. N ,etibus uero defendunt: fouent, protegunt.Q uid amplius sacere homines Di, nisi hoc solum sorvsse': non expelluladultos: ppetua necessitudine ac uicula charitatis adiunctos Mi. uid ' auiu laetus multo tragilior qhomines uia non temo corpore ipsum animal edunt sed quod materni corporis sectu re calore pelietiam animalessiciat quod tamen cum spiritu lacrit animatum. Id uero iis, . plume,ac tenerum non modo uolandi, sed ambulandi quoq usu caret. Numerago ureptissimus situ uisputet male cum uolucribus egisse naturam primum P bis nascuntur.
300쪽
sint humana sapientia cum tabe late an pecudum firmitatem cum illas natiras Scilicetn5 tam pecudes sunt,ut non malint uel fragiliore multou nunc in dia modo humana si illa inrationabile firmitate. Sed uidelicet prudenter, uiri noth minis rationem uolunt custagilitatemel mutos firmitatem sinc rati . est nihil est in repugnasta contrarium .stunuquodq3 animal aut timis instruat necesse cst, uitrone aut conditio natura inaturalibus munimenus instruas.supuacua ratio e. Q uiderim excogitabit: qd faciet aut Omolieet Aut in quo lumen illud ingenitoridet cum ea q inriseronis ultro natura concedat Siautem rone sit pili mira: Oopus crus bimentis corporis cum semel concessa ratio naturae munus possit implere Quaesidem ualet ad oma uiuendum p hominem, ut nihil potuerit maius ac melius adeo dati Denicorum dc corpis non magni homo,dc exiguas uirili, Suvlitudinis si insimve,insit id qd est maius accepit: dc instructior est caueris alati
ecomatior. m fragilis imbecillis pnascatur in Namutis omnibus tutus ero ea omnia q firmiora nascun et si uim caesi sortiter patiant : ab homine in ruta esse non pila.Ita fit ut plus homini conserat ratio, natura mutis, in illiSnec magnis tudo uirium: Ufirmitas cor sciscere pot: quominus aut opprimane a nobis: aut neae subiecta sint ptati. testne igiἱ aliqscu uideat cita boum: uaccas cuim manissimis corporibus seruire homini: Fide opificer ideo,* modicas uires,P. parua corpus accepit: cbnficia in se diuina pro merito aestimat:υ' est ingratii aut ut uerius loquamur insani. melius igiἱ Plato ut hos credo ingratos retalciretanatum gras egit: st ho natus esset. t ec ipsum qle sit no est huius materiae poderare. uato melius θc sanius qui sensit conditionem hominis cc meliore; u istiG ho nusqui se pecudes natos esse malueriint. uod si Deus in ea sorte conuerterit animulia:quos sorte pserui suae:iam Psecto cupiat remigrare magnis vclamoribus co/ditione pristina flagitent, a non tali roburae firmitas copia: ut ossicio linguae
eras,aut auium paererem ubera disrursatio, ut manibus indigeas. Plus.n.manus psianua leuitas usust pennaria, plus lingua q totius corpis Brutudo. uae igitur
.amentia est ea prascire quae si data sint, accipere detrectes. CCotra Epicur se retes ira morbis rei maturae mortis blaelos. C . IIIl. I qruns hciem morbis d immaturae morti esse subiectu . Indignatur uidelicet no deos se esse natos. Minime inquiui, sed ex hoe ostedimus holam nulla pudentia esse factu,qd aliter fieri debuit: tura: mor uid si ostedero id ipsum magna Gne pulsum ec:ut morbis uera usubicclan posse Stata sua lamedio cursus sui spatio runmeree' c Cum. tu animal V secerat:sua sponte ad mortem transire cognouisset: ut mortem ipsamq est dissolutio naturae capere possit:dedit ei fragilitatem quae morti aditum ad dissestiendum animal inueniret. Na si eius roboris fieret; ut ad cum morbus αaegritudo aduenon posseti mors quidem posseti quoniam mors seqla morbo rum est. Immatura uero mors quomodo ii et ab cui esset copstituta natu
