장음표시 사용
251쪽
qn obseruationem ipsam inserant et, quod etiam ipsis magnis naturae peritis accidit, similitudinem illorumeliaracterum, propter certa quaedam exempla, pro
figno similitudinis accipiant virium in plantis) id sane
quidem verissimum est, quemadmodum monitio argutatoribus facta temerariis squae nos, opinor, utrumque
nihil attinet) vcrissima videtur; sed hoc abusu tolli
non potest valor regulae. Quod autem discrimen dubitatum, quin adeo simpliciter repudiatum spectat inter descriptionem naturae et historiam naturalem, si historiam naturalem
diceres narrationem de euentis naturae, quo nulla ratio humana pertinet, veluti primum plantarum atque animalium ortum, talis sane, uti amplissimus Forst rus ait, scientia foret solis diis propria, qui praesentes, vel ipsi auctores essent, non vero hominibus. V rum tantummodo in contextu certarum quarumdam, quae nunc sanu, qualitatum rerum naturalium cum caussis suis tempore antiquiori ex legibus essectionis, quas haud fingimus, verum e viribus naturae, uti sese nunc nobis offert, derivamus, solum retro persequendo, quatenus per analogiam licet, hisoria naturalis versaretur, et ea quidem, quae non modo possibilis est, verum etiam, velut in theoriis telluris sinquibus Linneanae itidem locus est), a scrutatoribus naturae solis satis crebro tentata, sue plus ea re siue minus effecerint. Ipsa quoque celeberrimi Forsteri deprima origine nigri hominis coniectura profecto haut descriptionem nκturae attingit, sed modo historiam naturalem. Quod discrimen situm est in rerum natura, neque quidquam eo noui cupio, sed solum diligentem unius negotii ab altero seiunctionem, quoi iani prorsus heterogenea sunt, et cum vna naturac descriptio ut scientia, in tota pompa prodit magni systema iis, altera historia naturalis) non nisi fragmenta pota est, vel vagas hypotheses, proferre. Hac separatione atque exhibitione scientiae alterius, ut cuiuspiam peculiaris, quamquam is praesens fortasse quoqκε in
252쪽
aeternum magis in umbra, quam in opere accipiemdae in qua plerisque quaestionibus signum vacui iam rit inuentum , spero tantum essici, ut ne per Cognitionem putatiliam uni quidpiam tribuatur, quod prinprium reapse alterius est, ambitusque cognitionum verarum et actualium in historia naturali quasdam enim earum habemus simul quoque carceres illius in ratione ipsa sitos, una cum principiis, quibus ea, in quantum fieri queat, optime dilatetur, certius ac se
nitius cognoscantur. Quae quidem anxietas mihi condonanda est, cum tam multa incommoda ex negligentia scientiarum terminos confundendi, in aliis ea stis
expertus sim, et, haud quidem ad cuiusque sententiam, indicauerim; praeterca prorsus ad veritatem
fuerit mihi persuasum, sola separatione dissimilium,
antea promiscue sumtorum, artibus saepenumero sucem nouam amendi, qua quidem multa aperitur tenuitas, quae quondam poterat in notitiis heterogeneis delitescere, verum etiam multi veri cognitionis sontes aperiuntur, ubi nullo eas modo ex
spectasses. Maxima dissicultas in hac nouitate putaritia solum inest in nomine. Vocabulum hisoriae eo sensu, quo idem denotat atque Graecorum ἱστορια narrationem, descriptionem , nimium iam ac diutius in usu est, quam ut aliam illi vim facile concesseris, quae inuestigationem naturalem originis possit de sigi raro praesertim, cum itidem haud sine dissicultate queat aliud vocabulum technicum, quod aptum sit, reperiri. Sed dissicultate grammatica in discernendo non discrimen rerum potest tolli. Sine dubio eadem discrepantia, per necessitatem quamdam a dictione classisa incultabilem, etiam in conceptu formae cuna eri cauila fuit dissensionis de re ipsa. Nobis aecbdit, quod Sternius occasione data concertationis cuiuspiam physiognomicae, qua, secundum eius tacetias,
omnes uniuersitatis literarum Argentoratensis facultates excitarentur, logicos rem, ait, diremturos fuisse,
253쪽
TELEOLOGIC. IN PHILOSOpHIA. a peisi incidiisent in definitionem. Quid ergo serma une
Race)ῖ Hoc vocabulum in nullo descriptionis naturae systemate legitur, nec proinde sine dubio nuspiam omnino res ipsa est in rerum natura. Verumtamen conceptus, qui hoc verbo designatur, in ratione cuiusque naturam obseruantis verissime fundatus est, qui ad proprium quiddam variorum animalium commiscendo procreantium, quod non inest in conceptis generis illorum, cogitando addit communionem caustae, et caussae quidem in stirpe generis ipsa originarie sitae. Quod istud vocabulum nuspiam occurrit in descriptione naturae sed eius loco verbum varietatis), nihil impedire potest, quominus respectu historiae naturalis necessarium videatur. Verum sano quidem hunc in usum perspicue definiendum est; idque hoc loco experiemur. Nomen fune Rate, ut proprietatis cuiusdam rassicalis, ortum indicantis communem, et simul plures eiusmodi characteres constantes et haereditate venientes, non solum speciei animalium, sed etiam eiusdem stirpis, admittentis, haud incommode excogitatum est. Eam per progeniem ita sicam verterem, quo a progenie specifica, hoc est, degeneratione 'in distingueretur, quae non potest concedi, quoniam legi naturae in conseruanda speciei serma immutabili) repugnat. . Verbo progeniet indicatur, characteres esse haud originarios, per totidem sirpes, quot species eiusdem ge'
Denominationibus mssum et ordinam minime ambigue so-Ιum separatio Iostea exprimitur. quam ratio instituit in conceptibus suis in usum solius ιompa, ationis r sed genera et species etiam separationem Ahioleam denotare possunt, quam na-eu, a ipsa in rebus creatis suis inllituit rospectu earum ρεο- εν tiσμ ,. Ergo character progeniet classis eae esse satis potest. ad res creatas ex eo ordiae disponendas . non Uero e iis singularem quamdam h Hiem ossiciendam, quia haec quo que potat peeuliarem derivationem notare, quam nolumuSintelligi nomine progeniet classi fieae. Per se intelli titia . nos hoc loco vocabulo elastis non uti signifieatione illa laxiori . qua in ud sumitur in stilemate L. - avo; sed nosnaut quoque longe alio respectu illo utimur ad diui fionem. Diuiti eo by Cooste
254쪽
neris, distributos, sed successu demum generationum se te euoluentes, proinde haud diuersas Decies, sed progenies cliviscas, sed tamen adeo determinantes et sconstantes, ut potestatem faciant discriminis classifiei. Ex hisce conceptibus praeuiis genus humanum secundum critoria uniersalia sumtum in descriptiona naturari in systemate historias naturalis in stirpem vel stirpes , progetilemque clas scam, et varietatem n tiuam posset describi, qua posteriori haud necessaria.
secundum certam quamdam legem haereditate venientia, nec proinde ad descriptionem elassificam idonea criteria continerentur. Vetum haec omnia adhuc in mera id ea versantur modo, quo maxima varietas in generando sit cum maxima unitate derivationis per rationem Coniungenda. An reapse talis cognatio sidin genere humano, obseruationes, quae unitatem distinguunt derivationis, oportebit, decernant. Atqu.
hic perspicuum, nos certo quodam duci oportere principio determinato, ad tantummodo observandum, ilest, ad illud animaduertendum, quod derivationem 'iudicare possit, characterum similitudinem impertire, quoniam tum nobis de problemate agitur historiae naturalis , non vero physiographiae, solumque denominatione methodica. Quoi si quis inuestigationem suam haud ex principio illo instituerit, iturum quaerat, necesse est; sponte enim, quibus opus est, non Osseremtur, ad statuendatri, tetrum rerum creatarum realiseommunio sit, an mere verbalis.
De varietate stirpis originariae multa certa popsunt criteria esse, nisi impossibilitas posteritatis secundae per commixtionem duarum partium hominum orbundae obesset. Quod si autem hoc successerit, vel maxima figurae diuersitas nihil impediet, quo minus derivatio eorum communis saltem fieri possit; quemadmodum enim, hac diuersitate nihil impediente, tamen procreatione possunt in uno esset Io, quod utriusque characteres contingat, coniungi; ita quoque Potuere essi
255쪽
una stirpe, quae initia euoluendorum characterum amborum in sese originari occultaret, procreatione in
totidem progenies classilicas dispesci; ratioque haud temero ex duobus principiis progredietur, si peti possit
ab uno. Certa autem nota proprietatum haereditate venientium, velut signorum totidem progenierum
elassisearum, iam raudata est. Iam quidem adhuc notandum aliquid est de varietatibus haereditariis, quae ansam praebuere huius alteriusve hominum timili, rum et populorum varietatis denominandae. Varietas cernitur in proprietate haereditaria, quae non est rinisti ea, quoniam haud neccssario propagatur; talis enim constantia characteris haereditarii postulatur, ut fieri descriptio classium queat in ipsa naturae descriptione seu physiographia. Forma,
in propagatione tantummodo noηnumquam characterem parentum proximorum patrem exprimendo matremve) reproducens, haud nota est, qua derivatio queat ab utroque parente cognosci, velut discrimen flauorum et fuscorum. Pariter progenies classifica proprietas est necessario haereditaria, quae potestatem quidem facit descriptionis in classisi, sed tamen haud specifica est, quoniam ex expressione dimidium varia proinde conflandis characteribus characterum distinctionis) sed haud potest ut impossibile iudicari, quo mi
nus diuersitas quoque haereditaria in stirpe originarie, vi in meris initiis coniuncta solumque in propagatione pedetentim euoluta ac separata, spectetur. Neque enim sexus ac imalis referri ad speciem peculiarem potest, si cum alio quodam ad unum idemque propa pationis systema naturale pertineat. Ergo in phv πο-
Aia genus speciesque idem denotarent, nimirum proprietatem originariam cum progenie classifica communi coniunctam. Ea vero, quae cum hac potest con sisere. aut necessario haereditaria, aut minus. Achaereditaria necessario character efficitur progeniet elo laus. sed minus necessario haereditaria tharacternarietatis.
256쪽
De eo, quod in genere humano dici varietas potest, hoe loco moneo, etiam illius respectu naturam non esse ut summa libertate formantem, sed pariter, atque in chara furibus progenierum classificarum, solum ut euoluentem, ad easque ex initiis originariis determinatam spectandam esse, siquidem in hae quoque forma finalis eique consentaraea mensura deprehenditur, quae non potest opus esse casus fortuiti. Quod iam Mnfisbrita monuit, nimirum . in unaqua. oue humana iacie certum quoddam exemplar Ucrum
quasi consilium inueniri, quo individuum ut ad singulares fines, quos non habet cum aliis Communes,ceito distinguitur, quamquam vim nostram superat facultatemque, ut haee signa explicentur, id quisque pictor imaginum, de arte sua cogitans, potest confirmare. In imagine ad viuum depicta ac bene expressaveritas conspicitur, id est, eam non esse ex phantasia depromtam. Quanam Vero in re consistit haec veritas 3 Sine dubio in certa definitaque proportione unius multarum partium iaciei ad cunctas alias, ad expri. mendum charactorem indiuidualem, qui finem continet obscure repraesentatam. Nulla faciei pars, etiamsi nobis male proportionalis videatur, in depingendo
potest, seruatis reliquis, mutari, ita ut oculus peritus, quamuis exemplar non viderit, comparata imagine ab natura descripta haud sentiat, Vtra naturam meram contineat, et utra fictionem. Varietatem in hominbbus eiusdem progeniet classisme, maxime probabile est , pariter conuenienter stam fuisse in stirpe. Originaria ad maximam varietatem in gratiam finium infinite diuersorum, ac progenierum class1ssicarum discrimen, ad utilitatem ad fines pauciores, sed magis essentiales, constituendam atque successu temporis euolvendam; in quo quidem hoc discrimen obtinet, ut initia posteriora, nosteaquam semel sese euoluerint quod iam antiquissimis temporibus factum sit, oportebio nullas nouas huiusce generis ulterius oriri patiantur, nec veteres exsprrari; contra priora, saltem ex nostra notitia, naturam nouis characteribus ccum
257쪽
TELEOLOGIC. IN PHILOSOPHIA. 25 I
externis tum internis inexhaustam indicare vi
Ae varietatibus quidem natura videtur a tonstando cauere, quoniam hoc fini suo, nimirum characterum varietati aduersatur; contra discrimina progenierum quidem classificarum quod attinet, constationem certe ea permittit, quamuis haud promouet, quia eoxes creata pluribus climatibus apta redditur, quamquam nulli eorum illo gradu consentanea, quo prima eam progenies reddiderat. Nam communi quidem
sententiae, qua liberi de classe nostra alborum notac, ad varietatem pertinentes velut statura, facies, color cutis ipsa quaedam Vitia ccum interna tum exterisna , a parentibus ad dimidium haereditate trans serti eduntur svti ferunt: hoc patris est in filio, istud matris , equidem, varietate familiarum adcuratius animis aduersa, non possum subscribere. Etsi haud patrem
matremue exprimunt, tamen unius alteriusve familiam Pure reserunt; et, quamquam auersatio miscendorum
corporum in cognatis propinquioribus maximam partem potestae caussis moralibus exsistere, et sterilitas eorum non satis probata esse; ea tamen inde, quod ad rudes usque populos dimanauit, ansam praebet suspieioni, caussa in illius remote sitam esse in natura ipsa, quae non vult, ut pristinae semper formae denuo producantur, sed ut cunnis exsistat varietas, quam in sur- eulos humanae stirpis originarios indidi siet. Neque eertus quidem aequabilitatis gradus, qui in varietate familiae vel adeo populi inuenitur, characteribus eorum ex dimidio adnatis quod ex mea quidem sententia respectu varietatum nullo modo locum habet debet attribui. Etenim superpondium facultatis pro-ereandi in una alteraue parte personarum matrimonio iunctarum, cum nonnumquam propemodum omneS
liberi paternam, vel omnes mAternam stirpem reserant, in varietate characterum initio magna, peractionein et reactionem, eo quippe, ut similitudines ex una parte fianti sempor rariores, varietatem minuere Modi
258쪽
est, et certam quamdam aequalitatem non nisi alimnis oculis conspicuam) producere. Sed hanc sententiam meam arbitrio lectoris relinquo. Istud grauius ost. quod in aliis animantibus, cuncta quae in iis varietatem dixeris velut magnitudinem, qualitatem cutis et similia ex dimidio ad nascuntur, idque, si hombnem, uti par est, ex analogia animalium respectu procreationis spectaueris, quod statui, discrimen progenierum classificarum a varietatibus reddere dubiunxvidetur. Ut ea de re ferre iudicium possis, altior quaedam enodandi huiusce instituti natura statio capienda est, haec nimirum, quod animalia bruta, quorum ex Ssentiae non nisi instrumenti pretium esse potest, propterea ad usum diuersum diuersimode iam in initiis sveluti diuersae canum progenies classificae, quae et Rusonii sententia a communi stirpe canis pastoritii derivandae sunt) exornata esse debebant, contra maiors nis conspiratio in genere humano tantam sormarum naturae ad nascentium haud postulabara, proinde necessario ad nascentes non nisi ad conseruandam speciem in paucis quibusdam climatibus ab se inuicem praecipue diuersis esse institutae poterant. Attamen , Cum solum conceptum progenierum classi aram voluerim
defendere, non est, quod de ratione varietatum explicandarum caueam.
Hac discrepantia grammatica, quae saepius magis iri culpa est controuersiae, quam quae inest in principiis, sublata, nunc minus impedimenti spero
adserendae meae explicandi rationis obsuturum. Celeberrimus Forsterus in eo mecum conuenit, quod saltem proprietatem haereditariam in diuersis hominuniformis, quippe nigrorum hominum et reliquorum, K-tiq magnam censet, ut eos haud merum naturae lusum
effectumque impressionum fortuitarum reputet, sed initia eius stirpi originarie inserta, institutionemque naturae postulet specificam. Atque haec conceptuum nostrorum conspiratio iam grauis est, hique essicit. vi
x. spem 'triusque explicapili principii fieri queat a
259쪽
propinquatio; cum e contrario vulgari tenuique repraesentandi modo, quo omnia generis nostri discrimina eadem ratione, quippe casus, sumuntur, 'Eaquo etiamnum semper Opientia et evanescentia ponuntur, pro rerum externarum ratione, omnes huiuste modi inuestigationes superuacaneae, eoque ipso constantiis speciei in eadem forma conueniente irrita. declarantur. Duae modo Conceptuum nostrorum diuersitates relinquuntur, quae tamen non adeo ab se inuicem abis horrent, ut discrepantia numquam componenda ne
eessaria reddatur: una est, quoὸ illae proprietates haereditariae, quippe nigrorum, quo ab omnibus aliis hominibus discernantur, unae debeant dignae esse. quais originarie implantatae habeantur; cum ego contra plures Indorum et Americanorum ad proprietatem a
borum additas ad plenam institutionem classificam iure posse iudicem referri: altera deinde aberratio, qua - vero non tam obseruationem physiographiam) quam
theoriam deligendam physiogoniam) attingit, posita in eo est, quod celeberrimus Fors erus ad hosco characteres enodandos, duabus opus esse stirpibus originariis censet; cum ex mea sententia qui eos cum Forstero itidem .characheres originarios censeo fieri possit, et explicationi philosophicae conuenientius sit, ut tamquam euolutio primorum initiorum spectentuteonuenientium in stirpe implantatorum; quae nulla quoque tanta discrepantia est, ut ne ratio ea de re it, dem sese adiuuet, si cogitaueris, primam originem
physicam naturarum organicarum, nobis utrique, Ominninoque rationi humanae. manere in perscrutalom. per
inde atque varietatem ex dimidio adnascentem in iis propagannis. Cum ex systemate surculorum statim initio seiunctorum, in duabusque stirpibus solitariorum, nihilominus vero postea in commixtione antea. separatorum, concorditer rursus Coeuntium, ne minima quidem subleuatio ad comprehensionem ex ratione magis redundet, quam e systemate surculorum in una eademque stirpe originarie implantatorum diuersorum, postea conuenienter ad surcesos primas hominum multipli
260쪽
sationis uniuersalis sese euoluentes redundat; et posterioris hypotheseos praeterea laus sit parsimoniae iuvariis creationibus localibus; Cum praeterea de padicendis rationibus explicandi teleologicis, per physcar
compensandis in naturis organicis, respecnu eorum,
quae conseruationem attingunt speciei illarum, nuIlci modo cogitari debeat, posteriorque enodatio proinda inuestigationi physicae nullum onus imponat, Pra terquam, quo numquam ea liberari postit, nimirum ut ea in re non niu principium Anium sectetur; cum etiam Forsturus reapse solum inuentis amici sui, c Ieberrimi ac philosophici anatomici, Gemmeringit pera motus sit, ut discrimen nigri hominis a reliquis gra, vitis iudic ret, quam iis fortaste placuerit, qui lubenter uniuersos characteres haereditatias miscent atque confundunt, eosque pro meris umbris fortuitis haberi maluerint, et hic vir praestantissimus, qui a partibbus stat conuenientiae persectae in formandis nigris respectu soli eorum patrii, cum interim tamen instructura ossiuin capitis conuenientia magis comprehensibilis cum climate haud adpareat, quam in cutis organisatione, magni illius instrumenti eorum omnium. quae e sanguine sunt educenda, secernendorum , proinde haee in uniuersa reliqua naturae illorum conis
stitutione lauius constitutio cutis pars grauissima est intelligere videatur, illamque solam ut notam maxi-, me perspicuam anatomicis proponat; doctissimum Fo sterum, si probatum sit, et alias proprietates itidem
constanter haereditate venientes, pro degradationubus climatis nullo modo coeuntes, sed adcurate praecisas, pauciori numero, inueniri, quamquam haud locum attingant artis anatomicae , - spero haud dubitarum sore, idem ius iis surculorum peculiarium. originariorum, stirpi conuenienter implantatorum concedere. Utrum autem idcirco plures stirpes, necesse sit, sumantur, an modo Vna communis, de e . quidem postremo, opinor, poterimus conuenire.
Igitur solum dissicultates tollendae larent, qubibus celeberrimus Forsis us Protubetur, quo minus