장음표시 사용
741쪽
eis reciperetur , imperium illius conuerteret in
Virtus semper in progrediendo oecupata tamen allam semper a caste instituit. - Illud inste consequi. tur, quia, ol .ective spectata, in ideati versatur ad eamque non potest accedi, nihilominus vero, ut semperoi te proprius ' moueas, in officio est. Hoc niti x, subiective, in 'atura hominis, inclinationibus adsecta, Sugrum contagione virtus, cum normis suis semel Pr u semper statutis, numquam quiescere potest nequo cynsistere, sed, si haud in adscendendo occupatae sit, neri cessario mutat ; moniam normae morales non , Velut technin e ip consuetudine possunt constitui id ς nimaci qualitatem physicam determinationis voluntatis suae referendum est , verum si quoque exercitium eius in consuetμdinem abiret, sit biectam eo libertatem iactatuendis normis amitteret, qui tamen in.criteriis acti oti .st propter ossicium susceptae. -
Praenoti si ad descriptionem doctrinaι ossiciorνω
, Hoe descriptionis primet pium primo, qodad opin nam, omnes, oportet, conditiones complectata 'quia', bus fit, ut pars doctrinae motum vviuersalis a doctrisna iuris, idque secundum Armam specificam dis natur; quod eo efficitat, vi r officia virtutissa sintri quibus .nullius legisl-tionis externae locus est; ist), sum tamen omni officio lex quaedam fundamento essa .d obeat; haec. ethica lex ossicri, non action Ibusi sed iactionum normis lata, esse queat; sy ve, quod rursus iexbhoe sequituri ossicium ethicum ut latum,' - ut G
742쪽
. ' Deinde, quoad materiem, .ea non solum ut doctriana officiorum generatim, verum etiam ut inium doctrina debet proponi, ita, ut homo tum se ipsum, tum, quoque quemque hominem alium, sibi ut finem suum cogitare obligatus sit squam officia amoris sui ipsius, et amoris aliorum hominum dici solent , quae verba hoe loco signifieatione impropria accipiuntur; quinniam directe nullum amandi officium esse potest, sed sane actionum, quibus homo se aliosque finem constituit.
Tertio, quoId distinctionem interiadis a formali legalitatis a forma finali in prIncipio ossicii nota nodum est: non unamquamque obligationem ethicam οφ
fietum ethicum seu virtutis esse; siue reuerentia erga legem in genere nondum finem ut officium constitui; hie enim solus in officiis virtutis est. -- Inde non nisi una obligatio ethica est, sed multa sunt virtutis officia; siquidem multae quidem res sunt, quae nobis in finibus sunt, quos ut nobis propositos habeamus, in officio videtur, sed una tantum mens honesta, ut ratio determinans subiectiva officii faciendi, quae etiam ad officia iuris pertinet, quae vero idcirco maen possunt officiorum virtutis homen habere. Quocirca omnis ethices descriptio solum officia virtutis spectabit. Scientia modi, quo etiam nulla ratione habita legislationis externae possibilis possis obstrictus teneri, ipsa ethica est,' secundum principium sormale considerata.
. S e fi o I i o n.' At quia in ea ussa est, quaerest, cur descriptio
nem ethices in doctrinam elementarem et meos logiam introducas , cum ea tamen in doctrina iuris posses supersedere 3 In caussa est: quia illa in onficiis satis, haec in angusis occupata est: quapropter haec, quae per naturam suam praecise definiens esse debet, tam minus quam mathesis pura praecepti
suiusdam generalis methodi , quomodo in iudicando
743쪽
ver landum sit, indiget, sed ipso facto eam veram reddit. - Contra ethica propter latitudinem, quam os eiis imperfectis coocedit, necessario ducit ad quaestio. ans, quae facultatem iudicandi prouocant; ut dece nat, quomodo horma in casibus singularibus adhibenda sit, et ita quidem, ut haec rursum normam sub- ordinatam suppeditet cubi itidem da principio huiusce ad caussas obuias transserendae quaeri potest , et se in enfusicen quamdam incidit, quam doctrina iuris Plane ignorat. Ergo enssifice nec in scientia nee in parte eius Versatur; quippe quae soret dogmatica nee tam emctrina, quomodo quidpiam inveniri debeat, verum excitatio, quo modo verum debeat anquiri; proindo 'usulatita, non systematice bii superior illa esse debuit) In eam intexta, tantum, veluti scholia, systemati
Contra, non tam iacultatem iudicandi, quam Potius rationem, et quidem cum in theoria officiorum tum in praxi exere re, singulatim pertinet ad ethim vi)methodologia rationis practicae moralis. Ac primo quidem conceptus ossicii ex tirone interrogantur, quos Irim nouit . quae ratio potest methodus erotematica
dici; idque propterea, quod illi iam diximus, solum
ex eius memoria, quae propria est methodus catecheistica, vel quoniam supponimus , iam ratione eius pes naturam inesse, et tantum opus esse, ut inde euoluantur, quae methodus dialogica seu Socratica adpel-
Catecheticae ut exercitationi theoreticae respondet practica A etica, quae in ea parte methodologia. versatur, in qua non solum virtutis conceptus, verum etiam quomodo et fatustas virtutis et voluntas stor. ceri queat atque excoli, dicetur. . MIR .e . : Λaa
744쪽
Εx his principiis igitur systema duabus partibus
scilicet et doctrina Hementari, et methodologia proponemus. Suis quaeque pars capitibus absoluetur, in parte priori pro varietato subiectorum, erga quae obh-gatus homo tenetur, in posteriori pro varietate fetam, quos ut sibi propissitos habeat illi ratio iniungit, eo. rumque receptiuitate, variis.
XVIII. .: Iam descriptio, quam ratio prae ica ad constituendum conceptuum suorum systema in ethlea delineat, architectonica), ex duobus principiis, vel singularisus vel coniunctis fieri potest: uno, quod adfectionem obligatorum ad obligantes subiectivam, quoad materiam ; altero. quod adiectionem legum Ethicarum ad ossicia obiectivam generatim quoad formam in systemate proponit. - Superior descriptio est naturarum, quarum respectu obligatio ethica cogitari potest; nIἴera cinc Iuum rationis ethico - practicae purae; qui illius ossicia pertinent, quibus proinde ad ethicam non nisi quatenus inscientia versari debet, ergo ad compositionem methodicam enuntiationum Omnium, quaeri superiori inueniuntur, opus est.
745쪽
pro varietate subiectorum et legum. Quae continet:
erga se erga natu- ipsum. ras alias. hominis erga naturas non humanas.
naturas hO- naturas homine inse- mine superiores. Tiores.
Haec igitur descriptio posterior, propterea quod
746쪽
DE OFFICIIS ERGA SE IPSUM IN GENER8. INSTITUTIO
Ipso sit ante eum obligato eodem sensu sumto . oKeium erga se ipsum conceptus est secum pugnans. Etenim in concepita ossicii conceptus inest coactimiis passiuae Obligor . In eo autem, quod in ossicio est erga me ipsum, memet cogito tamquam obligantem; proinde in coactione activa; ego, idem illud subiectum, sum obligans) et sententia, ossicium erga seipsum enuntians debeo memet ipse obligare obligationem ad se obligandum obligationem passiuam quae tamen simul, eodem sensu relationis, ac tua lareo, proinde repugnantiam contineret. - Quae pugna eo quoque ostendi potest, ut planum iacias, ab auctore litationis semper posse obligationis subiectum a termino obligationis absolui; proinde si ambo unum idemque tubiectum sunt obligantem ossicia, quod sibi ipse iniungit, nullo modo adstringi: id quod con- einet repugnantiam. a. Sunt tamen osseis hominis erga se ipsum. Fae enim, nulla esse eiusmodi ossicia, nulla tum omnino ossicia, nullaque externa, larent. - Namque
747쪽
DoCTR. ELEMENT. ETHICAE P. I. 742
naem et non oveo erga alios obligatum agnoscere, nisi quatenus limul memet ipsum obligo; quoniam lex, vi cuiuς memet obligatum censeo, ubique ab ratione prattica propria mea qua cogor proficiscitur, propterea quod simul cogens sum ratione mei ipsus. ' 9, 3. Solatio huius antinomiae putatiliae. Homo sese, in conscientia officii erga se ipsum, ut subie lum illius duplici ratione consderat: primo
ut naturam animalcm. hoc et , ut hominem ad unum ex animalium generibus pertinens): tum vero etiam ut naturam rationalem non solum naturam rationalem, quia ratio secundum sacultatem theo reticam fortasse etiam in naturam corpoream viventem cadere posset ,
quam nullus sensus adsequitur, et quae non nisi in rationibus moralibus practicis, ubi proprietas libertatis incomprehensa vi rationis in voluntate interne legislatoria sese manifestat, cognosci potest.
Iam homo, ut natura phista rationalis homo . Phaenomenon per rationem suam, ut caussam, adactiones potest in mundo phaenomeno determinari, in eoque conceptus obligationis nondum cadit sub deliberationem. Idem vero secundum personalitatem, hoc est, ut natura libertate interna praedita homo Doumenon , cernitur in natura obligationis particepsi t quidem erga se ipsum humanitatem in persona
sua spectatam, ita ut homo duplici fgnificatione
Om sideratus ossietum erga se ipsum agnoscere possit, neque tamen in eo mecum in pugnam incidat quo-
Sie dieimus. si. vi hoe viar, do tuenda fama vel conseris uations mei ipsius agitur: Ahoe mihimet ipsi debeo. Quia si omela sint minoris pretii. qua scilicet non necessarium . sed meritorium seruandi ossicii mei attingunt. se dico: velut iamihimet ipsi debeo, ut dexteritatem meam' ennsuetudini hominum et lie porro augearn atque ampli ficem cui memet excolam . Diuiti pod by Cooste
748쪽
niam conceptus de homine non uno eodemque sensu cogitatur .
De priseipio descriptionis officiorum erga se ipsum.
Descriptio tantummodo respectu rei ossicio sub .iectae, non ratione subiecti sese obligantis, fieri potest. Subiectuin tum obligatum tum obligans semper tantum homo est, et quamquam, respectu theoretico, nobis licet in homine animam et corpus distinguere, tamen haud licet has partes ut diuersas substratias hominem obligantes cogitare, ut copiam habeamus ossi-eix describendi in ossicia erga corpus et erga animam. Nos, nequo per experientiam, nec per argumeritati nes rationis. satis sumus edocti, utrum in homine
anima cut substantia a corpore diuersa, illum inhabitans insit; an non potius vita proprietas si v materiae, et, etiamsi peculiaris anima sit, tumen nullum hominis erga corpus ut subiectum obligans , quamuis humanum, posset cogitari., IJ Quamobrem non nisi descriptio ossiciorum erga se ipsum obiectiua in formale illorum et materiale Iocum habebit: quorum una contrahentia ac limitantia fossicia negatiua , altera dilatantia sunt et amplificantia fossicia erga se ipsum positiua : illa vetant hominem respectu is naturae suac propositi, ne contra illum agat, proinde soluin tonstruationem sui moralem spectant, haec iubent, ut rem quamdam arbitrio subiectam sbi pro fine constituat, pertineatque ad Per fectionem sui ipsius: utraque ad virtutem vel ut ossicia omissionis sustine et abstine) pertinent, vel ut ossicia commissionis viribus concessis utere , sed ambo ut ossicia virtutis. Superius officium ad statum Diuis, talis moralis sa4 esse, hominis pertinet, ut rei tum sensui externo tum interno subiectae ad naturam iapersectione tua tuendam cui receptiuitatem et alterum
749쪽
ad Oguletitiam moralem ad melius esse , quae in possessione facultatis ad omnes fines idoneae ac lassicientis, quatenus haec adquiri potest, cernitur, et ad cubturam ut persectionem activam) pertinet. Prius o s.ficii erga se ipsum principium in dicissi inest hoc: naturae conuenienter Viue, hoc est, torserua te in perfectione naturae tuae; alterum in hac suntentia: redde
te persectiorem, quam sola natura te creauit perfice taut fine in; perfice te vι instrumentum .a Descriptio officiorum hominis erga se ipsum, subiectiust, hoc est, ea, secundum quam subiectum ossiacit homo) se ipsum, aut ut naturam animalem physicam et simul moralem, aut solum ut moralem considerat. Ibi ergo incitamenta naturae quoad rationem hω
minis animalem, a) in eo versantur, quo natura Conseruationem sui ipsius spellat, bin conseruationem generis, c conseruationem iacultatis ad vitam solum animalem iucunde perfruendam. - Vitia, ossicio hominis erga se ipsum hic repugnantia, sunt: eaedes sui ipsiur αυτοχειριαὶ usus qui contra naturam fit, adpe litus coniunctionis cum altero sexu, fruitioque alimentorum immodita, iacultatem ad usum virium conuenien tem debilitans. Atque officium quidem hominis erga se ipsum, solum ut naturam moralem nulla habita ratione naturne animalis quoad formale cernitur in conuenientia normirum voluntatis cum dignitate humanitatis in persona illius in vetito, ne laude ac praesantia natu rae moralis, scilicet secundum principia agendi, hoe est, libertate interna se ipse priuet, eoque lusui subiiciat sese solarum propensionum, proinde in rem comvertat. - Vitia huic ossicio contraria sunt: meis
eium, avaritia et falsa modesta studium placendi ab-
750쪽
iectum et seruile). Eiusmodi homines principia adoptant, cum persona sua, ut naturarum moralium, id est, eum libertate interna, dignitate illa hominis in. genita iam quoad formam pugnantia, quod ita dictum est: principium statuunt hoc sibi, ut nullum princi. ium, atque ita nullam personam habeant, hoc est,
ese abiiciant contem tuique sese exponant. - Virtus uniuersis hisce vitiis e regione polita studium honoris hol estas interna, iustum sui ac limium) posset vocari, quasi a cupiditate honoris ambitione) quae etiam maxime humilis atque abiecta esse potest, quantum Camlum a terra, abhorret, de qua talia dicemus.