장음표시 사용
501쪽
Rabanos iuxta Calmethm Patres Omnes propemodum ita .legerunt, ex quo consequi videtur in saltem. multis exemplaribus suille aute ip- . se, ut est in uno apud Caim. Poetae Christiani in suis carminibus ita referunt γ Teque tuo Perimet mulier, cum semine: Marius Vilior. Contereetina caput tandem tibi Demina victrix, nascendumque etiam tali de Jtipite germen. sy9 insistens Hemper Favida sectabere calcem tu. ser dens conterat illa caput. victoremque ultim vincat. Alcimus Avitus Vienn. in Galliis Areli. Eppus. Sec. V. Τ. X. Bibl. Vet. Ρd. edit. Uenet. Tet88. Andr. Gallandi Presbyt. COIi reg. orat pag. 7 P. Vers. 135.aao 'Si bene contextus consideretur, cum serpens non immediate semini, led matri eius eam decipiendo nocuerit , haec ipsa, ut Caput ipsius costerat, aequum est, sive per sis, sive virtute' Filii sui, quod hic diserte non exponitur; . unde Orotius in hunc locum: ipsa ' conteret:
quasi' de muliere aeeretur, sentiu non malo.
Si ita: ut quid oportuit tot in hanc translatio- . nem' inserre cavillo Sane ultimo fasta in men- tio mulieris, ordinarium vero est, ut pronomen demonstrativnm cadat in id, cujus. postremo fit. mentio: inter femen tuum, o semen illius rex quo pronum est cogitare conteret ad illam. Η h re-
ss Illud antem, quod. Bellarminus codicem Hebraiis cum viderit, ubi ni, toto λυ h. e. ipsa loco ipse positum fuerit: rursus: qi Od Iosephus L. Antiq. C. I. juxta Rufini versionem dicat: praecepit, ut mulier capiti eius plagas inferret: in rem meam adferre nomio, quia primum novitium: in altero versio abludit a sonte. in quo mulieris nulla est mhntio, 'sed in genere de homine est sermo.
502쪽
reserti: illa conteret; totus sernao a s mulierem specialiter dirigitur, directe mulier opponitur serpenti, velut decepta deceptori, quae EUm propterea, hostili adversitate .st persecutura, se- .men vero mulieris Mon serpens, sed multo congruentius in serie sermonis femini serpentis Opponitur. semen Hebrius, & Cunstis se e nationibus 'sunt posteri per metonymiam cause
hic singularis quispiam eo um, sive Megsas intelligitur. a. . 30 Nihil periculi est in lectione φω, p ut
omnium hac lectiono utentium nationum consensus declarat, . veteres ΡΡ. confirmant; quis enim aliter accepit unqua*, nisi quod hiea Excellentissima virgo eum sit paritura, qui conteret contrituram per filium, uU in. simili dicit Aug. de Symb. ad Catech. Ρer femiMam mors, per laminam vita, per Evam interitus, per
Mariam Salus, namque) naturam, in qua ille vicit, Victori dedit, ipsum Victorem nostrum . parvulum fovit, lacte enutrivit, persequente Herode suis ulnis in AEgyptum deportavit, quo
1ervatrix ejus nostrum nobis.Servatorem conser-Varet. ,, Ita, ubi constaret, aliquam mulierem 'Heroem partu effusuram; qui nationem ab hostes subjugatam, in antiquam asserast libertatem , hane liberatricem fore, hanc lostes contritilaam, merito, & citra omnem filii injuriam, immo non sine gloria ejus diceretur. ' o. Spectatia etiam Hebraicis vocibus, quai eX.ratione . . pronomen hu Hung. 5 ad semen reserniat, eadem lgata ad mulierem re-
serre potuit, nam hu. ipse, vel hiυ ipsa pariterrigi potest, actuque locis in hoc libro . Gene- suos compluribus legitur: & ut hu legeretur,
503쪽
hoo ipsum revo Moysis,' sere ut Hungaricum ei; communis generis fuit, sexum' quod claudit utrumque, quemadmidum optimi observant Gramismatici , & clare docent suffetius, DanZius, Sta chius, Reinecesus: eodem modo nayar olim puerum, & puellam eadem terminatione designavit, Verbo prolum, utero excussam , donec posterius apposito He ccepit discriminis causa puella noctrah vocitari. Quid unquam Hebrae a sermoni magis frequens , quid magis Ob-VPm , quam miscere genera clarissimis exemplis ex ipso Ρentateucho adductis docet istud Bux-t rfias in Thesauro suo Grammatico, a pag. 437. usque pag: 445. ὶn quibus omnibus de feminis est sermo, & genus ponitur masculinum, putar n. 3O. 39. &c. imo Arabes, quorum lingua quoad Syntaxim , ct idiotismos fere eadem est, in plurali tertia persina futurorum nec agnoscunt generis diversitatem in 'praeformantibus. id opus . multis haec ipsa mulier C. 2. 23. Viraget vira proprie, ut Veteres dixerunt appellanda ilicitur , quia de viro sumpta est, quod in Hebraeo non feminino: seroth thi kare isicharsed masculino genere: Ie roth , kare ischa equasi dicas: hic vocabitur viragor ponitur. C. 3. V. I 2. I a dedit mihi, & comedi: Hebr. hu legitur, licet punctetur hiν. v. 2O. Adam
vocavit uxorem suam Evam Hebr. chhavvah. h. e. per aphaeresim mec4havvah, vivificantem, par- . tu alios in hane Vitam edentem, eo, quod mater e sei cunctorum viventium Heb. Chi hisb. e. remotis punctis hu Λfetha em chol chha, Ipse mater &c. Si exceptionibus istius modi lo, cum dederimus, reformanda veniet UOX M-hoetath h. e. congregator, .Ecclesiastes, qui ad. Hii a Ee-
504쪽
48ψ -- Ecclesiam h. e. evocatam ad audiendum multi tudinem dicit, ut non concionatorem, sed concionatricem appellemus, omi sque orientis inhaliphas mulieres fuisse putemus, quia ista ver-hi flexio freminini est generis, libi monet Rebneccius Hebraeos , & Arabes in nominibus ossiciorum , & dignitatum viris' competentium genus adhibere tamininum. Notissimo textu Exo-22. I 8. male Os non Patieris vivere: quem
nemo censet immutandum in Hebraeo i itur . sing. faeminino: mechaso elepha lo techhasce :h. e. maleficam, praestigiatricem. Itaque prae- . formans futuri, & sussixum masculinum pro lectione ipse certum non praebet argumentum, cum hujus enallages obvia ubique sint exempla, hic vero ita loqui Moysen oportuerit , ut singularis praerogativa mulieris istius, ct virtus Divinitus concelsa indicetur; sicut ab opposito: debiles, nullius esseacitatis viros sarm. genere aliquoties legimus compellari. Ε quibus omnibus patet rationes mutandae hujus lestioni ipsa
conteret: ultra conjesturam non porrigi, ex Hebraeo autem textu nullo certo fundamento
Resipexit Dominus ad Abel, re ad munera ejus. Gen. 4. 4. melius poni cum Theodotione: π inissam mavit. uuaero, quid velit 7 an sicelse in Hebraeo, aut sic verti debere 7 Theodotion explicare maluit modum, quo eXternum. respeetus gratiosi, seu complacentiae fignum Deus exhibuit, eli hanc interyretationem veram esse dicit Hieronymus, si quaeratur, quomodo Deus munera illa respexerit; sed 'aliud est ossicium versoris, aliud commentatoris, modumque rei EX-
505쪽
483 planantis; unde in versione nihil immutavit Ilio ronymus. Hebraea vox est scha a, quae non nisi hoc, quod Germanicum schaven significat, pag. 398. nihil hic cum incen11one, & ridulu-Ιus esset, qui serio assimaret ex Hebraeo juxta
verbi notionem trans serri oportere: inflammavit, Alexandri verba: Hebraeus textus verti Postulat, infammavit. A veritate tantum di- stant, quantum aera lupinis.
Dimisit Noe Corvum, qui πrediebatur, π' non revertebatur. Dicam hic scribit Alexander Vulgato, 'quia Hebraeus textus fert: vactet rejatio, ν chubh; N exiit exeundo, re reverteymo, donec siccarentur aquae fuPer terram stnempe donec aquae exarescerent, ultro citroque COIvum penes arcam volitasse. Quamvis
cinquit vulgatus, si recte intelligatur, non
pugnet cum Hebraeci, corvus enim in arcam reversus non est, ad arcae tectum tamen identidem revolabat.
Sed corvus ille atro gutture crocitans, negat se ad tectum arcae unquam revolasse, aut ad Noemi venisse conspectum. Nam Io columba ideo reversa est, quod non inveniret, ubi pes eius requiesceret, sordibus, & torrentibus non aftheta: corvus vero, cujus natura ab his nou .ahhorret, facile in arboribus nidum, & supernatantia aquis, arborumque ramis adhaerentincadavera, escam sibi congruam, inveniens regredi necesse non habuit. Columba proin dimittenda erat, cum corvus nuncius haud rediret. Sane oppositio realis est inter columbam, & cor-Vum in eo, quod illa, non Iste revolaverit
nec locus est hic dandus illi' subtiliori commen-
506쪽
to: non revolavit introrsum. ad arcam: revo- Iavit ad arcete tabulatum. Nam intro ad arcam nee columba venit, sed solum tecto advolavit, quam manu extenti, ut habet textus, Noe introrsum rapuit. Dispareret itaque omnis .Oppositio, si commentitiae illi explicationi locus esset Moyses unum aliquid scrip11t, qui simpliciter
aut rbversum, aut non reversum narrare Voluit. - 20 7O. ferunt: λα exelthon uk anesi - 'sen: egressus non est reversus. Syzias: qui quidem egressus est, neque reversus. pag. I 43. Sic & aliae versiones, quae negationem nunquam .posuissent, nisi in autographis legissent. 30 Corvum nunquam fuisse ad tectum arcae Yeverium fere totus orbis credit, quocunque haec diluvii pertigit historia: in proverbium etiam in Oriente abiit: coruus nuncius: qui missus ali- suo, ut nuncium referret , emanserit. Ethni- .ci fingunt, indubie vel ex ac lectione, vel lectionis tradita veritate, corvum ab Apolline di- milsum non rediisse, donec ficus maturescesent. Ovidius L. a. Fastorum. immemor imperii sedis 'se sub arbore fertur, dum ierent tarda dulcia,
O Si authoritate sit decernendum, Patres omnes Vuleata lectionem fervant: ait Calmetus, nec dissitetur Natalis; sed, inquit, . se quebantur; si ita: illam, veritatem tenere supposuerunt, supponamus, & sequamur etiam nos i addit Calmetus: utra melior lectio, in utramque partem disceptatum plerique lectionem TO. Vulgatae proe ferunt; Ex heterodoris Samuel Bochartus Hierogoici parte II. edit. Lugd. BataV. III a. pag. 2O9. Io vulgarem illam conciliationem : rediit ad tectum: non rediit intro
507쪽
ad aream: dicit esse responsionem. inanem, quod illustrat hoc exemplo: Moyses Gen. 22. I. . ait: Deus tentavli Ahrahamum s alter vertat: Deus non tentavit Abrahamum: nonne falsus erit interpres licet alio sensu verum sit, a Deo neminem tentari. . acob. I. I 3. deinde: in teX- tu : egressus est: ex arca egressus. indicatur, porro saepe egressos, eodem intrasse silponitur; Om nino illud 'egressus est exeundo, hebraikotaton esse, sed: exiit redeundo': ineptum sensum facere; ut animal quod Riam dicatur exire redeundo. 2 Fasti mutatione, quod olim in codice o. seniorum fuit: telo, chubhr non reυertebatur e conversum esse in codicibus hodiernisin: jatro vaschubh: exeundo, eae reverten . Subjicit: neque jacile dixerim, utra lectio se praeferendst, o quamvis Hebraicam lectionem veneraxi soleam, tamen Graecam fateor hoc loco esse Perspicuam magis. an igitur noΠ eL set praecipitam judicium, tam solidis rationibus,& authoritatibus firmatam turbare testionem maneat sanctum, atque inviolabile illud scitum Hebraetorum: in ambiguis ex mera conjectura nihil esse immutandum. Τo donec Hebraicam lectionem non juvat, quia in propositione negativa
hic. Valet munquam, & sensus est: nec eo usque reversum, 'donec. siccarentur 'aquar. Additur donec siccarefitur aqua : ne aliquis putet, quod Valde naturale . Videretur, & columbae contigit, ipsum durantibus aquis revolasse. Ρorro vel postmodum demuni remellam, tuam conjugem tamen .deprehendit, vel, quod melius dicitur, ante egressum inibat eam, ut Rabbini quidam tradunt, Doterat itaque species corvorum propagari, etiam si aquis praefocatus nunquam ad suam rediisset.
508쪽
Aliqui Hebreum vertunt: exmie exeundo, trrevertendo ad naturalem suam libertatem, dum
ante captivus esset. Alii to Rhiabh significare hic
recessum contendunt ivit exeundo,Vsemper magi , magisque recedendo qnasi innuatur, Valde procul demum renestae, ut nec jam videretur, nec spem ullam relinqueret reditus sui. Bochartus, Calmetusque Syntaxim Hebraicam versioni huic obstare monent. Ego non puto, facile mim
moennu: ab φὰζ aut simile quid subaudiri potest. Videas host ipso capite v. g. talem significationem
non excludi. Riith. I. I 6. non adveneris milii ad recedendum a te: Hebr.. laschubh me ach-haracha. EZech, Ι 8. a 6. cum . averterit se jusus a istitia sua, re feceris iniquitatem, morietur in ea. Ηebr. bochubli traddi mitii id-kaeo. Dein sthobhabh: pro: aversus quandoque occurrit in Bibliis. . His suadetur nec hodiernam Hebraei textus lectionem verum illum Vulgatae sensum prorsus respuere. Si Hebraea ledyo m
lata non est, veteres negatione inserta reddentes, hae notione accepiste dicendi sunt. ν' Quartus, & Quintus error, non error.. .
A Natali ponitur Gen. 8. 4. ubi arca requievisse dicitur mens; 7 die a70- AO Gen. II, 13. ubi Arphaxad, postquam genuit , 3O3 asinis Vixisse pe betur, cum ramosi priori loco dies I 'β, posteriore anni 4oa. juxta Hebraeos codices legi debeant. Sed nos Vulgatae lectionem utroq9e loco Veram, & retinendam probavimus in praecedentibu pag. R7 3 94
Ipse est Ana, qui invenit aquas calidas
509쪽
. ait Natalis legitur ι P . invenit mulos. Dein mox Judaicarum fabellarum . ineptiis produstis
subdit, .consentire Versionem Arabicam, .&Thargum donathanis; favere etiam 'adjundia, inverit enim, cum pasceret asinos..Et indicat scriptura. aliquid non sertuito, sed ex andustria
inVentum ,, putares ex Tripode locutum. In defensione contra Frassent criticam pag. ibidem 549. additur, Hieronymum innuere, mulsa esse de lententia communiori, cum enim vir sandius enarrasset, alios maria, seu aquarum congregationes , quarum inventio in eremo dissicilis est, alio. aquas calidas, juxta Ρuniere lingvae Viciniam, quae Hebraeae contermina est, alios onagros,
quos Ana ad asinas admiserit, interpretari, adjusit se plerique. Hebraeormo putgnt. quod equarum greges ab asinis in deserto fecerit primus
ascendi, .ue anulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. . Sane cum diversa punctatio ejusdem Hebraicae vocis' mutet significationem, 'a punctationis Authoribus petenda est loci interpretatio,, mox sale perfricatur, '& aculeis Verborum perpungitur Fraisenus, qui Latine, sed sine ratione loquatur in gratiam onagrorum, & a-snorum, qui etiam agasonem in medicum trans
. . Haeo ordine suo, quo posita sunt, nullo negotio solvuntur. Credite me vobis otium recitare Sibyllae. I Secundum textum Hebraeum legi- tur: bastem , quid antem significet, in orbe terrarum scit nemo, divinare potest omnis, nullus autem, ut Natalis facit, Dictatoria authoritate pronunciare: seeundum Hebraeum textum legitur: mulos. a. Favere adjuncta, nam pavit Ana asinos. Contra est. I. Ut reponit Valent. Bh 5, Seliind-
510쪽
Sehindlerus in Lerico Pstata otio ad Vodem -- mim, qnia asinorum est mentio, non sequitur ignotam vocem se rim mulos notare. LeMi gua dcm confectura ducti e onunt mulos. i. NUlla fit mentio equarum, Vel equorum, ergo quomodo commilitat ista duo animalia, uir hybrida nasceretur, dum adfuisse equos nullatenus probatur 3 3. Scriptura innuit aliquid ex industria inventum. Errat Natalist an sic latine loquitur
Vox enim Hebraea matra, etsi ultra ψOO.ς extet in Bibliis, tamen, ut advertunt omnes commentatores, nullibi significat, invenire, quodnol, erat, seu excogitare: incidere fortuito; casu invenire significat. Et demum secundum non nullos aliquando irruere, opprimere hostem; structas detegere insidias . 4. ConceditUr eX VE
bis Hieronymi plerosque Hebraeorum suae aetatis ita judicam. non tamen omnes; in plerosque morum sensa non amplius tenuisse in re obscurissima. 5. Falsum est a punctorum Authoribus loci obscuri petendam esse interpretationem, dum horum Antecessores aliud vidisse, es intellExisse constat; male consuleretur Ecclesiae Christianae, si hodiernae punctationis necessario inhaerendum esset interpretationi. Alii comminiscuntur primo scriptum fuisse equaS in coitu, Vel ait coitum calidas, errore factum: aquai : nos dica muS: par enim . est relicta utrinque cunjectandi libertas, primo fuisse loco he, chhet, quod simillimum elementum attenuatum est in hes nec Prorsus fingimus. O. enim .habent in Codd. Plur. eamim, e pro Cheth, posito, nam chbee Per e solent esserre, ut omnibus notum est, & pud Corn. a Lap. adnotatur. Certe Cliore; Noe, Thare, illud Hieronymi: la rue a jOm: ad ventum diei