장음표시 사용
111쪽
iuramento, aut restrictione non pure mentali. prout explicavimus in Trutina exponendo hanc thesim proscriptam ; quando stilicet adest justa cam ar Verbi gratia, quando iuramento promittimus aliquid latroni; vel quam do quis a suo judice non interrogatur juridice ἔ aut quando habet justam causam non serendi testimonium in judicio . vel quia timet sibi grave malum , vel quia crimen est occultum si tunc cum iuramento neget tale crI-men, non mentitur, nec euperiurus, quia respondet ad mentem interrogari
iis, juxta explicata loco laudato , &ita respondendo non jurat falsium: E dem modo qui obiter pertransiit e loco peste insecto, itaut constet nullum Omnino esse periculum, quod pellem
contraxerit, poterit ex Tolet. , nonac., di aliis apua Dian. pari. 3. tract. 6.resbi. 3 o. cum juramento negare ,
quod e tali loco sidest peste iniecto
vcniat, quia respondet ad debitam intentionem interrogantis ; Sicilii si
habeas penes te centum aureos Titii. ει alter petat a te mutuos Centum , sine mendacio dicis, Te non habere nummos, quia cum non sint tui illi., quos habes, bene respondes ad mentem interrogantis. Sic ex Tambur. lib. 3. caP. A. cum communi Doctorum excusatur, qui cum juramento negat,
se commisisse homicidium, quod sine
culpa commisit; necnon qui negat asulterium, quod commisit occulte; sic enim iurare cum aequivocatione non est peierare, nec uti restrictione pure mentali, sed ad mentem boni, dc ju- si iudicis respondere. Pariter Clericus interrogatus in porta Civitatis, num serat secum aliquid spectans ad gabebiam. poteli cum juramento negare cum non teneatur gabellam isivere . Sie Consessarius interrogatus, an au dierit peccatum in confessione . potest cum linamento negare, & iterum interrogatus . An in tali responsione Articulat IV. utatur aequivocatione potest etiam negare ; quia in tali casu vel respondet ad mentem debitam interroga tis . negando se habere scientiam de tali re communicabilem; vel loquitur tantum materialiter . Sic qui aliquia abscondit ad sei sui tentationem, inte rogatus a judice, potest cum juramento negare, quod aliquid absconderit;
Et poenitens temere rogatus, an tale peccatum conseisus sit, potest negare , ut notat Henr. lib. 6. de Poenit cap. 19. a Sicut etiam adultera, si a marita rogetur, an adulteraveri x Nava & LVm.:
Similiter si pauper excusetur a solve do debito propter paupertatem, & a iudice iniquo prematur ad solutionem. interrogatus a tali judice, potest jur re se nihil debere, nec pecuniam acreditore accepisse , quia respondet ad mentem debitam interrogantis . dum dicit se non accepisse pecuniam. ita scilicet ut statim debeat solvere . Ita Sancti. lib. I. cap. 6. num. 32. . Et qui ficte matrimonium promisit, pos est interrogatus a judice negare, quod promiserit . Sicut etiam qui reperto cadavere interrogatur, an gladius ibi inventus sit situs, vel an illac transierit. poterit negare, si ea petantur tanquam indicia homicidii, quod vore non commisit, ut notat Lest Iib. a.
Admittit etiam Sanch. loci citi, B nac. , Sylvest. , & alii apud Truli. dub.
6. resol. 3 quod si quis petat a te Pecuniam mutuam, aut librum, potes cum iuramento negare, quod habeas , si scilicet non potes commode mutuare,
quia sic respondes ad mentem debitam petentas.
Rogabis, mortaliteriae, an venialiter Peccet, qui ioco utitur restrictione non Pure mentali, vel aequivocatione jurando sine necessitate; Uerbi gratia, qui dicit Pontificem filisse se enium, in
telligendo ejus imaginem. Disilirco by Corale
112쪽
Respondeo, Armil. . SV . Navar.,Τolet. . & alios apud Bonata putare , quod peccet mortaliter , qui iurat in re falsa. Μihi tamen videtur distinguem dum; nam si utatur restrictione pure
mentali, peccat mortaliter, quia vere mentitur, & estperjurus, juxta thesim damnatam ab Innoc. XI. Si vero uiatatur aequivocatione , aut restrictione non pure mentali. quatenus ex circumstantiis colligi facile potest . quod non sit sermo de persona. sed de imagine
Pontificis ; cum non mentiatur, nec juret falsium, dicendum . quod solum venialiter peccet, si non temere, sed ex aliqua causa id fiat. IlI. Quaeritur tertio , An iurame tum , vel votum deso, aut errore e missum obliget Respondeo , recolendum esse, quod dolus , & error alius est in substantiaret; alius in qualitatibus: filius dat causam contractui, seu versatur circa causam finalem, quo stilicet deprehen se contractus, dc iuramentum secundum prudentem aestimationem non fieret ; Alius incidit in contractum, seu versatur circa causam impulsivam , quo scilicet deprehenso adhuc fieret controeliis. & iuramentum, licet diversimo
Dico primo, si dolus. aut error sit circa substantiam rei, verbi gratia, si quis juret se daturum rem aliquam , quam putat Vitream, & reperit esse gemmeam . iuramentum non obligat. quia scilicet deficit consenius, seu imtentio jurandi; nihil enim est magis contrarium consensui, quam talis e taxor : Sic qui vovet ingredi Religionem, ignorans illam esse perpetuam, nulliter Vovet, quia talis error pertinet adsibstantiam rei. Dico secundo et Est pariter nullum iuramentum. dc votum, quoties error est circa qualitates, seu circumstantias, ct accidentia, quae sint tanti ponderis.
ut in ipsim voti objectum, & substan-
Para u. Obi statione Iostiam videantur redundare. Ratio est, quia talis error videtur potius esse ci ea substantiam . quam circa circuminstantiast Exempli gratia, si quis vinveret peregrinationem ad loca Sancta, putans quod ea non longe distent ;1i deinde deprehendat ea longissime distare. non tenetur tali voto: Contra vero si circumstantiae sint parvi pomderis, votum est validum; verbi gratia, si voveas dare eleemosynam TLtio, quem putas Sacerdotem , cum
IV. Dico tertio , est etiam inves, dum juramentum. dc votum, si errordet causam contractui . seu si versetur circa causam finalem; ut si quis juret se empturum domum, quam Putat Mptam ad habitandum, α deinde comperiat illam esse in fundamentis viti
sam: Sic qui iuravit stare contrachii venditionis, di postea deprehendit se notabiliter laesum in desectu pretii, j
ramentum non obligat. & potest in qualitatem pretii sibi procurare ἱ jur mentum enim factum filii cum errore circa causam finalem, ideo enim juravit . quia putavit contractum fuisse justum. Idque verum est ex Suar. , Sa ch. . Bonac disp. q. quaest. I. Punct. 8.contra Trull. cap. I. dub. a. , etiamsi talis error sit concomitans, seu etiamsi verum esset , quod deprehenso tali errore adhuc iurasset; etenim conse sus ille conditionatus non ponit obligationem absolutam , ut communiter dicunt Doctores in simili de Μatrim nio ; si enim error sit circa siubstantiam, verbi gratia contrahendo cum Lia . quam puto Rachelem , matrimonium
est invalidum; etiamsi verum sit, quod si cognoscerem illam esse Liam, adhuc
Ubi notandum, quod non solum it ramenrum , & votum, sed etiam omnes contractus excepto matrimonio sunt invalidi, si dolus, & error sit cir
ca caurun finalem; non quidem iure
113쪽
naturae; nam sic neque matrimonium esset validum , sed jure positivo, ut dicemus suo loco. Dico quarto, quando error incidit in contractuna , & est circa caulam impulsivam, seu est talis, ut adhuc eo
deprehcnsio communiter soleant homines jurare, vovere, contrahere. in tali casu iuramentum. votum. & comtractus cum tali errore praestita sunt valida, cum non desit consensus susti-
Dico quinto cum Tambur. cap. 3. g. s. ex PH Quando error eli tantum circa qualitates in Prosessione religiosa, sicut etiam in matrimonio , &in iis . quae pertinent ad statum aliquem Perpetuum assumendum, videlicet in susceptione Sacrorum Ordinum, &c. . nisi quis expresse dicat se nolle vovere . aut contrahere non posita tali qualitate . votum, & contractus sunt valida , etiamsi qualitates sint magni ponderis, ct error sit circa causam fin, lem. Unde si quis promittat cum j ramento matrimonium puellae . quam putat virginem , nobilem, divitem, nisi expresse dicat se nolle contrahere sine his qualitatibus . contractus, &iuramentum obligant , etiamsi desint tales qualitates. Sic qui aere alieno gravatus , aut laborans morbo gallico, si interrogatus a Praelato, occultat debita, aut morbum, & profitetur, Pr
fessio religiosa est valida, quamvis Praelatus illum non acceptasset. si eius debita novisset ; ut praecipit Clemens HII. . qui sustulit ab his incapacit,tem ad profitendum impositam a Sixto
prohibeat , verbi gratia. excommuni catum ordinari, tamen si illum ordinat, valide ordinat, nisi expresse dicat, O dino te, si non es excommunicatus. Et qui profitetur in Religione Minimorum ignorans illos abstinere ab csu carnium , valide profitetur, nisi aliud exprimat . Ratio horum omnium est, quia ex com- Articurus IV. muniter contingentibus praelum itur quod absolute ponatur consensus in his casibus pertinentibus ad statum Perpetuum assumendum . nisi expresse ponatur conditio contraria. VI. Quaeritur quarto . An teneatur implere iuramentum, vel votum, quipo quam juravit, dubitat, an habuerit animum se obligandi Respondeo. Sancti, & Bonata cum communi affirmare ; tum quia pollecsio stat pro juramento ; pro illo enim stat possessio, pro quo stat iuris praesumptio ' Tum etiam quia probato facto praesumitur intervenisse omnia re- uisita ad factum, ex cap. In prasentia. e Probation. Uerum Tam bur. lib. I. cap. 3. S a. V. Votum ex Caram . .& Leon. putat non esse improbabile . quod non tenearis ; quia dum dubitatur de substantia promissionis, poLsidet libertas in soro interno, quam vis in foro externo possideat juramentum . Quae sententia magis habet i cum . si juramentum suit emissi ina ex metu gravi, ut notant nonnulli apud Salach. , quia non praesumitur in tali casu animus se obligandi . Praeterea Tambur. lib. 3. cap. 3. q. s. docet , quod si jurasti non ludere. nihil cogitando . an de ludo immoderato , &periculo dumtaxat, an etiam de m derato intellexeris , non tenearis abstinere a ludo moderato. quia ex leg. uuiequid . de Verbor. Aniscat. interpretatio juramenti ita fieri debet. ut minorem, quae fieri potet t. obligati nem inducat. VII. Quaeritur quinto, An juramem tum metu extortum Obliget tRespondeo cum communi apud Leg
ligare iii foro interno . si factum sit animo se obligandi; quia tenemur es ficere, ut verum sit, quod juramus , ne Deus adducatur in testem falsi: Et quamvis promissio per vim extorta . utpote non susticienter libera. ex se non
114쪽
De ramenti obligatione. Iorobliget luxta multorum sententiam , pud Trull. hic dub. I a. , Obligat tamen ratione juramenti in foro intemno . Quamvis in foro externo tale juramentum non obliget . quia praesemitur non esse factum animo iurandi .ex cap. merum, de Iuram.
Hinc sequitur primo. quod qui i
vavit solvere usiuras , teneatur vel illas λlvere , vel petere relaxationem iuramenti , ex cap. Ad audientiam ,
de ita qua vi: Quamvis si selvat, po sit illas in judicio repetere , vel si id non possit, per occultam compensati
Sequitur secundo, quod si quis prinmiserit sine juramento per gravem metum, verbi gratia redire in carcerem, non teneatur; eo quod promissio non fuerit susticienter libera, si vero jurae crit. teneatur redire nota selum si carcer sit justus. quod omnes concedunt ; sed etiam si sit injustus, & periculostis . videlicet vel tyranni . vetiudicis incompetentis , nisi relaxati nem obtineat, aut nisi tempore jur, menti fuerit inscius tanti periculi cum juramentum , dc votum habeant simper tacitam illam conditionem , nifi notabilis mutatio superveniat, aut de novo appareat L Ita Less. Suar. ex alii communius contra Navari , Vasq. M Reginalit., qui putant in tali casu non teneri; quia nemo potest seipsum occidere , sed quisquis tenetur propriae vitae considerer Immo nonnulli apud Tamburi putant peccare , si redeat, quia opus est temeritatis sine necessitate offerre se morti. Ad quod tamen respondent Suar. .. & Less. , quod licet nemo possit immediate seipsum occidere potes h tamen ex justa causa exponere se periculo momtis, ut in hoc casu; julta enim causia est, ut fidelitas& veritas juramenti servetur: Quod confirmatur a Lum . . quia Princeps peccat permittendo He-hraeis sine nec inin libertatem sito, rum rituum; at si id juravit, obligatur iuramentum servare, non secus ac obligatur vi juramenti useras solvere. qui iuratus illas promisit ne ciim damno commercii fides humana rumpatur: ita in casu nostro. VIII. Oppones ἰ Matrimonium, δε-ciκ εc votum factum metu gravi i julle ineusso ad illud extorquendum est irritum ; ergo etiam simile juramen
Respondeo, concesso antecedente. negatur consequentia. Disparitas est. quia Ecclesia matrimonium, & votum irritavit, non tamen juramentum, ut notat Sancti. li, 3. de opere morali cap. Cum enim votum fiat Deo, 3c juramentum homini. facilius oritur scandalum , si juramentum homini fuctum non. servetur. quam si non servetur votum factum Deo; & ideo vo tum meticulosium, ι on Iuramentum irritatum est a,Ecclesia : Quamvis SM., de alii apud Sanch. lib. 4. de Matrimodisp. s. contra communiorem Putent, votum meticulosum non solum iure Ecclesiastico , sed etiam naturali esse irritum p Sylves . vero, , & Suaria lib. de Voto cap. 8. putant solum voluitvsolemne professionis. 8c simplex Relisionis metu extortae irritari ab Ecclesia. Sed communior sententia apud Bonata disp. quaest. a. punct 3. d cet, omne Votum meticulosum ab Ecelesia irritari; tum quia si irritatur u tum solemne . a sortiori irrisatur quosvis votum simplex . quod non adducit obligationem adeo gravem ; tum etiam quia in cap. Cum LIectus . daeiis qua Di, decernitur votum' suisse v litam ; quia non suit factum per minium gravem . ergo a contrario senta votum factum pex metum gra m non. est validum ..Demum inquirendum esset, An i ramentum confirmet comractus se uxut contractus de se iuvalidi, aut scindendi vι juramenti .. tribuant. alteos a ta
115쪽
log oastio 'Lti ius iustitiae . Verum quia quaestio
haec perplexe nimis ab auctoribus νgitatur, ut notat Tambur. lib. 3. cap. 3. S. 6., ideo commodius de hoc Deo dante cum de Contractibus nonnulla
dicemus ; & fuse de hoc diximus in primo ex opusculis Theologic Moralibus de Principiis Moralitatis.
Quomodo quaedam celebriora Iuramenta interpretanda sint. I. Prima regula servanda , quod iuramentum, quantum Aeripotes, minus alliger ser ιa verborum proprietate . Altera, quod cadens supra ρ --ssionem, hujus naturam sequa
n. Iviramentum da non isdendo secum
dum se in elliritur de ludo illicito . ILL i suras se folmarum debisa intra
mensem. yrorogato tempore de coms seu creditoris, non tenetur amplius v. i ramenti. LV. Iuramentum Medicorum de non viassandis post tertium diem insirmis, uis confusionem pramiserinι , quo modo intelligendum es λH. Si quis iurae se ducturum Bertam
divitem, oe sanam, non tenetur eam ducere , si incidat in gravem agria rudinem, O paupertMem .
n. cui promitiis ab id Titio cum im mento , non renetur , F iue fatis ratus, aut frangat faeem datam. VIT. Si quis iurasus promittast ali Midabsenti. potes promissionem revoca
uta iuramenti3, qua dis ut . I. T TNiversim duae regulae hac in re assignantur. Prina est, quod in dubio, kii quando non constat demente jurantis, iuramentum interpre
tandum sit, itaui, quantum fieri pos
Arrieulus msit, minus obliget servata verborum proprietate. Secunda regula est, quod iuramentum cadens supra propositum. vel promissionem habentem tacitam conditionem, vel ex mente iurantis , vel ex consuetudine iam recepta, vel ex dispositione legis, explicandum sieeo modo , quo ipsa promissio explicatur, idest cum eadem conditione e Etenim iuramentum sortitur naturam actus, supra quem cadit, ex IV. L. cod. de Non numerata pecunsa ; & cum juramentum sit accessorium, sequi debet naturam principalis, ex reg. 62. i ris in s. II. Ex prima regula insertur primo ex Sanch. apud Bonac. Punct. IT, quod in dubio de mente jurantis juramentum non ludendi interpretandum sit de ludo illicito, non de lic, to. qui recreationis causa suscipitur . III. Infertur secundo ex Leit cap. a. num. I. contra Sanch. , & Bonaci, quod si jurasti solvere intra mensem, Prorogato termino a creditore. non teneris amplius ex vi juramenti. sed solum ex vi pacti: Sicut etiam com promissarii , qui jurant se non recessuros a sententia certa die ab Arbutris danda. prorogata die de consensu partium, non tenentur amplius vi juramenti, ut putat AZor. contra eos
IV. Insertur tertio, iuramentum Medicorum de admonendis infirmis, ut confiteantur , & de non visitandis iblis post tertium diem non facta coninfestione , Primo non obligare , ubi usu non est receptum hoc decretum Pu V.; quia juramentum censetur factum de servando decreto, quatenus obligat. Secundo, ubi est receptum, obligat medicos . si speretur , immo etiam si dubitetur . quod admonitio
sit profutura. secus vero non obligat, uia nemo obligatur ad inutile , ut icitur cum de correctione fraterna.
Tertio ', obligat solym dum morbus cst
116쪽
Iuramenti obligatio quomodo tollitur e ro est gravis, vel periculum est, ut fiat gravis s quamvis universim talis ce Latur este , quoties cogit infirmum iacere in lecto , ut patet ex ipso decreto, nisi tamen ex podagra , verbi gratia, decumbat. Quarto, satis est, si admonitio fiat per alios. Quinto , non obligantur Μedici infirmum deserere cum gravi ejus damno ; quia
praeceptum humanum non obligat comtra charitatem , quae Praecipit, ut aegro lubveniatur; Praesertim quia fieri potest, ut infirmus si convalescat, re-fipiscat : Quod si non immineat aegro grave mortis periculum, si deseratur . deseri debet, ut apte notat Suar. apud
V. Ex secunda regula insertur prumo, quod si jurasti ducere Bertains nam, divitem, bonae famae, Virginem,Sc., non tenearis, si incidat in infirmitatem incurabilem, in paupertatem, Rrnicationem , &c. , quia sponsalia habent hanc tacitam conditionem Iergo etiam juramentum adjectum sponsalibus a
VI. Secundo, qui promisit aliquid
Titio cum juramento . non tenetur , si Titius fiat ingratus, aut si mutuam repromissionem frangat ; quia ex Molin. , Sanch. , Bonac. loc. cit. tale juramentum habet hanc tacitam conclutionem, nisi fueris ingratus, aut fidem fiangas Tertio , qui urbanitatis causa jur,vit non bibere, non sedere, &c., nisi alter prius bibat , sedeat, &c. . non tenetur, si a socio cogatur, quia se, est haec tacita conditio, ut notat Samcdi; Quamvis Leg. cap. 62. num. 23. Putet, juramentum hoc fieri in favorem socii, & ab eo relaxari, dum prior bibere non vult.
VII. inarto , qui promisit aliquid absenti cum iuramento , potest prinmissionem revocare , antequam acce
pietur . t nisi fiat per modum voti quia promissio habet hanc tacitam conditionem . si aeeeptetur Ita Less. Ioc.
cit., & Sancti. contra Suar. apud eundem Bonac.
Quinto, si facta pace cum inimico iurasti te illi non nociturum , inteIl gitur ex causa praeterita, seu nisi ipse novam causam dederit. Sexto,si jurasti servare secretum, intelligitur , nisi vergat in damnum a
Septimo, si iurasti te puniturum fi- Iium , intelligitur . nisi ob aliam causam aliud visum fuerit; videlicet vel quia veniam petit , vel quia alter imtercedit, vel quia damnum majus sequitur ex punitione. &c. Octavo, si jurasti te soluturum alteri centum, quae mutuavit, intelligitur , nisi aliunde satisfeceris , vel compensaveris ; unde poteris uti compensaetione, quia compensatio est quaedam solutio, & vera latisfactio . Nono, si jurasti facere quicquid alter petierit, intelligitur dummodo non petat aliquid immoderatum, aut illicitum , ut petiit ab Herode puella albians. Ultimo, si jurasti judici te dicturum quae novisti, non teneris occulta pandere.
Quomodo tollatur iuramenti obligatio I. Iuramenti obligatio impeditur amper legem irritantem contractum , aut per legem prohibentem contra
n. Tollitur vero iuramenti obligatio aut per cessatιonem causa princit
Iis, aut per mutationem materis , aut per irritationem, aΜt per com mutationem , aut per relaxationem.
Ea eadem est raιia de Vota. III. Cusea iuramenti, ct voti obligatio, A seuperveniat notabilis mutatis , qua pravisa non iurasses , aut v
117쪽
II. Quasti. VILvisset . Sed quid fi dubitetur . an
sit huiusmodi mutatio , qua fuer- venis pIV. Quinam pos t , oe quomodo jur
U. Quid intersa inter irritationem . oedispensationem voti , ac rela Ilo nem iuramenti EUI. Quanam vota, aut iuramenta fili -- pust Pater irritare ρ Num e
iam ia posse mater Z Quanam servorum, suramenta posse Dominus iraris re t
III. Superiores Regulares quamam v ta , ct iuramenta subditorum irriatare possim p Pontifex RuMarium vota potest irritare, facularium vero potest serum dispensere Quid hae in re possint. Abbatissa Z Quid
de novitiis Θα. Quinam possit juramenta relaxare , . ac vota dispensare Et quanam causa ad id requirasin mx Voti vinculis mi es fortius vinculo juramenti ; unde reservato voto verbi gratia caseitatis . non eatenus re se vatur tale iuramentum .
XIL. Ipse vovens , oe jurans potes v
t m , in iuramentum , si non sint reservat a, commmare in melius, σprobabiluer etiam in evidenter qua te ; mrans lamen aut vovensis favorem alterius nequit ea , si
I. Bligatio juramenti potest primo impediri, ne inducatur.& secundo potest inducta tolli . D pliciter impeditur, ne inducatur. Primo , per te gem irritantem contractum iniiculus m. aut juramentum, ut Tridendi sisI a cap. q. . irritat renunciationem jur tam Novitii fastam ante duos menses praecedentes professionem. Secundo. prohibendo executionem contractus iuramentum enim non potest oblisare ad id, quod lege prohibetur et Sic aliqui cum Les . cap. 63. num. 3 v. Putant, impediri obligationem poenae conventionalis sponsalibus appositae , &iuramento firmatae. Ex quo natet, Pti cipem iacularem posse indirecte irrutare vinculum juramenti, prohibendo, scilicet executionem alicujus contractus, cui adiectum est iuramentum. II. Deinde obligatio, juramenti semel inducta potest quadrupliciter toliali , . cessatione videlicet, seu mutatione materiae, Irritatione, Commutatione, .& Relaxatione . . sive haec fiat ab homine . in cujus favorem iuratur, sive a superiore tollente ex justa cauta obligationem; Nam quod In votis. dicitur dispensatio, in iuramentis. di citur relaxatio. De his omnibus sigiulatim agendum: Et quoniam eadem est ratio de juramento, ac de Voto, . ideo de utroque hic erit sermo.
III. Quaeritur itaque primo; Quomodo cesset juramentI, & voti o ligatio. Respondeo cessare primo, si cesset causa principalis, ob quam factum est; Verbi gratia si jurasti non imgredi talem domum, quia ibi Beria
erat. tibi occasio peccandi, mortua Beria. cessat obl igatio juramenti. Secundo, cessat etiam per mutationem: materiae, videlicet si superveniat, aut de novo appareat notabilis mutatio,.& diiii cultas , quae si praevisa fuit let. iuramentum, scit votum prudentis a
bitrio non fuisset facium; ut si quis verbi gratiae iuraverit jejunare die Sa ti,. & postea aegrotet. Ita D. I ii , &alii apud Trull. lib. a. cap. a. dub. S. Quando autem dubitatur , an si praevisa fuistet talis OMultas, adhuet
118쪽
Iar am enti OHigatis quomodo tollisur factum Misset iuramentum, vel votum. tunc ex Sanch. apud Truth dub. 18. adimplendum est i quia stat possessio pro illo. Verum Bonac. disp. q. quaest. . punα 7. censet in tali casia iudi candum in favorem voventis ; quia in dubio nemo praesumitur velle seipsum posita notabili mutatione obligare.
IV. Quaeritur secundo; Quomodo irritentur Iuramenta, de Vota, di a quibus ΘRespondeo, iuramenta, & Vota irrit,
Ti, quando ea non approbantur a seperiore, a quo indigent approbari, ut robur accipiant. Quare potest jur menta, di vota irritare. itaut numquam reviviscant, quicumque habet potestatem dominativam vel in rem promissam . vel in personas iurantes, etiamsi careat potestate ipirituali: Unde sit posse Patrem etiam sine cubpa veniali, ut communiter docent contra Sur , ct Sanch. irritare Vo..ta filii, Virum vota Uxoris, Dominum servi, Praelatum Regularem vota suoruin subditorum, excepto voto ar
etioris Religionis. & Pontificem mnanium Regularium. Si tamen Sup Tior approbavit juramenta subdit rum, valide quidem poterit deinde illa irritare, sed illicite , niti detur justa causa: Quamvis probabiliter ex
Suata contra Sanch. apud Truli. dub. a in raro id sit peccatum mortale, nisi scandalum, aut contemptus adsit V. Ex quo patet discrimen inter irritationem. di dispensationem, seu relaxationem; haec Qnim causam rein
quirit. unde cognosci debent in particulari vota, ut possint dispensari, &juramenta relaxari: Contra vero possunt simpliciter omnia omnino vota
di juramenta subditi indiscriminatim irritari a Superiore, quamvis ea in particulari non cognoscantur. VI. Loquendo in specie primo devotis, & juramentis filiorum, certum est Patrem Poste irritare omnia vina filiorum impuberum, ex cap. Malie 2I. qua' idque propter imbecillitatem aetatis: mare etiam votum ingrediendi Religionem irritari potest; etiam votum factum ante pube tatem, sed implendum poli pubertatem, nisi poli pubertatem ratificatum sit: Contra 'vero non potest Pater mota personalia ciliorum puberum i ritare . nisi sorte hujusmodi vota r pugnarent domesticae gubernationi, &pote flati Patris; ut si filius voveat peregrinationem lUngam . aut multa jejunia cum periculo morbi ; immo etiam jejunium unius diei, si proinde Pater cogeretur parare alios c, bos a communibus. Potest tamen pruter vota realia filiorum puberum irri. tare . nisi filii habeant bona castrensia. vel quasi, aut stat emancipati Sicut etiam irritare potest vota mixta , cxempli gratia de peregrinando c. . in quibus admiscentur expenis reales labori personali ; nisi sorte filius intendat peregrinari mendicando. Si tamen filius habeat bona ex strensia, s parta scilicet occasione be li , ut fiunt stipendia militum, spolia. Sc.) vel quasi castrensia, s quae scilicet acquiruntur ratione huneficii, vilicii publici, aut artis liberalis . non vero mechanicae, ut videre est apud Less c. q. dub. 3. ota realia de iis expendendis non possunt a Patre irritari; cum habeant filii de iis liberam v testatem disponendi, sicut quando sunt emancipati. Nec potest Pater irritare
vota realia puberum exequenda tem-Pore, quo erunt sui iuris. Secundo, Mater non potest vota filiorum irritare vivente Patre, aut saltem Avo, Tutore, aut Curatore;
quia in iure nullam tunc in filium habet potestarem: Si tamen his omnibus filius si destitutus . potest Μater, & ea mortua. Λvia.
Tertio , Dominus potest irritare vota mancipii , quae allius obsequio
119쪽
ria cyramo VII. Arriculus VI. praejudicant, ut votum peregrinati nis, religionis, Sc. Unde non potest
irritare votum castitatis, orationas m
deratae, dcc. Votum autem Religionis, di quodcumque aliud ante servitutem emissum remanet suspensum tempore servitutis. Si tamen tempore servitutis emissum sit, & tempore servitutis sit etiam axequendum, semel irritatum non revivistit; Si vero post servitutem exequendum sit, sut si , oveat servus ingredi Religionem post servututem in certe ad id tenetur, cum non praejudicet subjectioni, ut docent com
Uxor autem Domini, quia non hahet bonorum omnium administrationem, vota servorum irritare non potest.
VI I. Quarto, Maritus potest omnia
vota. dc iuramenta uxoris irritare, quae matrimonio sunt incommoda , in domesticae gubernationi. Vota vero I on praejudicantia, ut orandi, non mentiendi, &c. communiter docent. quod non possit irritare et Quamvis Probabiliter putet Pal. , Bonac., AZOr. squod possit; sicut Pater potest omnia vota tilii irritare; Nam Genes 3. dbcitur de uxore et Sub viri potestate eris, ct ipse dominabitur tui ; unde etiam potest irritare vota tempore conjugii emissa, sed implenda mortuo
marito. verbi gratia votum non iterum nubendi, aut castitatis, &c., ut notat Satich. lib. q. cap. 3I., & Dian. Part. q. trare q. resol. IIo. Votum
non petendi debitum ab uxore emi sum potest irritari a marito absque ulla causia, si sine sua licentia factum sit; si vero de sua licentia, valide potest sine causa irritari, sed illicite Irritatur. Quod tamen non militat iasimili voto viri emista de licentia uxoris, ut mox dicemus .
Quinto. Uxor potest irritare solum vota mariti sibi praejudicialia, ut vintim castitatis, longae peregrinationis, immoderatae abstinentiae. auteIeemoisjnae. Ratio est, quia vir non subjicitur uxori quoad voluntatem. sed Quoad materiam per votum promi iam. Si vero vir de licentia uxoris emisit votum sibi praejudicans, verbi
gratia non petendi debitum, nec Ibcite . nec valide poterit ab uxore irritari , ut communiter docent apud Tamburi contra Trull. cap. 2. cludi 33. Ratio est . quia intantum potest uxor irritare vota mariti, inquantum
sibi praejudicant, non quia habet potestatem dominativam in illum I atqui per licentiam datam cum suo praejudi. cio jam renunciavit; ergo non potest amplius irritare : Quod idem docent Dinores de votis servorum de licerutia Domini emissis. VIII. Sexto, Superiores Regu lares
possunt irritare omnia vota subditorum, non secus ac Pater filiorum impuberum; quia subjectam sibi habeat
eorum voluntatem. Solum irritare
non possunt vota constituentia flatum religiosum, ut patet; quia sic haberent potestatem destruendi suam pintestatem ; Nec votum assumendi Religionem strictiorem, ex cap. Licet,
do Regularibus. Nomine autem Superioris ReguIaris venit etiam Summus Pontifex ,
qui proinde irritare potest regularium vota; Reliquorum vero fidelium v ta, & iuramenta Pontifex solum po est dispensare, non irritare ἰ Et ratio est, quia solum Religiosi per votum obedientiae illi tanquam capiti subi ciuntur; potestas autem irritandi comsequitur ad votum obedientiae; pote stas vero dispensandi ad potestatem iurisdictionis. Abbatissae juxta Sanch. , de Suar. possunt etiam irritare vota subditarum, quia pariter subditae emi tunt vota obediendi Abbatissis; Ee quamvis careant istae jurisdictione spirituali, adhuc vota Monialium irritare Possunt, ex Suar. apud Truli., sicut
120쪽
γkramenti Obli alio quomodo tollitur 3 I i 3 potest Pater irritare vota filiorum. &α; Aliud vero in commodum, lu- ΑχOr. tamen, & Pal. solum concedunt crum, vel obsequium alterius; ut si Abbatissis, quod possint irritare vota jures dare centum Titio, solvere usu- praeiudicantia gubernationi domus. ras, &c. His explicatis Relate ad Novitios , non possunt Dico primo, juramenta, & vota in Superiores eorum vota irritare, ex utilitatem alterius facta ne a summo Suar. , Sanch. , Pal. apud Tambur., quidem Pontifice regulariter dispen- cum votum obedientiae non emiserinn, sari possunt, si sint acceptata, nisi Omnia tamen vota novitii tempore forte aliquando bonum commune di novitiatus suspenduntur, si praejudicant spensationem requireret. Ratio est,
probationi, & commutari possunt in quia non potest Pontifex privare ho- rosessionem religiosam . Immo ex mines jure seo ; per hoc autem, quod est. disp. qo. num. 8. possunt dispen- acceptata sit promissio jurata, jam ex sari a Praelato regulari. qui erga illum justitia debetur, quod juratum est. habet potestatem quasi Episcopalam, Ita CGet. . & Abbas. Dixi, Regulucum non deceat ad Episcopum re- riter, nam dispensari possunt a Papa, currere. Demum si Superior dedit sa- Primo, si juramentum fraude , vel cultatem vovendi subdito, non potest metu sit extortum; ut si iurasti dare licite sine causa tale votum irritare; centum latroni. Secundo, si adsit inpotest tamen licite successor, quia non justitia; ut si iurasti solvere usiuras . amisit jus suum. Tertio, in paenam justam, S deb, IX. Quaeritur tertio; Quinam pose tam ei, in cujus favorem juramentum snt juramenta relaxare , de vota d, est praestitum; ut quando vi, vel frauspensare ρ de extorquetur juramentum. Respondeo, relaxationem iuramen- Dico secundo, juramenta, & votati vel fieri per condonationem fa- praedicta, si non sint acceptata, po-ctam ab eo homine , in cujus favin terunt ex justa causa a Superiore direm juratur; ut si juraveris dare cen- spensari. vel commutari. Ratio est, tum Petro, de ille remittat; Vel fieri quia non posita acceptatione, nondum a Superiore tollente ex justa causa ob- ab altero est acquisitum jus. Idem ligationem, eo modo quo vota dis dicitur de iuramentis, Sc votis acce- pensantur. Certum autem est . ad hanc piatis ab eo, in cujus favorem emi relaxationem , siti dispensationem re- tuntur, quando principaliter, & ult, quiri justam causam , non solum ut mare emittuntur in obsequium Dei,
licite, sed etiam ut valide fiat. Est & minus principaliter in favorem ab autein justa causa ad dispensandum, terius: Verbi gratia, si jurasti daredi a sortiori ad commutandum Eo dotem Beriae, ataut praecise in hono-clesiae utilitas, Dei honor. bonum ju- rem Dei promiseris talem lavorem
rantis, magna eiusdem stagilitas. per Beriae. Ita Dian. part 6. trata. 6. rein suam timetur juramentum. aut votum sol. 6i., Fagund. , & alii cum Tamburi saepe violandum; Item iurantis incon- lib. 3. cap. II. Ratio est, quia in hoc sideratio, levitas , inconstantia , ti- casu acquiritur jus ab acceptante demor, vel alia animi perturbatio in pendenter a beneplacito Dei ; cum iurando. non sit ipsi principaliter directa pro- Notandum ulterius , iuramentum missio iurata; atque adeo si ponaturaliud fieri in purum obsequium Dei aliquid Deo gratius , non fit contra per modum voti; ut si alicui jures juramentum: Praesertim quia semperte nunquam lusurum , pejeraturum, yotum, di juramentum principaliter Para H. P fν