장음표시 사용
161쪽
Respondeo, Villatob., Nauar. , Phu putant Sanch. . Pal. , nunquam posseliar. , & alios apud Dian. rc l. 38. nos illum invitare, nec absolute, nec id permittere . contra Less., S Fagui . condit Ionate ; quia tencmur impedi- Ratio est, quia non invitatur hic ad re peccatum etiam externum proximi. ccimandum abs tute, sed condition quando commode postlimus . Ledesnte, si scilicet vult frangere jejunium. &Emman. cum Cajet. & Nauar. apud Verum in hac re notandum, quod LesS. lib. 4. cap. a. num. 1 I. putant Tambur. advertit lib. s. cap. I. u. 4. licere, quando Id fit urbanitatis caude parato ad poccandum, verbi gra- sa, & non ex intentione peccati autia ad frangendum jejunium, S de terius . Immo virtvi. apud Dian. Peccaturo, verbi gratia de transgre L parti f. trach. 7. resol. 8. cum Lug. stiro praeceptum jejunii . Si Titius trani- disp. 23. num. 13q. absblute docet. mesturus est praeceptum, quia, Ver- quod liceat sine necessitate petere natibi gratia. decrevit jam violare jeju- tuum etiam signate ad ulla ras ab usu.nium, ubicumque reperiat cibos, Va'. rario parato; sicut etiam ex AZor. docet, quod non liceat illum absolu- petere Sacramenta a Sacerdote parate ad ccimam invitare, sed solum con- to illa ministrare in mortali, quamvis ditionate dicendo , Si omnino velis commode possis ea ab alio habere .ccenare, cana apud me; Et quam- Ratio est, quia dum facio, quod mi- vis Pal. putet, quod id non liceat, hi utile. vel conveniens est, & de se immo quod nec possis illi camam prae- non est malum, estque tale, ut eo
parare, eo quod cooperareris pecca- alius recte uti possit. si non recte mlo Illius, tamen Less. lib. 4. cap. a. tatur, sibi imputet; Neque enim teneor num. a . permittit cum Vasi , quod abstinere ab actionibus de se non malis. conditionale invitetur , quia pecca- eo quod proximus ex sua malitia ab- tum internum illius iam est patr, utatur ad peccandum . Verum Hurtum . di impediri non potest. Et lad. cum Dian. Ioc. citi hanc adhu Sanch. lib. I. cap. I. excusat univer- bet distinctionem : Si proximus sit sim a mortali, qui solum remote coin paratus ad peccandum hic & nunc. peratur cum transgressuro praceptum, non ex malitia, sed ex passione Vc-
verbi gratia vendendo Titio cibos,quos hementi, idest ex fragilitate , tenemur vult ad jejunium stangcudum, aut sub poena peccati scandali a talibus , vendendo agnum Infideli, quem scio ctionibus abstinere; quia scandalum velle ad immolandum Idolo; quia hoc passivum pusillorum tenemur vicum alius venditurus sit, si ego non tare, quando commode possumuS et vendam, & peccatum internum im Secus vero si ille sit paratus ad pe pediri non potuit, non pecco gravi- candum ex malitia; quia non tenemur ter coopcrando sine magna necessit, vitare scandalum hoc pharis, cum . te ad solum externum peccatum il- Has omnes opiniones ut probabilestius ι Contra vero si cooperarer pro- admittit Tamburi loc. cit. xime cum transgressi tro praeceptum; VII. Quaeri uir secundo; An pec- unde non licet scalas admoveru, vcI cent Caupones, seu tabernarii offeren- humeris sustentare, quem sciri velle tes ccmam Omnibus Indiscriminaturi furari, etiamsi alter id praltaret me die jejunii, dc ministrantes carnem precusante; nisi tamen excuser a causa Respondeo, communiter Doctoresurgentissima, puta a timore mortiS. contra Less. loc. citi docere, quod verum circa paratum ad peccam tabernarii non teneantur interrogare
dum, seu solitum transgredi prsceptum, hospites camam, ain carne S petu utcMan
162쪽
De Infirmitate , ct Paup rtate excusante a ieiunis. Iesan excusentur a jejunio, etiamsi dubia tent, an excusentur, S a sortiori si pro hiliter credant excusari. Ratio est. quia in dubio nemo debet praesumi velle peccare , ex leg. Merito. E. Pro socio. Si vero probabiliter, vel certo moraliter sciant tabernarii, quod honnites peccent coenando, Nauar. , T Iet., Medin. , & alii apud Dian pari. I. tract. 9. resol. 3 3. permittunt, quod illis coena ministretur . Quod etiam docet Sanch. lib. I. cap. 7. Rati est, quia ministratio illa, immo &ultronea invitatio non fit directe ad non jejunandum, sed solum ex intentione lucri invitantur ad camam, Veluti conditionale . hoe est, si velitis
cenare , potius coenate apud me , quam divertatis ad alium. Praeterea
sicut ab usurario parato peti potest mutuum . quia de se potest id sine peccato poni, fi scilicet detur mutuum Iine uibris ; ita quia potest hospes sine peccato cinnare , dummodo semel
in die cibis Quadragesimalibus se reficiat, ideo absolute exhibetur illi aliquod de se indifferens , quo ille sua
malitia abutitur. Si vero loquamur de ministratione. & invitatione ad Carnes, certum est, non posse tabe narios invitare hospites, nisi condititionate, ut diximus quaesito antecedenti, dicendo, quod si velint ab
Iute carnes comedere, potius illas comedant in tali taberna. quam albbi . Ratio est, quia comestio carnium fieri non potest sine Peccato a non excusatis; sicut potest sine peccato fieri coena , dummodo semel tantum
VIlI. Notandum demum , quod Pucris ante usum rationis, sicut etiam Paganis licite carnes ministrantur ; quiae non tenentur legibus Ecclesiasticis.
De Infirmitate, & Paupertate a Jejunio excusantibus. L Excusant Vspensatio. σ Impure ia
II. Infirmitas excusans debet esse nota. bitis , pura si timeatur ex teiunio capitis vertito, aut stomachi dolor ; Aut si ex illo impediantureansueta /-iuscuj I e operationes. III Praegnantes, cst nutrices, etsi valida, ad jejunium non tenentur,
sed tenentur secuniam se a carniabus abstinere . Quι absiue cana ne artist noctu calefers sufficienter, non
tenetur man ient re , ut vesper
IV. In dubio' am ieiunium sit graviter nociturum, sandam iudicio Medici docti, s t morati ; vel petenda est dispensatio ; Qua probabiliter dari potest, etiamsi ubitet- . an detur iusta causa ad dispensandum. Q. Nec Medicus, nec Confessarius diaspensare potes in ieiunii 3 , sea flus
Superior ; etiam Parochus ἱ non ta
men Abbatissa. VI. Exeusatur pauper, si careat sufficie
ei cibo. Sed quinam dicisur cibus
VII. Num liceat messoribus, ac iter
agentibus vesti laeticiniis, s deses, σι iens aliud alimentum EI. Iejunio excusant Dispensatio,& impotentia, sive physica,
sive moralis haec autem oritur ut plurimum ex infirmitate, paupertate. labore, aetate. In hoc articulo age
dum de infirmitate . & paupertate , in sequenti de labore. & aetate-IL Quaeritur primo ς Quaenam infirmitas a jejunio excuset λRespondeo nonnisi notabilem. Quari V a T
163쪽
rsε re excusanrur tam qui de iacto infirmi sunt. quamvis ex propria culpa , quam qui ex jejunio notabilem infirmitatem timent . verbi gratia capitis vertiginem, stomachi dolorem ; non enim expectandum est actuale detrimentum , sed susticit timor non levis
mali , non quidem gravissimi sed notabilis . Quare qui sibi bona fide, vel
ex experientia , vel ex probabili ratione persuadet graviter nociturum jejunium . non tenetur jejunare .
catur damnum notabile ν Rel pondeo hanc regulam a Doctoribus assignari. Si ex jejunio impediantur operationes ordinariae cuiuscumque personae , jejunium dicitur graviter nocere et Verbi gratia , si stuciens ex jejunio capite doleat , itaui cum disticultate possit studere, si cum gravi incommodo famula exerceat servitia domus, aut a
ti sex opus suum . Et hac de causa communiter excusantur praegnanteS omne
& nutrices. idque etiamsi robusta sint. ex Reginussi contra Sylvest. apud Dian.
Part. I. tract. s. resol. 14. ; quia illae paucae sunt, Sc leges aptantur ad comis muniora . Universim autem praegnantes . & nutrices indigent multiplici resectione; quamvis teneantur abstinete a carnibus . nisi specialiter indigeant . Idem putat Tambur. dicendum de scemina, quae probabiliter mox est conceptura . si a medicis iudicetur , jejunia matris nocitura proth suseipiendae ; debet enim mater convenientia remedia . & alimenta ponere, ne sorte foetus concipiendus elanguescat . E cusatur etiam, qui ita stomacho debili stiget, ut sumere non possit una ubee resectionem lassicientem ἰ Nec non qui noctu per notabile tempus doris mire non potest, nisi coenet; aut qui de nocte absque persecta coena cale fieri notabilitet nequit. Hoc enim est nimis onerosum. Neque hic obligatur ad jentandum maue,ex Sanct , re Diam
resol. 3. , Fagund . Se Tambur. Ratio est, quia nemo obligatur ad remedia extraordinaria, Zc relinquere jus suum comedendi circa meridiem. IV. Adde. non solum infirmitatem
actualem, aut imminentem excusare,
sed etiam si sentias ltomachi debilitatem extraordinariam. aut notabilem lassitudinem, ex Bonac.; quia unive
sim cuiri gravi incommodo praeceptum ieiunandi non obligat. Quando autem dubium est, an infirmitas sit satis ad exculandum a jejunio . vel ab abstianentia a carnibus, requiritur vel medici docti, & timorati iudicium, veIdispensatio Superioris . Certe autem sulficiens causa habetur, quando ades solum periculum probabile damni v vis: Immo quando adest dubium, a detur causa sufficiens ad dispensandum , poterit etiam dari dispensatio, ut docet Sancti. lib. q. cap. 4 . contra B nata apud Dian. Part. I. tria. Io. re
sol. 3r.; quia bonum, & suave Ecclesiae regimen id postulat. Quamvis in
tali casu consultius sit ex Tambur. . quod admisceatur aliqua commutatio, verbi gratia in eleemosynam . Orati
V. Quaeritur secundo I An etiam Consessarius , & Medicus dispensara
possint in jejuniis pRespondeo negative. cum non sint
Superiores: Quare possunt hi, & qui libet alius vir prudens . & peritus solum declarare , quod adsit causa sesficiens ad non jejunandum; dispensare autem potest solus superior habens j
risdictionem in foro externo, videlicet Epi opus. & Praelati regulares relate ad suos subditos I vicarius eciam generalis Epistopi, non quidem ex g nerali commissione Vicariatus, sed ex speciali mandato, ut diximus cum de praecepto miliae ; Et propter praescriptam consuetudinem etiam Parochus ex Sancti. lib. s. disip. y. , ne nimo
graventur bdeles , di Episcopi, si ese Diqitigod by Coos I
164쪽
De Labore , oe AEtate, qua a sessuis excusant . is. sent pro his frequentibus, & minutis dispensationibus semper adeundi: Non
tamen Abbatilla, cum non habeat jurisdictionem spiritualem ; nec detur talis consiuetudo, sicut datur in Par cho. Quando autem nec datur sup rior, qui dispenset, nec vir Peritus, qui declaret sufficientiam causis excusantis, fatis est ex Si, quod ipse se ditus bona fide putet dari sibi causam
sulficienten . VI. Quaeritur tortio; Quaenam PamPertas excuset Respondeo, excusare paupertatem,
quando quis ob illam cogitur labor re . & propter defatigationem indiget secunda resemone. Secundo, quando quis caret cibis, quibus unam se sicientem resectionem assumat . Non habet autem sufficientem resectionem ex Tambur. , & aliis apud Dian. , qui solum habet copiam panis, & vini re- Iate ad eos, qui non fiunt ad id assueti. eo quod tale jejunium videatur nimis onerosium. Si vero semel, aut iterum habeat insuper aliquod obsonium , verbi gratia nuces , Olivas , caepES , Sc., ubi non patietur notabile inco modum , videtur universim obligandus . Quod si contingat non raro, solum videntur obligandi rustici firmae sanitatis, S sis vilioribus ob niis a sueti, non vero alii, qui sic nimis , ct extra modum macerentur; nisi i men haberent quotidie plura ex his
Vilibus obsoniis ; quicquid alii in hoc
VII. Ex his insertur, excusari iter agentes, qui hora prandii non possunt
invenire susticiens alimentum . Secun do. ex Sanch. apud Truli. excusantur
agricolae, si edant , de praebeant suis domesticis . messoribus , putatoribus Iacticinia, & ova, quae possunt facile inVenire , quando commode non possunt invenire pisces, aut aliud, quod
ΛRTICULUS VI. De Labore, & AEtate, quae a Iejunio
I. Excusantur a ieiunio . qui exeremearum de se laboriosam , quamvis possenι commode jejunare. n. uuanam dieatur ars de se laboriosa inoomyossibilis cum ieiunio tu . Non si jent,r aries da se laborio sa, Ars Sutoris, qui pannos fuit , ct Ars Barbitonseris; unde solum per accidens excusari possunt. IV. Quoam reputentur exercisia de se non laboriosa t Num Cantoras , -- vocati , Concionatoris p Et ε.id de
V. Qui arti laboriosa operam navam,s uno , aut altero die a labore desistant , num teneantur iis diebus, unare pn. uuandonam Conjux a ieiunio excusatur . si non possit aliter debitum reddere VII. Non licet in fraudem sejunii
pus laboriosum assumere, aut si gum iter. Quomodo liceat aliquam do ire venarum , quamvis non sit compossibile jejunium cum ea υν
nu Probabiliter senes etiam robusti ad
jejunium non obligantur inchoato
anno sexagesimo ς Et femina juxta
nonnullos inchoato quinquagesimo is
si,d si dubitetur de tali arate pI. Uaeritur primo; Quinam labor excuset a jejunio pRei pondeo , laborem omnem cun jejunio incompossibilem excusare. Dicitur autem incompossibilis labor , quoties cum gravi dii ficultate, & incommodo laborans jejunaret . Immo ex Eugen. IV. excusantur omnes illi, qui artem de se laboriosam exercent, puta
lignarii, sosiores, baiuli, etiamsi quis
165쪽
ruet astio X. Arιiculus VI. reperiatur, qui possit εommode eum tali labore ieiunare; Ratio est, quia semper a lege inspicitur. quod communiter. S per se contingit. II. Dubium est primo , Quaenam dicatur ars de se laDoriosa Respondeo, omnem illam , quae fit
cum magna membrorum agitatione , S comvirnptione spiri uum . Unive sim autem laboriosam artem exercent 1Ossores. aratores, baiuli, figuli, se rarii, lignarii, argentarii , seu aurifice S , qui malleo , aut lima metallum versant, fullones, seu qui toto die vestibus. aut telis lavandis dant operam, coriarii, lanarii, seu qui lani S tcrgendis, lavandis. & discutiendis navant operam . liecnon pistores , iter pedibus agentes . curiores . Eu depori tores epistolarum . qui equo currunt
magnam diei partem , typographi ,
qui versant praelum, non vero qui l teras ordinant , ut . bene Dian. pari.
pia, quando circumferendo scalasia ac per illas ascendendo magno labore agitantur: Item sutores ex Αχor , seu qui calceos suunt, quorum ars est laboriosa ; nisi tamen , ut notat Tam bur. , solum scindant corios ab alii&1uendos ; vel nisi suant corium tam molle , ut pannum suere videantur.
Ill. Dubium est secundo de sui ribus, qui scilicet Pannos luunt , ac de Barbitonsoribus . & aliis hujus modi. Respondeo . putare Truli L ct Tam-bur. ex Ledesn , S Sa non esse improbabile , quod non teneantur , ea ratione , quia Eugem IV. pr,
vilegio cxcusantur omnes artifices , qui artem laboriosam exercent, sive Eugenius declaret eos non tenertia fiave privilegium illis concedat. Sed communius cum Less Lam. . Filii uc. , Bonac. apud Dian. Part. I. tradi. g. resol. 8. putant teneri; quia Eugenius, ut notat Tam bur num. 8. ,
dum eximit a praecepto ieiunii artifices , loquitur de artificibus exerce tibus artes laboriosas; unde disicutie dum semper est a Doctoribus, an istae sint artes laboriosae ; lyraesertim quia
confixa est ab Alex. Vta propos 3α
dicens: omnes assiciale3, quι in nymolica corporaliter laboram , sunt exemsari ab obligatione jejun/ι , nec debena se certificare , an tabor sit compatibia
Non nego, magis late patere mmnes osticiales, qui in Republica corporaliter laborant , sub quo nomine veniunt etiam stribae. notarii, &c. ,
quam omnes artifices exercentes a
tes laboriosas; Unde Alex VII. non
damnat aperte opinioncm adductam, quod hujusmodi arissices non teneam tur. Verum haec condemnatio videtur magnum pondus addere sententiae communiori , quod scilicet Barbitonsor . verbi gratia , de se non excusetur quamvis per accidens excusiari potest , si continue stando selim osticium e ercere non possit, nisi se reficiat
putentur exercitia non Iahociose νRespondeo, esse illa , quae exercent scriptore S. notarii, PIctorcs , nente&filum, statuam fingentes sine magno mallei strepitu, & conatu . tam ult c mitantes moderate pcr Urbem Dominum rheda ambulantem, sicut etiam equo . vel rheda iter agentes Damnatur enim ab Alex. s l. prop. 3I. dicens ἐν Excusentur absolute a precems
sejudis , qua uer a 'Μnt eq itando , utineumque iter agant , etiamsi uer necesserium non sit , ct etiamsi iter unius diei confietant . Qui tamen iter unius diei, vel per magnam diei partem . videlicet, ut notat Trull. . duodecim , vel quindecim milliariorum, pedibus conficit, aut iter plurium dierum, puta octo, vel decem, conficit equo . vel rheda cum magna defatigatione. per accidens etiam exculabitur . Sic coqui
166쪽
De Labore, ct . rate, sua a 166io excusant. Isosi toto sere die exercitia culinae exequantur ; sic Concionatores, si saltem ter. quaterve in hebdomada cum m gna contentione concionem habeant ad populum ; Immo si unam tantum concionem habeant eo die, per accidens excusari pollunt , si debilitas id exigat. Sic demum lectores . consec
taria, advocati, procuratore S. cant
rcf. scribae, quando labor est improbus, & complexio debilis, itaut suum munus obire sine gravi incommodo
non possint . Inimo , ut notat Trull. num. s. excusantur ratione laboris , qui
labore suo victitant, ex quo Sravis , vel mediocris alflictio secus si levis jstqucretur ; quia Ecclasiae praecepta benigne sunt interpretanda; α in m ratibus, quod eil valde difficiis , re-
Putatur impossibile. V. Dubium est quarto ; An qui a tem de se laboriosam exercent, tenemantur jejunare , si uno. vel altero die in Quadragesima non laborent Respondeo cum Dian. re l. 9. e Fagund. , & Sancti, non teneri. quia indigent viribus ad laborem seque lium dierum . & remanent a laboribus praeteritis debilitati . Verum . si multis dic bus a labore vacent. procul
VI. Dubium est quinto An con-jux liberetur a jejunio, si non possit
aliter debitum reddere pRc spondeo, certum esse . quod Pra valeat obligatio ex jultitia reddendi debitum, quae est naturalis. Obligationi positivae jejunandi ; Quare peccaret conjux jejunando , si sic redderetur notabiliter impotens ad debitum reddendum. Notandum tamen . quod noli teneatur ex justitia reddere debiatum, nili moderate, & juxta qualit tem suae complexionis; moderatio autem attendenda est spectata conjugum qualitate; nam senes , & imbecilli
res rarius uti convenit matrimonio ,
quam juvenes , di robustos . Quare
coniux non liberatur a jejunio, ut potens sit ad reddendum debitum im-m crate . Immo nec liberatur , ut potens sit ad petendum debitum moderate , ut uotat Tambur. contra quendam, qui putat liberari eo quod ad talem petitionem conjuges habeant ius. Ratio est , quia sic iure omnes comiuges liberarentur . Liberatur tamen coniux, si advertat in alio periculum incontinentiae , nisi Perat , nec possit petere . si jejunei r nec non uxor , si ex jejunio continuato ita reddatur paulida, ct macie consecta, ut timor rationabilis sit , ne manus notabiliter a viro ametur & idcirco aut rixae proveniant, aut alii a viro quaerantur a mores. Idem dicas de puella volente nubere, si ex jejunio speciositatem faciei notabiliter amitteret, maciemquc contraheret extraordinariam; Ac d mum si uxor ita prohibeatur a viro jejunare , ut nisi obediat, notabiles discordiae exoriantur , dummodo id non prohibeatur ex contemptu Princepti Ecclesiastici.
quis sine causa die jejunii aliquod opus laboriosum, sive iter astumere , ne jejunet, quando commode alio dietate Opus exercere potest ρ Et idem uaeritur de eo , qui medicinam eo te sumit, ne jejunet ZRespondeo, Sancti. . & alios apud Trull. putare, quod si in fraudem jejunii sine ulla causa tale opus assum tur, non liceat. Ratio est, quia fraus.& dolus nemini patrocinatur. Si vero non in fraudem jejunii, sed bona fide assii matur aliquis labor honestus. quamvis praevideatur esse incompat, bilis cum jejuuio , licet illum asium re ; Unde Sancti. lib. s. ConsiI cap.
I. dub. a. permittit , quod Magnatus recreationis causa eant ad venanduin,
vel in ludo haltarum se exerceant , dummodo semel, aut iterum id faciant, non stequenter , nec in se dem
167쪽
I6o X. it iunii, quamvis praevideant non posse tunc jejunare. Non nego. Dian. Part. I. tract. 9.re sol. 31. putare ex Ioanne Sanch. ,
S aliis contra Αχori, quod possit quilibet die jejunii assumere laborem cum jejunio incompatibilem, etiam animone jejunet, quamvis possit commode tali labore abstinere ; quia in tali casu non intervenit fraus , aut dolus , sed fuga quaedam ab obligatione praec:
Pti , quae tamen contra praeceptum non est ; Sicut non est contra praeceptum jejunii esredi ex illa civitate , an qua urget obligatio jejunii municis ali., ne quis ad jejunium teneatur.
t Ledeis. apud Dian. loc. citi reses. ηα aperte dicit ex Medin. . non pec
care eum, qui apponit jejunio impedimentum , etiam ii quis , verbi gratia , iter faciat ad sornicandum; peccaret enim contra castitatem, scd non contra legem jejunii. Haec tamen sententia jure merito communiter rejic, tur; quia universim praeceptis non licet apponere impedimenta; verbi gratia, non licet projicere breviarium , ne teneamur ad horas, nec Iicet die se sto ire venatum , ubi non est opportunitas audiendi Sacrum I quamvis id permiserimus , si tempore remoto ab obligatione praecepti tale Pus assumatur, verbi gratia, die antecedente ) ergo nec licet sine causa in fraudem jes unii assumere defatigationem , medicinam, &c., incompatibilem cum jejunio. Nec Doctores a Dian. citati loquuntur in casti, in quo obligante praecepto, velit quis appinnere Impedimentum, ne odliget. sed in casu, quo quis egreditur c loco ,
ubi praeceptum obligat, qui casus est omnino diversus et Et quamvis possit Areisurus VI quis egredi e loco, ubi praeceptum o
ligat , ne obligemr; non potest tamen apponere praecepto impedimentum . ne obligetur . Et ratio radicalis est . quia oua obligatur ad finem , obligatur aci ponenda media, & ad rem venda impedimenta ; unde praecepto urgente, non licet apponere impedimentum e Contra vero nemo Obligatur remanere in loco. ubi praeceptum
obligat; unde licite egreditur , ne
Vt II. Quaeritur tertio ; Quaenam aetas a jejunio excuset λRespondeo , excusari omnes ante vigesimum primum annum completum,& senes post sexagesimum inchoatum, ut probabiliter docent Doctores comtra nonnullos apud Dian. pari. I. trin. s. resol. 1 . qui docent sexagenarios
robustos adhuc obligari . Seci Sanch. de Matrim. lib. 7. disp. 61. excutat sexagenarios non solum a jejuniis E elesiae , sed etiamsi certis diebus v vissent tota vita jejunare ; quia aetas illa est facile obnoxia valetudini infirmae, a qua aegre potest deinde senex se liberare t Praeterquamquod robur senum est illusivum . & indigent repetito alimento . In sceminis autem p r habiliter ex Valer. , Narboα , M chad. , PelliΣ. . Dian. pard y. trin. 7. resol. 73. contra quam plures putantes
id non esse tutum . desinit obligatio jejunandi inchoato anno quinquagesimo. Si quis autem post adhibitam debitam diligentiam adhuc dubitet ,
an annum vagesimum Primum compleverit, jejunare non tenetur . quia stat in pollegione libertas: Contra vero si dubitet an ad aetatem senilem perVenerit . adhuc tenetur jejunare ,
quia stat in possessione praeceptum. Diuili od by COOgla
168쪽
Honorandi Parentes. IsrEXplanatis praeceptis primae tabulae , quae ad Dei dilectionem , & cultum
spectant , descendimus ad praecepta secundae tabulae, quae pertinent ad proximi bonum , & amorem . Quia tamen inter proximos parentes sunt proximiores . ideo primum praeceptum hujus tabulae s Exod. ao. est , minora patrem tuum , O matrem tuam , ω eris longa ι super terram. Nomine autem Parentum veniunt etiam omnes , qui carnis cognatione conjuncti sunt, ut Avi, Fratres , Patres, Conjuges , nec on Superiores tam seculares , quam Ecclesiastici , & si , qui pro nobis curam gerunt, ut tui res, magistri, procuratores. Quare primo agendum de obligatione filiorum erga parentes. Secundo . de obligatione parentum erga filios . Tertio , de obligatione conjugum ad invicem, necnon de obligatione servorum, & subditorum erga dominos, di alios superiores.
ΛRTICULUS I. De obligatione filiorum erga
a. Filii Parantibus debent Amorem, R verentiam , Obedientiam, oe Sab-
II. Amor Paremibus debitus consipis in fuga odii. ch in exhibitione An rum amoris; necnon ia dileetidine interna, ct formali. III. Reverentia Parentibus debisa Pid ferat ρ ρ quando ab ea silii deo. Migentur ἐκ Quandonam graviter peccent iii non obtemperanaeo Parentibus pV. In iis, qua pertinent ad vita satum, tenentur fui consulere Parentes ,
quamvis aeon teneamur deinde e
rum consilium sequi. VI. Tenemur sus Parentibus subventro tam in necessitatibus spirimatibus, .am in tempora ψηI. Pars u. VII. In Pari necessitate Parensum te. nentur Alii abs nere ab ingressis in
Religionem a necnon in extrema fratris. . aut 1 strorum . At egredi e Raligione renentur solum iri exue. ma Parentum nec rate. VIII. Eodem modo Parentes teuentur ab ingressu in Religioom abstinere tu gravi necessivat uorum, O in emtrema egredi .
I. IN quatuor confistit talis obligatio, I seu honor parentibus, videlicet in Amore. Reverentia, Obedientia ,& Subventione tam in spiritualibus , uam in temporalibus. Quare primaelii tenentur amare prae omnibus aliis Parentes , quamvis non prae Deo cNam Lucae I . dicitur . Sι quis venui ad me, re non odit patrem suum, est matrem, non stotes meus ebrie discipulus. Secundo, tenentur revereri illos reverentia interiori simul . & exteriori . Tertio , obedire. quando tamen non
169쪽
16 a Quastis M. res, S salutem animae in verbi gratia
si illis praecipiant vitare pravas amicitias, relinquere ludos prohibitos, &c. De nrtim subvenire in omnibus eorum necessitatibus.
II. Quaeritur nunc primo; In quinnam consistat amor a filiis debitus erga Parentes λRespondeo, consistere in suga odii,& in exhibitione lignorum amoris . Unde peccant mortaliter primo, si iblos odio prosequantur, aut si malum illis grave excogitent, verbi gratia
mortem, ut potiantur haereditate, aut ut liberentur eorum vexationibus, etiamsi H de siderint non ut malum Pa tris, sed ut bonum cupientis, ut I quitur Innoc. XI. in propol . damnuta; qui etiam damnavit Propos. 13. . quae dicit: Lnitum est stio gMιdere de
parrιcidio parentii a se in ebriemte per petrato propter ingentes divisias inde exhereditaIe consecutas. Secundo. peccat
etiam graviter, qui torvis oculis fere semper parentes intuetur , &ita aspere alloquitur, ac li odio haberet . quamvis illos interius diligat. Prsterea sicut tenemur diligere proximum actu interno, & sormali, ut conitat ex thesi decima ab Innocentio Undecimo con. fixa , quae habet : Non tenemur Hiieere proximum aetu interno , ω formali. ita a fortiori tenemur sic Parentes etiam diligere a
verentia Parcntibus debeatur pRespondeo, non solum interiorem per recognitionem subicctionis erga illos, & timorem quendam filialem . sed etiam exteriorem verbis, & aliis signis. verbi gratia honorifice loquendo de illis, non detrahendo , caput
aperiendo, famulando, ac damna am-pediendo . Hinc etiam peccant moria taliter . qui maledicta, convicia animo deliberato, di contumelias in parcntcs ctiam mortuos conjiciunt, nisi e caecutur ratione puritatis mater , Articulus Laut in deliberationis . Peccant etiam mortaliter, qui parentes passim increpant, aspere, & dure tractant, & i
los in magnam iram provocant, etiamsi re ipsa illi non indignentur; Et
qui illos percutit . aut in anus elevat ad percutiendum, aut contemnit, nec
Vult parentes recognoscere nisi serte sint infames . proditores, haeretici .
dic. tunc enim propter bonum commune justa datur causa dedignationis Peccat demum graviter filius, si parentem de aliquo crimine , etsi vero, a cuset .' cum in omni lege prohibe tur filiis accusare, vel tellificari comtra parentes ; exceptis duobus casibus, scilicet Conjurationis in Patriam ante crimen patratum. dc haeresis, ut comis muniter docent contra Simancham ex Abulenti apud Trael. ; potes que etiam filius agere contra parentem denegantem alimenta.
filius debeat obedire parentibus t Respondeo. in omnibus, In quibus est subjectus, itaut graviter peccet in materia gravi. & vcnialiter in re levi . Unde sequitur peccare graviter filium, qui patri aliquid circa bonos
mores praecipienti non obedit, ut circa fugam pravarum amicitiarum, i dorum, nisi parvitaS materiae excirset; quia pater tenetur filium bonis moriabus imbuere e Peccat etiam graviter non obediendo in iis, quae ad domesticam gubernationem spectant, si ressit gravis. ut notat Sanch. lib. q. cap. 13. Notat tamen Bonac. hic, quod in re levi excusetur etiam a veniali filius inobediens, si pater imperet albuid non intendens obligare ad ob tendum obedientia sibi debita; cum
praeccptum non obliget ultra intenti
nem praecipientis. Et ideo in tractatu de Matrina. dicitur, quod uxor denegans viro debitum exculetur a mortali. ii vir benevole illud petat, & non ut
sibi debitum ex jullitia, scii non tim
170쪽
Dὸ Dueli attono siliarum erga parentes. tendens illan obligare ad reddendum
sibi debitum. V. In iis, quae pertinent ad vitae statum, non tenetur patri filius obedire , videlicet in materia religioni S. aut matrimonii r Et hinc est . quod potest in. scio Patre statum assumere, si praevideat injuste sibi impediendum: Aliter
tenetur ex reverentia debita illum m nere , ct consulere; quamvis non teneatur deinde ejus voluntatem sequi, nisi ducat indignam, aut malus ex digna timeatur exitus, Si scandalum; vel nisi multum expediret, quod ducat dignam, quam Pater Vult, Puta quia cenabunt inimicitiae.Quamvis autem graviter peccet filia, sicut etiam filius quae invito
Patre vult nubere indigno, non eatenus exhaeredari potet , ut sese ostendit P. Andreas Luccherius Societatis Iesu ex Molina, Sanch. . & aliis in suis valde commendatis Decisionibus Patavinis de obligationibus Patrumfamilias Casu a. Mensis Decembris. VI. Quaeritur quarto ἰ Quandonam filii teneantur subvenire parentibus pRespondeo. in necessitate tam temporali, quam spirituali eos ad subveniendum teneri. Unde peccant gravi ter filii primo, si non curent patrem in mortis articulo confiteri, & alia S, cramenta siliscipere, aut si impediant. ne testamentum faciat, aut aliquid pam peribus in animae utilitatem eroget ;faciunt enim contra praeceptum se currendi parentibus in spiritualibus Secundo, si differant solutionem legatorum . & debitorum patris; fieri nim potest, ut notat Bonac., quod exsolutione legatorum a purgatorio ejus anima liberetur. Tertio, si parentum
funus non celebrent pro Viribus, nec curent corpora sepulturae mandare , ac
preces, &sacrificia pro illis fundere . Quarto, tenentur Parentes alere , si non habeant, unde se possint honesta, ae decenti arte sustentare. Quinco, debent invisere parentes infirmota aut in carcere detentos, dc eorum incolumitati consulere . VII Dubium est, an filius teneature religione egredi. ut parentibus su
currat pRespondeo, certum esse, quod teneatur ab ingressu religionis adistinere.
dum parcntes in gravi necelsitate Ue
santur; quia praeceptum praeserendum est consilio ; gravis autem necessitas dicitur , si illi sine ope alterius non possent vivere absque notabili iacturatiui status, & conditionis. verbi gratiast nobiles tenerentur mendicare, aut famulari: Et idem dicas, si talis neces.sitas non sit praesens, sed probabiliter sit sutura, ut notat Sanch. ; Quae tamen intelligenda , modo filius manen do in saeculo non incurrat grave per eulum salutis spiritualis ; qui ibet enim tenetur salutem spiritualem propriam temporali proximi praeserre. Certumeli etiam, solum pro extrema , non vero pro gravi necessitate fratrum, sororum , aliorumque conjunctorum
teneri sub mortali ab ingressu Religionis abstinere ; quia magis stricte Obligat Praeceptum sebveniendi parentibus, quam aliis. Certum est tertio . teneri in his casibus filium e novitiata
egredi, cum militet eadem ratio. V rum ad egrediendum e religione solum tenetur. quando necessitas parentum est extrema , non vero quando est gravis . ex Sancta apud Bonac..' T netur quidem in necessitate extrema.
nam si extraneus, verbi gratia, in puteum cadat . dc solus religiosus subvenire possit, ad id tenetur etiam Praelato invito; ergo a sortiori si pater sit in extrema necessitate . Non tenetur tamen in gravi. quia res uni tradita non potest extra necessitatem extremam illi auserri, Zc alteri tradi VIII. Quod diximus de filiis relate ad parentes exis entes in necessitate iadicas de parentibus re Iate ad filios ita eadum necessitate existentes. Quar: X a . nia .