장음표시 사용
181쪽
r uastis XL. Araicatus V venit, ut odio habeamus id, quod eimsum est.
Sequitur secundo, non solum ambcos, sed etiam inimicos elle diligendos, & quidem amore interno, &noa solum per actus externos, ut diximus I praesertim quia Matila s. dicitur : Ego aurem dico vobis, diligite inimieos vestras, σε benefacite fis. qui oderunt vos. Et ad Roman. I a. Si esura erre inim us tuus, ciba illum ; si
sitir, potum da illi; ct in hoe imitamur P trem nostrum, qui stem suum oriri facis super bonos, oe malos . in pluit seper iustos,s injustas. Notandum tamen
ex hoe Christi Domini praecepto non veneri nos exhibere inimicis specialia
signa benevolentiae; non enim propter ostensam nobis iactam emciuntur melioris conditionis. quam reliqui. --
de fit teneri nos quidem non solum ad non odio habendum inimicum sed etiam a1 nota praebendum signum ullum odii; denegando illi communes
salutationes, quibus omissis praebere. tur signum odii, at non teneri nos
per se loquendo specialiter salutare inimicum, illum alloqui, & familiariter cum illo versari; nisi sorte id postulet ratio vitandi scandalum , aut nisi speretur, quod per salutationem odium deponat; cuilibet enim mam datum est de proximo suo, dc quil, bet tenetur illius icandalum, & ruinam vitare, quoties absque gravi incommodo potest: Consetiam tamen conistae re debent poenitenti, ut sponte inimi eum salutet, non solum ut Christum Dominum imitetur, qui pro inimicis oravit , sed etiam quia denegatio salutationis sere sempet conjungitur cum odio, aut cum scandalo;& a sortiori scandalum , odium, &contemptus solet haberi, si inimicus non resalutetur: Quod si aliquando aliquis sit longe si perioris conditi nis, ut Praelatus, vel Nobilis respectu
ciciditi. vel plebeii & non sequatur
scantatum , neque adscribatur comtemptui denegatio resalutationis, certe nec tenetur illum resalutare post inimicitiam . sicut non tenebatur ant inimicitiam.
III. Rogabis ; An te ire amur inimico veniam concedere, si illam petat 'Respondeo . teneri quidem nos dium deponere , & signa benevolentiae communia illi exhibere . ut hactenus ostendimus. sed non teneri acti nem contra illum coram Iudice omi tere . ut satisfaciat injuriae, & damnigillatis; Immo si sponte satisfactionem praebeat, adhuc licitum est satisfactionem iuridice exigere praeciis gravi d
mno illius , quod forte ex charitate teneremur impedire. Ita valent . . Sylvest.. Sc alii apud Bonac. hic disp. 3.
quaest. 6. Puna. I. contra AZor. docentem teneri laesum actionem injuri
rum coram Iudice intermittere, si iule debitam satisfactionem exhibeat di Cujus sententia regulariter consulenda est; tum quia raro sine odio, ik vindicta coram Iudice agitur adversus inimicum ; tum etiam quia id est mnis me consilio Christi Domini , Si quis percusserit te in maxillam , praebe es O
IV. Quaeritur secundo; Quonam O dine proximus diligendus est pRespondeo , conjunctos magis dili
gendos esse, quam extraneos . & in. ter coniunctos , quF magis sunt comiuncti. Quare coeteris paribus ante mmnes diligendus est Pater , cui Praecipua cura incumbit alendi . & inst tuendi filium . Secundo, viter; quia parentes ex D Th. magis Deo assimilantur, nam post Deum illis debemus, quod simus, & vivamus . Te tio, Uxor . quae una caro est cum marito . Quarto. Filii, quamvis talis ordinis perversio non sit satis ad modis tale propter exiguam inter has pers nas distantiam , ut docent communiter Theologi apud Bonac. Quinto,
182쪽
De Obitratisne dιlinendi proximum . I7 Icaeteri consanguinei juxta gradum conjunctionis . it aut consanguinei praeseram tur altinibus . Demum reliqui , itaue vir justus peccatori praeseratur . Dixi tamen. ccet zrIS paribus ; nam si mater sit benefica , pater crudelis , illaeli praeserenda; Et multi putant contra D. Th. , Bonac. . & alios, praeseris ri posse parentibus eum , qui nos a morte liberavit; Et alii putant contra
eundem Bonac., creditorem in extrema necessitate polle praeserti etiam parentibus . Sicut autem in rebus temporalibus praeserendus est Pater caris
natis patri spirituali; ita in rebus spiritualibus praeserendus Pater spiritualis patri carnali, ut communiter docent contra Bagne Z. Hic autem ordo servandus inter personas privataS ; Pe sona vero publica cuilibet privatae praeserri debet, ex Valent. . & Bouac. , quia vices Communitatis sustinet; mxgnum autem bonum CommunitatIs etiam proprio bono praeierendum est. Notat tamen ex Leu Tam our. lib. A. caP. 3 S quod tu rebus pertinentibus au vitam. Ic naturam iuitem tandam in extrema , vel gravi necessitate, Primo subveniendunt sit Patri. Secundo, Matri. Tertio, filiis . Quarto, Uxori. Quinto, fratribus, di aliis; Sed extra ncccssitatem cxtremam, aut gravcm in communibus necesssitatibus1uccurrendum sit prius Uxora, quia estiana caro cum marito; deinde filiis , quibus tenentur parente S alimenta prae
starc; Tertio, parentibus & quidem rius Patri, quam Matri, eo quod a s debeamus vitam ; Demum fratrihus , lororibus, ct aliis juxta ordinem
assignatum . Henr. tamen apud Binnac. disp. 6. quaeli. 7. Punct. IO. d Cet . quod uxor praeserenda sit parentibus , & filiis etiam an extrema necessitate, quia Genes a. dicitur, Pr pter hoc relinquet homo patrem, re ma-arem , ct adbarebis uxori sua; Sed hoc intelligendum eli de actu conjugali,& circa domesticam inter conjuges
administrationem. v. Quaeritur tertio ; Quaenam petacata commissionis, & omissionis est ritati proximi opponantur e Respondeo, peccata omissionis, quae charitati proximi adversantur, sunt Primo . omissio amoris interni , & formalis, ut diximus . Secundo , neglectio salutis spiritualis , vel corporalis gravis tam propriae . quam alienae iunde contra charitatem peccat . tam
qui in extrema necessitate spirituali proximi omittit illi succiurere, etiamsi non possit aliter illi subvenire , quam cum periculo vitae modo sit aeque ceris
ta spes illum juvandi quam qui in
extrema, vel gravi necessitate corporali proximi non erogat illi eleemosynam. Tertio, omissio correctionis se, ternae, prout a tamisto Domino praecipitur Matth I8., quando scilicet culin
UL Peccata vero coinmissionis sunt, Primo odium tam abominationis . quam malevolentiae: Ubi notat Tam-bur. lib. a. Consei cap. 6. β. 3. quod si velis inferre proximo malum gra
Ve, tenearis in confessione aperire spo-ciem mali; verbi statia, si voluilli imserre mortem , infamiam , damnum
in re familiari; quia diversa specie ei malitia in his actibus , prout diversassint jura proximi ad vitam , famam, Sc.: Contra vero si desideres illi malum grave, prout malum proximi ei , nolis tamen illud inserre , probabilia ter non est opus explicare speciem malis Sicut nec etiam si gaudeas de malo proximi, puta de morte, infamia, dedecore, incendio , dcc. , ted satis est dicere, toties delectatus sum de malo gravi proximi, ut docent V, lent. , Bonac. , S alii apud Trultat,
tra Pil, Suar. de Char. diit. 6. se L
183쪽
I. num. 2. , & Con. Ratio est . quia per haec omnia laeditur sola charitas, qua tenemur proximum diligere, quin datur , aut desideretur issio ullius iuris particularis proximi.
Ubi notandum . damnatas esse ab Innoe. XI. propositiones illas . nem-Pe II., quae habet . Si eum debita mode ratione facis , potes absque mortali de vita alicuius tristari, o de illius momte naturali gaudere, iliam ine eaei afJectu praere, ct desiderare, non qusdem
ex displicentia persena, sed ob aliquod
temporale emolumentum . Et I . , in
ua dicitur . Geitum est absoluto de
erio cupere moriem Patris , non qui dem ut malum Patris , sed se bonum cupientιs ; quia nimirum ei obventuras pi uis haereditas: Necnon I ., quae dieit: Licitam es silis gaudere de parricidio Patris a Ie in ebrietate te straro troyter in entes divitias inde ex b
VII. Secundum peccatum commi sonis contra charitatem est indignutio, quae est dolor, quod bona temporalia quis habeat ; & Ira , quae est irrationabilis . di immoderatus appetitus vindictae ob injuriam acceptam; Isti tamen duo actus possiant cum debita moderatione exerceri, juxta illud P vim. Iraseimim , ct nolite peccare ,
inde potest juridice exigi satisfactio
deposito odio, ut diximus. Tertium est Invidia, quae est tristitia de bono alterius, vel gaudium de illius malo, quatenus proprium diminuit; Disteri autem ab aemulatione , Per quam dolemus de alterius bono, non quia in illo est, sed quia nos illo caremus ἰ Quare aemulatio licita est. si dolor sit moderatus , & circa res licite appetendas. & ideo Apost. dixit: aemulamim charismata meliora .
VIII. Quartum est Discordia , quae ex D. Th est dissensio voluntatis a voluntate proximi circa bonum, quod quis tenetur velle a ut si pauperem Articulus V
volentem 'sibi providere sine iustitia
cupias, quod non obtineat intentum . Non est autem peccatum, quando quis probabiliter putat non esse bonum . quod alter vult a Quo pacto D. Th. exculat dissensionem inter Paulum, &Barnabam , Actor. s. Dissordia opponitur paci. & concordiae, & ideo est speciale peccatum contra charitatem: Proverb. autem s. post sex, quos odit Dominus . numeratur septimo loco is, qui seminat discordias inter fratres. intuin est Contentio, seu Altercatio verborum cum proximo contraveritatem ad eam impugnandam et P
inde est quidam effectus discordiae. Sextum est Rixa , quae est Pugna
erivatarum per narum ex mutua Ira.& excandescentia concitata.
Septimum est Seditio, seu dissensio civium, quando scilicet una pars civitatis contra aliam insergit ad pugnam : Haec distere a Bello. quod est inter duas Respublicas, & a schism te , quia hoc est contrarium unitati irituali Ecclesiae; seditio vero adve satur unitati politicae Reipublicae. Denique adversatur charitati erga proximum Scandalum. de quo plura
di quotuplex sit scandalum pRespondeo , scandalum ex D. Th.
definiri Dictum, vel factum minus re elum trabens alteri occasionem ruina ἐVerbi gratia, si Clericus domi suae a lat mulierem suspectam . Peccat Pe cato scandali , quia cum tale factum habeat mali speciem, dat occasionem ruinae aliis, qui tali exemplo ad simile peccatum facile possunt Induci. Qua re Apost. I. ad Theses. s. ait, Ab omni specie mali abstinere vos non enim satis est abstinere a malo , sed etiam abstinere debemus ab omni specie m li , ut scandalum vitemus . Ubi duo notanda ; Primum est , operationem de se venialem aliquando ex circunse stan-
184쪽
De obligatione diligendi proximum . I 77stantia Icandali evadere mortalem ;ut si Relisiosus, aut Sacerdos prose rei verba jocosa coram taminis in iis circumstantiis, in quibus praebeat illis occasionem peccandi . vel si Λdole.
scens proserat verbum amatorium c ram muliere , audiente ejus marito
Zelotypo ; unde probabiliter magna rixa sit secutura . Alterum est , quod si operatio de se non mala speciem mali habet . itaut alteri possit esse occasio lapsius, & ruinae, tu tamen conaris ostendere justam causam . cur ab ea non abstineas, non peccas pec
cato scandali ; Et si scandalum sequa- tui, illud dicitur esse scandalum Λcceptum, non Datum ; Verbi gratia , si comedas die Ueneris carnes , Pa'
tefaciendo aegritudinem tuam .X. Dividitur itaque ex D. Th. stam datum in Activum , quod datur . ScPassivum, quod accipitur, seu in D, tum , & Acceptum; quae iterum se, dividuntur ; nam scandalum Datum
subdividitur in directiun ; ut si quis loquatur turpia directe intendens rui. nam proximorum; & In directum . ut si quis loquatur turpia non intendens talem ruinam . sed solum praevidens fore, ut probabiliter ex tali peccato alii in mortale labantur . Scandalum etiam Acceptum squod habetur quando praeter intentionem operantis , &Praeter naturam, seu conditionem operationis , alter ex ea accipit occasionem peccandi subdividitur in scandalum Pusillorum , quod scilicet ex hominis ignorantia, vel infirmitate provenit , & bcandalum Pharisai cum . quod ex mera malitia ortum habet ;sicut Pharitat ex propria maliva acceperunt occasionem occidendi Christum Dominum ex ejus verbis, & mbraculis .
XI. Quaeritur quinto r Quodnam scandalum sit peccaminosum pResponduo, & dico primo, scandulum activum directum semper esie illi-Pars II.
citum: ut si quis iussione consilio .
aut exemplo expresse, vel tacite induiscat alium ad peccandum, directe intendens id, quod sine peccato ab eo fieri non potest. Ratio est clara . quia talis inductio est contra virtutem ch ritatis, & misericordiae , & importat assessiim ad peccatum. Hinc Christus
Dominus Matth. 8. dixit: Me homini si li, per quem scandalum venit.
Dico secundo , scandalum activum induectum non semper est illicitum , quando scilicet quod praebet occasionem ruinae proximo, est operatio de se bona, vel saltem indifferens, dc ex bona intentione fit , ct datur justa causa illam non omittendi; unde peccatum proximi selum permittitur, eo quod vel non possimus, vel non te
ne amur illud impedire ; in quo cassi
dicimur materialiter tantum ad peccatum alterius concurrere . seu co
perari. Quare sicut sine peccato Deus
tanquam causa prima concurrit ad peccatum creaturae; ita sine peccato coniux reddit debitum alteri conjugi habenti votum callitatis, si illud exigat, nec possit a tali proposito illum au care : Sine peccato etiam Parochus ministrat Eucharistiam peccatori occulto publice illam petenti; sine peccato in Civitatibus ad vitanda pejora mala locantur domus meretricibus ἔsine peccato Judaeorum synagogae , &haereticorum templa, permittente Republica, aedificantur . Ubi notandum Primo, quod major causa requiratur ad cooperandum materialiter peccato alterius , si cooperatio materialis ad peccatum sit propinquior . quam si sit remota; Verbi gratia, major causa requiritur ad allocianduin iurem , quam ad scalas sustentandas . ut per fenestram ascendat . Secundo, major causa requiritur, si peccatum sit gravius ; Verbi gratia magis requiritur ad cooperandum materialiter Peccato injustitiae , aut peccatis publicis . et blas
185쪽
xuriae, aut peccato occulto. Tertio ,
si probabilius est , te non cooperan
te . alterum non cooperaturum. Quarto, si minus juris habeas ad tale in
XII. Hinc insertur primo , licitum esse Christianis captis remigare in triremibus Turcarum contra catholicos, quia cooperatio ista remote se habet ad peccatum Turcarum; & quia illis det rc ctantibus alii non deessent, qui hunc laborem obirent ; ac demum quia metus gravis excusat. Contra vero non licet iisdem ignem admovere tormentis bellicis in perniciem Crutholicorum ; quia propinquius se habet ad peccatum talis cooperatio ;immo aliquando est directa occisio , atque adco intrinsece mala. Insertur secundo, poste artifices Uendere res indifferentes, puta gladios, aleaS. &c. , etiamsi alter sit iis a usurus ; quia haec rc mole se habent ad peccatum . Si tamen quis vellet emere gladium ad alium occidcndum. non pollet illi vendi; quia modicum Iucrum postponendum est vitae alienae ;ideo non licet venena Vendere , nisi iis, qui putantur bene usuri, verbi gratia ad medicinam , consectionem ciniorum, Sc. Insertur tertio, non licere domum, aut instrumenta ministrare ad ludum. quoties luduntes praevidentur proni ad blasphemias, aci stiria. Sc , ut dicemus cum de contractu locationis :Nee licet meretricem paratam ad heiarum conducere , aut furi scalam applicare, dic., quae omnia proxime ad peccatum concurrunt, S. nonnisi metu mortis permitti possent. Insertur quarto, licitum esse probabiliter Patrifamilias famulo , aut silio suspecto de furto pecuniam apponere, ut eum deprenensum emendet,
ct graviori malo occurrat ; quia hoc non est intendere malum , sed impe- Articulus mdire malum gravius: sicut Deus plurima peccata permittit subministrando
materiam, ut majora bona inde resilutent; Et Iudith permittendo libidinem
Holofernis ortam ex suo ornatu non eccavit . Ita Petrus Nauar. contra anch. lib. I . disp. Iz. num. 3 ., Si,
S alios; quamvis recte notet Navanid homini ordinarie non licere, cum non sit dominus absolutus rerum, &universalis. XIII. Dico tertio , scandalum passivum , seu Acceptum , etiam phari- laicum . permitti non debet absque aliqua utilitate propria, vel aliena satitem temporali ; ut notat Dian. Part. . tract. 7. rcs l. 26 , quia tenemur ex charitate impedire peccata prox,
mi, quando facile possumus ; Unde
non licci sine ulla causa petere a Sacerdote excommunicato tolerato, vel concubinario, ut lacrificet, aut ab iis rario petere pecunias mutuas: Pe
mitti tamen potest hujusinodi scandalum data justa causa ; Verbi gratia si
indigeas, poteris Petere nummos mutuos ab usurario . dc juramentum a juraturo Per falsos Deos. Hac rati
ne August. apud Laym. de scandaIoexcusat Abraham a peccato, quando Sarae uxori suae Genes ia. dixit; Dic, obsecro, quod soror mea sis, uι bene sis mihi propzer te, re vivat anima mea ob gratiam tui. Vere cnim S uxor. &neptis erat ex fratre Aran ; unde soror licet ex paterno tantum sanguiane dici poterat, quia Omnc SconLanguinei apud Iudaeos dicebantur fratres ex August. , Et constat in Evangelio de fiatribus, & sororibus Domini . Permitit etiam Abraham , ut AEgyptii occasionem caperent mulierem rapicndi, considens de illius pudicitia. quod ab eo periculo liberaretur. Μajor autem causa requiritur ad permittendum scandalum Pusillorum quam Pharis eorum, ut notat mi emb. ex Laym. & Bonac., allud quippe pro-
186쪽
De obli atione diligendi proximum . Ιτα cedit ex ignorantia , aut infirmitate, ut si comedas carnes coram illis, qui nesciunt tuain necessitatem , & inde arrepturi sunt occasionem ad peccandum . inamvis scandalum, quod procedit ex ignorantia, poli ἡebitam instructionem, & admonitionem , non
est amplius Pusillorum, sed Pharisae
Ium Pusillorum aliquando omitti debet observantia aliquorum praeccpt rum: Verbi gratia, potest uxor omittere aliquod jejunium ad vitandam gravem discordiam cum marito ; Potest Superior dissimulare aliquos desectus ad vitandas turbas, & maiora mala; Poteli mulier, immo debet semel, aut iterum non egredi domo ad audiendam missam praeceptam , si sciat aliquem in particulari ex suo aspectu
scandalia andum; ut docent communiter apud Dian. pari. s. tract. 7. resbi. ΣΕ , & 22. contra nonnullos; Quamvis ad id non teneatur . si putet aliquos tantum in genere esse scandalizandos ; Qua ratione Doctores apud Busem, , & LV m. de scandalonum.
ΣΙ. docent esse tantum veniale Ornatum vanum mulierum , praesertim juxta morem Patriae , si putent aliquos tantum in genere, neminem vero in particulari ea occasione esse scandalizandos , ut videre est apud Dian. tract. r. Μisceli. ressit. 3 o. . Si tamen docet, quod foeminam gerentem nudum pectus, quamvis non mala intentione , dissicile absolveret etsi nonnulli illam a mortali excusent) Potes etiam . ct aliquando debet Praelatus iurium , & honorum Ecclesiae , aut Monasterii exactionem differre ob scandalum ignorantium, di infirmorum vitandum . Potestque mulier omittere in consessione peccatum illud, ex quo intellisit Confessarium ex infirmitate gra- .e scandalum esse passurum. Ratio ho-xum omnium est, quia praecepto positivo praevalet praeceptu in naturale de impedienda spirituali ruina proximi . XV. Hic tamen notandum, neminem peccare peccato scandali , nili probabiliter verbo . vel facto conjiciat proximum in gravem tentatione insere lapsuruna, cui disticulter possit re- silere . Ex quo colligis primo, non peccare peccato scandali eos, qui ita pravi
sunt, ut eorum pravum exemplum parum noceat; sicut etiam excusatur , qui peccat coram iis , qui tam pr clives sunt ad malum, ut non cens inantur induci ab illo pravo exemplo; verbi gratia, si quis fornicetur coram aliis, qui parati sunt idem facere, &de se incitati , ut notat Sancti. Prim.
Colligis secundo ex Pal. apud Trull.
lib. I. cap. 6. dub. s. non peccare peccato scandali, qui solum dat occalionem admirationis, & horroris a ut siquis die Veneris comedat carne S, aut Moniales invisat, aut fornicetur coram illis, qui ex tali culpa horrorem tantum concipiunt, non vero propositum peccandi. Ratio est, quia in tali casu non praebet occasionem ruinae proximo. Notat tamen Navar. in his c sibus raro abeste occasionem ruinae .& peccatum scandali, quia saepe datur saltem occasio detrahendi, vel sinistre iudicandi, vel liberius vivcndi. XVI. Quaeritur sexto, An qui alterum scandalizat, peccet univertim Pe
cato speciali scandali aperiendo in
conscinone e Respondeo, certum esse, quod qui verbis , aut factis inducit aliquem ad peccatum directe intendendo ejus ruinam .duplex peccatum committit in consessione aperiendum, alterum illi speciei, cujus cst peccatum, ad quod inducit; alterum vero scandali contraestaritatem; Verbi gratia . qui suo cxemplo , vel suasione inducit alium adsornicandum, peccat tum peccato la-
187쪽
Iuriae , tum etiam peccato scandali , ut communiter docent apud Tambur. 1n Meth. Conses lib. a. cap. I. g. II., itaui non satis sst in consessione dice. re , Volui meo exemplo inducere M lium ad peccandum , sed debeat explicari , quod volueris illum inducere ad tale peccatum , videlicet ad fornicationem i Ratio est, quia quaelibet vi tus non solum obligat nos. Ite contra illam peccemus, sed etiam ne alium positive inducamus ad peccandum contra illam ; ergo qui intendit positive inducere alium ad fornicandum. non solum peccat peccato sicandali contra esuritatem, sed etiam contra castitatem; atque adeo utrumque peccatum in confessione est explicandum. Si vero non intendatur directe ruina proximi, sed illa solum praevide, tur , putat Lug. de Poenit. disp. I 6.scct. q. contra LMm. de scandalo num Sanch. , Vasq. Con. apud Tam bur. Ioc. cit., quod non sit necesse exisplicare in confessione speciem Ieccati, ad quod proximus inductus est; Verbi gratia . an ad adulterandum, vel occidendum Nec oportet explicare conditionem per nae inductae ad pee. catum , an scilicet suerit Sacerdos, qui in adulterium inductus est . Ratio est. quia tale peccatum est solum contra
diraritatem, non contra alias Virtute
quae licet obligent, ne positive & directe inducamus alios ad peccandum contra illas, non videntur tamen obligare , saltem graviter, ad impedienda vitia in aliis contra tales virtutes. Hinc qui iurando praevidet, quod a ter arrepturus sit ansam ad homicidium committendum, satis est, si in consessione dicat se furatum esse, di dedisse aliis occasionem peccandi graviter . Unde fit , quod quia non est reus homicidii talis fur, nec teneatur ad compensiandum damnum ortum ex
homicidio. Qui tamen dum furatur occulte,
Articulus VI. suspicatur sore , ut alteri innocenti l le furtum imputetur per accidens, ex Laym . . Peccat tantum contra es rarit
tem relate ad istum; Quod si sertum
ex intentione operantis , vi ex na do, quo fit, ex natura sua ordinetur, ut alteri imputandum effet, tunc fur etiam comparatione hujus innocentis peccaret contra iustitiam, dc teneretur ejus damna resarcire.
ARTICULUS VLDe obligatione subveniendi proximo
in sitis necessitatibus . L. Iu extrema necesstate spirituali proximi
tenemur illi, etiam eum vita discriamine, succurrere . LI. In necessisare non extrema , sese graυν alicujus particularis non tenemur Cum vita periculo succum re ; tenemur tamen in necessitatσravi alicωfus Communitatas.
III. Pastor . etiam in gravi necesstate
suarum ovium , tenetur opem illis ferre cum vita discrimine. m. Non tenemur , sed possumus pericuti exponere vitam propriam pro viata temporali proximi. V. Disitibus praeipitur facile tribuere Gleemos'nam indigentibus. n. In extrema proximi necessitate rem mur ad eleemos nam ex necessariis
statui propria, sed natura super in
VIII. Num in gravi necessitate proximi
teneamur olisuccurreγe ex necessa-νiis ad statum p Tene-ur certe m
IX. Ad quia teneamar in communibur pauperum necessitati s pae Beneficiarii muri , quam alii obligantur ad succurrendum pauperiabus. Quonam pacto possint de reviritibus Beneficii disponere Θ
188쪽
De Obligatione subveniendi proximo. I 8 I fraternaliter corrigere, ct umma- coniicit in tale periculum . modo Quid si dubitetur, an cre- II. Dico secundo. Extra extremam remo M pro tura Z proximi necessitatem spiritualem non
XII. Num etιam cum gravi incommodo tenemur proxnno succurrere cum Pesieri debeat aliquando fraterna eor- riculo vitae , aut cum notabili detrure Iis p Et num praemisti ea debeaι mento famae , aut facultatum; Verbi semper, antequam delictum denum gratia, non tenemur adulterum ab cietur adulterio cum vitae periculo retrahere.
Ita Doctores citati. Et ratio eli, quia I. Uaeritur primo, An teneamur natura dedit nobis magnum jus ad vi- spirituali necessitati proximi tam, & facultates, unde non est cr subvenire etiam cum periculo vitae 3 dibile, quod homines ad id obligarit. Respondeo, necessitatem spiritualem Id tamen intelligendum est de ite ces- aliam esse Extremam; quando scilicet sitate non extrema alicujus particula- aliquis non potet sibi aliunde provi- ris; non vero alicujus Communitatis; dere; ut si infans, aut amens bapti- nam Communitati etiam in gravi ne-zandus sit in periculo mortis cessitate laboranti succurrendum est
Iiam vero non esse extremam, quan- cum periculo vitae; quia bonum sp,
do scilicet quis aliunde potest sibi pros- rituale communitatis praevalet bono picere, di probabiliter prospiciet. His privato ; Quare tenetur Concionator positis cum periculo vitae peccata publica r Dico primo; si proximus sit in em prehendere, quando imminet pericu- trema necessitate spirituali , charitas tum ruinae Communitati ; ut accidit obligat ad succurrendum illi, etiam si peccata ex siua natura alios inficiant; cum periculo vitae; si tamen sit spes. Si tamen necessitas Communitatis sit quod auxilium sit profuturum, nec levis, hoc est in qua sine magna dis, detur periculum animae propriae in m ficultate potest sibi subvenire, non te-Pena serente i Dicitur enim Joan. 3. nemur cum tanto Periculo. Et nos debemus pro fratribus nos ris M III. Dico tertio , ex D. Th. a. 2.nimas ponere. Quare si quis sit in em quaest. 1 I. art. I. . Valent. . & aliis,
tremo vitae, & indigeat absolutione Pastorem teneri ovibus suis succurro sacramentali, tenetur Sacerdos illam re cum periculo vitae, quando sint in Conserre cum periculo vitae ; dummω gravi necessitate ; nam Bonus Pastor μdo tamen ex Malder. . & Bonac. in nimam seuam ponit pro oribus suis. Raisraliter constet non esse illum propria tio est, quia cum major sit obligatio contritione justificandum, nec esse , Pastoris, quam reliquorum, si Gliquilium, a quo absolvatur. Ita Valent. , tenentur in extrema necestitate, PruNavar. , Malder. , & alii apud Bonac. stor tenetur etiam in gravi necessitate Ex quo sequitur nos non teneri ire ad subvenire: Immo ratione officii tene- Indos ad praedicandum Euangelium ; tur etiam inquirere, ex Bonac., & D. nam sunt alii, qui id faciunt. de te- Th. a. z. quaest. 21. eos, qui laborant nentur facere. Sequitur etiam, quod gravi necessitate spirituali, ut eis se si quis injuste nos invadit, possimus veniat . Hinc sequitur quod tempore illum occidere. si necessarium sit ad peltis non postit Pastor a suis recedere, vitam tuendam , quamvis sciamus i, nisi alios ministros idoneos . & suisti. Ium esse damnandum . Et ratio est, cientes substituat. quia hic non laborat necessitate extre- IV. Dico quarto ; licet non tenea-ma, quandoquidem ex sua malitia se mur, postumus tamen periculo vitam
189쪽
nostram exponere pro vita temporali aliorum; hic enim est actus honestus; Νam Ioan. s. dicitur. Maiorem hae dia
laesionem nemo habet . qnam ut animam
suam ponat quis pro amicis suis; unde postulanus servire pelle infictiis, dissolvere rixam pugnantium, permittere,
quod occidam ut ab iniusto invasore, ne ille, si a nobis occidatur, damne tur ; Posiamus etiam tabulam nobis neces lariam in naufragio cedere amico . dummodo aliis damnum in his
casibus non eveniat; udii ex mea morte sequeretur damnum grave meae s
miliae ; cum non postina ego cedere juri alterius. V. Quaeritur secundo , Utrum teneamur proximo in egellate conititi to per eleemosynam iubvenire 'Respondeo, certum esse dari grave prςceptum divitibus de facienda et emosyna; Nam Ioan. 3. dicitur: Qui viderit fratrem suum necussarem hab re , ct clauserit viscera sua . quomodo charitas Dex erit in alio 8 Et Matth. F.
damnantur propter omissam eice mosynam illi, quibus dicitur . Esurινi,
O non dedistis mihi manducare. Et I.
ad Tiinoth. ult. dicitur: Divisibus buius secuti praecipe facιle tribuere. Et in cap. Pasce dicitur, Uuisquis pascendo hominem servare poteras, si non para
si . Occidisti. Tenemur autem ex charitate, non ex justitia, ut communiter docent contra Mendor. apud Dian. Part. F. traei. 8. l. a.
Dissicultas est, num ad eleemosynam
teneamur in extrema solum necessitate proximi, an in gravi, an etiam incommuni Dicitur autem extrema .
vel quasi extrema neccssitas, quando proximus est in probabili periculo mo iis , aut aegritudinis , & miseriae . ex qua morS iequatur ; aut in probabili periculo amittendi aliquod membrum; ut si quis fame, vel frigore Pereat, nisi illi succurran aut latro illi minetur moriem, nisi det decem aureos, quos si leuius VI. non habct. Dicitur etiam ex Fulluc probabiliter neces litas extrema, quan do quis ad illam evadendam eligit moristem spiritualcm . verbi gratia, prosti tuere filias, aut seipsisti turpi lucro: non tamen quando Titius vult se ipsium interficere , nisi dem illi mille aureos; quia haec eli malitiosa nece ilitas, a qua ipse potest se liberare . Gravis necessitas
dicitur, quam incurrunt, qui non habent necessaria ad suum , & suorum stotum ut quando vir nobilis caret pallio , ut decenter adeat ad Divina audienda; Vel sit quis aere alieno gravatus in ca cere detineatur, aut inter hostes c, ptiVus. aut si victu, & vestitu tenuis, simo vitana transigat. Communis, &ordinaria necessitas est, quae passim o currit in pauperibus ostiati in mendicantibus , cui passim subvenitur . Sciendum praeterea, quod bona, alia dicuntur elle superflua vitae, alia superflua itatui. Superflua vitae sunt, quando sine illis potest quidem vita sultentari, non vero decenter juxta perionae
statum. Superflua statui si int, quando sine illis non solum vita . sed etiam status decenter conservari pote th ; Damnata autem est ab Innoc. XI. prOP. I a. dicens, m x in secularabus invenι es
etiam in Regibus superfluum statur nita vix aliquis renetur ad eleemosinam, quando tenetur tantum ex super is tui . Intantum autem dicebant vix reis
periri superflua statui, quia multi ciam
tant cum Vasq. , quod bona, quae conservantur ad acquirendum altiorem
statum sibi, vel consanguineis , non dicantur superflua statui; quia ascensus ad majorem statum revocandus es ad necessitatem, & convenientiam sta tus Praesentis. His positis VI. Dico primo; in extrema, Vel quasi extrema proximi necessitate obligamur ad eleemosynam. etiam ex superfluis ad naturae conservationem ,
di necesIariis statui; quia ordine cha
190쪽
Dὸ Obligatione sit meniendi proximo. 183ritatis praescrenda est vita proximi statui nostro decenti . Ita communiter contra nonnullos apud Dian. pari. I. tract. 16. reset. 26. Non est tamen improbabile ex Trull. . Pal. , Gn. , &Dian. pari. s. trin. 8 resol. 7. , quod non teneamur in extrema necessitate aliorum dare, quae omnino necessaria sunt ad tuum , ac tuorum liatum; quia non tenemur vitam proximi co servare cum tanto detrimento, quale est fieri miserum . Immo Pal. cum Con. putat, te non teneri ingentes d vitias etiam statui non necelsarias erapendere pro vita proximi, verbi gratia tria, vel quatuor millia aureorum; quia talis sumptus in morali aestimatione , & quoad Reipublicae utilitatem pretiosior est vita hominis. Hinc non teneris pro infirmo Medicos longe diastantes vocare, aut medicinas pretiOsas dare , etiam ii scires sic aegrotum non moriturum , quia charitas non obligat ad media extraordinaria.
Vll. Dubium est . An quis possit
satisfacere extreme indigenti mutuando, an debeat donare pSor. putat, quod debeat dare, contra Nauar. . & Tolet. Probabilius putat Sanch. , Tambur., Trull. . quod si egens non habeat hic pecuniam, aut
aliud, quo indiget, sed habeat alibi, aut probabiliter credatur habiturus , fatis sit mutuare secus debeat illi duxi gratis.
sitate proximi , quamvis multi apud
ceant, de necessariis ad statum teneri divitem sub mortali clargiri eleemosynani ; probabile tamen est ex eodem Dian. . dc aliis non teneri ; quia inpari necessitate prae serenda est conse vatio proprii liatus conservationi itatus proximi; Tenetur tamen dives sub mo tali de superfluis statui s.ccurrere gravi necessitati proximi. Ita communiter Do- torcs, quicquid contradicant Roseli. , Gabriel, D. Antonia. apud eundem Db
disp. 3. quaest. a. Punct. f., quorum sententiam probabilem putat Malde . 8c
Mendo U. Eleemos na. Ratio est, tum quia a. ad Timoth. ult. dicitur , Dι-vuibus huius secuis praeje facile tribuer , quomodo autem facile tribuit. qui expectat necessitatem extremam proximi ad tribuendum p tum etiam quia charitas praecipit proximo sit currere sine gravi incommodo succurrentis; qui autem de superfluis statui largitur . sine gravi incommodo succurrit ἔ Ergo de iis tenetur in gravi
pauperum necessitatibus multi cum
Dian. pari. s. tract. 8. resol. 17. , dc pari. 3. tract. I s. resol. 22. , dc tract. I 6. resol. 28. putant, non veneri nos
ad eleemosynam de superfluis statui ;uia si hoc est et, nemo posset aliquide superfluis statui donare . aut inpios alios usus erogare ; nec pollet sine peccato superfluum acquiri nisi ad subveniendum pauperibus . Verum probabilior videtur sentetitia Bonac , de aliorum apud testam . quod teneatur quilibet, prout judicaverit, sine notabili suo incommodo ; Et ratio est e, dem : quia cum praecipiatur nobis ex
Apost. facile tribuere, non dcbemus expectare nece sitatem proximi extremam , vel gravem . Putat tamen Tamiabur. , fati Siacere huic obligationi, qui habens, verbi gratia, centum aureos annui reditus det duos in eleemosynam.
Granad. apud Dian. pari. ', tract q. rc I. a 4. satisfacit huic obligationi Episcopus, si quartam partem reditus
Ecclesiastici det pauperibus; Et alii
Beneficiarii, si quintam, aut scin tam partem, dummodo residuum post suam congruam iustentationem piis oper, bus impendant. Ratio est . quia tan