장음표시 사용
171쪽
64 n Anicatis II. non possunt parentes ingredi religio. ut etiam si bona pMentis Anemarnem, si filii lint in gravi necessitate, Monasterio, am addieamur co. aut non habeant necessaria ad edu- VIII. Quinam de ea filium aloe, si ducationem . quia parentibus incumbit bitetur utim sit sitim Petri, an Pamillis providere : Tenentur vero e re- Ii p Ea Paterflatratus a Patreae, ligione egredi in extrema necessitate an a suis alendus es νfiliorum, deserendo tamen habitum, ct observando vota, & praecepta re- L D Arentes iure naturae tenentur cis ligionis eo modo. quo commode fie- ram filiorum gerere Unde m ra potest ; sublata vero necessitate ex- eant graviter primo. si non curent. trema tenentur ad religionem regredi. quantum in se est, ut praecepta Dei. Demum in iis casibus, s de quibus di Moesiae observent, a mortali saltem
articulo sequenti, in quibus pater abstineant, & necessaria ad salutem a vare filios, non tenentur filii patrem
De Obligatione Parentum erga filios.
L Tenentur parentes bono spirituali, σtemporati sitsorum miripliciter prospicere ; ct si ad eorum emendatιε-nem est necessarium, posunt percu
tere etiam in Sacris constitutos.
II. Mater solum tenetur laetiare, ct eis ducare silium viae ad terti- an. num , nisi pater sit impotens ad mlendum filium. In defectum pare tum tenentur Avi, deinde Avia iam divites exponanι filias Hospitali, tenemur huic expensas compensare . III. Plarima causa a Doctoribus signari
mr, ob quas potes Pater Alium ex.
IV. Si filia tanιra voluntatem Patris nubas indigna, non potes exhaae dari . V. Num Patre filio, quem exharedare potes , seneatur aliminia prastare ad vitam sustentandam pn. Quid volvi nominν alimentorum , qua Pater tenetur silio prastare Num
σ mia I ma dotem constituerν prv. Obsi alio , quam habent parentes aieη disitioi, transι ad hareues Siptionem dominicam, &c. Secundo. ex AZOri, & Reginaed. si non facianesiimptus necessarios, ut filii studia .
terarum, aut artem aliquam addiscant.
prout reliqui ejusdem conditionis facere solent. Tereio, si malo exempla.de consiliis filios depravent. aut si non avertant occasionem peccandi, verbi gratia si permittant inter sponsium, &sponsam de suturo tactus impudicos ς aut si filiabus permittant amatorem ad malum finem; Immo etiam si absque rationabili causa a bono revocent. ut ab ingressu in religionem, a Vot rum impletione. &c.; necnon si cogant ad matrimonium contrahendum;
t excommunicationem incurrunt ID
tam a Trident. sess a . cap. I 8. si talias cogant ad ingrediendum in rei, ionem, vel ab ea retrahant vi, ira e , injuria . Quarto, peccant etiam , si non oboiurgent, aut castigent filios, quando id est necessarium ad eorum emenda, tionem; possunt enim moderate perincutere etiam filium Clericum; & ex Bonac. contra Toleti etiam in Sacris constitutum. Quinto, si non dent filiis etiam illegitimis, ct adoptivis nececsaria alimenta. & filiabus dotem; n, si tamen detur justa causa exhaereda di. & alimentis privandi. Demum , si non adhibeant saltem mediocrem
diligentiam ad acquirenda bona, qu Diqiligod by Corale
172쪽
De OH, atione paremum erga filior. 16sbus filii iuxta propriam conditionem
alantur ἔ Et ut susticientem habeant haereditatem post mortem patris. Ducitur enim r. ad Corinth. Ia. Non debena Mis thesauricare parentibus, sed paνentes filiis.
ΙL Quaeritur nunc primo; Ad quid
mater teneatur erga filios Resipondeo, per se loquendo solum teneri educare, & Iactare filium etiam spurium usque ad triennium, modo Lpsa lacte non careat, aut justam caulam non habeat non lactandi, ex leg. Nee Alium, Cod. De patria potestate . Excepto autem lacte, nihil aliud tenetur mater filiis praebere, nisi tamen pater sit impotens ad alendum filium:
zunc enim tenetur mater etiam post
triennium, & in desectu matris Λvi. di in horum desectu Aviae. Quare ex Αχor. . di Nauar. peccat saltem venialiter . si proprio lacte mater filium suum non lactet, nisi justa causa ex cuisset; ut si mater sit imbecillis, aut noehilis, quam ex more patrio id de deis Ceat ἔ tunc enim tenetur bonam illi
nutricem quaerere. Peccant vero gra
viter parentes. si sine justa causa eraponerent filios hospitali; si vero adsit
causa, videlicet vel gravis necessitas. vel periculum infamiae , non peccant. Si tamen divites sint, tenentur eXPem
fas hospitali restituere, quia hospitalis
domus non est instituta ad alendos filios divitum, ut communius docent
causae negandi alimenta, & ex re
Respondeo , plurimas communiter assignari ex Sanch. . Bonac., & aliis. videlicet si filius graviter in patrem manus injiciat, si contumelia gravi assiciat, si fiat haereticus, si histrio, aut gladiator, si cum maleficis intermisceat se . si prohibeat patrem tellari, si eundem accuset extra casum haeresis, aut
ori morus in Patriam , vel Principem:' si insidietur vitae patris, si ejusdem uxorem. hoc est novercam suam violet, aut ejus concubinam; si requisitus a patre in carcere incluso noluerit esse fidejussior; si patrem in iudicium deserat cum ejusdem gravi detrimento ; si patre offerente dotem filia minor vigintiquinque annis luxuriose vivat; si parentis furiosi curam negl/gat a si eundem captivum non red, mat, cum possit.
committat aliud crimen simile , aut majus enumeracis, possit pariter exhaeredari Negat Μolin. eum Iuristis comm nius , quia in Authentica dicitur . quod praeter causas enumeratas nulli liceat alias ingratitudinis causas exponere . At Bonac., Reginald. cum Theologis communius affirmant, quia
lex ad similia trahi potest; praesertim
cum similis. aut gravior causa existit, ut loquitur AZor. Part. a. lib. a. cap. I9. quaest. 6. Illud certum est, quod si filia nubat indigno contra voluntatem patris, non possit exhaeredari, ne praesudicetur libertati matrimonii. V. Dubium est secundo et Aa propter causas adductas non solum possie filius exhaeredari, di privari alimentis. sed etiam omnibus. necessariis ad viatam sustentandam pΑstirmat Molin. . quia filius non habetur tunc pro tui; unde solum, si
ut caeteri in extrema necessitate con
nimii, adiuvandus est ; Covan vero benignius docet teneri patrem necesicaria alimenta praestare, quia ille nociamittit oti culpam esse physicum filii , atque adeo in Patre aliqua major O ligatio residet, quam in aliis. VI. Quaeritur ultimo ς Quid veniat
nomine alimentorum, quae Pater ten
tur praestare filiis p ct utrum obligatio alendi filium transeat ad haeredes
Respondeo , nomine alimentorum venire victum, vestitum, lectum. ha,-- bυ
173쪽
1εε uua a XI. bitationem, mediet nas , sumptus ad filii institutionem. & disciplinam, &alia ad vitam necessaria, iuxta persenae
conditionem. Ex Molin. autem contra Bonac. e.
niunt etiam expensae funeris, si filius decedat. & expensiae competentes pro anima desuncti. Ex Sanch. vero lib. . disp. a 6. pater non solum tenetur alere filios . sed etiam eorum uxores . quia in leg. Si quis, E de liberis agnosendis dicitur, quod pater teneatur filiorum onera sit stinerer Proinde tenetur filiae etiam spuriae conflatuere dotem , quae vicem alimentorum gerit
UIL Haec autem obligatio alendi filios procul dubio transit ad haeredes illius, qui hanc obligationem habebat. lare fi quis sua bona Monasterioiquit, tenetur Μonalterium filios iblitis alere; Et eade in est ratio, si ob crime a parentis eius bona fisco addi cantur ; quia non debent filii privari alimentis iure natiirae debitis ob cuti Pam patris. Quando tamen filius alia mentis aliunde, quam a patre petitis, se set tentavit. non tenetur pater in is ro conscientia ad restitutionem; quia filio debentur alimenta solum in subsidium, ut vivat; Quare cum aliunde vixerit, non tenetur pater alimenta in praeteritum debita reddere, ut notant Reginald. , di Bonac. ; nisi tamen filius ob id contraxerit debita; ut probabuliter limitat idem Bonac. VlII. In dubio autem, an Petrus sit filius Titii, vel C i , probabiliter ex
ne tur Illum alere ; probabilius tamen videtur , quod uteroue in solidum . Quod si uxor rem habeat cum mari to. & cum aduIter , hic non tenetur prolem alere in dubio, an sit ab ipis genita . Demum si quis sit paterpatratus, seu habeat simul filios . & p, trem , probabilius alendus est a patre, quam a filiis. ut multi docent contra Articulus IIT nonnullos apud Dian. pari. Ita tradia
ARTICULUS III. De Obligatione Conjugum ad
invicem L. Etiam vir debet uxori prasre am rem , obedientsam in tu , in quι-bus es subiectus, ct bonorem . II. Poeest vir obiurgare. O leviter percutere morem . A fit spes emendationis , at nequis fine gravi culpa
illam graviter percuter . LII. Secundiam se tenetur vir alere καxorem, quamvis suum duxerit ι
IV. Nam teneatur iliam alere , qua da ob utriusque eulpam ab eo reces
V Aliquando tame. -re tenetur υν rum alere . n. Majorem debet amorem , revere tiam . oer obediemiam uxor viro . quam uxori Hr, quιype qui est eaput mulseris ' unde tenetur uxor
I. Uaeritur primo; An vir d O beat uxori, praeter amorem, etiam obedientiam . dc honorem p Respondeo . debere illi obedire in iis, in quibus eth subiectus; ex mutua enim conjugum obligatione fit, ut terque teneatur ad arbitrium alterius debitum reddere : Consequenter debet uxori etiam honorem . quia honor debetur ratione superioritatis, &excellcntiae ; uxor autem aliqualem habet superioritatem , ut diximus . erga virum . habetque propriam excelle
II. Hinc sequhur. peccare graviter maritum primo, si verba infamatoria proferat in uxorem, etiamsi sine animo infamandi, dummodo cum plena
174쪽
De Obligatione conjugum ad invicem. I 67αdvertentia ; Sicuti etiam si graviter illam verberet, cum non sit serva, sed
socia ; Quamvis possit aliquid diser
te contra eam proferre. & moderate tantum verberare . iuxta conditionem
Personae, quando est spes emendationis . Secundo , peccaret graviter , si impedimentum illi sit ad observantiam Praeceptorum Dei, & Ecclesiae sine ju-1ta causa . Tertio, si sine iusta causa non cohabitet cum illa longo tem p re ipsa invitat Elt autem legitima camsi, si domus negotia magnI momenti tractet . si timeat sibi aliquod grave damnuru, dum cst in civitate , si ex Praecepto Superioris absit. Uerum si1pes redeundi ad Patriam tollatur, de-h et uxorem ficum adducere. III. Quaeritur secundo I Λu vir t
Respondeo attirmative a ad hoc enim rece eit dotem et Quod si pauperem duxit sine dote, sibi imputare debet vir , quod duxerit indotatam et QuMe peccat graviter negando illi Iimenta . modo alere possit , aut is , qui dotem promisit, non sit in mora culpabili solvendi dotem, aut nisi dos Perierit culpa ipsius, qui solvere d
aem tenebatur . aut nisi dos perierit culpa ipsius uxoris , aut demum nisi uxor sua culpa a mariti consortio recesserit; nam ex leg. Ialius Τ. de acti me emptoris , iam non faeis , quod a
bet , non recιρνt , quod Vortet .
lv. Dubium est; Λn uxor si a vuro alenda , quando utriusque culpa recessit a consortio illius ZRespondeo , ex Sanch. inspiciendumelle . cujus sit ultima culpa, nam si ob utriusque culpam recessit, di deinde
vult uxor reverti. nec vult vir, tenetur hic alere , quia ultima culpa est viri : Quod si uxor ob saevitiem viri recessit, di deinde oblata sullicienti securitate sitavis tractationis in posterum, non Vult uxor reverti, illam
lare non tenetur a quia parulentia vi
ri purgat delictum, & perinde se habet, ac si propria sponte uxor rcce serit. V. Quaeritur ultimo ; An uxor pariter teneatur aliquando virum alere pRespondeo , debere , quando scilicet pressis ex inopia viro, ipsa habeat. uomodo illi luccurrat, sive ex bonis otalibus , sive ex paraphernalibus , sive aliis, cum hoc postulet nexus coniugalis; etiamsi maritus sua culpa triremibus sit addictus, aut sit infirmus; modo sua culpa non recesserit ab in
xore , nec velit redire . VI. Sicut autem diximus debere vi. rum uxori praestare amorem , reVeis
rentiam . & Obedientiam in iis, in quibus est subjectus. pariter debet id uxor viro; S a fortiori , quia vir est superior, ct caput mulieris. Unde s quitur primo, Peccare graviter, si notabiliter sit inobediens in iis, quae spectant ad bonos mores, & ad familiae gubernationem , cum in iis viro sit iubjecta . Secundo . Peccat etiam , si maritum in gravem iram, vel blasphemiam provocet, cum id obstet reverentiae, & amori debito. Tertio, peccat etiam, si maritum alio pergentem sequi recuset sine iusta causa , qualis esset periculum mortis , aut peccati :Vel si maritus post matrimonium fieret vagus; Vel si pactum intercessistet non mutandi locum; quamvis si justa causa superveniat mutandi locum, ut esset morbus, inimicitia , Sc., tenetur uxor non obstante pacto maritum sequi . Quarto, peccat , si reddere dela itum recuset . Quinto , si jus gubernandae domus sibi arroget; quam vis excusetur, si vir sit prodigus, aut si sit morosus , nec velit concedere , quae in utilitatem familiae redundant ;Demum debet uxor tolerare maritid
175쪽
De obligatione Dominorum . Superi rum , & Principum relate ad subditos, ct ad invicem .
L. Mancipia tenemur eum periculo vita dominum defendere.
LI. Serυis in bella iusto eviis lieitum es fugere , F non dederint fidem non fugiendi . III. Quis quid servus acquirit . domιns acquiris, si de consens. domini non
habeat peculium . IV. Famuli non tenentur, sicut tenentur semi, dominum defendere cum viata discrimine . Num debeatur famula salariam, si diu agrotat pyc. Num Superiores . Magistrι , Pare res tu i moderate ad correctionem verberare etiam in Sacris conseia mos pn. Quomodo se gerere debet Herus e ga famulor Num possit illos agrorantes m/ttere ad Hospitale subtrahendo mercedem ν Ecelesia Clerieis agrotantibus non denegat distrom
VII. Religiosi non tenentur obedire Pr laris suis in iis , qua sum aut se
stra regulam , aut praser res iam . VIII. Pra ait tenentur ad rodentiam ,
ct ad dispensandos reditus Eces fiasticos superfruas congrua sustenta rism in usas pios. IX. Paraehus quomodo debeat provid re de micaris , si non re eat ex iusta causa p T. Subditi erga Principes laicos ad quid
M. Ad id vero Principes laici ergam Ius XII. Peccat Princeps ad resituri nem damni secuti tennur , A ad inlicium Gubernaroris, vel Iuricis
XIII. Peccat et am plerumque gravis r , An calas IV.σ eontra Melisatem erga Remmblicam, cT contra iustitiam distria binitiam . si ad hac o cia prom veae dignos , omissi dignioribus , sea Reipublica utilioribus.
premus pris aliquori moderare vendere , taque propter Reipubis utilitatem , non ob privatum cstm-
1. Uaeritur primo : Ad quid teneantur servi, seu mancipia erga dominos Respondeo, teneri primo ad hon rem , itaut graviter peccent, si contemnant, irrideant . dcc. . Secundo ,
ad obedientiam in iis, in quibus sunt subjecti , it aut graviter peccent, si in rebus magni momenti non obediant. Tertio, debent conservare pro viribus res domini . Quarto , in agritudine domini debent illi procurare Sacramenta, si desint propinquiores. Qui is , debent defendere a malis gravibus imminentibus dominum , etiam cum pericula propriae vitae . II. Dubium est; An liceat servis in bello justo captis fugere pRespondeo. probabile esse , quod liceat, ex ΛΣor. , Truli.,&aliis .clum modo non dederint fidem non fugiem di ; Sicut reis licet lasere a carcere citra vim custodi adhibitam, vel framdem . Ratio est . quia sicut jure gentium facti sunt servi, ita consuetudo, & tacitus conlaesiis populorum dat iis jus fugiendi. III. Dubium est secundo; An si do. nentur centum servo, hic acquirat e rum dominium δRespondeo , serram habere posse peculium de consiensu tantum clom ni . Quare sine hoc consensu ea centum absolute donata evadunt domini. quia qui equid strvus acquirit. domiano acquirit ἰ si tamen sub ea conditione donentur, quod nou perveniant
176쪽
De Obligatione Superior m erga Subditos , oe ad invicem. ad dominum, non evadunt domini, ut notat Trull. l. q. in decal. cap. a. d. q.
Lessi & alii. IV. Quaeritur secundo ; Ad quid teneantur famuli erga heros pRespondeo . teneri sicut servos ad honorem, obedientiam , & ad operas suas ; serviendo scilicet, impediendo damnum domini. & illum de sendendo , quamvis non cum periculo Propriae vitae, nisi ad id specialiter sint conducti. & dominus non temere se ingerat in pericula. Notandum t men , quod si famulus conducatur per annum, verbi gratia, & per aliquot menses aegrotet , non debeat operas sup-lere post annum ; quia in ea promisone operarum cententur excepti cxsus sertuiti . Praeterea dominus non debet famulo aegrotanti salarium . quam do non conducitur ad tempus determinatum, nisi aegritudo sit per mod cum tempus, videlicet per unam , vel alteram hebdomadam, idque ex aequutate . nisi aliud in pactum sit deductum, aut aliud serat consuetudo ain
V. Quaeritur tertio; Ad quid Superiores erga subditos , & domini erga
servos , & famulos teneantur Respondeo . dominos . & seperi res erga servos, famulos, ac subditos teneri eorum curam gerere, cum sint eorum caput , & parentum vices gerant r Quare si notabiliter negligant eorum salutem , peccant graviter; cum Apost. I. ad Timoth. s. dicat et Si
quis suorum maxime domesta corum ca
Fam non habet , fidem negaπit , ct est in eli deterior . Haec autem obligatio ad tria capita reducitur. Primo , ad honestam sustentationem. Secundo ad institutionem in rebus fidei o Tertio . ad correctionem non solum state nam, sed etiam domesticam, cum meus est, idest ad verberationem ἱ possunt enim universim Superiores tam baculares, quam regulares, parcnter, Pars u. ac magistri verberare moderate subdiatos, etiam in Sacris constitutos, ex
gravi causa ἱ cum possint uti mediis ordinatis ad salutem subditorum . Si
tamen modum excederent, incurrerent excommunicationem: Et quamvis T
leti neget apud Trull. poste etiam patrem verberare filium in Sacris constitutum , id tamen permittit Bonac. Et Molin. disp. a 28. Observat, etiam seniores posse moderate percutere Pueros pro siuis excessibus, dum ipsorum propinqui, aliive , quorum curae subduntur, praesentes non sunt , nec est periculum scandali, de rixae . Fratres etiam, re patrui sorores. & nepotes verberare moderate ad correctionem possunt, si ipsorum cura sibi commicia sit, de vices parentum germi.
spicere tenetur faluti tam corporis . quam animae. ac pretium conventum
illis dare . Quod fi famulus aegrotet, debentue illi modicae necessariae expensae juxta usum, qui talem obligationem interpretatus est ; ut notat Fillluc. apud Truiu quamvis praecisa consuetudine in contrarium possit mercedem subtrahere. Si vero morbus sit gravis, poterit illum ad hospitale miti
re , cum non teneatur dominus huic famulo subvenire, nisi in extrema, vel gravi necessitate. Ecclesia tamen couincedit Clericis aegrotantibus distributiones, ne alii a Sacro ministerio d
terreantur . Utrum autem teneatur dominus ejicere famulum, quem ne ver
heribus quidem moderatis potest corrigere ν dicendum, quod teneatur. si probabiliter existimet meliorem evaturum; quod si timeat pejorem res
Ex dictis sequatur, peccare graviter dominos primo, si fimulis, aut servis occasionem peccandi permittant; sicut etiam si non curent, ut a peccatis abstineant, ut tempore priscripto confiteantur , dc communi ut , ut jej Y nent.
177쪽
nent, ut doctritiam christianam addiscant. Secundo , si absque justa causa impedimento illis sint, ne miliam audiant , vel in causa sint . ut serviliter die festo laborent. Tertio, si illos gravibus injuriis asticiant, ut si appellent Canes, diabolos, Sc. VII. Quaeritur quarto; Ad quid teneantur Clerici, & Religiosi erga Praelatos suos pRespondeo, ad amorem, Obedicntiam, reverentiam, & de sensionem. Debent tamen solum in iis, quae ad proprium statum pertinent. Obedire; puta si praecipiat Episcopus Clcrico, ut Romam adeat pro negotiis Eccle
siae, ut reum excommunicet, Sc. et
Religiosi vero subditi ex D. Th. in
3. dist. 66. quaest. 2. art. 3. debent
Superioribus obedire in iis , quae necessaria si int ad exequenduin, quod in regula continetur, & in iis, quae imponuntur pro culpis contra praedicta . Quare non tenentur ex Sylvcst obedire in iis, quae 1lint vel supra regulam. ut si Praelatus praecipiat jejunia, S discipimas se pra persccti nem regulae; vel in iis, quae sunt praeter regulam, ut si praecipiat impertinentia, & indisserentia. puta aspicere aves volantes, tollere se stucam, &c. vel in iis, quae sunt contra regulam, ut si praecipiat inobser. vantias, Sta
VIII. Quaeritur quinto ; Ad quid
teneantur Praelati, & Superiores Ecclesiastici erga Clericos, & alios subditos pRespondeo. Episcopos etiam de jure divino , ut communius docent, teneri ad residentiam , itaut si intra annum ultra tres menses sive coni,nuatos, sive interpolatos a sua Ecclesia absint sine julla causa. non faciant suos fructus respondentes tempori absentiae, atque adeo teneantur il tim illos restituere, vel dare fabricae Ecclesiae, aut pauperibus . loci, quin Polluit em erogare in .fabricam bcuc--ricatus mscit . aut aliis pauperibus, quam iblius loci ς sicut possunt Beneficiarii
omittcntes culpabiliter horarum recutationcm. Secundo, tenentur Episcopi dispentare suos redditus pauper, bus , subtrastis iis, quae ad decentem
victum. vestitum , & ornamentum domus pertinent, ex cap. Ss privatum
IX. Parochus tenetur etiam residere , it aut non faciat fructus suos si s ne julla causa per multum tempus absit; Si tamen detur justa causa. Mabsentia sit longa , hoc eli ultra duos mensus, requiritur licentia Episcopi, ut docent communiter cum Nauar. . & AZor. Verum, ut absit per bimel re sibi a Tridentino permissum, Palatis putat requiri pariter Episcopi licentiam; quod negant Nava P. AZor. Sa . Rodriq. Qua in reverius consulenda est praxis uniuscujusque regionis; ut diximus in Opusculo de Beneficiis Ecclesiasticis quaeli.
tertia artic. a. Quando autem Par chus ultra ceto, vel novem dies ab .cit, debet Episcopus providere illi de Vicario; Si vero per sex, vel octo dies abiit, poterit ipse suum vicarium
constituere. sic declarante consuet
dine. Nec rcquiritur praeter jullam causam licentia Episcopi pro absentia hujus brevis temporis: Alias Episcopi, & Parochi obligationes vide in laudato opulculo. re apud Summ,
X. Quaeritur sexto; Ad quid obligentur subditi erga Principes laicos pRespondeo , Vasses lorurn quinque esse praecipuas obligationes . Primo , ut in rebus tuitis debeant esse Primcipi subjecti, unde acceptare debent eius luitas, &honestas leges. Secumdo, ut cogi possint aliquando ad al, quid agendum cum periculo vitae, Ssub piama mortis, quando scilicet id expedit ad conservationem licipublicae. Tertio, ut tuneantur legibuS e iam
178쪽
De obligatione Superiorum erga subditos, Cr ad invicem. II riam civilibus obedire sub mortali. quae scilicet respiciunt bonum Communitatis, ut est, verbi gratia, lex
taxans Pretium rerum, vel irritans contradi is, vel lex de non asportanda pecunia, frumento, armis, Acc Pah tamen apud Dian. pari. 3. trin. 6. resol. 9o. . & Part. s. trin s. re sol. 49 putat non esse peccatum mor tale transgressionem harum legum, nisi quantitas pecuniae, vel mercium, quae asportantur, Pertingat ad centum ain
reosi quia per minorem quantitatem non pateretur Respublica grave daemnum: Quamvis Sancti. lib. I. cap. q.
sit rigidior, quia non debet attendi quale damnum in Republica sequatur
uno tantum contraveniente, feci quale si multi contraveniant, re communiter id fiat. Uerum putat Reginat d. pr habiliter, & alii apud Dian. Part. I ia
nalis non obliget sub reatu peccati mortalis , etiamsi sub pqna capitis aliquid prohibeat. Quarto , tenentu
subditi tuum Principem ab hostibus defendere , S pro eo . si opus sit,
Vitam profundere . Demum debent
justas gabellas solvere ; unde juxta
communiorem. & probabiliorem opianionem peccant mortaliter, qui sta dant gabellas ; quamvis Less., & Bonata apud Dian. loc. cit. resol. I9. Putent istas habendas esse ut leges poenale si Licet enim jure naturali debeanturgabellae, tamen qui eas fraudat, non vult legem naturalem transgredi. sed cum ea lex sit poenalis, ejus arbitrio rei inquitur, vel gabellam lolvere, vehexponere se periculo poenae cum n tabili Principis emolumento. quando Poena est pecuniaria iaXI. Quaeritur ultimo; Adquid teneam tur Principes erga Vastallos laicos Respondeo , virtutes Principis proprias esse octo, Clementiam, MaΠ-
suetudinem, Liberalitatem, Iustitiam , Fortatudinem. Prudentiam, Magni icentiam. & Magnanimitatem: facile autem peccare potest Princeps in immodica regnandi libidine, utar pando aliena, & indicendo bellum injustum, in non subveniendo paupertibus, in non reficiendis, &custodiendis viis publicis . in non tollendis
pravis consiletudinibus ludorum, us rarum. 3c aliorum contractuum injust rum , in condendis legibus potius ad privatum, quam ad commune bonum. in cogendo ad aliquod matrimonium. XIL Petes tamen primo; An Peocet mortaliter, & teneatur ad restitutionem Princeps assiimendo ad gubernationem minus aptos νRespondeo cum communi peccare mortaliter . si assiimat ad ollicium Gubernatoris, vel Iudicis ineptos, vel qui existimantur male illud administruturi; in quo casu , ut notat Lusis. lita
2. cap. 3 tenetur Princeps ad restitutionem damni secuti, quia ex Ie-ge justitiae latione sui muneris tenetur prCcurare aptos ministros ς pr pter hoc enim tributa accipit. XlII. Praeterea ex Sot., & aliis pud Trull. lib. q. cap - duta Io. Peccat plerumque mortaliter, si ad liaec ossicia Princeps assumat aptos,
omissis aptioribus; tum quia iacit iniuriam aetiori ; tum etiam quia facit contra fidelitatem Reipublicae de hiis
ram, ex qua constituere tenetur ministros m.xime idoneos, non secus a
reconomus ex fidelitate debita domiano debet conducere operarios mari me aptos: Quamvis Princeps in hoc casu ad restitutioncm relate ad diagniorem non teneretur, quia non faceret contra justitiam . commutat
vam, sed contra dat tributivam quod peccatum dicituT Acceptio person rum, quia scilicet ita dii tribuendas b nis communibus spectatur aliqua comditio personae nihiI faciens ad mlhria
butionem; hoc autem ex natura sua est peccatum mortale in materia
179쪽
rra mastis XI. gravi, quia cum iniuria proximi pr.
rertur minus dignus digniori. Neque dicas, Deum dona suae gratiae distribuere praeserendo saepe peccatores iustis. Nam Deus ex duplici capite non est acceetor personarum.
Emo, quia distribuit bona sita, non
na communia, ad quae quisquam ius ullum habeat. Secundo, quia non praesert indignum digno ob aliquam conditionem personae, quam spectet. sed ob iustissimas causas, nempQ ut ostendat se gratis dare, di nemini esse debitorem donorum. XIV. Petes secundo ; An possit Princeps vendere ossicia saecularia sui
satus Respondeo ex Less. loc. cit. dub. q. poste moderate vendi, non quidem ratione oneris, quod habent, vel ratione justi stipendii. quod meretur tale onus ; sed ratione eminentiae, ob quam in Republica osticialis honor
tur, necnon ratione occasionis lucrandi. & ratione excessus stipendii ultra debitum : cum haec omnia sint res humanae, non spirituales, di pretio aestimari soleant. Tria tamen notat Lest. ex D. Th. in Opust. ad Ducisiam Brabantiae cap.
a I.; Primum est, auctoritatem venis
dendi haec ossicia esse solum penes Principem supremum, hoc cst penes Reges, aut Rempublicam liberam . Ratio est , quia haec simi dona Reipublicae; ergo eorum dispensatio ad sepremum Principem pertinet vel ad ipsem Rempublicain, si sit iuris sui; Unde Principes inseriores ,
etsi Magnates sint, ea veudere non possunt, nisi vel ex concessione Principis supremi, vel ex praestriptione . Secundum est, non expedire, ut a Regibus ea ossicia vendantur. & plorumque esse illicitum, di pernicio. siun. Ratio est, quia si vendantur, iacile praeseruntur dignioribus magis
dirites; di hi, qui pecunia coincin
Arrieulus V. sunt ossicia , intendunt potius pretium recuperare , ac ditescere, quam Reipublicae bonum; praesertimia pretio immoderato empta sint . Tertium est . hanc venditionem non debere fieri, nisi ob Reipublicae necessitatem. vel utilitatem, & non iaproprium commodum supremi Principis. Ratio est, quia haec ossicia nota sunt bona propria Principis. ut tributa , sed sunt bona Reipublicae communia, quorum administrationem , &collationem populus commisit Principi ratione communis utilitatis; ergo
solum propter bonum commune ven
di possunt. ARTICULUS V. De obligatione diligendi proximum
L. Tenemur praximum diligere etiam actu interno. format. . IL Etiam peccatores diligendi sunt, ac etiam inimici actu interno, σformali amore prosequendi . Non
reuemur stamen per se loquendo riatas salutare . A scandalum absit.
III. Non reuemur actionem coram Imis
dice omittere, in offenser satisfactionem Waleat pro iniuria, re
M. Quonam ordine proximus diluendu es Diversus ordo servandus an necessitate extrema, vel gravo, ac extra necessitatem.
V. Quanam sint peceata omissionia , O
commissionis, qua charitari erga proxιm m adversotur
VL Evtieanda est in confessione species
180쪽
De obligatione diligendi proximum r73ctar Iisite eum moderatisne debita quae esuritati erga proximum adve exerceri possunt. santur . In sequenti vero agemus de VIII. Adversantur ratam Discordia, obligatione subveniendi proximo in Consentio, Rixa, Seditio , Da a suis necessitatibus .
B lio, ct a Schismate di οιὶ O Quaeritur itaque primo ; Utrum.
Scandalum. & quonam pacto teneamur proximum IX. Non est peccatum eontra charism diligere tem scandalum acceptum, sed Scam Respondeo, de fide esse . quodpr datum datum. ximus sit diligendus ; dieitur enim X. Scandalam Actisum aliud est dia Deuteron. 6. Diliges proximum tuum reellum, aliud indirectum 3. Man- ficut teipiam : Et Ioan. IB. Mandatum datam passuum aliud est Pusill novum do vobis, ut diligatis invicem,rum. aliud Pharisaicum. Hat dilexi vos . Quinimo prostripta es M. Scandalum directam semper est ab Innoc. XI. thesis io dicens :peccaminosum a vi non semper scam Non tenemur diligere proximum acta datam indirectum ; quod eum nom interno, O formali necnon undeci- nullis limitationibus permisti test. rna, quae habet: Pracepto proximum a II. anam dicaatur actiones licita, diligendi satisfacere possumus per solo
quamvis cum ara materiatiter coο- actus externos . Obligat autem tale
leremur sum peccato eroximi ρ praeceptum ex BagneE semel in anno ;Sine cassa permitis non potest & ex Truli. cum aliis tenemur pascamiarum acceptum, ne pharisaia riter, quando urget tentatio odii co cum ' dem. tra proximum , quae aliter superari
rum omitti aliquando posest nonnuI- tibus, in quibus sub mortali tenemuriarum praeceptorum observamia. illi auxilium ferre.
. peccatum scandali, quamvis coram dos esse non solum iustos, sed etiamatiis peccetur. peccatores ' etenim quicumque est
species peccati. ad quod inducitur ximus noster; & recta ratio dictat , il- proxim I, quι scandalia atur. lis faciendum esse, quod nobis fieri cupimus, juxta illud Qtristi Domini. I. π T altius dignosci possit, quo- Quacumque vultis , ut faciam vobis . nam Pacto Parentes. ac Sin homines, eadem υos facite illis. Solum periores honore , ac amore prose. damnati non debent diligi ex cham quendi sint, inquirimus hic, quanam late; tum quia non fiant proximus dilectione teneamur proximum proe noster a tum etiam quia recta ratiosequi Et quando teneamur illi in suis non dictat, ut illis velimus beatitu. necessitatibus sive spiritualibus, sive dinem, a qua sitnt perpetuo exclusi. corporalibus subvenire t Cum enim Neque dicas. a Davide peccatores mictior sit obligatio erga Parentes, esse odio habitos, cum Psd I 8 dicat: ac SuperioreS, quam erga proximum. Iniquos odio habui; & alibi. Inmat
ex iis, quae tenemur erga proximum tinii interficiebam stmnes peccaures re
exhibere. facile est dignoscere, quid ra; Nam David in peccatore solum Erga Parentes debeamus. In hoc au- odio habebat peccatum ex amore uomtem articulo agemus de dilectione solum Dei, sed etiam ipsius peccato erga Foximum debita. ac de vitiis, ria: Rerum ex amore proximi Pr