장음표시 사용
101쪽
immensitate & infinitate illius credit tota Ecclesia nugae .ssent. aut non clare in Scriptura revelata; aut quas quia Scriptura non iisdem literis & syllabis illud dicit, ideo illius ne verbulo
quidem meminerit. Alius modus in eo consistit; quod controversa vera dogma ta vocant quaestiones de modis rerum; ut ibidem etiam dicunt ut vidimus : De modo autem omnipraestentiae contendere de quo Ser plura nu iam vel verbulo meminerit supervacaneum putamus. Hinc vocant controversia vera dogmata modos rerum propter quos totus orbis Christianus in dissensionem abierit; de contendunt indignum esse, cum de re constet de modo contendere. Sic enim ibidem p. si. 12. occasione controvexitae fundamentalis quae nobis intercedit cum Anabaptistis de natura humana Christi: ciusmodo homo natus sit, an ex Maria matris e sub tantia, an in matre quidem siua sed non ex matre; non pertinet ad rem sed ad modum rei. De modo autem, imprimis cὐm decidi non possit is auctoritate humana quis contendendum anxia putei' item: omnes quae in Ecclesia Christi lacrymae ut hinc unt, u ad non res tantum sed rerum omnium modos phi cis sepe aut Metap
sicis hominum aut Scholarum postulatis nixos ad salutem nec arios faciamur, se capitale censemus quicquam vel minimum ignorare. In quibus omnibus ne unicum quidem verbulum verum est. Alius modus est, dum vocant ea dogmata, ut v. g. quae Anti- trinitarii oppugnant, phrases &terminos humanos,qui omnes cxterminandi sint. Ita enim ibidem At licet rem loquuntur de mysterio Trinitatis unciari non posse, vis ope terminorum quorundam Lemonstrantes fateantur, tamen i gomm ipsorum
humanorum terminorum credendorum necessitatem a rerum divinarum credendarum nec state dii inguendam esse pa sim inculcant ; es qui saniores sunt terminos omnes exterminatos cupirent. praeter i os quos V e Spiritus Dei dictavit, se quibus i Dangustam huius HAZerii maje, fatem enunciavit. Similiter p. 87. multa in eandem sentcntiam deblaterant. Id quod circa hoc my sterium
102쪽
ordinarium est Antiirinitariis, non modernis solum manifestariis & occultis sed & veteribus. Ita enim Arianos ἀο ομίαιν eodem praetextu una cum assertoribus ipsus sub Constantio dc Valente exterminare conatos fuisse notius est quam ut ex antiquitate Ecclesiastica probare id necessum sit. Hinc fluit alius modus & praetextus, dum quando dogma aliquod contra Soonianos Ecclesia tenet non agnoseunt verum esse , dicunt se id facere sola reverentia erga scripturae verba. Ita enim ibidem p. 9 'u od interim Remonstrantes poenam isti enses e cruciatuum infernalium verbis divinae comminationis comprehen am aut Adamo denunciatam esse assererere non a deant , id nulla contradicendi libidine aut noυitatis a uectatione, sed sola divina sententiae reverentia feri profitentur. Libenter quidem, se magna cum Religione Scripturae sacro ancia et erbis in i Eunt sec. Hic merus praetextus est. Vera enim cause est, quod Socinsani intus &in cute sunt: sed non audent omnia dogm ta Socini jam quidem aperte profiteri; quare a dubitatione in- , cipiunt ec , ut ostensum multis exemplis Arcan. lib. 1. c. 9.
Alius modus est, dum dogmata Controversa vocant proble- mata quorum solutio differenda sit in alteram vitam. Ita enim ibidem p. 89. Hoc demum eis eroditionis Theologicae, nihil ultra qua acris literis eis proditum squale ipsis non est mysterium Trinitatis prout oppugnatur a Socinianis, item doctrina O thodoxa de immensitate Dei, & alia multa dogmata quae Sociniani oppugnant) definire. ulta problemata nunc agitantur, qua multo magis conveniebat in illud rejicere tempus, cu sublato speculo videbimus Deum de facie ad faciem. Inter haec est quod hic disieptatur de dii is omnipraesentiae modo. Ubi sellum est, esse quaestionem tantum de modo omnipraesentiae Dei. Est enim quaestio primario de attributo essentiae divinae. Quaestio quippe est de ipsa Dei essentia, anne infinita & immensa sit, an vero finita, seu coelo solo aut certo illius loco circumscripta sive de finita,
103쪽
tempus cum sublato speculo videbimus Deum de facie ad faciem; nimis quam periculosum est; quandoquidem Arminiani inter ea dogmata referunt etiam quaedam, speciatim dogmata Orthodoxa de Trinitate quae blasphemi Haeretici Sociniani , oppugnant; quorum dogmatum cognitionem qui rejicere est in alteram vitam, certe Deum non videbit de facie ad faciem , Alius modus est, dum praetexunt cunosas, impias, profanas, quaestiones seu nugas, quarum occasionem quidam arripiunt male & sua non autem verorum dogmatum culpa impii homines; quibus dicunt obicem ponendum este, non definiendo dogmata illa. Ita faciunt circa eandem controversiam p. 88.
Deinde, inquiunt, tutissimum esse ne definiatur, quia sci nitis Opene inextricabilibus quae ionibus o disceptationibus obexponitur, quibus multorum ingenia alio rui felicissima es ad optima quaeque
nata veluti torrentibus quibusdam aut obruuntur aut abripiuntur
in salebras dubitationum risitationum, ac tandem in ipsum impi talis gurgitem, id es di inae M satis Oilipendium. Similiter obcandem causam non agnoseunt Arminiani resurrectionem horum ipsorum corporum, & dicunt non esse de ea re quicquam definiendum: Hac ratioue, inquiunt p. i. et eluti uno ictu anis praeiaditur innumeris non minus difficilibus quam curiosis inepti squaestionibus es c. Quasi vero obex sit ponendus aut ansa prae cidenda uni profanitati & impietati per alteram, h. e. per suppressionem & rejectionem veritatis divinae in Scriptura revela tae quam iociniani, speciatim Arminiani, nolunt videre aut videre non possunt ob coecitatem mentis sitae: Nequaquam V xo : sed obex ponendus est iis curiosis & impiis aut ingeniis aut quaestionibus, revocando homines ad auctoritatem Scriptura: ultra quam non est sapiendum, de ultra quam non sapiunt qui etsi aliquid non τως in Scriptura exstet, tamen rem in ea re
104쪽
vera traditam docent ac profitentur. Nec certe impietas monstrosiorum quorundam & profanorum ingeniorum praejudicare debet veritati divinae in Scripturis propositae, seu dogmatis quae secundum Scripturam in Ecclesia recepta sunt. Ultimus denique do decimus tertius modus est, dum praetexunt controversias tande resolvi in disputationes Philosophicas. Ita faciunt circa controversiam illa eandem quς nobis intercedit cum Anabaptistis ut paulo ante vidimus & ex verbis ali gatis patet. Similiter, quod diligenter observandum est, dicunt Controversiam de libero arbitrio cad quam tanquam controversiamprimam se generalissimam reducunt in praefatione Apologiae suae s. c. a. b &c. reliquas omnes controversias quas
moverunt Reformatis in tandem desinere in litem philosophicam aut jurgium Metapi sicum: postquam enim ibid. 1 1azo
dixissent qucstionem de obedientia eorum qui miraculose convertuntur. Angelorum beatorum, anne sit obedientia proprie sic dicta,non posse decidi nec per Scripturas &c. nec per scholarum & Academiarum regulas has enim adhuc laborare circa libertatis arbitrii definitionem , sine cujus tamen exacta cognitione,
inquiunt, quae obedientia proprie dicta obedientia sit intedigi non potest: obedientia enim proprie dicta obedientia esse non potes, nisi tiberast: videantur tantum ea quae inter Ponti scios se Calvinistas
de ea dissutantur. Post haec inquam , addunt : Doctores hos loquuntur de Cll. Prossi Leydd.) quod attinet, ii in Ρ-no sua Libertatem se definiunt, ut pudeat ac pigeat eam legere
aut referre. Labrinthus es. riscis quid dicant aut sibi et eunt, ut alibi id a nobis demonseratum est. Ruocirca ut controversa haec iratitem Philo phicam aut uetv sicum jurgium tandem desinat necesse est. Judica nunc, optime Lector, qua conscientia haec factio ausa fuerit Belgium ea controversia initio turbare, quandoquidem, ut hic profitentur, ea tandem in litem philosophicam aut Metaphysicum jurgium necessario desinit Z Judica etiam annon hi homines ἀ=nκ κυτοι sint etiam in hac parte, AH h senten-
105쪽
sententiam contra se ipses dixerint; juxta quam Dominus, ni resipiscant, aliquando ipsis dicat: Ex tuo ore te judico, servo improbe. Iudicate quoque, optimi viri quos hi homines fraudulenter in suam sententiam perduxere, & a doctrina nostra circa quinque articulos abduxere, annon causam omnem habeatis cum detestatione valedicendi istis hominibus ' Denique judicet unusquisque vel ex iis quae in hoc capite circa tredecim illos modos &c. diximus; in quem statum & formam homines isti Religionem Christianam reducere moliantur t
Alia Arcana nova Arminianorum circa seu dubitationem eorum & varia ludibria quibus orbi illudunt. ex cap. 9. Vindic. lib. I.
De tegitur ludibrium sectae Arminianae circa possibilem dia
ligentiam or prudeutiam, quam requirunt circa auctorit rem merbi dimini, libertatem prophetandi m communi nem fcclesiae. 2. Item circa Evidentem omnibus o viam meritatem. 3. Arminiani dicunt se profiteri Lisnam de cultu divino, cuius ne hilum quidem aut indiciumulum in scriptuta esse ipsi quidem dicunt. . . or miniani profitentur se adbaerere doctrinae quam tamen marias modis directe oppugnant. F. fxempla alia quaedam ἐπα-χης se, dubitationis .Arminianorum circa dogmata quα Ecclesia contra Socinianos asserit.
I. T Ntelleximus ex Arcanorum parte prima, & videbimus 1 porro in quarta parte, Arminianos docere verbum Dei neminem obligare nisi. intellectium de quidem sic prout omni
106쪽
possibili diligentia & prudentia intelligendum esse quis credit;
α hanc diligentiam & prudentiam summam fundamentum e iam ponunt libertatis prophetandi, tolerantiae mutua , dc communionis spiritualis. Contra vero evidentiam, seu evidentem veritatem, imo evidentissimam esse eam dicunt, quae omnibus
obvia est qui saltem sanum synciput habent, adeoque quam unusquisque videre possit; quibus jam addunt in vindiciis
hanc conditionem , modo mediocrem saltem adhibeat diligentiam. HiC operae precium est, paucis indicare quae sit illa summa diligentia &' prudentia ; item, quae sit illa summa evidentia, seu evidens & omnibus obvia veritas. Unde patebit hos homines illudere toti orbi, S pro arbitrio fingere diligentiam, prudentiam, evidentiam prout existimant cauta sua: id expedire.
Diligentia igitur illa & prudentia omnis possibilis sive summa quae sit, patet ex collatione Vindiciarum, speciatim capiti, noni lib. I. cum Apologia & Responsione ad Excerpta DD. Proff. Leydd. Est igitur diligentia prudentia illa summa talis, qualis est summa diligentia & prudentia, quam Arminani se adhibuisse dicunt, ut reperirent de viderent in Scriptura sacra Spiritum S. esse adorandum, speciatim exemplum aut mandatum illius; & tamen illud in Scriptura deprehendere ac reperire non posse; imo se de Spiritu S. adorando ne hilum quidem in Scritura reperire poste. Ita enim cap. allegato Vindic. p. so dicunt se antecedens hujuου argumenti: Spiritus S. est odorandin, Ergo es Deus,necpraecepto nec exemplo ullo demonstrareposse ex Scriptura. Et capite octavo p. 46. dicunt se non posse i d firmiter orsolide ex
Scriptura demonstrare ut vidimus capite praecedente g. I. Similiter in Resp. ad EXccrp. p. so. ajunt se probationem antecedentis stius reperire in Scriptura non posse, quia nec mandatum nec e emplum nec indicium aliquod adorati Spiritus S. manifestum, imo ne quidem indisium ta ut vox manifestum omittatur reperire possint. Et tamen aiunt se summo studio in id annixos esse. item, Hli 1 adhu
107쪽
adhibuisse omnem diligentiam. Sic enim in eadem Resp. ad Exc. ibidem Munt: Deinde esto, dixerint Remonstrantes indicium nullum esse,se vox Manifestum omittatur, dent itaque doctores ira dicium aliquod ex Scripturis unde id liqueat. Hihil equidem gratius fecerint Remonstrantibus, qui illud hac enus reperire aut deprehendere icet summo studio adnixi, non potuerunt: deque enim id propterea negant ase repertum esse, quia illud studio ac dedita opera obstruare noluerunt, ut sic dogmatis de Trinitate auctoritatem et virent, sed quia id adhibita omni diligentia observare non potu runt; gratulaturi sibi si istud reperirent, aut ab alis repertum oferrisbi Oiderent. Quis non videt hos homines orbi illudere 3 Quid enim 3 Estne haec summa diligentia, an vero potius summa ecaffectata negligentia, non posse reperire in Scriptura mand tum de adorando Spiritu S. t Ipsi Arminiani non negant in Scriptura haberi hoc mandatum Dominum Deum tuum adorabis ex altera parte profitentur in vindiciis loco alleg. p. 1 o. se in consessione aliquot argumentis ostendisse Spiritum S. 6le Deum. Quid jam clarius, quid facilius, quam, cum in Scriptura legas Deum esse adorandum; item Spiritum sanctam esse Deum, quid inquam facilius cognitu est quam Scripturam ficram praecipere Spiritum S. igitur esse adorandum Est diligentia 5 prudentia talis, qualem Arminiani tribuunt Socinianis & Anabaptistis circa finem Baptismi, & qua dicunt cos non posse deprehendere finem Baptismi esse eum quem verbum Dei docet, ita ut ipsi Arminiani dicant Socinianos inca re errare. Ita enim Apolog. c. a q7. a. dicunt se toto animo a
horrere a rigore istorum hominum, qui si fortia probus plusique, pora
adhibitam omnem quam prudenter potuit diligentiam, non posset credere aut ab animo suo impetrare ut credat, Baptisimum alii siniservire quam ad testandum vitae maia antὸ actae dereti tionem Ovitae melioris inchoationem &c. idcirco eos intolerabiles o anathemate dignos censent.. Est diligentia ta prudentia talis qua dicunt Pontificios uti S
108쪽
tamen non assequi veritatem, sed dogmata sua quae ipsi Arminiani dicunt esse idololatrica Sc falsissima in pro necessariis habere, & nihilominus in iis sitis erroribus etiam pertinacissimos salvari. Ita enim vindi lib. a. c. 8o. Credere malims qui forte in mediis tenebris pontificiis sam silentiae exactae lucem non habuerunt, ut inter necesyria o non necessaria dogmata accuratὸ distinguere potuerint s quales an unquam martyris assecti sui, absit ut ego adseram ct tamen sanguine sivo eam quam, adbibita omni ἀ- ligentia se cura udicabant necessariam veritatem esse ob gnarunt iis elementissimum ac benigni imum Deum Dam eorum ignorauitam condo Use ob sitim sam innocentiae confitentiam se bonae conscientiae amorem quem vita suae ad gloriam Dei proposuerunt. Magnus enim disina gloriae , veritatis, or bonae conficientiae amor fuerit necesse es, quem nec atrocissimae mortis metin, nec vitae huiuου tranquillae ac commodae spes potuerissub secare) ut hoc, inquam ego, credere malim, quam ut eos coelesti haereditate or aternae vita praemio indignossedicatum iri adseram. Denique diligentia talis,quam etiam secundum Arminianos habent Haeretici quos voluntaria haeres laborare dicunt & docere ac profiteri haec execranda dogmata Deum se auctorem peccati; Bona opera non se necesiaria ad lutem. Ita enim lib. 2. c. 8. p. Is s. cum dixissent esse Heresin quandam voluntariam e.
g. eorum qui credunt & publice profitentur Deum esse auctoremes causam peccati s Bona opera non esse necesaria ad salutem, &eos Haereticos in duo genera distinxissent, dicunt p. I s7. prioris generis Haereticos esse posse sine negligentia aut alia culpa uediligenter ac serio, inquiunt, discrimen faciendum esse,an videlicet primi erroris noxii auctores snt, an sero in erroribus nati snt atque
educati, ita ut nec veritatem co noverint unquam, nec occasionem eam agnoscendi ullam talem habuerint, ut NEGLIGENTIAE ,,
perversitati, pertinaciae aut CULPAE eorum deputaripossit, quia
2. Porro quemadmodum doctrina sua de diligentia & pm-
109쪽
dentia requisita ad obligationem qua verbo Dei obstricti tens muri & ad communionem spiritualem &c. orbi illudunt: ita idem faciunt doctrina sua de Evidente veritate sensuum Scripturae N dogmatum fidei. Est quippe Evidentia talis, qualem
tribuunt suae novae doctrinae, qua statuunt opinionem Socinianorum & Anabaptistarum de jure gladii non esse impiam; cum tamen ipsi fateantur eam adeo perniciosam esse, ut si ea locum habeat actumst de auctoritate Magistratus, o pauciscurrae po intutam societatem humanam evertere, ut ostendi ipsorum propriis verbis Arcan. lib. 2. c. s. par. I. Jam, quia ibi dixeram eam doctrinam Socinianorum, qua statuunt non licere Magistratui poena capitali uti, impiam esse. Respondent illi vindic. lib. r. C. F. p. II . Ontecedens hoc PALPABILITER falsum es. Est evidentia talis, qualem tribuunt doctrinae suae de haeresi,
qua negant posse haeresin esse blasphemiam proprie sic dictam.
Ita enim Vindi c. lib. 2. c. 9. p. 177. Cum proposuissent suam illam egregiam doctrinam; subjiciunt: descio an Sol clarius in m ridie luceat quam haec verito. Et statim quoque vocant apertam veritatem, adduntque, quia id ego nego cum omnibus coetibus qui Deum in tribus personis adorant; Heri vix potest, quin ira manifesam falsitatem adeoque νο- αδοκιμον h. e. sensum reprobum incidant, qui apertam veritatem oppugnant. Est evidentia talis, qualem tribuunt blasphemae suae doctrinae, qua statuunt Iudaeos hodie nec non Apostatas a Christianismo ad Iudaismum, colere verum Deum, item unum & v rum Deum Israelis; etsi non colant Deum Patrem, Filium &Sp. S. extra quem unum trinum Deum non est Deus, sed contra directe Christurn blasphement prout a Iudaeis fieri ipsi Amminiani in Apologia fatentur; adeoque eos poena, quae lege divina & humana constituta est in Apostatas qui a Christianis
mo ad Iudaismum deficiunt, assiciendos non esIe, imo nullo plane corporali modo coercendos. POm legem iliam, inquiunt lib. a. Vindic. c. s. p. I 8 o. & loquuntur de lege veteris Test. contra blas
110쪽
tra blasphemos lata in non esse laram in eos qui ad verum Deum populi Israelitici deficiunt, aut qui deficientes a Religione Chrissana
non tamen deficiunt ad falserum se alienorum Deorum cultum, sed in unius es veri Dei Istaeus cultu perseverant, adeo clarum est, ut
Solis radio scriptumsit. Item: sed quid ego cum homine contra Solem loquente alputo 'Est evidentia talis, qualem tribuunt opinioni suae Socinianae, Deum in Paradiso Adamo comminatum quidem mortem aeternam , sed non talem quae sit poena sensus seu cruciatus δίtormentorum, adeoque statuunt esse mortem seu condemnationem aeternam inobedientibus denunciatam quae sit sine to mentis. Ita enim Apol. c. 4. g. 3. f. F7. a. b. I uspiam enim pa na haec Adamo aut denunciata aut inficta legitur: lententiam Adami mide se res liquebit luce clarius. Est evidentia talis, qua etiam si, ut loquuntur vindic. lib. a. c. Io. p. 19 q. t quod necessarium est ad salutem, ita claris ac pe spicuis verbis traditum est, ut consequentia nulla opus sit ad credendum quodsit necessarium s item, etiamsi necessariae consequentiatam evidentes o clara simi ut Atheus eas negare non possit, nis hominem exuat, qualis est illa qua infertur scelera quaevis excludere regno coelorum; denique etiamsi illae necessariae ad salutem consequentiae tales.sint ut perse reidentes se clarae set omnibus Osingulis hominibus, qualem dicunt esse doctrinam oppositam idololatriae Pontificiae: tamen credunt hominem n gantem ea evidentissima ac necessaria dogmata salvari posse. Ita enim ibidem p. 193. inquiunt. Non esse difficile observare,
eos qui ista negant, non negare ea quod rationibus aut argumentis
ex scriptura aut aliunde petitis ea fissa esse convicti sint apud an
mum suum, nedum ut eas se esse demo strare possint, sia quod ea
falsa esse in animum sivum voluerint aut velint inducere. Hinc arma istorum hominum non uni validae rationes, sed sophismata quaedam elaborata,auctoritates, praejudicia, ct nihil nisi ivica aut artificialia argumenta,quae vitrea cum snt levi negotio frangiltur aut dumiunt.