Arcanorum arminianismi pars prima quarta ... auctore Nicolao Vedelio Pars tertia seu arcana nova antitrinitariorum sive Socinianorum haereticorum, qui se remonstrantur nomine involvunt

발행: 1634년

분량: 197페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

duu tamen assectis in causast incertum eis es Deo relinquendum. Iam autem ex eo quod incertum sit quis affectus in causa erro ris sive haereseos sit, inserunt, quemadmodum lib. a. cap. q. videbimur, Haeretico anathema diccndum non esse moeum

cum isto suo errore salvari posse. Est denique evidens veritas talis, quam ut in praesens alia exempla omittam) Arminiani vidare non possunt; etsi Syllogismi persecti quo veritas illa continetur nec majorem nec minorem nec conclusionem negent; sed omnia illa fateantur, ut modo vidimus de sententia eorum circa adorationem Spiritas S. Etenim fatentur hanc majorem Qui est Deus est adorandus. Fatentur hanc minorem Spiritus S. eis Deus. Denique allegato loco vindiciarum p. 3 o. fatentur etiam conclusionem: Spiritum S. inquiunt, adorandum esse aperte profitentur Remonstrantes quia Deus eis. Fatentur igitur isthaec omnia, SI tamen dicunt se hoc

quod Spiritus S. adorandus sit in Scriptura videre non posse ιitem ne hilum quidem de coin Scriptura exstare. Ex his igitur manifestum est primo Arminianos doctrina illa

sua de auctoritate Scripturae,&, quae eam sequitur,de Libertate prophetandi & tolerantia mutua; item de evidente veritatrio bi illudere, & eam non rei veritate metiri sed pro 'arbit io fingere . Deinde patet falsium esse ex ipsorum hypothesi propria, quod dicunt Evidentem veritatem esse eam quam quis mediocri fallem adhibita diligentia assequi potest. Nam dicunt Pontificios omni adhibita cura dc diligentia tamen non asi qui veritatem oppositam idololatriae suae, quam tamen verit tem hinc inde in Vindiciis suis dicunt evidentissimam esse. Et ipsi fatentur se veritatem eam in Scriptura videre non posse. Cujus tamen majorem, minorem, & conclusionem Syllogisticam, qua illa exhibetur, ipsi dicunt se aperte profiteri. Talis autem veritas profecto evidentissima est. Tertio patet ex dictis speciatim exemplo Pontificiorum falsum esse quod dicunt, verbum divinum neminem obligare nisi intristatam prout eam o

112쪽

m i possibili iligenita es prudentia credit esse intelligendum. Pu-

debitne igitur tandem hos homines quod ita orbi illudere audentZ Aut patieturne orbis diutius sibi illudi ab hominibus, de quibus verissimum est quod dicitur: δειod volumus credimus' 3. Porro cum omnes norint di Crediderint hactenus, turpe esse ac indignum, eos qui Traditionibus humanis profitentur se nuncium misisse, profiteri tatnen doctrinam aliquam de cultu divino esse, quam ipsi contendunt in Scriptura non exstare, imo he hilum quidem vel indicium mininum ejus in illa esse. Arminiani contra iam profitentur, aliquid esse de cultu divino nimirum Spiritum S. adorandum esse, ut modo vidimus; & tamen dicunt se id nec exemplo nec tracepto demonstrare posse ex Scriptura , item se firmiterosolide probare ex ea non posse; imone Dilum quidem, item ne indicium quidem ictim in Scriptura esse, ut in praecedentibus vidimus. Concilient haec duo. Observa . tamen in Apologia, Consessione de Responc ad Excerp. cos non profiteri Spiritum S. adorandum esid. sed tantum urgere de ea nihil in Scriptura exstate. Estne hoc profiteri simul Asex animo credere Spiritum S. esse adorandum; an vero simu lare tantum doctrinam Orthodoxam de Trinitate revera autem eam negare & intus atque incute Soeinianorum Turcicis blasphemiis addictum esset . . Omnes honesti homines Christianismo imbuti sentiunt,

hoc non esse adhaerere doctrinae alicui, quam quis oppugnat dc variis modis evertere conatur. At Arminiani etiamsi doctrinam receptam in Ecclesia secundum verbum Dei de immensitate essentiae divinae variis argumentis oppugnent in Apol. C. 2. fol. 2. b. 3. a. item Resp. ad Excerp. p. 86. 87. 88. 89. dicunt tamen se doctrinae receptae adhaerere. Dixeram, quod verissimum est, Arminianos in negativam partem magis inclinare. Respondent illi cap. 9. Vindic. hujus libri primi p. v. se te, inquiunt, falsum eis Remonstrantes in negativam partem magis inclinare. Si dubito, vide quomodo Remonstrantes ad marginem

113쪽

ologiae suae directe contrarium profiteantur oc. Non negare cum dicunt, Agnificant separat affirmativa adhaerere. Iudica, optime Lector, an hoc sit candide & sincere agere in negocio Religionis , an vero simulare; S profiteri quidem doctrinam alia quam verbis, re ipsa tamen eam everxere. Unde patet Armianianos non solum in mysterio Trini tatis,sed etiam aliis dogmatibus fidei simulatores esse. Sed omnium gravissimum est, quod in mysterio Trinitatis simulant veram doctrinam, revera autem & ex animo blaphemiis Antiirinitariorum addi

s. Conclusionis loco , quia capite nono par. I. Arc. lib. I. cui capiti hoc nonum ut & nonum Vindiciarum respondetὶ de ἐπιχν seu pyrrhonismo Arminianorum egimus ; videat qui volet causas putidas, ineptissimas, & nulla Scriptura nixas sive dubitationis eorum de dogmatibus fidei, in Responsione ad EXcerp. p. 87. 88. 89. & pag. 94. 96. quas brevitatis studio

recensere Jam nolo. Et addantur tot exemplis a nobis commemorata sunt Arcan. capite allegato, nec non par. . II. lib 2. c. 3. haec tria: nimirum quod profitentur se dubitare

de satu animae poni hunc vitam ante diem ultimi judicii de non agnoscunt doctrinam Orthodoxam Socinianis in ea re oppositam Apologi c. I9. g. i. Item quod profitentur se malle dubitare , anne Gentiles seu ii quibus Euangelium nunquam fuit annuntiatum aeterna morte quae est parra sensim snt a ciendi, quam sententiam Orthodoxam Socinianis oppositam de poena sei sus Adamo denunciata sequi: ut videre est Resp. ad Exc. p. 9S. 6. imo cum Cil. DD. Prois Leyd. ipsis objecissent sequi ex

eorum doctrina Sociniana, eos homines non resurrecturos:

illi nolunt definire, quod sint resurrecturi tales hominos; sed dicunt: Δ'uid de iis futurum sit, Deus novit oec. Denique dicunt, ut constat, se dubitare, an doctrina Trinitatis quam Amtitrinitarii oppugnant, si nece Faria ad salutem. Quae qualis dubitatio sit, intelligemus par. IV. Arcan. lib. I. c. 7. ubi manifestum

114쪽

nifestum fiet eos ita dubitare de necessitate istius doctrinae, ut tamen clare & aperte negent eam necessariam esse. In summa dubitant de pluribus quam uno & viginti dogmatibus quae Socinianorum haeresibus & erroribus opposita sunt, seu ab Haereticis illis oppugnantur. Iudica igitur, pie Lector, quid mentis habeant; de quam Religionem aperte professuri ementsi auderent.

Arcanum aliud novum circa Cognitionem veram Dei ex cap. Io. Vindic. lib. I.

i. Arminianorum dogma: Suscere studiumsedulum cognoscendi dogmata nec tria contro wrsa ; etsi quis non

assequatur eorum cognitionem. 1. Redidit hactenus Ecclesia ex verbo Dei non sussicere apud Deum ad pietatem & cognitionem veram Dei in

necessariis dogmatis, sive controversa illa sint sive non controversia, studium ac laborem sedulum cognoscendi controversa illa , quando fit ut quis eo adhibito non assequatur cognitionem illam; sed requiri etiam ut vere ipsam cognitionem illorum assequatur, in ea magis ac magis crescat& proficiat. At Arminiani contra docent; sufficere studium istud in dogmatis necessariis controversis, etiamsi fiat ut quis eo adhibito non assequatur illorum cognitionem. Ita enim capite I o. Vindiciarum p. 17. quia dixeram ego Arcan. lib. I. C. Io. necessariorum, sive controversa illa sive non controversa sint, cognitionem necessariam esse necessitate absoluta medii simul ac praecepti; respondent illi: Cum necessariorum, e istu controversa sint e non controversa, cognitionem nece ariam esse asserit nece lsitate absoluta medii ut ac praecepti, tum necesse e I ut cognitionem Agam acci-

115쪽

68 ARCA IO ARM. PAR III.

cipiat vel impliciter atque absitate ut cognitio eis: velprout signia jicat sudium ac laborem sedulum cognoscendi illa controversa non

minus quam nou controversa.Si hoc posteriore modo accipiat uti objectio facia postulat, tum quaero an sudium istud suscere credat, etiamseisiat ut quis eo adhibito non assequatur cognitionem istam circa controversa an vero requirat etiam ut sudium illud cosunctumst cum ista cognitione, sue ut cognitio icta exsudio icto fuat aut sequatur tanquam essectus ex causa sua. Si prius, tum sentit cum K monstrantibu , ct acrem caedit per totum hoc caput. sec. Et postea sophistice exagitant sententiam veram contrariam a nobis pro

positam. Sophisma autem illorum in eo consistit, quod ex iam1tra sententia sequatur, illud studium frustraneum esse in illis quibus gratia Dei 55 illuminatio Spiritus S. deest. Id quod ut v cissimum est, ita non est absurdum; quandoquidem tales homines non habent verum studium cognitionis divinar sed saltem speciem illius studii. Nam qui verum studium adhibet, is non potest non assequi cognitionem illorum quae ad falutem necessaria sunt. Nituntur igitur Arminiani falsa hypothesi , ac- si illi verum studium adhibeant cognitionis divinae qui errant in necessariis. C terum ex his rursus patet verissimum esse, quod dixi capite praecedente, Arminianos orbi illudere doctrina sua de diligentia illa possibili S c. quandoquidem hic statuunt diligentiam istam sive istud serium studium cognitionis dogma-

tum etiam simpliciter necessariorum controversorum tale esse

ut sufficiat , etiamsi quis eam cognitionem necessariorum dogmatum non assequatur. Quis ctiam non videt hos homines sentire unumquemque Christianum in sua Religione sive secta de doctrina salvari posse, modo retineat ea necessaria quae ex tra controversam sunt inter coetus Christianos Z

116쪽

ARCANORUM

Partis III.

CAPUT PRIMUM. Arcana nova Arminianorum circa controversa ea quae jam in Vindiciis suis contra doctrinam propriam Apologiae suae dicunt se pro Necessariis habere, ex lib.

a. Vindic. cap. I. dcc.

t. A RM1N1 A NI dolent Controversias non panc, ά inter Coristianos in Necsaria dogmata abire. Gueruntur de Reformatis, quod quaedam dogmata contra mersa pro Necesiariis habeant. 2. Arminiani docent eos qui Nec aria dogmata controversa negant errore aliquo adducti, non excidere jure posse Christia rum nomine. 3. Item : Sufficere apud Deum si quis necessariorum Orn- troversorum dogmatum cognitionem habere deat, etiamsi eam non assequatur, sed in errore persissat , b. e. necessaria controversa porro neget. q. sum damnandum aut anathema ei dicendum non esse qui negat dogmata nece aria contro Ders. Imo eum damnandum non esse qui negat ea Necessaria que ita clara sunt, ut ne Albeuae quidem ea

negare posit, nisi hominem exuat. 6. Eoi qui negant Necessaria boutroversasalvaria que istis pose. 7. Docent etiam : Necessariorum illarum dec onem etiam prout

117쪽

o ARCA QR M. TAR. III. ab ipsis A mimanis facta en, non e se infallibilem eui tua

rio acquiescere posui coVeientiae nostrae. 8. Item docent: ga credi debere tantum certitudine humans,cuifasumsubesse potest. 9. A deoque licere mutare sententiam suam circa ea. t o. fa quae sensis Armiviano necessaria sunt :

esse, quae quis credit esse necessaria ideo quod credit nec λ

tatem eorum in Scriptura desinitam ese. ii. Necesiuria contra mersa dogmata ab ipso Deo tu merbo eius decMa non

esse . ia. boroyaria quaedam quibus imponiura summa

b. e. intima et ra natiora Theologiae Arminianae indi

catur. BIECERAM Arcan. par. I. lib. I. C. s. & 8.

Arminianis, quod docent : Nulla dogmata Controversa inter coetus Chrictianos esse necessaria adstutem e sed ea tantum esse necessaria ad salutem quie extra controversiam inter eos sunt, seu quae apud omnes coetus in confesso sunt. Hoc negant illi Vindiciarum lib. I. cap. 8. 5c dicunt se agnoscere dogmata aliqua controversa inter Christianos esse necessaria ad salutem . Promisi autem par. H. lib. 2. c. 3. me larvam ipsis in ea re plane detracturum, dc ostensurum quam inhoneste, proterve dc contra propriam conscientiam negent se ita in Apologia docere ι nec non monstraturum eos orbi illudere etiam in eo ipso quo dicunt se agnoscere dogmata quaedam controversa pro Necessariis. Illud disseram in partem quartam seu in Examen Vindiciarum ι hoc autem in praesentiarum luce clarius meridiana ostendam. Ideo autem distuli rem hanc in hoc ipsum caputoppositum capiti primo libri secundi Vindiciarum, quia non solum in eo suo primo capite rursus proterve & contra propriam conscientiam negent se ita, ut dixi, in Apologia d

cere .

118쪽

cere 1 sed etiam larvam sibi ipsis in isto capite ex parte detrahunt, ut mox videbimus. Ostendam igitur Arminianos, etsi in Vindiciis suis negent se ita docere, S profiteantur in illis se agnoscere quaedam controversa dogmata pro Necessariis; tamen in istis ipsis Vindiciis suis reponere eandem doctrinam quam in Apologia tradidere, ac docere in illis, Nulla dogmata controversa esse necessaria ad salutem . Proponunt vero AG miniani illam doctrinam in Vindiciis, duobus modis. Partim enim in terminis id docent; partim aliis terminis eandem rem Proponunc.

Quod ad prius attinet; in dedicatione ad Amplissimum Magistratum Daventrientem, posteaquam dixissent pag. 3. a. N cessariorum dogmatum em inviolatam servare apex est Theologia nos caetera omnia condonamus infirmitati humanae se paci publicae&c.addunt: Interea Christianismum misere discerptum est divisium in variaspectus,sectarumque particulas, non aliter quam friabilem massam, animittis dolemis. Et inter alia d cunt se dolere: abire erroressaepe innoxios in haereses, blasphemias, o athei simos ;

SARIA. DOGMΑΤ A. Hinc iras , odia, se Schisemata nasii. Et referunt illud inter mala quibus velint remedium ferri: Hisse malis remedium is medicam manum adhiberi &c. Confer hunc locum cum sequente, & videbis, Lector, nulli effugio aut sophismati quo elabi possint & quo alioquin utuntur, sed frustra

ut ex parte iv. apparebit in vindiciis suis, locum esse. Et nim lib. I. c. I o. p. yy Conqueruntur de nobis non sine variis mendaciis & calumniis, quas suo loco excutiemus, quod qua dam necessaria ad salutem dicamus controversia esse, seu ut ipsi loquuntur, quod dicamus veritatem divinam non omnibus ad salutem necessariis sine controversia esse propositam, & hoc vocant divina veritatem contumelia assicere: Vos vero, inquiunt, animae salutis me ae eupidae etiam atque etiam oratas volo, ut dilia genter perpendatis an veram doctrinam ct Reformatam Religionem

119쪽

pro steri ac docere possint ii, qui di inam oeritatem istacontumelia assc

re non erubescunt, quod clarὶ ET SINE CONTROVERsIA IIS RU E AD ANIMARUM VESTRARvM SA L V-TEM PERTINENT PROPOSITA NON si T. Ubi

Verum quidem est, nos dicere necessaria quaedam dogmata controversa esse, & id quidem non vitio Scripturar,ut pote quae in se perspicua est, & ea quae ad salutem pertinent omnia perspicue, clare, & evidenter proponit; sed vitio hominum qui ea in controversiam vocant, non sine controversia ea sinunt. sive ea controversa essiciunt, dum illa negant M oppugnant. At mera calumnia est, quod dicunt nos docere, ea non esse CLARE in Scripturis proposita. Ita igitur in terminis repetunt istam doctrinam Apologiae in vindiciis. a. Rem quod attinet aliis terminis propositam, illa eo redit ut manifestum sit Arminianos nomine tenus quidem venditare dogmata quaedam controverse Jam pro necessariis; sed reverica negare dc tollere, adeoque orbi proterve & manifeste illudere. Statuunt enim quidem controversa quaedam esse Necessaria ad salutem; sed simul tamen docent esse Necessaria illa ad salutem talia, ut homo, qui ea negat, absque illis servari posset. Estne hoc revera statuere, dogmata illa elle Necesssaria ad Ialutem, an vero Religionem Christianam ludibrio habere , & impostorum partibus defungi l . Ut res extra omne dubium sit, eam manibus uniuscujuscumque palpandam exhibebo; ac ipsorum doctrinam de Necesi riis controversis distincte proponam. Docent igitur primo Necessaria illa talia esse quae ctiamsi plurimi Christiani negent, adeoque careant, ut ipsi loquuntur , forma specifica Christianismi tamen ideo illi 1 v R E non excidant titulo Christianismi; omnes nimirum illi Christiani, qui vel ingenii vel judicii imbecillitate vel ERRORE aliquo adducti negant ea necessaria controversa. Ita enim capite primo isto suo lib. 2. vindic. quia ego dixeram Arcan. par. prima cap. I. lib. 2. secvudum Arminianorum d

120쪽

rum doctrinam,dici non posse eos Christianos esse, qui necessaria dogmata negant; imo ne Haereticos quidem dici posse, sodpejus nomen mereri. Respondent illi plane currendo praeter casiam, quod vulgo ajunt, S dicunt p. 63. 'uid' an hoc verum non est an hoc negat medelius' Negatio ergo eorum quae Christiani

Am ementiam confluunt, imo quae specifica forma sunt Christiani hominis qua talis, consisterepotes cum Christiani o Z uidabs

dii' Negatio tamen necesariorumseu fundamentalium dogmatum ut re te intelligatur, c habendum est.Negationem non aliam a nobis

intelligi, quam eam , quae sit ab iis, qui oportunitatem es occasionem es habent Scripturas legendi se scrutandi, ut, quae necessaria snt c undamentalia, pervideant. De iis enim qui Christiani licet sint, oportunitate tamen illa absque ulla propria culpa sua desituuntur, benigniussentire malumus. Deinde negationem aliam non intelligimus, quam eam qua directe negantur ea, quae vel clare in Scri- .pturis enunciatasunt, verbi gratia, Deum crea e coelum se terram,

Deum providentia sua curare mundum, se iudicaturum aliquando se unumquemque scindum opera ejus see. vel quae per evidentem

o omni us obviam consequentiam ex Scriptura eticiuntur, verbi gratia, incessum non esse opus carnis, quia inter opera carnis mani

festa non recensetur ab Ap solo ad Gal. cap. s. Hujusmodi necessariorum dogmatum negatores Christianos nec esse nec dici posse asse runt Remonstra res. Eos vero qui vel ingenii vel judicii infirmitate vel ERRORE adiguo adducti negant quaedam quae necessaria ab his aut illis esse creduntur, aut de quorum necessitate inter Viros pios o doctos controvertitur, idcirco Christianorum titulo I V R Eexcidere negant. Ubi obiter observet pius Lector, quod dicunt inter alia eos qui ERRORE aliquo abducti negant Controve sa illa necessaria idcirco Christianorum titulo IV RE non excidere. Quaeso quis Haereticus est, qui non ad minimum errore aliquo adductus ea neget Z item, quod necessarium dogma est quod non errore aliquo negatur ab errantibus, sive ab errantibus errore aliquo abductis. Igitur vi huius hvpotheseos omnes

Kk errantes

SEARCH

MENU NAVIGATION