장음표시 사용
81쪽
p. 81. Primo certum est in Apologia uou irmari quod propositiones istae tales sint, quiu ChristuT non damnat, nec expresse nec pernecessariam consequentiam aut evi utem collectionem, sed hoc tantum concludi atque inferri a Doctoribus ex Apologia eorum. Et mox ibidem: Remonstrantes non negaui diseri . item statim post: D inde; non dicunt simpliciter se pronuntiare non audere de absolutato simplice earum nec itate, tantum dicunt se occastrone eorum quae ante dicta erant, causam habere cur pronunciare id non audeant.
Cum tamen rem manifestissime in Apologia, & ibidem in Responsione & jam in vindiciis non uno in loco plurimis proponant & desendant, nulli bi autem contrarium. 3. Similiter quando adversarii ipsorum v. g. Re formati aliquid non dicunt totidem verbis seu totidem literis de syllabis, tum dicunt interdum Arminiani ne jota quidem illius a nobis dici. Modo laudati viri Cil. in Excerptis suis Catalogo secundo artic. primo p. 23. in margine dixerant se ostensii ros quid sentiant Arminiani de fide S salute Patrum veteris Testamenti: Et
in eum finem proferunt doctrinam Arminianorum, quae in eo consistit, non extare in v. Testam. claras Hr expresso promisitones et itae aeternae : item locum Apologiae quo conceptis verbis dicunt Arminiani Certum es praeceptum ei in Chri tum nu=i.i in veteri Testam. clare traditum exstare, uti neque in terminis promi ionem vitae aeternae. Replicant illi in Resp. ad Excerp. p. 71. Orthodoxos modo laudatos Theologos ne jota quidem habere in suo textu de fide & salute Patrum sub V. Testamento. primo quidem infeliciter admodum, inquiunt, ordiuntur Excerptorum suorum telam. In ipso Exordio hallucinantur ae cespitant. 'ur entiant Lemonstraraes deside ac fature Patrum sub v. Testamento primum articulum faciunt, uti dierba ad marginem posita dise :ὲ labent, cum nec de Ade, nec de salute Patrum sub vetere Testamento veliota in ipso Doctorsi textu , quo sane nimu pudendum σφάλμα est, ne quid gravius diamus. Et mox in textu, tau tum depromisione vitae aeternae agitur. Quod postscinum si maXi
82쪽
me verum esset, h. e. si Orthodoxi Thologi tantum allegissent sententiam Arminianoria de promissione vitae a ternae patribus facta, certe satis fecissent proposito ac promisso. Nam qui negat aut affirmat vita aeterna Sanctis & fidelibus Patribus V. Testam. promissam suisse;etiam negat aut aflirmat Patres fideles Veteris
Testam . credidi ite se vitam aeternam ac salutem consequuturos.
Et tamen, ut hoc obiter addam, 5c illud falsiim est. Etenim Ct Theol. Leydenses etiam ip terminis allegant locum Apologiae hunc, ut modo dictum, quo profitentur Arminiani pricceptum fidei in Christum nuspiam elare traditum esse. Unde Jam patet Causa propter quam interdum Arminiani negent se aliquid dixi te, docuisse, docere quia scilicet non iisdem terminis id di xcre aut docuere. Et sic mirum non est M. Episcopium qui hoc modo agendi in scriptis suis utitur, oretentis quoque in plana Synodo Dordracena ausum fuisse negare se dixisse, quod audiente tota Synodo & testantibus illis ipsis qui Illustrissimorum ordinum Generalium Majestatem in ea repraesentabant, dixerat, prout videre est speciatim ex Decreto ipsorum h. e. Generosorum & Nobilissimorum Dominorum Dei atorum sessione 29. p. Io'. super ea & aliis rebus lato. Cuius decreti aequitas etiam ex dictis manifesta est; nec non ex eo quod quantum ad astamentum attinet quo ibi M. Episcopius usus fuit inquiens se dixisse se non habere exemplar aliud, videlicet nitide descrip tum . simili modo agendi etiam in Vindiciis utitur speciatim
lib. i. cap. . p. 26. ubi dicit se dixisse peritos &accuratos rerum aestimatores sacrum hunc ritum S. coenam vanitatis suspectum habere, is videlicet usiurpatum , quibus tamen ultimis verbis usi in Apologia non fuerunt, imo quod magis est, nec scopus nec reliqua quae ibi dicunt eam limitationem admittunt: prout ex
Capitis illius Examine manifestissimum fiet in parte iv. Arcanorum Adeoque patet Episcopii negationem, qua in Synodo negavit se id dixisse, nullam fidem mereri. Vides, Candidere optime Lector, ingenium atque indolem horum Lominum Ee a prae
83쪽
praecipue Episcopii. Nam audica an apud te in posterum ullam fidem mereri debeant, non solum in negocio Religionis, sed etiam in aliis rebus levioribus. Nam qui ita ludunt in nego-cio Religionis, quid in aliis rebus facianti Speciatim autem ' Proceres Reip. ex dictis vident, quid expectare habeant, de quod judicium sibi faciendum ut de responsis Arminianorum: ubi v. g. hi homines aliquando ab ipsis interrogabuntur: anne hoc vel illud doceant aut scripserint. Ubi enim id rebus suis expedire videbunt, statim nisi id ipsiim totidem verbis dixerint aut scripserint, negabunt se id dixissse etiamsi rem luculentissi-
me dixerint, scripserint, doceant aliis literis &syllabis, ac contrarium nullibi condemnent aut reiiciant, sed approbent. Haec necessario mihi monenda suerunt occasione istius impietatis
qua ita ut dixi de Spiritu S. statuunt, quo unusquisque sibi ab
imposturis eorum cavere eo melius possit. De reliquo modo agendi quo in vindiciis sitis utuntur, agam volente Deo in pro fatione Examinis earu; S dubium non est quin omnes honesti viri vel eam ob causam tunc detestatuti sint improbitate horum hominum & deploratam eorum causam esse sint intesiecturi.
. Astine his est; quod in Responsione ad eadem Excerpta dicunt, per consequentias aliquid ex Scriptura probare quod
directe atque aperte probandum est, non esse directe atque aperte probare, item tantundem esse atque fateri se erraste. Modo laudati Theologi Excerptorum artici Io notarant hOC dogma Arminianorum, quo negant locum ullum esse unde appareat dem in Christum mori tirum in vetere Adstamenio dire te se aperte praescriptam aut exercitam fuisse. Et adversus hanc falsissimam de pestilentissimam doctrinam eorum attulerant Ortho doxi argumenta evidentis sina&claris lima v. g. quod Apostolus saepius repetae se nihil dixisse de Christ a extra ea quae Moses oc Propheta: sutura praedixerant &c. Regerunt illi in Responsione sua p. io . Orthodoxos Theologos nullum locum allegare ex quo dem illam directe ais aper; praescriptam esse apparet,
84쪽
inquiunt. Consequentias allegant, sed ex consiouentiis concludere quod directe atque aperte probandum est tantun em est atrue fateriferum esse id quod asserunt Remonstrantes. Id quod verum qui dem est de consequentiis falsis de calumniosis , quales sunt blas phemiae cir calumniose consequentiae quibus Arminiani Orthodoxam nostram de praedestinatione doctrinam gravant; sed falsium est illud de consequentiis promi ue omnibus.&quidem talibus, quales sunt istae consequentiae orthodoxorum Theo
Alia dogmata Arminiana hujus generis, de Mysterio S. S. Trinitatis; ex cap. 7. Vindic. lib. I. 1. Dogmata Arminianorum : Doctrinam Orthodoxam das sterio Trinitatis controversam cum Mntiti initarias
pisse rimum cum Concilio Niceno. a. Verum Etam sensum mysterii Trinitatis non est um luteralem i Eur. 3. Eu dem sensium verum non e se nec saria veritat quidem ideo : Quia sensus i e controversus est. Hinc si quis Antia initurorum eum oppugnantium pietatem in dubium mo-cet, ejus pietatem pari jure fuste iam esse debere. 4. Dogma hoc, Christum esse Filium Dei unigenitum non esse nece sarium a salutem. s. orminianorum Hypocrisis dicen tium se ob reverentiam numinis non posse 'gnoscere mysi rium EDd prout controversum eue e nece arium ad si rem omitrinitarios multo e se meliores Orthodoxis .Faten turpeo isse eos qui asserunt dogmata Orthodoxa de Trinitate es necessaria ad alutem adeoque damnant Antiti in Eς 3 tarios.
85쪽
rarior. 6. Antiirinitarisi gra es causis habere cur non
amplectuntur dogmata orthodoxa de Trinitate,sed ea reiiciant. 7. Mogmata ilia Orthodoxa aut plane tacenda e se, aut de ictas dissutandum e se tantum meris conje iuris, dilibertatem opinandi unicuique reli uendam esse. 8. Arminiani docent Christum ecundam personam Trinitatis potui e non obedire Patri,in sic eam Arii haeres 'profitentur, ut ex Antiquitate Ecclesiastita docetur. 9. Sedecim modis ab Ecclesia tota circa doctrinam de musterio Trinitatis digentiunt.
i. TY A lanus credidit tota Ecclesia orthodoxa vetus&mo- Laderna, Mysterium Trinitatis prout illud controvertum est eum Antiirinitariis es se doctrinam antiquissimam, traditam in verbo Dei Ecclesiae etiam Veteris Testament manifestiorem factam in Christo & 1 Christo per adventum ejus in carnem, praedicatam ab Apostolis, & receptam perpetuo inde ab initio
Ecclesia tota vetere orthodoxa. At Arminiani docent eam doctrinam coepisse demum & ortam esse cum Concilio Niceno h. e. annis quasi 327. a nato Christo. Ita enim capite 7 vindic. lib. I. p. 37. 38. Tantum enim ab I ut Patres ANTE CONCILIUM NICENUM omnes ea Ggmata necessaria esse judicaυerint, ut si cripta eorum videantur, eorum multis ea igno , a se se iunges us de Trinitate quam MULTO POST SEN-Ti Ri COEPTVM est, sensi se, haud obscure colligatur. Quod etiam Socinianorum consuetum mendacium est, qui perpetuo nobis occinunt doctrinam Ecclesia: de Trinitate ede inventum Concilii Nicent. In Cimma Arminiani, circa mysterium Trinitatis, ut illud ludibrio exponant, arripiunt omnia adminicula quibus Sociniani ad illud evertendum utuntur : quemadmodum vidimus etiam eos hic dicere, cum Socinianis Patres ve-
86쪽
tustissimos facere in hac controversia. Et hic quidem novum argumentum nobis suppeditant Arminiani, jungendum illis, quibus parte II. Arcanorum ostendimus eos simulatores Anti trinitarios esse circa veritatem doctrinae orthod. de Trinitate
quam Sociniani oppugnant. Nam praeterquam quod ut ibi
ostendimus) anathema dicere nolunt Anti trinitariis, & contendunt Orthodoxa ea dogmata nec λτως nec per evidentem, necessariam consequentiam in scriptura exstare; loca Scripturae quae pro iis afferuntur ad unum pene omnia: luxata esse aut aptata sensui Socinianorum; eos esse praecipuos defenseres mysterii hirius qui negant illud solide ex Scriptura probari posse; ea dogmata aut silentio involvenda, aut tantum probabiliter &conjecturis solis de iis disputanduin esse; denique ex iis equi multa absurda: hic etiam docent dogmata illa Orthodoxa coepisse demum tempore Concilii Niceni. Ex quo ipso quoque
patet verissimum esse quod Parte i I. Arcan. ostendi; nimirum hos homines simulatorie tantum profiteri orthodoxam doctrinam de Trinitate, exanimo autem blasphemiis Turcicis S cinianorum addictos esse. V1. Credidit etiam hactenus Ecclesia Musterium Trinitatis no habere alium sensum quam verum illum quem Anti trinitarii oppugnant; adeoque eum pro literati sensu mysterii illius unice agnovit. Et ita quidem credidisse hactenus Ecclesiam ipsi A miniani non negant; a tem dicunt hoc esse Pontificium dicere: Ee lesia Chrimana tota ita semper judicavit p. o. At iidem Arminiani etiamsi ore profiteantur & simulent se eum sensum pro vero habere, tamen negant eum esse sensum literalem mysterii illius. Dixeram ego ideo sensum illum esse necessarium ad salutem quia ille sensus sit ipse liter alis sensus partis verbi Dei quae necessaria est ad salutem. Hic illi multum in me debacchantur ob hanc causam. Inter alia dicunt p. o. taui quamne eis ad emu iae naris ces subacti ingeni ut istorum verborum siensium oteralem boum csse non dico intelligeres sit,sed:el hariolari audeat, his
87쪽
qui primum aut ex aliis Scripturis aut ex locis communibus aut ex
Catechesi μί isam Chrisei descriptionem didicit ' Egregiam vero
probationem: Quasi sensus litoralis ille tantum sit, quem quis sine collatione Scripturarum aut praevia institutione astequituri Pergunt: Ergone, inquis, negasseensium illum verum esse' Hihilminus. Aliud eissensum istum verum esse, aliud siensum istum esse δε- te alamistorum verborum siensem, o quidem literalem sim inpartis verbi Dei quae nec tria eris ad salutem. Et hoc probant ex eo, 'quia alioquin sequitur eos qui contra sentiunt damnatum iri. Denique jubent, ut probem este sensum literalem mysterii illius. Haec Arminianorum sententia est. Dicant igitur nobis, Quandoquidem sensus ille sensus verus est, & tamen non literatis; qualis igitur sensus sit, an forte Allegoricus, an Anagogicus, an Tropologicus, an accommodativus, quales sensus Pontificii Scripturae assingunt' Causa autem propter quam non admittunt illud Arminiani, haec est quam ipsi ibi non dissimulant.
Si enim admitterent hunc sensum esse verum sensum literalem, tunc cogerentur id mysterium prout controversum est cum Antiirinitariis habere pro necessario ad salutem, ut ostendi in Arcanis, de tenerentur Antiicinitarios pro Haereticis habere. 1 inc dicunt: riam si hoc admittitis, Iudices, tum aeternae mortis sententi erenda est de plano non dicam in eos qui contra sentiunt quorum ingens turba eu ed etiam in myriadas hominum sec. 3. Credidit hactenus Ecclesia tota cc sequentias illas veras quibus verae enunciationes mysterii illius prout controversum est, h. e. expositiones & sensus illius e Scriptura eductae sunt es se certissimas & necessariae veritatis. At Arminiani quemadmodum docent ut ante hac Arcan. lib. I. c. 7. vidimus eos non esse evidentis veritatis, ita etiam docciat eas non esse necessariae veritatis seu certistimas. Ita enim p. 38. Remonstrantes quanquam
mi ent i a dogmata ἡρπως in Scriptura non ex are, fedper co sequentias inde educi a multis,su penso tamen adhuc gradu inc dunt ne quid divina Majestate indignum enitant aut profiteantur:
88쪽
ese an consequentia istae necessariae t in medio relinquere malunt. quam in alterutram partem inclinare judicium. Atque id quidemi . sentiunt ac dicunt eo praetextu; quod illa dogmata controversa sint; quemadmodum ostendimus Par. II. Arcan. lib. I. C. . quo Lectorem remittimus. Huc facit, quod, ut capite praecedente vidimus, dicunt; per consequentias aliquid probare quod aperta atque directe probandum est, esse tantundem ac fateri suam sententiam falsam, adversarii veram esse. Item, quod in Re . ad Excerp. ex eo, quod consequentiae illae controversae sunt, inferunt; quod si sociniani qui ea dogmata atque eas consequentias negant, ideo pii, piissimi &α dicendi non sint, quod, inquam, tunc impii etiam dicendi sint qui ca dogmata pro veris agnoscunt: quia scilicet controvertitur ab Arminianis & Socinianis apertis anne evidentes sint istae consequentiae. Ita enim inter alia quibus defendunt quod dixerant Socinianos esse homines pios, piissimos &c. Muni p. 8 . At, inquies expres e revelata credi debent ea omnia etiam quae per evidentem consequentiam ex expressis deducuntur. Esto. At an ea quae isti errantes non credere dicuntur per evidentem consequentiam e Scripturis deducantur, controvertitur. Euares pietas illorum siuspecta eis, edi et straparisiuspicionegravari meretur. Bone Deust Aliquem qui doctrinam Trinitatis amplectitur, quam ipsi Arminani ore sed timulatorie profitentur veram esse, impium mereri dici ideo quia sequitur doctrinam veram talem quae controversa est; & quidem eodem jure quo Anti trinitarii impietatis postulantur. Potestne ea doctrina controversa vera esse aut credi, quam qui sequitur impius meretur dici non secus ac Haereticus meretur impius dici quia eam oppugnati Ex hoc ipso jam judicet Lector annon verissimum sit quod ostendi in parte secunda Arcanorum; nimirum Arminianos animo suo sentire doctrinam Orthodoxam de mysterio Trinitatis quam Antii rinitarii op pugnant veram non esse; h. e. eos revera Anti trinitarios esse, &tantum simulare doctrinam Orthodoxam. Caeterum quod di-
89쪽
cunt doctrinam Orthodoxam illam non esse evidentis veritatis in eo prosecto αυra me rei sunt. Nam in Consessioneaua dicunt Deum P AΤEFECiss E hanc doctrinam in verbo suo. Ita enim cap. 3. F. I . Caeterum distincte ac relatὸ consederatur DeusFub trina spostassive tribus personis; siub quibuὸ videlicet ipsi Dentatem suam Oeconomice nobis atque ad se ipsam respective meditandam in verbosiuo patefecit. . Credidit etiam hactenus Ecclesia tota , Necessarium ad salutem esse hoc dogma i τως in Scriptura expressum : CD sum essesilium Dei unigenitum. At Arminiani non agnoscunt hoc dogma esse necessiarium ad salutem ; quemadmodum ex capite septimo vindic. lib. I. ostensum a nobis est in parte ii.
s. Hactenus etiam Ecclesia tota ob reverentiam quam univero Deo in tribus personis debet, dogmata illa Orthodoxae Trinitatis pro necessariis habuit, dc Haereticos esse judicavit atque homines impios & cum anathemate execrandos illos qui Orthodoxa illa dogmata negant; contra autem communi nem fraternam colendam esse duxit, cum iis qui dogmata ista ut summe necessaria profitentur, S anathema dicunt Antitriunitariis; nisi illi qui in ea parte orthodoxi sunt, alios errores fundamentales & haereses profiteantur. At Arminiani profitentur se ob reverentiam numinis non audere illa dogmata pro Necessariis habere, Socinianos inter Haereticos referre, Z illis Anathema dicere; sed contra declarant, se non solum habere
eos pro piis, sed etiam pro talibus qui pietate superant eos qui dogmata ista profitentur; profitentur quoque se odisse eos qui
illa necessaria esse asserunt & damnant Anti trinitarios. Ita enim
hic pag. 38. Remon antes quamyuam vident Ha dogmata Orthodoxa ὶ φρτως in Scripturis non exstare se re consequentias inde deduci a multissius ense tamen adhuc gradu incedunt, ne quid divina Moesiate indignumsentiant aut profiteantur; ct an consequentia ista necessariasini in medio relinquere malum, quam in alteru-
90쪽
rram partem inclinare judicium, solius supremi se admirandi Numinis reverentia. Ubi quod dicunt se hoc reverentia Numinis facere ; mera prosecto hypocrisis est. Nam dicunt reverentiam Numinis obstare quo minus ea dogmata & eas consequentias pro necessariis habeant; & tamen reverentia Numinis eos Commovere non potest, ut pro peccato habeant haereses &blasphemias illas Turcicas Socinianorum oppositas dogmatis istis Orthodoxis. Porro in Responsione ad Excerpta dicunt se cogi fateri Anti trinitarios esse multo meliores iis qui dicunt ista dogmata esse necessaria ad salutem. Ita enim pag. 8 . postquam dixissent se adduci non posse ut manifestam culpam esse credant in Antiirinitariis, rationem addunt hanc: Myriades uni istorum hominum,quos non siceorum tantum puros, sed vitae integros, divina t Majestatis reverentes, suae salutis nec prodigos nec incuriosos, quin imo audacibus sis assertoribus ita vocant eos qui dogmata Orthodoxa illa de Trinitate dicunt esse necessaria ad salutem in aut curiosiis indagatoribuι multo meliores esse fateri coguntur,si dicta aream iliorum cum dictis ac factis horum comparentur. Imo eos qui vera illa dogmata profitentur & pro neces.sariis habent,ac anathema dicunt Anti trinitariis, non solum ita ut vidimus contemnunt prae Antiirinitariis, sed etiam profiten- tur se eos ODIssE. Ita enim capite isto septimo vindic. p. 38. postqua declarassent se non posse asserere illa dogmata esse necessaria ad salute nec damnare Antiirinitarios, addunt: Remonstrantes oderunt istos audaces a sertores se damnatores in tam ardua re.
6. Credidit porro hactenus Ecclesia tota , Anti trinitarios quales sunt Sociniani gravissimas causas habere amplectendi dogmata Orthodoxa de Trinitate 5 nullam plane causam legitimam habere ea rejicendi. At Arminiani contra contendunt, Socinianos graves causas habere cur non amplectantur
dogmata Orthodoxa illa, sed ea reiiciant. Eos ita docere vidimus capite primo hujus libri; quare locum ibi allegatum re-