장음표시 사용
71쪽
dum haec doctrina verbo Dei repugnat Ergo est absurda. R
spondent illi p. 3o. Consilium prim Prontespeciosum quidem, se
quod quia solo rectae rationis odio datur merito seu pectiun videri Esbet, or non uno nomineperniciosum es. Et postea multa deblaterant adversus illud. Inter alia dicunt p. 3I. Pone controversia
esse exempli gratia de praedestinatione, de carna Domini es c. se loca quae hinc inde allegantur controversa esse; qua via juxta hunc processum fiet, ut quis certus ac persuasiussit, haxc non illam controve sae partem, verbo Dei contrariam esse ' Ex ipso Oerbo Dei 8 Atqui illud controversum es. Ex absurdis i quia videlicet ex hac parte conirooersiae hoc vel illud absurdum sequitur, non autem ex altera. Atqui sicprocedendum non se, ait Verilius. Ob eandem causam etiam, h. e. quia controversa sit de interpretatione verbi diu, ni, dicunt puritatem antiquitatis, quando de eius testimonio ac suffragio circa aliquod dogma fidei controversia est, non esse aestimandam ex verbo Dei, & dicunt nihil ineptius esse, quam
docere eam aestimandam esse ex verbo Dei;& idei, me ineptum vocant. Ita enim lib. 2. vind. C. 3. p. 86. dicunt Epithetum purae additum antiquitati, esse amuletum se vanum Epitheton. Et causam addunt Puritas enim inquiunt ista antiquitatis unde aestimabitur' An ex verbo Dei' At de verbi Dei interpretatione his quaeritur. &c. Euid ineptius' item: tota illa antiquitas, i
quit Vedelim impurafuit: Pauci illi puri. Cun quia, inquit Ved
bus, cum verbo Dei consienserunt. At, inquam ego, de interpretatione verbi Dei quaeritur. Similiter p. 87. Vbistabis'ubi puritatis dri nitio reperietur' In verbo Dei, inquies. In te. Nam Arius idem dicet dec. Ita Arminiani. Quo quidem pacto annon rationi plus tribuant quam verbo Dei, & eam in hujus locum ponant, unicuique di)udicandum relinquo e quandoquidem dicunt ideo a ratione incipiendum 'esse in Judicio de controversiis fidei, non autem a verbo Dei, quia verbum Dei sit controversum. Si enim haec ratio locum habet; tunc plus certitudinis est in ra tione quam in verbo Dei idque eo magis quia Arminiani con-
72쪽
uoversim & certissimum sibi invicem opponunt, ut inna vide bimus cap. s. adeoque secundum doctrinam Arminianam vetabum Dei non est certissimum, quia est controversum. Diludicandum etiam unicuique relinquo annon isti homines, i qui subinde calumniantur, Reformatos novum Papatum, S quidem auctoritatis humanae, introducere velle) vere novum Papatum, Papatum, inquam, & Tyrannidem rationis adeoque auctoritatis humanae erisant' Et constat Colloquium wormatiense olim solutum fuisse ac ruptum a Romanensibus ex eo fundamento Papali, quod hic Arminiani ponunt; Potitificiis nimiarum dicentibus, verbum Dei non posse esse judicem litis, quia sit controversiim adeoque materia litis. Nunc videt unus. quisque candidus &honestus vir, qua fronte hi homines audeant Orthodoxis Theologis stibinde objicere eos Papatum novum sub alio nomine, 5 Tyrannidem invehere velle, doctrina sua de decisione Controversiarum fidei. Certe nulla major est Tyrannis in negocio fidei quam licentia rationis; non secus ac major nulla Tyrannis est estraeni licentia militari aut populari. . Huc facit, quod docent fidem Christianam qua percipiuntur mysteria ridet, niti opere aliquo rationis, nimirum rationis ratiocinatae. Dixeram ego capite septimo lib. I. Arcan. fidem nostram non niti consequentia; nam consequentia, di- cubant,est opus rationis; fides autem non nititur opere rationis. Respondent illi cap. 7. lib. I. vindic. p. 39. Fides nostra non nititur iso opere rationis ratiocinantic,sed opere rationia ratiocinatae, quando evirintissima consequentia nititur, quam videlicet ratio facit, quia ut eam faciat, ex natura rei astringitur. Id quod falsissimum est. Fides enim nostra non nititur alio principio quam eo in quod resolvitvrs resolvitur autem tantum in verbum Dei, non autem in opus rationis ratiocinatae. Sed de ea re actum ex
proseita a nobis est in Rationali Thelogico. s. Cum hac egregia ipsorum doctrina convenit, quod in Responsione ad Excerpta p. si . dicunt, decisionem controver-
73쪽
siae, anne Christus carnem & sanguinem assum serit ex substa tia virginis Mariae, ex ratione petendam esse, si res penitius inspiciatur, S sic judicium ex philosophorum Cathedris petendum. Enimvero, inquiunt, res videatur penitius, ad Phasicos se Medicos recurrendum erit, o ab illis deciso Controversae petenda. ' aestio enim principalis haec tandem erit: An ustus homo nasiatu
ex substantia matris siuat euid ergo i An fides principalis Christianis
mi ab istorum Cathedris ac pulpitis pendebit' omnino ut id fiat nocesse erit. Nam qui negant, Christum ex fab antia matris sua natum esst,eorum quidam isto argumentose tuentur,quanquam inviis io, quod nullus homo uaseatur ex substantia matris suae.
quum turpis o obscoena st quaestio haec, se quam turpe decisionem ejus tere a metris est P sicu, Doctores ipse perpendant. Profecto si Theologiae Chrsianae fundamenta 'ex illis principiis petenda sunt, iride incerta es susspecta es Theologia tota CBistiana. Quod quiadem Sophisma ipsis commune est cum impudentissimo &i eptissimo quodam rabula Iesulta, ad quod ex prosesso & amplores ondimus in Rationali Theologico, quod qui vult videre potest. Caeterum observetur quod dicunt valde incertam & sii- spectam fore Theologiam totam Christianam si decisio controversiarum petenda sit ex principiis medicis & Phusicis; quae ut que constat rationis esse. Sunt igitur τοκύώκω in eo quod dicere audent; in iudicio de controversiis fidei initia faciendum esse non a verbo Dei quia illud sit controversiim, sed a ratione. Hoc enim falsum esse, jam ex ipserum propria consesssione constat; qua dicunt si decisio controversiarum ex principiis rationis petenda sit, valde incertam & suspectam fore totam Theologiam Christianam.
6. Ex eodem fonte manat, quod, quia Antiirinitariorum seu Socinianorum haeresis magis consentanea esse videtur rationi, quam Orthodoxa sententia, dicunt eos non leves causas habere erroris sui. Ita enim in Responsione ad praedicta Excerpta p. qI. inter alias Iationes quibus Prob ni Socimanos non le-
74쪽
ves causas habere erroris sui, hanc tertio loco ponunt: tauia
quotquot contra enseri erunt, sententiam Gram rationi humanae convenire potius quam tuamstentur. 7. Hinc denique fit, ut Arminiani etiam secundum affectus sitos nonnunquam putent sibi interpretandam esse scripturam sacram: quia scilicet ut tali modo interpretentur Sei ipturam requirat affectus misericordiae & clementiae. Ita enim in Responsad Excerp. p.9 . inter alia argumenta, quibus probant sententiam suam, quam etiam a Socino hauserunt seu didicerunt nimirum poenam sensius seu cruciatuum infernalium Ad
mo & posteritati ejus a Deo denunciatam non fuisse in communatione & sententia quam in Paradiso Deus protulit etiam hoc utuntur: Scitum est Iuri consiliorum, favores ampliandos esse se rigores contrahendos, minusuepeccare eum qui prese inhaeret semientiae verbis, quam qui ea interpretatione laxiore aut latiore exa gerare eupit in rei noxam atque incommodG. Teneri ae commiseram
tu animu signum est in partem clementiae potius inclinare, quam in partem rigoris aeseveritatis. Ex his omnibus manifestum est A minianos esse in hac etiam parte Socinianos : Expresse enim Socinus profitetur sontem doctrinae suae de Trinitate esse non selum Scripturam sed etiam rationem. Sic quippe in animadvers ad Theses Posilanienses ad asserta nonam num. 2. Hujus
purissimae, inquit, o lucidissimae sententiae, quod Deus sive essentia sive persona unm sit, seque Pater tantum Domini nostri Iesu Christi,
ob eamque rem Iesus Christus ille unus Deus esse nullo modo possis,perennis vique limpidi simus fons es Spiritus S. in sacru titeris, eaque divina aurae particula, quam nobis Deus ipse ab ipse creationis initio indidis. Sic & aliis in locis. Eam Socini doctrinam de usu rationis in rebus fidei sequutus est Vorstitis, qui in praefatione libride Deo est,sibi propositum esse omnia-Deo quam accuratissime
examinare ad certissimam veritatis regulam h. e. Lacrum Dei ve bum, o huic conspirantem sanam rationem. Item ait ibidem: n-tentiae ea demum lege recipiendaesunt,si verbo Dei se sanae rationi D d 1 conso
75쪽
consermes esse deprehendantur. Item ait, in omnibus S. Theologia capitibus simili quodam examine semper nobis utendum esse. 8. Manifestum etiam ex dictis est, ex quonam principio AG miniani Controversiam initio moverint Ecclesiis Reformatis Belgii .super quinque articulis notoriis i Ex hoc videlicet; quod inde ab initio hoc monstri aluerunt animo suo ; quando quaestio est de judicio faciendo circa aliquod dogma, anne
verbo Dei consentaneum sit, necne; initium faciendum non esse a verbo Dei sed a ratione. Hoc verum esse, praeterquam quod in genereJam produnt istud suum arcanum,dum docent in omnibus controversiis dijudicandis initium a ratione faciendum esse non a verbo : etiam non obscure fatentur illud
loco paulo ante allegato Vindic. pag. 3I. Nam postquam rejectilent sententiam illam meam quae omnium Euangelicorum est, dicunt : Nam pone controversiam esse exempli g. 'DE
PRAE DESTINAT I O N E, de cama Domini oc. Cr loca quae
hinc inde allegantur controversa e se ore. Habes igitur, pis lector,
confitentes reos, habes verum principium quo nituntur Controversiae illae quas antehac Ecclesiis Resormatis moverunt A minani quia scilicet initium secerunt non a verbo Dei, sed a r
tione in Judicio instituendo de illis controversiis. Unde illis postea contigit, quod in Arcanis monui solere contingere iis qui a ratione non a verbo Dei incipiunt. Nam inde factum, ut ad suam opinionem & praejudicium quod absurdis rationis nutitur Scripturam inflecterent & detorquerent; ac ipsis in men tem non venerit dogmata nostra etiamsi non sint secundum rationem nec contra eam, esse tamen supra rationem; quae per consequens absurda & rationi contraria esse nequaquam pos sint. Hinc factum ut abiicerent veritatem, eam Convitiis de
blasphemiis horendis peterent, quae in ipsum Deum redundant. Quod cum ita sit, dc ipsi Arminiani Theologi fateantur, quis verus fons sit doctrinae suae de Praedestinatione & annexis,' nimirum quod non a verbo Dei sedaratione inceperunt: unus-
76쪽
quisque videt, etiam ex iis qui ipsis hactenus fidem in ea re adhibuerunt & eorum sententiam sequuti sunt, se omnem causam habere reiiciendi & deserendi etiam istam doctrinam eorum. s. Docent etiam in hoc capite quarto Vindiciarum Arminiani, Orthodoxa dogmata de Trinitate, quae ab Haereticis speciatim Socinianis negantur S oppugnantur multa absurda in se continere: omnia autem illa dogmata quae absurditatem in se continent falsa esse. Unde patet quae ipsorum intima mens sit de orthodoxis dogmatis illis, h. e. eos revera Socinianae haeresi& ex animo addictos esse , ac tantum simulare Orthodoxam doctrinam de Trinitate. Eos ita docere in hoc capite quarto Vindiciarum, ostendi perspicue & vere in parte Σ. Arcan.lib. I. cap. 3. Quare id repetere jam nolo. Io. Cum talis sit doctrina Arminianorum de rationis usu in interpretatione Scripturae seu in dogmatis fidei : jam mirum non est eos Encomiis honorare honestissimis illos qui rationi frena ita laxant, ut ex Orthodoxis dogmatis occasionem impietatis tibi fingant, Religionem Christi falsitatis suspectam habeant, & tandem in Atticismum delabantur. Hos cum ut scelestos & execrandos homines ac infelicissima pessimaque ingenia ac indolis & naturae plane perditae detestari debebant; laudant&Bo Nos idque sine additione vocant, item F E L I
GENIA. Ita enim p.3o. loquentes de hac nostra doctrina quae in eo consistit, quod in judicio de contio versus incipiendum sit non a ratione sed a verbo Dei &c. Suspicionem non levem iniicit animin B o N ORVM, quod sanctissima es ρerfectissima doc/rina Christi absurditatibus non paucis laboret. Similiter in Resp. ad
Excerpta p. 88. rationem reddentes cur non credant Deum ubique seu omni praesentem esse&immensum secundum essentiam suam; Inquiunt non afferendam esse illam omniprae sientiam seu immensitatem; quia sic ins itis o ne inextricabilibus quaestionibuι o disiceptationibus obex ponitur, quibus multorum
77쪽
ingenia alioquin FELICI ssIMA ET AD OPTIMA QUAE RU E NATA veluti torrentibus quibusdam aut obruuntur aut abripiuntur in saleb ου dubitationum, haesitationum, ac tandem
in ipsium impietatis gurgitem, id est rivinae Majestatis vilipendium. CAP. V.
Aliud arcanum ejusdem generis circa dogmata quae Ha
resiarcham auctorem habent; ex cap. 6. vindicii. mogma Arminianorum: duando Orabodoxi Antistina Hos nominatim Socinianos ocant Haereticos hi vicis Orthodoxos . parem ex utraque parte rationem esse; imo es- lusum quo datatim luditur,ta' convitium quo in orbem itur.
i. T Actenus crediderunt omnes coetus qui Deum in tribus Lapersonis adorant,judicium Ecclesiae orthodoxae veteris& modernae, quo inde ab initio in hunc usque diem Antiirintitarii quales sunt Sociniani pro Haereticis habiti sunt, rem esse maxime seriam & sententiam gravissimam sustissimae condemnationis latam adversum eos, quam ipse Christus approbat &irritam non facit, sed ligatos tenet in coelis Anti trinitarios quos Ecclesia orthodoxa ligavit in terris : aliam autem rationem esse judicii Antiirinitariorum qui Orthodoxos pro Haereticis habent: horum enim judicium esse nihil aliud quam gravissimam injuriam, contumeliam & convitium in Ecclesiam Dei propter quod convitium & maledicentiam beatos silos Christus pronunciat & contra eos damnat qui illis convitiantur
At Arminiani docent : Quando orthodoxi Antiirinitarios nominatim Socinianos Haereticos vocant & hi vicissim Orthodoxos, parem ex utraque parte rationem esse imo esse lusum quo datatim luditur & convitium quo in orbem itur. Ita enim,
78쪽
quia dixeram Socinum fuisse Haereticum, non autem Calvinum, respondent illi capite quinto libri istius vindic. p. 33. Tum quibus Socinm est Haereticus' An Soranianuρ Non sed tibi, tuisque se Orthodoxis omnibus qui Deum in tribu persionis adorant. E D. At Calvinus vici non Socino tantum e usique asseclused Pontificus, theranis, alii que Haereticus est se Harsaraba κατ-At eos non curat medelius. Nec Vedelium illi. Ita datatim luditur Oconmitiando is orbem itur. Vides eos loqui de sententia Orthodoxorum & coetuum omnium qui Deum in tribus personis adorant; loco quorum substituunt postea Resormatos, & ex iis personas singulares pro more & consueto coccysmo suo.
Alia Arcana nova Arminianorum, circa Necessaria & ea quae in Scriptura continentur &c. ex cap. o. Vm dic. lib. I.
I. M iniani interdum,quando putant id erasius esse, negant aliquid in Scriptura exstare, quia non totidem verbis exstat. 2. Negant interdum se dixi e aliqudd,quia non totidem literis D tabis dixerunt,etsi rem eandem abis meos dixerint, sp contrarium non doceant. iidem negant interadum subodoxos dixisse aliquid, quia non totidem verbis dixeri t. q. licunt, per consequentias probare quod apertes directe probandum e B, non me aperte probare, sed tan
tundem esse atque fateri Auamsententium falsim, adversarij
autem veram esse. i. Redidit hactenus Ecclesia tota id etiam in Scriptura e stare,quod non solum μαωc seu totidem verbis in ei continetur, sed etiam id quod, etsi non totidem verbis,tamen quoad
79쪽
rem in ea continetur SI per bonam ac necessariam consequentiam ex ea educitur seu, ut Paulus loquitur, quod secundum Scripturas est I. Cor. a s. 3. q. Hoc Arminiani negant, non quidem semper, sed quando id ex re sua & Antiirinitariorum manifestariorum esse audicant. Verum hoc esse patet ex capite se, to Vindiciarum in quo de Necessariis N iis quae clare inScript ra continentur agitur. Objeceram ipsis Arcanorum capite ses,to, quod doceant de Spiritu S. adorando ne indicium quidem manifestum in Scriptura es se, imo ne hilum quidem : hoc non negant in capite isto suo sexto, sed sicco pede transeunt ac t cent; quod suum silentium cap. 9.p. SO. exponunt, dum expres se illud quod de Sp. S. dixerant defendunt dicentes, sene rocepto nec exemplo ullo demonstrare posse ex Scriptura quod Sp. S. t adorandus;& tamen ibidem dicunt: Remonstrant profitentur 'Aritum S. adorandum esse, quia Dem eu, S addunt se hoc nimirum quod Deus sit tribus argumentis probasse, quae certe ex Scriptura petita sunt) unde necessario sequitur eum adorandum esse Idem faciunt in Resp. ad Excerp. Cll. D. D. Prois Leydensium ubi. dicunt, non solum nullum manifestum indicium, sed ne indicium quidem in Scriptura esse illius rei, & addunt e Remons, antes iliad indicium hactenus reperire aut deprehendere licersummo studio adnixi non potuerunt. Item, id adhibua omni diligentia observare non potuerunt. p. Jo. Vides eos statuere, ideo a Scriptura non dici, Spiritum S.esIe adorandum quia id etsi secundum
rem in ea exstet, tamen totidem verbis non dicitur ab ea. E
dem ratio est non solum dogmatis de Simplicitate Dei de qua . eodem modo sentiunt; dicentes hujus quaesionis de pionem tu
Scriptura non contineri certum esse; item, ne tota quidem desimi citate Dei in Scriptura esse, ut in Arcanis ostendimus: sed etiam aliorum dogmatum fidei v. g. Patres V. T. in Christum Iesum credidisse ut ibidem cap. 9. vidimus. Item, Deum omnipraesentem esse secundum essentiam; hoc enim inquiunt dici extra se praeter Scripturas Resp. ad Excerp. p. 87. item esie alium de ea re l . lentium
80쪽
lentium in Scriptura p. 88. item, Scripturam n spiam ne verbulo quidem iuim meminisse. p. 80. a. Unde jam patet quomodo accipiendum sit; quando interdum de semet ipsis dicunt, se aliquid non dixisse, non ais
masse, non asseruisse, non negasse, aut non assirmare, non negare dec Mens enim eorum est se non dixisse aut dicere totidemtiteris & syllabis, etsi rem aliis verbis dixerint aut dicant, contrarium autem nequaquam doceant vel profiteantur. Sic enim
V. g. supra Vindic. cap. 3. p. a I. dicunt ad id quod ipsis ollaeceram de libertate prophetandi Enthusiastis concedenda : IX piam id ita asseruerunt Remonstrantes , cum tamen id aliis verbis in Apologia dixerint, di ibidem in Vindiciis id conceptis verbis statim post profiteantur. sic in Responsad Excerp. p. et . dicunt: Remonstrantes cum Socinianis communionem se inire vel nuspiam a firmant. Et p. 3 s. dicuntis cinianis eorumqueplacitis eo loco habendis h. e. quod Sociniani non debeant expungi ex albo Christianorum aut salvandorum propter sectae suo placita; in Apologia Remonstrantium ne ου quidem est. Quod ideo dicunt, quia, ut ipsi se ibidem pag. 3 8. explicant, quod bene obse vandum est nuspiam ex professo sive nominatim de Socinanis aut eorum dogmatibus loquuti sunt : Certum eis inquiunt, Remonserantes nuspiam exprofesso sive nominatim de Socinianorum dogmate loquutos esse, quod tamen auctor istius libelli de pace dc concordia fecit. item: uia isse diserte es in terminis Socinianos inter eos collocat, quibus aias abjudicanda non eis: id nospiam fecerunt Remonstrantes. Sic igitur negant illi se ita de Socinianis ientire ac statuere quia id non totidem literis & syllabis dicunt :quamvis rem manifestissime in Apologia doceant; nec non evidentissimὰ &lissime tam in Respons ad Excerp. quam in Vindiciis suis. Similiter cum Cli. Proi f. Leyd. in Excerptis objecillent ipsis; quod statuant non damnari eos a Christo, qui non credunt in una essentia divina esse tres personas, Filium Dei esse ab aeterno &c. regerunt illi in Responsione allegata