장음표시 사용
121쪽
errantes seu qui errore aliquo adducti negant dogmata neceΩlatia illa, ratione doctrinae IVRE adeoque revera Christiani
3. Docent praeterea; non latum eos Christianorum nomen jure possidere qui Necessaria dogmata controversa negant, sed etiam quod magis est, sussicere apud Deum, ut studeant saltem cognitionem eorum habere; etiamsi eam non assequantur, sed adhaereant sententiae quam putant esse veram. Ita enim lib. I. c. p. 47. postquam divisissent dogmata in ea quae extra controversiam sunt Δί infallibilitatem absolutam habent, de qua dicunt, Hanc nemo negare, nemo in dubium vocare poteis, neque un- .
quam qui quam negavit aut in dubium vocavit, qui verbum Dei in V. est A. samento expressum pro verbo Dei habet: addunt,aliam rationem controversorum dogmatum esse. de quibus dicunt Certum esse hoc si ficere apud Deum ut, si quas adhubita omni diligentia in conscientia optimas judicat iis adhaereat, o quia earum consequentia non omnibus evidentissima eis, alias audire se sequiparaiussit.UI LTER I V s IRE NON POTEST IN CONTROVERSIs, ct ut ultra quicquam ab hominepostuletur R Α-TIO NON.sINIT. Hi sunt termini, Nuos ultra citraque n
quit consistere rectum. Item cap. io. lib. I. p. s7. F8. dicunt, siquidem mea sententia sit, quae mea in aeternum sententia non erit quia ex verbo Dei melius edoctus sum . Libertinus, autem non sum studium cognoscendi controversa dogmata necessaria ad salutem siussiccre, etiamsi fiat ut quis eo adhibito nosa adsequatur cognitionem illam circa controversa necessaria; me sentire cum ipsis: prout vidimus capite praecedente, ubi locum integrum descriptum videre est. 4. Unde jam aliud fluit ipse rum dogma: Nimirum, Nece seria per consequens talia esse, quae etsi quis Haereticus neget, tamen propterea damnandus aut anathema ipsi dicendum non sit. Ita enim lib. 2. cap. . p. Iop. Io 8. Inter errantes corceatores mediisent Haeretici, quos es peccare, id e L Um carnis fa
122쪽
ore credant, odio tamen o poena indignos censent, quia de causa quae eos in haeres praecipitat, certi quippiam statuere non possunt. Vnde consequitur, tantisper illos odio au σna dignos a nobis censendos non esse quantisper de causa illa certo nobis non constat. Et quia de causilla constare nobis non pote is, causae istus cognitionem se due adicationem soli Deo relinquendam esse, qui conGia cordium novit, se quae
quemque causea in errorem impulerit, suo tempore revelaturus ectoe. In eos itaque nihil tristius decerni aut natui volunt, quam inerrantes, qui Wsus proprius error satis nocebit, etiamsi nos eos nostro odio non gravemin, nec poenae durioru atrocitate premamus. Item: Hinc esquod Remonstrantes errantes omnes tolerari velint; se venia potius ac commiseratione, quam odio aut poena dignos esscenseant. At licet aliquando assectus intercurrant, quos humana in-
rmitassolet gnere, eos tamen boni consulendos potius, quam criminis alicuju uspicione gravandos aut exaggerados, si modo ab ilivor odium, o aliis nocendi propositum. Et capite quinto P. Par. dicunt: Fieri non posse, ut dogmata quaedam isto quo dic in sensi PQcessaria in controversiam morentur, nisi ab iis quos manifestum eis aut ingentepraejudicio laborare, aut acribus assectibus abripi, ut mel clarissima videre non possint caecorum instar, vel videre non curent instar eorum qui oculos claudunt, ad clarum Solem. Rationes eorum id arguunt, quaesive ne opeciem quidem inemper autem p te periem nihil habent in recessu. Addunt immediate: P ostrum non esse tamen tristius quicquam decernere contra eos, qui necessaria icta convellunt; quia quae vera se propria causa ilia sit, qua eos movet ad necessaria icta convellendum, si eatera probi es pacifici sint, certo definire non possumus. Praeniare itaque ut in mitiorem semper partem inclinemin judicium nostrum quam in duriorem, Deo coratum insectori relinquente Uremum ea de re judicium, se suffere rati ut ab eorum communione abstineamus ex lege orpraescripto Domini Iesu, cura ullam aliam noxam. Observa quod dicunt siuLscere excommunicationem talium. Quaeso, qualis & quam inaudita est illa excommunicatio Haereticorum, seu eorum qui Kk 2 necessa-
123쪽
necessaria negant ae oppugnant, quae sine anathemate seu sine damnatione est i Et quod dicunt abstinendiam esse a comm nione eorum ex lege de praescripto Christi: in eo contradicunt manifestinae Apologiae suae in qua Exam. Cens praefat. f. I9. b. aiunt: Disentientes aut errantes a si separare, aut ab illis segregare, nu*iam mandatum sibi legunt Remonstrantes. Ecce igitur eos dicentes Christum legem dedi sie S mandatum, quod tamennuspiam in Scriptura sibi datum legunt: non secus ac supra dixerunt; se profiteri Spiritum S. cile adorandum, cuius tamen rei dicunt ne hilum quidem in Scriptura exstare, item ne indicium quidem ullum seu manifestum seu non manifestum. Nec
possunt excipere se loqui in Apologia de dissentientibus aut
errantibus piis &c. Hoc enim merum & inane effugium est, ut ostendimus Arcan. lib. 2. cap. I. & porro in parte IV. cap. s. lib. 2. patebit. Quod magis est, etsi profiteantur loco allegato Vindic. Communionem colendam non esse cum iis qui Neces saria ista negant, seu cum Haereticis, tamen etiam illa ipsa excommunicatione orbi illudunt. Etenim statuunt communi nem colendam esse cum Haereticis illis qui rudes rerum Themlogicarum sunt & probam atque inculpatam vitam agunt, ut infra videbimus cap. 8. g. 8. Annon hoc est orbi illudere s. Imo docent damnandam aut Anathema denunciandumno esse ei qui negat ea necessaria, quς ita clara sunt, ut ne Atheus quidem ea negare possit nisi hominem exuat. Ita enim lib. 2. c. IO. cum q. 19 . tria genera necessariorum posuissent ;& primo quidem dixissent, id esse necessarium quod ita claris ac pero,cus verbis traditum est ut consequentia nulla opus sit ad credendum quod sit necessarium. Secundo inquiunt, quod ad consiquentiam
attinet, certum eis consequentias non paucas esse quae tam et linteser claraesunt ut Atheus eas negare non possit nisi hominem exuat
exempli gratia sec. Tertio certum est consequentias quasdam esse qua per se et identes se clarae sunt omnibus cr singulis bominibus . quarum tamen evidentia in controvers*am vocaripotest ab iis quos
124쪽
praejudicio aut alio aliquo morbo animi laborare manifectu est ut exempli gratia sec. Cum, inquam, ista tria genera necesiariorum posuissent, addunt p. 19 s. don esse dispiciis obstruare eos qui i Pa
negant, non negare ea quod rationibus aut argumentis ex Scriptura
aut aliunde petitis eastra esse convictisint apud animum suum, nodum ut ea falsea esse demonstrarepolsint, sed quod ea falsa e e in annmum sium voluerint aut velint inducere Hrc. uis tamen affectus in causa sit, incertum est o Deo relinquendum. Quid autem sit Deo relinquere aste tuum horum Judicium, intelleximus ex ipsorum verbis in praecedente sectione commemoratis, & patebit porro ex sequente sectione. 6. Quemadmodum igitur docent Controversa Necessaria talia esse, ut damnandus non sit qui illa negat; ita contra docenteos qui illa negant, absque illis salvari posse. Ita enim lib. 2. c. q. postquam p. 1 or. dixissent: Haereticis qui ea negant, non magis quam aliis errantibus anathema dicendum non esse, seu, ut ibi loquuntur, nihil tristius in eos decerni aut statui debere, item eorum assectus qui in causa haereseos sunt boni consulendos potius esse quam criminis alicujus suspicione gravandos aute aggerandos &c. addunt p. Io 8. dubitandum non esse quin Deus eos affectus errantibus condonaturus sit; imo, errantibus veniam DEBERI: Vec dubitandum esse, inquiunt, quin elementissimus Deus humanae insemitatis consitus, eos errantibus condonaturus sit, qui non raro ad lusus quosdam connivei, in quos nos noctra praecipitat imbecillitas. CAd trictem partem prona ac strenua est spicio, carit. s et ero tarda ac lenta. Consilentiae sudium acres aliquando habet stimulos, ct torrentis instar abripit errantes magnis assectibus sed innoxiis, quos excusare cutius es, quam calumniari aut rigida severitate in crimen o culpam vocare. Et profecto haec est communis omnium populornm tox, Errantibus veniam deberi, peccantrem poenam. Et allegant exemplum Pauli qui etsi blasphemus S c. fuerit, tamen, inquiunt, veniam se a Deo coin cuium ait o c. Ubi non considerant, Apostolum non mansisse
125쪽
in erroribus suis sed serio resipuisse. Caeterum quomodo hoc
conciliare possint in eo quod lib. 2. Cap. 8. p. IIS. dicunt,e rorem quem Haereticus errat non posse Consistere cum spe salutis aeternae ipsi viderint. Ita enim ibi : Etsi enim error iste quem Haereticus errat fundamentalis sit, ac proinde cum s salutis aeternae nonpo lsit con stere, tantum tamen abes, ut errorem isum
eiusmodi errorem esse siciat o c. Similiter p. Is 6. loquuntur de
Haeresi illa quam voluntariam fingunt & cujus exempla tanquam vera ponunt, quae in rerum natura non sunt h. e. quae per calumniam meram S malitiam Diabolicam nobis Reformatis assingunt, dicentes eam Haere sive errorem fundamentalem esse, se neminem esse qui Haereses fias amplexaturus sit dedita opera ciat ac persuaseus si eas errores tales esse, cum quibus salvari non
potest. Concilient haec duo: Errantibus omnibus etiam Haereticis
quos illi pro lubitu fingunt, veniam deberi, item dubitandum non esse, quin Dem es veniam daturus sit, item tristius nihil se a uendum esse contra eos sec. & ex altera parte errores illorum cum ffalutis aeternae consipere nonposse. Elabi fortassis conabuntur hoc modo: Errantes salvos fieri per misericordiam Dei etsi mereantur condemnationem . Atqui primo dicunt capite allegato quarto p. Io 8. iis non deberi poenam sed peccatoribus ι item iis
deberi veniam. Deinde si merentur condemnationem, certe aliquid triste contra eos eatenus est statuendum c nam condemnatio res tristis est, & condemnatio ipsis est atque anathema denunciandum, in eum finem ut tum alii sibi ab Haeretic rum doctrina caveant tum ipsi de conversione serio cogitent,
qui quidem finis est anathematis non autem perditio , ut hi homines ignari omnis solidae Theologiae fingunt, quo clementiae Δἴ misericordiae praetextu palliarc queant quod Antiirinitariis anathema dicere, & dogmata Orthodoxa quae illi oppu, gnant pro Necessariis habere nolunt, ut ita liberam professi nem Turci carum illarum blasphemiarum, quibus cor ipsorum adeo repletum est ut os redundet, introducere possint. Jam
126쪽
autem negant anathema iis denuntiandum & tristius quicquam contra eos statuendum esse. Denique constat Deum misereri quidem peccatorum etiam gravissimorum , sed non sine resipiscentia eorum seria ; absque qua actum & conclamatum de illis est. 7. Susicerent ea quae hactenus diximus ad larvam detrahendam his hominibus, detegendam imposturam eorum: ut tamen magis videas, quam evanescant in cogitationibus suis una cum Necessariis suis controversis quae dicunt se agnoscere; α quam proterve orbi imponant: sunt ipsis etiam ea Necellaria talia,quorum decisio ab ipsis Arminianis facta non est in fallibilis, & qua tuto niti pollini nostrae conscientiae. Dixeram ego
Arcan.lib. 2.C. . p. I 2I. uis ex verbo Dei deciaet quaestionem Auhoe vel illud dogma Samosatent, Photini sec. De Trinitate sit mreticum si Ecclesia tota vera si pura Antiquitas tota id deiadere non potest ' Certos tota vera Ecclesia inde ab initio ad hoc usique tempus decidere tuas qu.estiones non potuit; nemo profecto hominum aut solus aut cum aliis eas deciaere potes. Respondent illi lib. 2. Vind. C. s. p. 87. 88. Hemo deiadere eas potvit decpone tali, quί sitare tanquam decisone infallibili cr extra omnem erroris aleam posta conscientiae nostrae aut possunt aut debent. Ecclesia quaelibet imo quilibet homo Christianus deos onem non de istis tantum quaestionibus sed de omnibus quae adstatem sinu ac creditu necessariae sint, facere
pinosi sepotest se debet, sed decino ista non est decisio quae infallibialis est o qua tuto inniti potest aut debet cuiusquam alterim hominis conscientia. Vides ut ne quidem excipiant decisiones suas proprias de rebus Necessariis. Ubi quod dicunt decisiones tales non obligare alios quam ipsos decidentes; falsiuin est de illis quae ex verbo Dei recte 55 vere factae sunt de quibus tantum quaestio est. Deinde decisio talis qualem ipsi requirunt non est vera decisio sed illusoria; ut patet vel ex propria ipsorum hypothesi qua in Apologia statuunt eam demum esse veram decisionem controverserum dogmatum qua parti alteri fatis sit ita ut deci-
127쪽
ut decidenti assentiatur . & hanc esse unicam illam decisio nem sine qua caeterae omnes decisiones quibuscunque tandem titulis ornentur non frustraneae tantum sed & noxiae &Tyran nicae decisiones sunt, &quae Iliadem malo tam pariunt. Ita enim Apol. c. et s. f. 288. a. ubi de decisionibus Synodicis insti.
tuendis Zc formandis loquuntur: mfods contradictio bene fundatast cir quae omnino per alios adoersa sentientes tolli non posiit;
is vero qui contradicit, adversamsententiam non omnino etiam tollat, id agitur ut in medio relinquatur iis, se tolerantia mutua sanciatur. Auod sivero parti alteri omnino satisfiat, subiata est comtroversia ct sis dres a non quovis modo, sed eo quo decisi eri potesae debet. Est enim decisio non praecise intenta, sid ex consensu opersuasione nata. Et paulo post loquentes rursus de ea decisione ne quae ex consensu S persuasione nata est,inquiunt: deciso in rebus fidei os alutis aeternae negotium Pectantibus, unica illa
decis est, ne qua caetera omnes decisiones quibusicunque tandem titulis ornentur, non frustraneae tantum sed es' noxiae ac Tyrannicae deciso nessent quae Iliadem malorum, Schisematum via. Scandalorum, persecutionum, bellorum, pepereruniper orbem Christianum.
Non hic possunt effugere ac dicere se excipere decisionem qua quis pro se solo decidit. Nam his verbis ex Apologia allegatis sententiam ad versus eam decisionem suam dixerunt clariusta generalius quam ut effugere possint; etenim decisionem illam qua satis fit penitus alteri parti seu quae ex consensu & persuasione nata est, dicunt esse unicam illam sine qua caeterae omnes quibusicunque tandem titulis ornentur frustraneae noxiae or Dran. nicae sunt. Id. quod profecto de decisionibus Arminianorum quibus necessaria decidunt, nimis quam verum est, ut patet ex decisione ea qua statuunt dogma hoc, Haereticos nullo modo corporali es e coercendos, esse necessiari uin ad salutem: & ideo damnant non solum omnes Doctores qui contrarium docent, sed etiam omnes Reges, Principes, Magistratus qui Haereticos ullo corporali modo coercent ut ex pr a parte Arcanorum patet
128쪽
ec sto loco ulterius patebit. Quae quidem summa S inaudita
Tyrannis ac petulantia est contra omnem Ecclesiam veterem α recentem quae Deum in tribus per senis adoravit & adorat, speciatim contra omnes coetus Reformatos & Luthcranos corumque Reges, Principes ac Magistratus. Ex qua ipsorum Tyrannide subnixa seditioso dogmate de pari jure Han eticorum
in Magistratum ut patet ex Arcanorum par. I. lib. 2. c. 9. item par. II. lib. a. c. s. 5 amplius patebit eX par. Iv. lib. 2. C.9.) quicos coercere vult, quae mala, quae vastationes, quae calamitates
publicae oriturae essent si hi Theologi rerum potiantur & non mature compestantur unusquisque sapiens facile videt. Talis est etiam decisio eorum Tyrannica de Diabolica qua fingunt enunciationes quasdam Haereticas imo Diabolicas quibus omnis Religio evertitur a Reformatis credi, doceri, defendi; numirum haereses has : Bona opera non esse necessaria ad salutem; item, Deum esse auctor peccati. ut Videbimus par. I V. lib. 2. c.9. Denique quam noxia , inanis 5 illusoria sit deciso eorum circa Necessaria dogmata, ex hoc capite manifestum est. 8. Porro quemadmodum Necessariorum dogmatum controver tum decisionem non esse in fallibilem dicunt; ita quoque docent ea credi non debere certitudine infallibili dc diuina, sed tantum fide seu certitudine humana, quam dicunt niti r tionibus quibus falsum subbine potest, etsi is in quo ea certitudo inest, iis falsum non subesse sibi persuasum habeat. Ita enim lib. I. cap. 8. p. 47. Fidem vel certitudinem humanam vocant Remonstrantes, quae rationibus exi o verbo Dei judicio nonuo petits nititur quidem eam quae formidinem contrarii excluaeit, sed quiabus tamen subesse alsium potes, etsis in quo ea certitudo eis, iis fiauem non subesse s i persuasim habeat. Hanc a certitudine divina dictinctam volunt, cui subesse falsum non potes, quaeque absolutam
infissibilitatem includit. Et hanc infallibilitatem tribuunt dogmatis non controversis, quae nemo in dubium vocare potest, ut ibidem loquuntur, aut unquam qui uam negavit aut in dubium L l vocavit
129쪽
mocavit, qui verbum Dei in Vetere se IX. Testamento expressumpromerbo Dei habet. Certitudinem autem humanam tribuunt controversis omnibus : CAt certitudo, inquiunt, liga quae humana discitur Remonstrantibus, rationibus quidem nititur ex terbo illo δε- ductis,sed talibus quibus alii rationes alias ex eodem verbo deductas opponunt, ac proinde quae adeo infallibilis non est, quin aliis se m lioribus rationibus everti possit. etc. Vlterius ire non potest in Comtroversis, ct ut ultra quicquam ab homine postuletur ratio non sinis. Hi sunt termini uos ulta citraque nequit consistere redium. 9. His non contenti docent licere circa controversa necessaria sententiam mutare quando rationes contrariae praeponderant. Dicunt enim ibidem, ut vidimus sectione praecedente, certitudini humanae qua controversa omnia dogmata, sive opposita illis quae apud omnes in consesso sunt, creduntur, falsum sube se posse adeoque aliis se melioribus rationibus everti eam posse. Et addunt statim: uamdiu id non sit, tamdiu firmiter constam
terque rationibus istis, quas optimas esse credit Christianus, adhaeret, eo tamen animo uis meliores occurrant, is cedere paratinsit, certus
hae sufficere apud Deum, se quas a bibita omni diligentia in conscientia optimas judicat, iis adhaereat, se quia eorum consequentia non omnibus evident ima est, alias audire sesequi paratus tr V terius ire nou poteis tu controversis, se ut ultra quicquam ab homine postuletur ratio non sinit etc. Ubi dicere non possunt, se i qui tantum de dogmatis illis controversis quae ideo controve sa sunt quia eorum necessitas nec λτωι nec per consequentiam
evidentem in Scriptura decisa eii, id quod ip rum effugium est in Vindiciis quo colorem volunt dare dogmati Apologiae; dulla controversa dogmata esse necessaria ad salutem. Pr ter quam
enim quod istud cflugium meram impolturam esse & Arminianorum propriae tam conisentiae quam doctrinae repugnare indicavimus Par. II. lib. 2. ac porro ostendemus Par. iv. lib. I. c. 3. videt etiam unusquisque eos loqui loco allegato p. 47. do controversis omnibus dogmatis, quae opposita sunt illis dogma- tis quae.
130쪽
tis quae apud omnes in consesso sunt, & quae subsunt secundum illos certitudini humanae. io. Quemadmodum igitur Necessaria, quae profitentur se agnoscere, adeo evanide concipiunt, & illusorie mundo exhibent; ita tando res eo redit,ut ea controversa dogmata quς sensu Arminiano Necessaria sunt resolvantur in miserti v I DE T vR: hoc est, non in Necessaria quae revera talia sunt, sed quae habentur ab his vel illis pro Necessarii seu videntur esse talia. Ita enim in hoc ipso capite primo lib. a.vindic. p. 63. postquam dixis.sent; eos qui negant necessaria carere forma specisca Christianismi adeoque Christianorum nomine indigni sunt; addunt. ut vidimus sectione secunda husus capitis, Christianos dici non posse qui negant dogmata Necessaria non Controversa: --μου modi , inquiunt, necessariorum dogmatum negatores Chrisianoi nec se nec diciposse inserunt Remonstrantes. Eos vero qui mel ingenii vel judicii in mitate vel errore aliquo adducti negant quaedam quae NECESsARIA AB HIS AUT ILLIS ESSE CREDUNTVR , at de quorum necessitate inter viros pios . o doctos controvertitur, idcirco Chri Zianorum titulojure excidere negant. Et clarius libro hoc eodem secundo p. I 2I. cap. s. di-Cunt, Circa dogmata Controversa, ad hoc ut quis credat dogma tale aliquod esse,sensu suo Arminiano, Necessarium, non requiri necessario ut revera sit necessarium, sed sufficere ad id ut itatuat ac credat ejus necessitatem in Scriptura expressam esse. verba eorum sunt: a sarto dicunt Remonserantes sufficere ad hoc ut pars altera dogma aliquod statuat aut credat ese necessarium , ut saluat ac credat eius necessitatem vel expresse in Scriptura definitam ese, velper consequentiam omnibus obviam se evidentem ex ea deduci, etiamsipars altera contrarium credat. Ipuint. eri non posse, ut dogmata quaedam Is TO QUO DIXIMUS SENSU NECESSARIA in controoersam vocentur nisi ab iis quos manifestum es aut ingente praejudici. laborare, aut acribuου affectibus abripi M. Rationes eorum id arguunt quae saepe ne hieriem quirim L l 1 habent