장음표시 사용
61쪽
Leydensium p. i. inter alias causas cur Socinianis anathema dicere nolint, S pronunciare dogmata Orthodoxa de Trinitate esse necessaria ad salutem , adeoque Socinianorum dotagmatibus culpam haereseos attribuere non audeant, etiam hanc ponunt; quia causas errandi non leves habere videantur: Se cundo, inquiunt, quod causas errandi non leves habere videantur. propter quas error eorum a pertinacia ac proinde ab Haereseos culpa quasne pertinacia nulla est a Docto ibin ipsis liber atque immunis censeri debet. Et dicunt inter varias causas octo esse quas ibidem p. I. 2. qq. S. 6. exponunt; ac concludunt p. s. Osque hae, inquiunt, inter alias sunt rationes, quae errantibus sis
obstant, quo minus recepta de Trinitate sententiae subscribere se posse a rment; quae et sprosin apodicticae nou snt, tales tamen R monstrantibus videntur , ut non levem causam praebere errantibis possint, cur in errore suo sne pertinaciae culpa permanere credid beant. Hinc quoque Antiirinitarios inter innocentes homines referunt, non solum in Apologia, sed etiam in Vindiciis lib. I. c. 7. p. 3 8. ubi dicunt se ideo non posse dogmata Orthodoxa de Trinitate quae Sociniani oppugnant pro necessariis habere ad salutem; quia de Deo etiam vera dicere periculosium dicebat olim Augustinus; quid ergo annon magis periculosum me ce res, s per consequentias controversas de Deo a Geratur quicquam cum
oriatam a NNOCENTIVM damnationibus ac anathematii is r Sic igitur patet Arminianos docere: Antiirinitarios meciatim Socinianos non obligari deponere conscientiam suam erroneam, ac non opus habere remissione peccatorum propter errorem suum, quia in eo culpa non sit, cum sit error
invincibilis. Hoc Arcanum Theologiae Arminianae diligenter est observandum, & hoc eorum judicium squod, quantum pos sint, occultant & involvunt, hic autem Lector in lucem man sestissimam protractum videt de Turcicis illis &Judaicis blasphemiis Socinianorum. O miserum Belgium, quantae te calamitates manent,nisi impietas
62쪽
pietas tanta ea qua par est justitia, vigilantia, ac Zelo expieturi Hactenus toleratae quidem in Republica hac fuerunt blasphemiae Iudaeorum qui ntendunt Christum nunquam habuisse
naturam divinam, nec etiainnum habere; &non extitisse antequam nasceretur ex dilaria: & nunc feremus insuper, ut ii qui Christianam Religionem profitentur,& tantopere veritatis divinae acpietatis studium crepant, negent eas execrandas Socinianorum blasphemias peccata esse; id quod etiam cum Socinianis Iudaei & Turcae negant. Quaeso quantum jam discrimen est, inter blasphemias Turcicas, Judaicas, Socinianas; dc inter hanc blasphemiam Arminianorum Z Turcae, Iudaei, Sociniani negant Christum esse aeternum Deum ino Christum negant habere naturam divinam; dicunt eum tantum habere naturam humanam, nunquam fuisse antequam conciperetur ac
nasceretur: Arminiani dicunt eos, qui haec dicunt non peccare iis dogmatis. Distantiae haec multum inter se Certe si non pe cant, igitur non faciunt injuriam Christo. Si ei non faciunt injuriam; tunc aut vera sunt ista doῆmata Sociniana & Turcica quae sine horrore nulla mens vere Christiana audire potest)aut sunt indifferentia, quae perinde est sive quis credat, sive non credat. Caeterum quae sit intima & arcana sententia eorum de istis blasphemiis socinianorum, ostendimus parte secunda Arcanorum lib. primo, & manifestum fecimus, eos dogmata ista blasiphema, in animo suo pro veris habere, ac simulare tantum doctrinam Orthodoxam iis oppositam. Tu, optime Deus, miserere harum Proviciarum, & libera eas ab his impiis hominibus. Et tu Iesu Christe,qui cum Patre & Spiritu Laeternus Deus es atque in plenitudine temporis naturam humanam assiim- sisti, & nunc gloriose dominaris in medio hostium tuorum, exsurge & vindica gloriam tuam. Confunde hos inimicos tuos, quibus datum est os magna & blasphema loquens, ac non patere ut diutius tibi & Ecclesiae tuae illudere audeant. Dirige corda bonorum omnium, pr sertim Illustiissimorum ordinum
63쪽
Generalium ac Illustrissimi Principis Arausionensis ut dignentur causam hanc tuam eo quo par est studio cognoscere or qua decet justitia ac vigilantia asserere. Amen. Et vos piae anima quotquot haec legetis, cxecramini impios hos Theologos at que anathema iis cum caeteris Antiirinitariis dicite: quibus quianathema non dicit, eum perpetuo se merito judicavit tota Ecclesia Christiana, quae Deum in tribus personis adorat, Pa ticipem sese reddere impietatis & haereseos ipsorum.
Arcana nova Arminianorum circa Libertatem Pro- phetandi, ex cap. 3. Vindic. lib. I.
i. Enibu' ι ipsis fanaticos nulla corporali modo co&cendos ese,sed tantum argumentis rationibus contra eos agendum se. 2. Haereticos,quos sic et ocat tota Eccle
sia quae Deum in tribus personis adorarr se profitetur, ideo
maxime revereri Scripturam sacram, quia dignantur eam interpretari. 3. Nec non ideo quoq;, quia sensium a me
sarii credunt e e falsum ,suum autem merum. q. Bonam consitientiam eam e se quae causas es rationes suae opinionis habet, ac steriis credit id quod credit, etiam allissimum sit. Mi miniani fatentur se interdum mente parum composita seribere.
r. τ Actenus credidit tota Ecclesia quae Deum in tritas Iaper nis adorat, Enthusiastis & fanaticis non solum non permittendam esse impietatem ipsorum; sed etiam iis co
porali modo resistendum esse : item Haereticos non revereri vere Scripturam sacram nedum maxime: bonam denique conscien-
64쪽
stientiam eam esse quae regulae boni h e. verbo Dei revera con- rmis est. At Arminiani contra docent capite tertio Vindic. lib. primo: Enthusiastis 5 fanaticis, praeterquam quod ipsis permittenda sit libertas prophetandi, etia in nullo modo cor- . porali resistendum esse. Ita enim p. a I. cuin ipsis ob)ecissem, quod docent Enthusiastis & fauaticis quoque concedendam este libertatem prophetandi, de Arminiani ad eam accusationem aliquantulum ut solent tergiversati essent hoc praetextu quod non totidem literis & syllabis id dixissent tandem mentem suam libere aperiunt de hac re dicentes : Sed esto detur stram Veritio, Remo frantes id ad eruisse; quid in eo criminis' donenim a seruerunt prophetationes e semodi fanaticas licitas ese aut probandas, pia tantum eos qui eas Jaciunt, non esse vi opprimendos . Examinentur, refellantur argumentis se rationibus ore. Itaque secundum hos homines perperam secere Orthodoxi in v tere Ecclesia, qui Enthusiastas & fanaticos corporali modo coercendos judicarunt. Unde sub Valentiniano & Valente Enthusiastarum monasteria incensa, & monachi Enthusiastae in
exilium ejecti ex Syria & aliis locis fuere, teste Theodoreto. z. tr. Docent Arminiani, Haereticos ideo maxime Scripturam Io sacram revereri,quia absque ea reverentia esset, eam non dignarentur interpretari. Ita enim eodem isto capite tertio D. 2 r.
Munt eos quicumprobitatio bonae conscienti esuriant quales istis sitiit Haeretici, de quibus quaestio est, speciatim autem & praecipue Antiirmitarii) controversa isa dogmata interpretantur ex si usuo quem uicani verbis divinis esse convenientissimum, novcensendos esse id facere alio animo ac fine quam qui maximam Scripturarum Deique reverentiam arguit: Absque ea enim esset,contemtim haberent omnia se de sensiu eorum manum non verterent. En, pie Lector, profanitatem horum hominum qui aestimant reverentiam Scripturae sacrae eodem modo, quo aestimatur reverentia libri alicujus profani, quem quis revereri merito dicitur qui laborem eum sumere dignatur ut eum interpretari seu bene
65쪽
seu male conetur. At si eadem ratio circa verbum Dei obtin ret, tum illi quos Petrus ait Epist. a. c. 3. v. 16. Scripturas d torquere in situm proprium exitium, eam maxime revererentur. De his quippe ratio obtinet illa quam Arminiani hic afferunt : Abrique hac enim reverentia esset, contemtim haberent omnia Crispensi eorum manum non verterent. vides, Lector, qu
lis secta haec siti 3. Docent Haereticos eos ideo quoque Scripturam sacram maxime revereri, quia sensum adversiarii credant esse falsum.
situm autem verum. Dixeram ego Arcan. lib. I. c. s. p. 2I. Itane Scripturam maxime reveretur, qui ejus sensium verum non
reveretur, sed eam in falsum sensum detorquet. Respondent illi ibid. p. 23. Non equidem, Verille,sed qui senseum Scriptura idcirco verum es e credit, eumque reveretur, quia Scripturam a te
tui que detorqueri in falsum 'ensum credit, . ' vero concipi prout
debet. Sic igitur Sociniani & similes execrandi Haeretici Scripturam sacram maxime reverentur, quia Scripturam ab adve sariis suis speciatim orthodoxis quicunque tandem illi sint in falsum sensum detorqueri credunt, a se vero concipi prout debet. At Spiritus S. docet eum non revereri Scripturam sacram, qui eam detorquet, prout Sociniani faciunt, sed eum qui eas recte ac secundum mentem Spiritus S. interpretatur; ac non errat in fundamentalibus; praecipue autem eum qui, etiamsi multa assequi non possit, nihil tamen docet quod analogiae fidei consentaneum non sit. . Docent Bonam conscientiam eam esse, quae causas erroris sui habet, & serio credit opinionem suam veram esse, quamvis reipsa falsa sit. Objeceram ipsis cap. 3. p. 19. eos libertatis Prophetandi dc tolerantiae mutuae Fundamentum statuere sudium bona conscientiae: & ostenderam eum errorem pernici sissimum esse, bonam enim conscientiam csse eam quae ad nominam boni h. e. veritatem & voluntatem Dei in verbo ejus r velatam revera composita &institata sit; eandem que rationem
66쪽
esse studii bonae conscientiae. Ad hoc illi nihil respondent in vindesciis suis. Sciendum itaque hac occasione est, quid illi per bonam eonsilientiam, adeoque per studium illius intelligant. Id patet ex Responso ipsorum ad Excerpta Cll. D. D. Prois Leyd. ubi p. 19. docent id bonae consitientiae signum esse quando quis rationibus rationes contrarias opponit. Arguerantip s Orthodoxi Theologi arrogantiae; respondent illi, se arrogantes non esse: & probant id hoc modo : Ham Remonstrantes rationes contrarias Vposueruut, o hoc bonae conscientiae eae,non a rotantiae num. Et quidem in talibus rationibus etiam ponunt bonam consitientiam, quas nemo, speciatim ipsi Arminiani a
probare non possitnt. Ita enim p. 2 8. ad id quod modo laudati Iheologi eis objecerant, quod condemnent suae propriae fidei consortes qui ab acerba nostrorum inscctatione se continent, &totis viribus se nobis non opponunt, S quod expresse pronun- cient tales servari non possh: excusint illi sese inter alia ex eo, quod talia exciderint ipsis potius per Zelum,quam quod composita mente meditata videri debeant. Et addunt: Fieri enim sere solet, ut dum quis pro confitentia sua rationes optimas ct gra-υissimas militare credit, in primis in arduis es magni momenti negotiis in eam facile cogitationem incidat, ut ahenae conscientiae . se sidenti rationem nullam subesse sibiper uadeat, etiamsi certum s t conscientia ejus subesse posse rationes, quas nemopraeter ipsum novit , aut si quis alius norit, approbare non poteis. Vides eos hic
bonam conscientiam vocare quae rationes optimas S gravissimas pro se militare credit; contra malam conscientiam pro- .pter quam daremaverant istos proprios siros fratres vocare, Cui ratio nulla subsit aut non subesse videatur: denique rationes tales subesse conscientiae non malae & non damnabili posse, quas nemo approbare possit. Atque hinc etiam statuunt ut vidimus capite praecedente Socinianos a pertinaciae culpa alienos esse, quia causas fui erroris non leves habeant. Ex qua hypothesi necessario sequitur Antiirinitarios secundum eam doctrinam
67쪽
Arminianorum etiam bonam conscientiam habere. Vides quam monstrosa & portentosa animi sensa hi homines habeant. De quibus observandum est, quod ipsi fatentur se inte dum mente parum composita scribere. Ita enim ibid. uod si tamen in priores quaedam aliquando acerbius dicta aut scripta saRemonstrantibus in esse comperientur, ea in calore Ur aestu illa pe secutionum quo animandi erant sideles, cir scrupuli qui infirmorum conserientiis ab exemplo eorum subinde insigebantur eximendi erant, excidi sie potius per Zelum, quam composita mente meditata videri debent. Annon igitur vel ex proprio suo judicio digni sunt, quos illustrissimi ordines debito modo coerceant, ob scripta quae hactenus evulgarunt aut in futurum evulgaturi sunt ; quia ipsi fatentur se quaedam mente parum composita scribere Quod quia hactenus a Proceribus nondum factum est; contugit justo Dei judicio, ut quo plus scripserunt, eo plus cauta sua:
Corollarii loco notetur, quod quemadmodum in Apologia studium bonae cnscientiae faciunt fundamentum libertatis Prophetandi; ita post editam Apologiam, in Responsione ad Excerpta &c. e ius dem fundamentum statuunt dictamen conscientiae uniuscujusqqe. Ita enim p. sq. Remonstrantes suum cuique Ecclesiae judicium liberum esse volunt. Iuod quaeque volet amplectatur se approbet pro conscienti uae dD Iamine.
C A P. IV.. Arcana Nova Armin. circa doctrinam de usu rationis in rebus fidei ; ex cap. 4. Vindic. lib. i.
- Νpra rationem sunt, debere simul esse secundum ra
tionem. a. Dicere dogma aliquod esse non secundum ratio m nec contra rationem, sedsupra eam, esse e*orantia
68쪽
controversis dogmatis mitium non debere feri a merbo Dei ed a ratione. euando controversia ect de puritate antiquitatu circa dogma aliquod, non ebe eum decἰdendam ex verbo Dei. Et hoc quidem utrumque ob eam causam quia Derbum Dei eni controversum. 4. Fidem Christianaminitialiquo opere rationis s. Decisionem Controversiae an Cis sius natus sit ex subsantia mirginis Mariae nece Fario p tendam e se ex philosophia. 6. Anthrinitarios ideo non levem causeam habere haereseos suae, quia eorum doctrina de Trinitate confirmiorsit rationi quam Orthodoxa. 7. Ex afffectibus humanu quandoque decidenaeu es Controversias fidei. inlauorum Socinianismus in precedentibus dogmatibus ostensus. 8. Grminiani fatentur se cum contra versiam initio moverent Reformatis circa articulum de Prae-d inatione o c. non a merbo D sed a ratione initia e-ci e. 9 iocent ex duwatibus de Trinitate quae ab Anti- trinitariis oppugnantur equi non pauca absurda γ rationidi convenientia : omne autem EDd quod rationi absurdum est,falsum me. io. BONI dicuntur Arminianu. item
felicisma m ad optieta quaeque nata ingenia, qui prim doctrinam spectam salsitatis habent in Athei sinum de
labustur, quia meram doctrinam percipere non postfut.
Redidit hactenus Ecclesia ex verbo Dei, Mysteria silet seu ea quae sunt supra rationem non esse secundum rationem, imo nullum mysterium fidei este secundum rationem sed omnia supra eam tantum: adeoque non ex ratione sed Cc 3 verbae
69쪽
verbo Dei dijudicanda es. s, item quando controversia aliqua de dogmate fidei est, tunc ad judicium faciendum non debere initium fieri ab absurdis rationis, sed a verbo Dei: Credidit stiam Orthodoxam doctrinam de Trinitate quam Antiirinitarii
oppugnant, nihil absurdi in se continere aut sanae rationi contrarium; sed per omnia verissimam esse. Denique judicavit sceleratos homines & infelicissima atque pellima quaeque ingenia esse quae rationis aut quocunque alio praetextu doctrinam
Christi totam falsitatis suspectam habent, & tandem in Atheis
naum delabuntur. At Arminianis jam aliter videtur. Primo enim docent Mysteria fidei seu ea dogmata quae supra rationem sunt, etiam debere esse secundum rationem. In Apologia non ita clare locuti erant, sed tantum dicebant debere esse rationi convenientissima dcc prout parte prima Arcanorum videre est. Sed iam clarius istud impietatis suae arcanum enunciant. Dixeram, verum quidem esse , dogmata fidei non debere esse contra rationem; sed exinde tamen non sequi ea debere esse secundum rationem : dari enim tertium; nempe id quod supra rationem est. Lespondent illi capite quarto p. 28. Ineptum hoc esse; & contendunt id quod est supra rationem, esse etiam secundum rationem; nixi hoc fundamento falsissimo suosecundum rationem, este nihil aliud quam non esse contra rationem; & supra rationem este nihil aliud quam ad quod homo antequam ipsi r
veletur, ratiocinando pertingere non potest: Recte ratiocinaris, inquiunt, NON POTEST DICERE absurdum esse aut repugnaus rectae rationi aut contradictionem in adjecti habere, id est NON sECUNDvM RAT io NEM squis dicat mortuorum resιrrectionem is, efuturam. Item p. 29. Supra rationem est, inquis. Fateor. Ergo non est fecundum rationem. V o. Hoc dogma ipsorum repugnare communi consensui omnium Theolingorum S philosophorum qui Deum in tribus personis adorant, constat, quorum nemo adeo absurdus est qui statuat id quod est supra rationem etiam esse secundum rationem. Implicat
70쪽
enim contradictionem esse supra rationem adeoque eam seps- rare seu in superiore gradu esse & osse secundum rationem , adeoque in codem gradu cum ea esse. Adeoque falsum ctialia est, tantum id quod est contra rationem, non esse secundum rationem. Nam etiam id quod est supra aut praeter rationcm non est secundum rationem; planc quemadmodum non illud tantum, quod est contra naturam, non est secundum naturam;
sed etiam id quod est supra naturam. Sed hi homines quemadmodum evertunt omnia principia Theologica quoad scopustium pervenire possint; ita ctiam evertunt ob eandem causam principia tritissima & receptissima philosophiae. Iudica, Lector, vel ex hoc, an apud hos homines,qui omnes Reformatae Ecclesiae Doctores prae se contemnunt, ulla solida eruditio aut Theologica aut Philosophica sit 32. Atque hinc etiam quando dicitur aliquod dogma non esse secundum rationem, nec contra rationem, sed supra ea, dicunt p. 32. hoe esse ignorantiae asylum 5c pertinaciae v φυγὼν 'uisque, inquiunt, quod volet decidet ex formula sua, ct absurdissimum quoque commentum palliabit supernaturalis Oeritatis scaeromate, quod nec contra rationem esse dicet, nec secundum rationem sed tertium quiddam ακαIMπὶον ignorantiae astam opertinaciae
3. Docent eti quando controversia est de dogmate aliquo, seu quando quaeritur, anne verbo Dei aliquod dogma sit conforme, necne: ibi initium non debere fieri a verbo Dei lada ratione. Imo quando quaestio est de puritate Ecclesiae Antiquae circa dogma aliquod sidci tunc non ex verbo Dei decl-dendam esse controversiam : id quod docent cx hoc fundamento; quia verbum Dei sit controversum. Dixeram ego p. 33. 3 . in judicio de controversiis sermando non esse incipiendum a ratione, sed a scriptura; & non ita procedendum: haec doctrina est absurda rationi sanae seu ex ea sequitur hoc vel illud absurdum, Ergo verbo Dei repugnat; sed ita esse proceden- ω dum: