장음표시 사용
161쪽
syllaba toga breuisubiecta docatur iambim
Pes cis Tyndeetiartrimetris accrescere iussit Nomen iambeis,cum senos redderet ιLEM,
Primus ad extremusimilis sibi,no ita prideTardior Pt lauto , grauiorque )eniret ad
spondeos flabiles in iura paterna recepit Comodus, patiens :no Pt de sede secunda Cederet, aut quarta socialiter . Hic m in
Acci Mobilibus trimetris apparet rarus, Enni. Insanam missos magno cu pondere PersuN.Aut operae nimiu celeris, curque carentis, ut ignoratae premit artu crimine turpi.
No quiuis idet imodulatapoemata iudex, Et data Romanis Penia es indigna poetis. Idcircone Pagerscrib que licenterfan Oes
Visuros peccata putem mea tutus, intra Spem eniae cautus' itaui denique culpam, Non laudem merui.Vos exemplaria Graecam lurna der sate manu, Persate diurna. At nostriproavi Plautinos numeros, Laudauere les nimiu patienter rarumque,
Ne dica stulte mirati,si modo ego PosScimus inurbanum lepido seponere didis, Legitimumq; sua; digitis callem aure.
162쪽
Cum de inuentionis Mispositionisq;,ac elocutionis precipuis partibus,quae ad comoediam &tragoedia videbatur pertinere copiosissime supra praeceperit: recto ordine hoc in loco de ultima elocutionis comicae, & tragicae parte, de carminii scilicet ratione pertractat. Cum veri, iambico carmine scribi solitas supra dixerit, , , ecbilochum proprio rabies armauit iambo: ,, Nuuc feci cepere pedem,grande*ue eothurni,, uernis aptum sermonibus G populares,, mucentem Irepitus natum rebus agendis
de huius carminis compositione & mesura hoc in Ioco ipse Horatius loquitur. Ait autem ex prima syllaba breui& secunda longa iambum pedem constare, senarium a senis ictibus appellatum sed propter pedum celeritatem trimetrum postea dictum,cum duo pedes propter breuitatem syllabarum unius tantummodo quasi mensuram in pronunciando continerent, ac deinde iambis admiΩsos spondeos, qui eorum celeritatem sua grauitate tarditatἡque propter *llabas logas teperarent. ita tame, ut secundo semper loco & quarto iambi adhiberentur, qui spondeorum exciperent tarditatem vel primo, vel tertio loco,vel quinto etiam positorum. pescitio Vnde celeres in Odis appellat iambos,dum ibi ait, M 3 se quoque pectoris
,, Teutauit in dulci iuuenta . ,, Feruor in celeres Iambos,, Mi sitfurentem. De huiusce pedis celeritate praeter Horatium hoc in loco author est Ausonius, cum sagittis Parthorti velociore appellet. Vnde etiam trimetris arerescere iussit uome, iambeis, eumsenos redderet ictus) Ex ethi mologia cognominis impositi assert coniecturam celeritatis. Cum enim sex pedibus iambicus versus constaret, quia tame ob nimiam celeritate scansio binos copulauit, nomen trinae trifortitus est. Eadem ratione in primo sermonum de
Pollione ter percusium pedem appellat iambicum, quo ille trafoedias conscribebat:cum ait,
163쪽
Primus ad extremum itumia Hoc est, ex solis iambis: vi illud, is Featus iste,quiprocul uegoriis. Ad differentiam posterioru, qui iambis admiser ut spondeos, quorum tarditate grauitateque iamborum celeritatem moderarentur. Noo ita pridem ) Non multo ante iambus pes citus, commodus & patiens accepit λ- ei aliter sipondeos stabiles in iura paterna, ut ipse veniret ad aures audientiu paulo tardior & paulo grauior,quam solebat antea, cum ex solis iambis conficiebatur: dico a cepit comdous & patiens socialiter in iura paterna spo- deos stabiles: non tamen ut ipse iambus de sede secunda, aut quarta discederet,sed eas tanqua proprias sedes sem per sibi seruaret, ut in eo carmine seruauit Horatius in libro Epodon, , , o deorsm qui uis in eoelo regis. Vbi non nisi in tertio & quinto loco spondeos admisit. Tardior Propter spondeos.Vnde etiam stabiles a pellat. Cum enim ex duabus syllabis longis costent, ne- , - mini dubium est omnium pedum esse tardissimos, cum caeteri breuem aliquam admittant. Crauior Si tardior, ergo & grauior. Ex tarditate enim nascitur & grauitas. Quare ex percussionis mora senum fieri grauiore Physicorum est sententia.Unde & M.Tullius in somnio scipionis,summum illu stelliferi coeli cursum, cuius couersio concitatior est, acuto dicit & excitato moueri sonor grauissimo autem lunarem,propter motus tarditatem.
ideωssabiles stabiles appellat spondeos ad iambo-m differentiam,qui celerrimi sunt, ut supra diximus: vel certe ex sua tarditate & proprietate stabiles: vel certo loco stantes,ut in tertio & quinto tantummodo, neque huc atque illuc vagantes. In iura paterna In paternas & proprias possessiones: hoc vero & quae dicuntur, per transtationem & denominationem dicta sunt.. commodus Quod spondeis accommodauerit paternas
164쪽
3c proprias sedes.Vnde eodem modo accommodare aliquam rem dicimus. Quia vero alteri rem propriam accommodat libenter benigneque liberalis existimatur. Ideo commodus dc pro liberali accipituravi in Odis,
,, Donarem pateras grataque eommodus, is censerine meis e sodalibus.
AEt patieus) Cum spondeos in sua iura vocaverIt,venientesque admiserit,patientἱque id animo tulerit.' Pra bet autem sensum rei inanimatae. Non ut desedesecis da cederet,aut quarta Excipit quibus in locis iambus ms-nime spodeos admiserit: scilicet secundo & quarto, cum sibi iambi tanquam proprias sedes seruauerint, in quibus ipsi firmiter permanentes spondeorum tarditatem exciperent & temperarent. Meialiter Ad illud.in tuora paterna recepitireserendum est, ut sit in iura paterna
recepit socialiter spondeos stabiles, id est,optimi & liberalis Peij officio functust siue socialiter, quia primum locum spondeis, secundum fibi, tertium spondeis, quartu sibi,quintu & sextu & sibi & spodeis aequali posetione partitus est. Nie O in Arei uobilibus trimetris apparet rarus O AEnni Pes scilicet de versus iambus. Nobilibus autem per ironiam ductum est, quasi dicat, nobilibus , ut existimant imperiti: perseviores enim tragoediar vel comoediae sunt,quae ex iambis copactae sunt: ut Graecorum, non autem in quibus hoc genus carminis
raro vel nu quam adhibitum est,ut in Ennii & Aecij tra, goediis dc comoediis. Atque ideo eorum metra minime nobiliora existimanda sunt: ut fit ab imperitis,sed ignobiliora. Quod vero per ironiam hoc dixerit, ex eo cat-mine quod sequitur, ,, Et data Remanis venia est indigna poeth. Et ex secundo Epistolarum depreheditur , ubi his verfi-bus sui temporis homines vituperat, qui summos Enni Cecilium, Accium,Terentiumque existimabant, is AEnniuι sapiens γ fortis, ' alter Homerin,
γ, Ut critici dicunt,leuiter curare videtur:
165쪽
iss DE ARTE POETICArx paulo post,
is Dititur Afrani togaeonuenisse Menandro, , , Flautus exemplar Siculi properare Elisarmi.ri Vincere Cecrlιus grauitate, rentius arte. ηM No s addi cit,er bos arsissipata theatrois Spe fiat Roma potens,habet bos,numeratque poeta . Quae ipsa quoq; ironia est, quasi dicat, in hoc iudicio populus fallitur. Apparet raru Quod ignobilitatis, no autem nobilitatis est. Unde per ironiam dictum clarius videri potest ut demonstrauimus. Qisre sium ma laude dignos existimauit antiquitas Sophoclem atque Euripidem, quod eorum tragoedias ex iambis confecerint, tanquam proprio metro eius scriptionis i id est,alternis sermonibus maxime accommodato. Inscaenam missos magno eum pondere versus Occurrit obiectioni , quae a nonnullis fieri potuisset, in Accii & in Enni3 poematis reperiri multos versius grauissimos & consonantissimos. Atque ideo non recte ab Horatio per ironiam derisos. His igitur respondet Horatius,versius magno cum pon dere aut Accio, aut Enni, in scaenam missos ab his, qui iudicare de metrorum ratione possunt maxime reprehendendos aut crimine turpi operae nimium celeris & caretis cura, aut crimine ignoratae artis. Quoniam vero Omnis difficultas horum carminum in constructione ordinanda posita est, ita a nobis disponEtur,ut facillime ontinia intelligatur. Ordo igitur est: Iudex, hoc est,homines iudiciosi, premit,deprimunt versus magno cum pondere in scaenam missos dico deprimunt turpi crimine operae nimium celerisi id est, tanqua celeriter factos,& premit turpi erimine operae carentis cura, id est, sine cura factos neque elimatos: aut deprimunt isti homines iudiciosi turpi crimine ignoratae artis, id est, tanquam factos sine ullo artificio neglectis carminum componendorum praeceptis.dico homines iudicio si praemunt versus magno sum podere in scaenam missos. dico iudicios.
166쪽
quia non quivis alius videt immodulata poemata, non quivis iudicare potest de modulis carminumq; harmonia,nisi homines iudicio si. Et ideo, quia non quivis videt immodulata poemata, data est indigne venia Romanis
poetis. Magno cum pondere versus Magna cum grauitate & tumiditate & expectatione. Missos ius nam cum prim lim in scamam missi fuerint, ut audiantur.
ut opera nimium celeris, euiaque earentis: aut ignorata
premit artis erimitae turpi iudex) Duobus in rebus Accium& Ennium reprehendi posse ait ab optimo iudice r vel quod si artem calluerint, parum tame adhibuerint, versus celeriter,negligenter & sine studio facietes,vel quod
certam componendorum carminum rationem & methodum ignorauerint. Aut operae nimium celeris ,raque earentis Hoc est,celeriter, negligenter, sine limae labore & mora factos, quod maximum vitium est. Unde
paulo post, moram , laborem & diligentiam praecipit
adhibendam, Vos ori Pompiliu sanguis ea eo reprebendite,quod nom,, Multa dies O multa litura coercuit, atque ,, Perfectum decies non castigauit ad unguem. ut ignorata artis)Ignoratae rationis & methodi harminum componendorum,quod turpissimum est. Qu ire supra a numero poetarum exclusit,qui artem vel nequiuerint exequi, vel ignorauerint: & infra eos deridet, qui ad carminum compositionem nihil arte opus esse dicebant,quos illa inductione conuincit, is Ludere qui nescit eampestribus absim armis. Et quae sequuntur. Non quivis videt immodulata γ QuIadicit, iudex poterat aliquis se obiicere, clim pene ratio carminu popularis facultas esse videatur,ut dixit in Epia solis: pleriique rectum vulgus videt. Nonne quiuis de his potest iudicare 3 per praeoccupationem huic respondens declarat,tur iudice dixerit. Inquit igitur Horatius, dixi,iudicem versas magno cum pondere mitas in sca nam aut negligentiae, aut ignorantiae crimine repre bendese,quia non quivis videt immodulata poemata
167쪽
Quare Ita peruertit Grisolus ordinem in hac re,ut non solum minime Horatii sententiam intelligas, sed neque quid velit ille Horatium dicere,fatis percipias. Immo dolata Sine modulo, rithmo: tam vero ad auriu, quam ad mentis dissonantiam immodulata dixit poemata. quae carent scilicet & rebus & numero, & ut uno verbo dica, proportione, in qua praecipua persectae earminum ha moniae ratio posita est. Hoc autem per parenthesim
dictum est,ex qua & illud consequitur ,& data Romanis venia est indigna poetis. Iudex Posiuit substatium pro adiectiuriscilicet vir iudiciosius: ut fuit Quintilius, de quo
det ex parenthesi superiori. Nam quia non quivis videt immodulata poemata,ideo data est venia indigna poetis Romanis,scilicet Accio Ennio, Plauto,& reliquis: si autem quisque tu dica re de poematum ratione potuisset,no utique veniam dedisset Romanorum poetarum ineptiis, sed eorum carmina modo ut dura,modo ut inorna ta, modo ut ambigua. modo ut ambitiosa, modo ut obscura,modo ut sine artificio celeriter & negligenter co- pacta reprehendisset, illosque nomine poetarum ut indignos privasset. Idcircone meter Idcirco, inquit Horatius, quod a paucissimis errata deprehenduntur,atque etiam erratis aliquando venia conceditur, ego tutus Mcautus intra spem veniae,vagerne errabundus sine regu Ia,sine arte quae rectam praebet viam δe rationem, sicribamque licenter an putem omnes iudicio valere, faci-Idque animaduersuros meorum poematu peccata : quasi dicat, ego non debeo vagari,neque licenter scribere, sed debeo vitans culpam existimare omnes esse iudicio pr ditos, ac sequi artem tanquam ducem,ac gubernatricem, norm mque & rationem recte scribendi. Idcirco quia non quivis videt immodulata poemata,& quia data Romanis venia est indigna poetis,uagerne ρ hoc est,errem sine regula, sine arte, quae est certa via & ratio,scribendique dux & magistra Scribamque licenter Cum licentia, sperans mihi veniam dari, ut data est reliquis
168쪽
INTERPRETATIO. IGpoetis Romanis. Hoc enim licenter ad illud reserenduest,te data Romanis venia est indigna poetis: interpreotatur autem quod transative 3c subobscure ipsemet dixerat:idcircone vager Tutin oe intrassem venia easotiu)Hoc ad praecedentia,non autem ad sequentia reserendum est,ut sit: ego tutus 3c cautus intra spem veniae vagεrne,scribamque licenter an putem omnes visuros peccata mea Z Non ut putat Grifolus: ego tutus,& intra spem veni cautus vitavi culpam, non laudem merui.Ilinlud autem,tulus,referens singula singulis,refert ad illud, non quivis videt immodulata poemata: intra spem veniae cautus,ad illud de data Romanis venia est indigna Ioetis, hoc modo tutus,quia non quiuis videt immodu- ara poemata:cautus intra spem veniae, quia dc data Romanis venia est indigna poetis. Intra spem veniae cau-3M Hoc est, non extra spem veniae impetradar apud eos, qui ex propria ignorantia caeteris quoque poetis veniam dederunt. Est autem pulcherrima elocutio,esse intra spe vente, pro veniam sperare: de qua loquendi ratione plura Aulus Gellius libro duodecimo,capite tertio decimo.
Vnde etiam e cotrario dicimus, esse extra spem,pro nullam spem habere. cautus intra spem mensa I d est prudens & facile sperans, quia data est superioribus venia,
mihi quoque datum iri. Vitaui denique culpam , nomiaudem merui si existimauero omnes peccata mea visuros,& si postea artis praecepta, optimorumque poetaruauthoritatem secutus fuero,quid tum Z culpam tantummodo vitabo,inquit, quod non magnum est teste Cicerone: non tamen,quia vitavi culpam,promerui laudem: ad demerendam autem laudem non satis est culpam vitare in poemate,sed in eo figuras ornamctaque orationis adhibere necesse est. Qua in re praecipua poetarum laus de commendatio sita est: ad hoc autem consequendum nos ad Grecorum sontes remittit Horatius,ex quiabus illustria quaeque hauriamus. Vos exemplaria Creta
Concludit praeceptum de laude promerenda. Inquit enim :quia poetae Romani carent iis ornamentis,quibus
169쪽
laudem comparemus ab illis omnino cauendum est &ad poetarum Graecorum exemplaria confugiendum, in quibus omnia,tanquam in illustri proposita monumento, perspiciamus,quibus non culpam solum vitemus, sed etiam laudem promereamur. taxemplaria Craea Hoc est,non Ennium, non Accium, quos, ut ineptos,iam
irrisit per ironiam, sed exemplaria Graeca. Appellat autem Graecorum libros exemplaria , quod cum perfectissima sint,& quasi ideae dc fornaae praeclarissimorum poematum, ab iis exempla commodissime sumi pota sint. Vos ) Quasi dicat , quaerant aliJ latinos, eos laudent, eos admiremur: vos exemplaria Graeca,5 Pisiones, nocturna versate manu, versate diurna. At nos, proavi Plautinos numeros O laudauere satis occurrens obiectioni quae fieri potuisset, veteres Romano Plauti laudatores reprehendit, quod immerito & falsum & urbanum & lepidum & numerosum existimauerint: cum nihil putet in eius scriptis urbanum, nihil numerosum ex suo Pisonumque iudicio reperiri posse. At friproaui Ηoc est, ignari rationis poeticae. Numeros Quod attinet ad eam elocutionis poetice partem, quae in rithmo & mensura earminum posita est. Sales Quod attinet ad inuentionis leporem,quae in Co moediis maxime requiritur. Mirati) Plus est,quam lavodauere: hoc est,cum admiratione laudauere. Hoc autem verbo magis eorum iudicium irridet. Scimus inurbanum Iepi seponere dicto Quod attinet ad sales. Legitimums sonum digitis callemus aure in Quod attinet ad numeros. Inurbanum autem id videtur Horatius appellare. quod Cicero scurrilem iocum appellat: ubi in secudo de Oratore de ridiculis agit, praecipiens non modo ne quid insulse,sed etiam ne quid perridicule dicamus. Vitadum est enim inquit,oratori utrumque, ne aut scurrilis iocussit,aut mimicus. Scurrilem igitur Horatius Plautum videtur significasse. Legitimum sonum) Carminum legi couenientem .e contrario de Pindaro: Numerisque fertur Lege solutia. Digitis Quia, ut ait Quintilianus,
170쪽
INTERPRETATIO. 1 t edum & digitorum ictu ini erualla signamus quibusdanotis,atque aestimamus quot breues illud spatiu & quot longas habeat. Et aure) Iudicio aurium, quae plerumque quod siuaserint, ut ait M. Tullius, id rectissimum esse solet.
notum Tragicae genim inuenisse camenae Dicitur , plaustris dexisse poemata
Quae Caneret,agerentq; peructifecibus ora.
Pol huc persenae,pastae ue repertor honestae Aeschyl modicis lytrauit pulpita tignis
Si docuit magnumq; loqui,niisque cothurno. uccessit Petus his comoedia nosiae multa Laude, ed in Piliu libertas excidit, dim igna lege regi. lex es accepta, or que
urpiter obticuityublato iure nocendi.
'lim de rebus pene omnibus,quq ad tragoedis &comc iae rationem spectare videbatur,supra iam copiose tra- lauerit,de earundem origine pauca quaedam adiungiti perioribus,vr primum scilicet inuentae,ut postea aucti ierint. Ait autem Thespim Atticum tragoediar inuen- refulsiste, perunctos primum fecibus tragoediaru acto, sinstituisse, sine scama, sine pulpito in plaustris per raeciae ciuitates aduexisse. AEschylum inde petionas Mestimeta reperisse,pulpita instrauisse, grauitatemque inicendo & vim attulisse.his veterem comoediam succenis,in qua non sine maxima laude chori adhibiti scele eos quosque nominatim reprehenderent, eorumquetia notarent: hos postea vertente se in vitium maledio di libertate,ex lege sublatos turpiter obticuisse. Igno- genus tragicae camoenae )ld est,tragoediam ipsam ante hespim illius authorem incognitam. Cum enim ex