장음표시 사용
171쪽
eum ignota fuisse nemini dubium est. Quod aute Thes.
pis tragoediar author fuerit, praeter Horatium author est
Plutarchus, etsi aliter sentire videtur Aristoteles in libro de Arte poetica. AElplaustris vexisse poemata Thestiὸ
PIaustris enim aduehebat actores dc quae ad actionem necessaria videbatur per Graeciae ciuitates modo in hac, modo in illam.Poemata vero non solitin tragoedias co-
scriptas intelligit,lad qui ad actionem spectauant: atque
ideo siubiungit, que canerent agerEntque,pro,ctus agentes & referentes canerent. Canerent) Nonnulli ad choros, in quibus canebat histriones tego ad omnes tragoediae partes refero.Vbi enim metrica ratio est, ibi esse& cantum necesse est.Vnde sicut oratoribus dicere: ita etiam poetis canere proprium est. Neque enim potest aliquis carmina recitare & referre,quin simul canere videatur,cam versibus insit natura cantus. Dixit aute Horatius,canere, quod attinet ad verba: agere, quod attinet ad vestimenta,& motum vocis & corporis. Perunm faecibus Ora Primum enim,ut refert suidas,cerusa faciem Thespis intinxit,tum portu lacha obtexit, postremo induxit usum personarum, quas ex panno lineo solo confecit. Persona bouessa Nam & Thespis prior personas adhibuit ex lineo panno,sed no honestast atque ideo ad Thespidis differentiam inuentorem personae honestae Α Eschylum dicit: hoc est, honoratae. Passae Praeter
personas vestimἴta etia honestiora,quam fuissent Thespidis , ad inuenisse AEschylum ait Horatius. AEt --
dicis instrauit ρu ita tignis) Non dicit scaenam Thespim inuenisse, sed modicis tignis pulpita instrauisse,in quibus
tragoediar agerentur, ad Sophoclis differentia,qui scaenae persectam compositionem adinvenit,ut author est Aristoteles: atque ideo ad Sophoclis disserentia, qui scama quasi ab AEschylo commonstratam ad persectione perduxit, A Eschylum modicis admodum tignis pulpita in ostia uisse ait. Et docuit magnums liqui Hoc est magnifice loqui:adiectivum pro adverbio more Graecorum. Et hoc quod attinet ad sermonis grauitate & maiestatem,
172쪽
que antea desiderabatur: qua de re ita Quintilianus : Tragoedias primus in lucem protulit AEschylus sublimis &grauis & grandiloquus caepe usque ad vitium. Quamuis autem Sophocles & Euripides longξ clarius illustrau
rant hanc rem, AEscylus tamen prior posterioribus praebuit modum illustrandae orationis, atque ideo grauitatεlermonis eum primum docuisse ait Horatius. Nuί- querethumo )QDd attinet ad personarum inductarum grauitatem. Cum enim cothurnus regi, calceamenti sit genus, posuit pro personis grauioribus, quales tragoedia, ipsa rimum am sit actionis illustris imitatio, ut iam nolente lex Aristotele demonstrauimus,ut significaret primum AEschylum personas illustres , Ac heroicas in tra-poedus induxisse, cum antea sine ullo discrimine adhi-Derentur. Succemi vetus bis comoedia Etsi tra ocediae origo,atque comoediae par atque una fuerit, ut tradidit Aristoteles: quia tamen de veteri comoedia loquitur,quae multo post tragoediam fuit, rectὰ dicit ira cediae a Thespide inuent ,ab AEschyloque auctae veterem comoedia
Luccestisse. Hoc autem clarissime ex Aristotelis verbis coniicitur. Nam cum costet in veteri comoedia chorum tuisse.cum Aristoteles a magistratibus comoedoruchorulero datum author sit, nemini dubiu est multo post tra- goediam misse comoediam veterem. ν rem eo etia)nouae disserentiam,in qua chori desiderabantur. Eadem in Germonibus priscam appellat, cum ait: M AEupolis, Cratinus, Aristipbanesque poetae, t' e alii, quorum eomoedia prisca mirorum estiri Siquu erat dignus describi quod malus aut fur, is auod moechumret, autMarius, aut alioquimi, Famosus ,multa eum libertate notabant.
Nousue multa laade Neque enim primlim quenqua nominatim priuatis de causis notabat, nisi dignus videretur , ut ex eodem Horatio in Sermonibus modo demonstrauimus. Atque ideo non parum laudis promerebantur illi comoediae veteris scriptores, qui nos steteratorum hominum reprehensione & exemolo a vitiis de
173쪽
terrerent & coercerent. Sed in vitium libertas exeidio Quod data libertate abutentes viris optimis pro cuiusq; libidine coeperint maledicere: ut Socrati Aristophanes. Vnde etiam ex hac veteris comoediae consuetudine, - μωψιῶν, pro conuitiari idem Aristophanes usiurpauit. aetiim Quia libertate abutebantur comoediae veteris
scriptores. Quod enim fit preter leges,id per vim fieri dicitur. a veteris comoediae scriptoribus boni praeter leges notari coeperiit, clim illae scelestos notari permitterent, tacitξ vetaret bonos. Ergo per vim: si per vim,ergo digna Iege regi,qua frenu maledictis imponeretur. Lex es ae-eeptao Lata aute lex hcc fuit ab Alcibiade,qua factu est,ue haec mordax protervitas extincta sit: ut author est Plutarchus. Chorusque turpiter obticuit sublato iure noceri Per legem latam sublata nocendi potestate. Turpiter)Ouia lex, declarata veteris comoediae scriptoru improbitate, eos a maledicendi licentia deterruit. Sicut i enim antea summa cum laude vetus comoedia accepta est: ita postea summa est cum turpitudine vetantibus etia legi Dus repudiata, quia probis hominibus, quia sapi cribus, quia integris maledixerit. antitheta autem sunt,succesiit no sine multa lau te,& turpiter obticuit. sublato iure meeudi Per lege potestate maledicendi,& libertate subis Iata.Quare comoedis postea coscriptς ad huiusce veteris differentia sublato ex lege choro, nouae appellatae sunt.
Nil intentatum nostri liquere poetae, Nec minimu meruere dec desigia Graeciosi deserere, et celebrare domestica facta: Vel qui praetextas, ei qui docuere togatis.
Ne istut ore clarsy e potentius armis, auam lingua Latiu,si no ostenderet )nu quemq; poetaru lima labor, et mora. Vos o
Popili sanguis came reprehedite, quod uo
174쪽
Multa dies, multa litura coercuit, atque
Perfectum decies non castigauit ad Mug.
Hactenus de Graecarum fabularum,nuc de earum oti sine,quarum Latini ipsi authores fuere, ut pr extarum. α togatarum, pertractat. Quare quemadmodum Latinorum ingenium ab inuentione commendat, ita eorum
negligentia ignauiamque reprehendit admonens, permultum esse adhibendum in compositionibus studii 3c temporis. ne operum editiones impersectie praecipitentur. Nil intentatum Atque ideo ausi. qui enim difficultatem rei vident, tentant tamen difficilia, audaciores aris stimandi sunt,sed audendum est,chin in re difficili sumisma gloria proposita sit. Nee minimum meruere Leus Neque enim fatis est nil intentatum relinquere, si in eo
quod tentaveris,nulla laude cosecutus fueris. Nee mianimum meruere deciu)Etsi duet negationes affirmant,non
tame ita affirmant, ut nihil penitus intersit, si doctu alia quem dicas,& si non indoctia. Medium enim locu tenet huiusmodi forma dicendi inter negationem & affirma tionem. Nam etsi cum non indoctu dicis, doctum significas, non tame eam habet vim,ac si affirmatiuὰ doctum diceres. Nam clim non indoctum dicimus non perfecte doctum sed mediocriter doctum intelligimus. quam lu- quendi formam Plato in sophista seruari docet, cum ait,
Quoties non ens dicimus, ut videmur,nequaquam entis
contrarium dicimus,sed alterum quidda solum: ceu climno magnum dicimus, non magis paruum quam aequale eo vocabulo significamus. Quare Horatius hac rationeno dixit Latinos summu meruille decus,quia negligetes fuerint.etsi ingenio perspicaci:sed no minimu . insigia Graeca ausi deserere Utpote qui no semper palliatas Athe niesium more,sed qui togatas,& praetextatas Latinis &domesticis fabularii argumentis secere.dixit autem au ses, propter difficultatem rei antea inexpertae:ut supra, , , 'sibi quiuis
175쪽
Et superius: is Si quid inexpertum sana committis, audesis Personamso mare nouam.
relebrare domeHi facta Latina scilicet,non Grtea fabularum argumenta: ut secit Seneca in Octauia. pretqui praetextas, Nel qui domere togatas ) Id est, qui fabulas
Latino more,personis & habitu induxere. Inter togam vero de praetextam hoc interest,quod toga commune omnium Romanorum vestimentum esset: praetexta nobiliorum tantummodo,ita dicta,quod ei purpura praetexebatur. Per haec autem duo vestium genera compre hendit etiam duo fabularum genera, alterum in quo comunis fortunae homines inducti sunt, alterum in quo clariores & praestantiores.Illud vero, docuere, hanc habet vim,vi significet eum, qui primus inuenerit, primu etiadocuite. Nee virtuteforet Id est,fortitudine. hanc enim habet vim hoc loco virtus,quam apud Gr os ἁν ἀα ,id est,uirilitas,& viro digna virtus.atque ideo seipsum inisterpretans subiugit,clarisve poteutius armis. virtute auxem fortitudinis maxime citeris nationibus prccelluere Romani,vt Gr ci eloquentia & sapientia. Quamobrem prudenter quidem Tullius virtutis exempla a Romanis dixit,1 Graecis doctrinae petenda.Vnde ita excusat Ouidius Romulu, quod annum in dece menins partitus sit,
is Scilicet arma magis,quam Idera Romole nora ,, curque finitimos vincere maior erat.
lingua Eloquentia, quae una eademque erat eum lapietia,ut attestatur M.Tullius libro tertio de Oratore. Latium Vtitur in hoc verbo eo transationis genere. quod adnotauit Cicero, quando ornandi causa verbum
proprium proprio commutatur evi, ubrica terrifili tremit horrida terra tumultur
Pro Afris. Et in Oratione pro lege Maniliat Cuncta Asia,atque Graecia vestrum auxilium expectare propter periculi m agnitudinem coguntur: pro Asiaticis,& Gr eis :hoc est Latium pro Latinis. Si non offenderet unum.
176쪽
Dmquepoetarum lima labor, mora ) Hoc est,emenda tionis, & diligentiae. Eosdem Latinos in Epistolis laudat ut ingenio s,reprehendit ut negligentes, de nulla cura' in emendadiscopositionibus propriis adhibetes, dii ait:., He placuit bi natura sublimis, oe acer. ,, Nam spirat tragicumsatis, Deliciter audet, . D Sed turpem putat in scriptis ,metuisque lituram. Limae labor Transative dicit,quod mox proprie dicet,multa litura coercuit, transsatione a fabris ferrariis sit inpia : vi&infri, δεν male toruatos ineudi reddere mersus. Unde sit pra reprehendit versias carentes cura. Hoc emen dationis praeceptum cum diligeter Virgilius obserauauerit,non immerito de eo dictum est carmina imperfecta ursae more sblitum parere, deinde ita lambedo es. fingere ut iis quasi informi materiar,ut ita dicam, preberet forma: quod etia de Fracisco Petrarcha dicere poterimus,si varias illius emendationes ex ultima Bernardini Danielis imprestione intueamur. ara mori: Vnde supraris In scaenam missos metuo eum pondere mersus
,, Aut operae nimium celeris ,curaque carentis,
o A t ignoratae premit artis crimine turpi. Et instar, , Siquid tamen olim .., , Scripseris, in Metj descendat iudicis aures, AEt patris, uostras, noniumqueprematur in annum.
Vt poemata nostra refrigerato inuentionis amore diligentius repetita, tan quam lectores, possimus perpendere. Vos . Pompiliinsaugua Per apostrophen se
monem conuertit ad Pisones, eos admones,ut sibi caveis aut ab huiusice modi Romanorum poetarum errore. videtur autem eos ad attetionem excitare, dum ait:vos 5,& quae sequuntur. Pompilim sanguis Eadem etiam elocutionis forma Virgilius in sexto:
is Proiice tela manu anguis meus.
Appellat autem Pisones Pompilium sanguinem,quid elim Calpurniorum familiam sequantur, a Calpo Num Pompilis filio cognominis sui originem duxerint.
177쪽
Multa dies , O multa litura Reddit singula singuli armulta dies, ad quod dixerat, mora, multa litura, ad quod dixerat, lime labor quod vero sequitur, atque perfectum
decies uo castigauit ad ungue, ad utrunque. Multa dies Vtpote dece anni,vt dicet instar decimumque prematur in annu. Multa litura Ut mebranis intus positis delere possis, proprioso; errores ab aliquo tibi coinmonstratos corrigere. Coercuis Coarctauit: si enim vitia amputentur, coarctatur Omnino poema, oc resti ingitur .lumpta est trassatio ab arboribus, quibus du si perflua amputatur coerceri dictatur. Vnde M. Tullius in libro qui de Senectute, siue Cato maior in scribitur,de vite sic ait: Qua serpente multiplici lapsu, 8c erratico ferro amputas coercet ars agricolaru,ne sylvescat sarmetis, de in omnes partes . nimia fundatur. Atque persectum decies non castigauit ad νuguem Non emendauit. 1 rebus aute animatis lumpta similitudine Sc metaphora,castigare carine, S librudicimus: unde & castigationes. Est autem eastigare, ut ait Nonius,increpare, & reprehedere vitiis demonstra tis,ut sequatur postea emedatio. Deetes perfectum oci est per decem annos semel unoquoque anno emendati Vnde 3c in fia,decimumq; prematur in annum: ita enim. Iegi illum locum in quibusdam exemplaribus, attestatur Caelius Rodiginus. Quia vero denarium numerum perrisectitamum o innium numerorum, Sc plenum existi ina: Aristoteles i ideo pro quolibet numero ab Horatio hoc loco positus est. iugue Persectissime & exacte. Transtatio aute sumitur 1 marmorariis, qvi tunc dicun tur ad unguem marmora inter se colungere, cum Vnguo incidendo. dc pertenta do eorum iuncturas minime possumus discernere. Illud autem poema dicitur perfectum.& castigatuni ad unguem quod diligenter consi deratum
nullam sui labem ostendit, sed quod Jc semel placuit, dodecies repetitum placebit.
Ingenium misera quia fortunatim arte
Credit, excludit fimos Helicone poetδε
178쪽
Democritus: bona pars non ngues ponere
Non barba ecreta petit loca salnea)itat.
Nanciscetur enim pretiu, nomenque poetae, Si tribus Antioris caput insanabile nunquam Tonseri Lycino commiserit. o ego laeuus, '
sui purgor bilem p2b demi teporis horam.
Non alius facere meliora poemata j verum Nil tanti es.ergo fungar dice cotis, acutum
Reddere quae ferru aut exors ipsa secandia Munus tu nil scribens ipse docebo,
Vndeparentur opes, quid alat , formestque poetam,
Quid deceat,quid non, quo irtus,quo ferat
error. Clim modo demon strauerit poemata summa arte, summo studio. summa diligentia confici, ac decies ad unguit perfectissime castigari oportere : potuissent aliqui fortasse redarguere artem ipsam ex Democriti sententia nihil ad poemata conferre, sed natura latum modo ipsam, & mentis alienationem .Horum tacitae occurrens obi ctioni Democritum per ironiam deridet principem Mauthoreni huiusce sententiar, qui poetis nullam artem, nulla praecepta, nullam doctrinam esse necessat iam exIstimabat,sed mctis surorem,ingenium, alque naturam. Quare ita insaniam cum poetica coniungebat, ut nonnulli eius opinionem secuti summe stultitiae simulation Ocrediderint se nomen poetae facile consecuturos,nulli, aquam in scribendo adhibita doctrina & artis ratio m. ii
179쪽
DE ARTE POETICAne. Qiamobrem nisi horum Democriticorum opinionem Horatius hoc in loco refutasset, frustra de poetica facultate in hae ad Pisones epistola praecepta lituris tradidisset cum arte ipsa repudiata, ab his tantummodo in sanie & furori daretur locus. Iugenium Eam animi virtutem significat proprie ingenium,que natura nobis ingenita sit, non acquisita arte, aut industria: furorem Musarum appellat Plato in Ione, clim ait: Tertius vero fu ror Musarum est, qui occupat teneram Sc nudam antoniam, ac incitat & inflammat ad antiquorum infinita secta odis, & aliis carminum generibus ornanda, & in .stitui 'pastores. Quamobrem Musis poetae reserunt eo ru carmina,& Apollini. Vnde Horatius ad Melpomene,
spiro, placeos placeo, tuum e LAtque ideo Musas inuitant ad dicedum poetae in poe.
matu in exordiis: vi,' se Die mihi Musa virum .eaptae post tempora Trois, , s ui mores bomiuum multorum vidit. urbes. Et, ,, Missa mihi causas memora,quo numine laeso,
is ae cived leus et Iiua deum. Et quae sequuntur. Quasi omnia dicant Musae poetis, illi vero a Musis accepta tantummodo scribant,&referant. Hoc etsi permagnum est, sine arte tame, quasi sine adiutore & socio nihil valet, nihil potest,nihil adiuuat: ut idem Horatiis 4nfra testatur,
Natura feret laudabile carmem,au arte, G situm en . ego ure dium e diuite vena, Nec rude quid posite video iugeuium: alteriusse itera postie opem res, O eouiurat amice.
Fortinatiust Quia sola naturae ingenita vi poetas geri Democritus existimabat: sed per ironia hoc dicit. Vnde infra rude vocat ingenium sine arte. Miseram autem appellat artem irridens Democriti opinionem , quin
inferre velit fortunatistima ,etsi ab ridiculo pbilosopho
180쪽
INTERPRETATIO. Igrrepudiatur, cum a sapientibus naturam plurim lina adiuuare & persectiorem reddere iudicetur. Notanda vero sunt illa antitheta, misera arte, ingenium sortunatius. Credit Quasi dicalmon ita se res habet,ut credit Demo. intus. Et excluditὶ Quia credit, ideo excludit i numero poetarum sanos poetas, hoe est, eos qui sunt sanarmentis, dementes tantummodo & furore correptos admittens. Bona pars Quia,inquit,Democritus credit ingenium misera arte fortunatius, & quia ita credes ex cludit sanos Helichne poetas. Pars magna eoru qui poe tae nome aucupantur pendens a Democriti sermonibus& opinione non ungues ponere curat, non barbam, secreta petit loca, balnea vitat. Putabant enim isti, si corporis, ac vitae cultum aspernarentur & in solitudines &latibula ferarum more se conferrent,si horridi, si inculti, si sordidi semper procederent, fore ut apud omnes &insaniae,& quod consequitur,poetae nomen assequeren-rur. Bona pars Magna pars:eodem modo & in Ser.
ri . t bona pars bominum derepta rapidine salso. Nou πngues ponere curat,non barbam ) Vt rumque auteerat tonsoris officium tam radere barbam, quam ungues resecare. Vnde Valerius Maximus ait, Portia Bruti uxorem abrepto cultello tonsorio, quasi resecandorum vnguiu causa ,se ipsam ex industria vulnerasse & a viro per ancillarum clamorem accersito obiurgatam, quod ton soris praeripuisset officium .Et apud Horatium libro primo Epistolarum clarissime coniicitur,
o Conspexit, ut aiunt, D Arrasum quendam acua tonsoris in umbra cultello proprios purgantem leniter ungues, , , Demetri puer.
Tondeb int autem barbam Romani pene omnes,preter
philosophos,& eos qui philosophi videri volebant. vii de Cicero barba tenus philophum dixit, pro eo, qui nihil habet philosophi,praeter barbam. Et Horatius in s cundo Scrmonum per ironiam sapientem barbam ab m. iis