장음표시 사용
211쪽
Sut desidia tame, quibus ignouisse Pelimus. Nam neque chorda sonum reddit, quedula
Posienr0sgraue, persepe remittit acutum: Nec semper feriet quodcunque minabitur
Verum )biplura nitent in carmine , non ego paucu pendar maculis,quas aut incuria fudit,
qui humana pari; cauit natura, quid ergo' Vt scripto risi peccat idem librarius drique,
uauis es monitus, venia caret O, Utharoedus
Ridetur, chorda qui semper oberrat eadem. Sic mihi qui multu cessat i Cherilus iste,
siue bis. Arq; bonu cum riseu miror, idem Indignor:quadoq; bon'dormitat Homeruri
Sunt delicta tamen occurrit hoc in loco obiectioni, quae a prudentioribus fieri posset. Dicerent etenim diis ficillimu esse,quasique quod fieri minime possit in posmate rebus omnibus quae traduntur in hac Epistola,dilio gentissime obseruatis scopu attingere. Qui Dus respondet Horatius esse quaedam delicta,quae cum leuiora sint. nec multa admodum veniam mereantur,cum & Cytharoedis & sagittariis hoc idem contingat, ut non semper alteri persectissime chordas pulsent, alteri nequaquam scopum feriant. Quae quidem delicta,si plura & grauiora erunt,omnino ait repudianda. Neminem enim a o. iij.
212쪽
mittit in numerum poetarum Horatius in toto opere semel bonum, ut Choerilum, &neminem eiicit semel aut bis malum tantummodo, ut Homerum. Fas est enim in opere longiori somnum aliquando obrepere, no autem profundissime & semper obdormitare. Sunt delicta Sunt,inquit,& quidam errores,quibus venia concedenda est. Quod autem venia danda sit,exemplo cy tharoedi& sagittarii magis probat,difficillimumque esse affirmat
aliquando non errare, cum hoc humanae naturae longe contrarium sit. Nam neque eborda sonum reddit quem vult manus, meus Et aures cytharoedi.Nam si cordam ultra aut citra quam deceat pertingat,minime conficiet eum sonum, quem requiret. Nam si se periusquam conueniat chordam tetigerit,grauiorem si inferius, acutiore sonum remittet. Est autem ordo: Na neque chorda reddet eum sonu, quem vult manus cytharoedi, & aures ipsae & aliquando poscenti sonum grauem ipsa chorda scilicet citri, vel ultra quam conueniat contacta remittit acutum. Quemadmodum igitur ex difficultate aliqua-do, si semel peccauerit, cytharoedo & sagittario venia danda est, ita & poetae, si semel in toto opere malus fuerit. non neganda est. Verum ubi plura nitent in carmine, non ego paucis offendar maculab Redit ad rem post allatum cytharoedi & sagittari; exemplum. In quieautem ubi maior pars in poemate splen ida atque illustris sit,non debere nos pauculis admodum maculis Offendi. suas aut incuria fudit Et negligentia ipsa, inquam admiror maxime Virgilium incidisse:clim minime animaduerterit, quantum inter se fuerint contraria illa carmi n a i n secu n do, ,, iamque adeo seper uio eram, Re illa in sexto AEneidos, ,, Namque visupremamfalsa inter gaudia noctem. Hae vero labem Virgilius expurgasset, si vixisset diutius, atque illi operi extremam manum imposuisset.Per incuriam igitur commissos errores intelligit, in quos si mentem adhibuissent poetae nequaquam incidissent. Aliqua-
213쪽
do enim compositionis ardore inflammati leuia quaedam praetereunt, oc oneri cedunt & indulgent ingeni rum suorum voluptati, nec semper intendunt animum, nonnunquam etiam fatigantur. Vertim hisce erroribus venia concedenda est,quando quidem in eos semel, aut bis in toto opere incidimus. Aut humana parum ea. xit natura Peccatis obnoxia,cui non contigit scire omnia. Quare sapientissime Aristoteles duo errorum gene ora in poemate ait reperiri,alterum per se, quod ad propriam ipsius poetae facultatem spectat,alterum per accladens,quod ad alias artes & scientias pertinet. Leuissimuhoc posterius & venia non indignum,in quo reprehensus est Virgilius a nonnullis, quia scilicet dixerit, AEnea cum primum in Africam peruenisset,ceruorum errantiuarmenta prospexisse, cum Herodotus neget animal hoc in regione inueniri .sed excusandus est ille quidem. Naetsi reuera non fuerint,verisimile tame est esse potuisse. nihil autem obstat si falsa poetae reserant, dummodo verisimilia ea sint. Quia neque in Africam AEneas profectus est,etsi prosectu suisse verisimile est. Neque Pindarus,qui in Olympiis Ode tertia ceruae cornua alitibuerit, eum iis foemina careat,condemnandus est, cum eum etiam excuset tacite Aristoteles dum ait, Leuius enim fuerit, si quis cerua cornua no habere ignorauerit, quam si non bona imitatione descripserit. Quia si ignorauerit ceruas non habere cornua,erit peccatum per accidens,si vero male scripserit, erit peccatum per se ,hoc est,ex artis poeticae ignoratione,cui nulla venia cocedenda est.Nee minus ignoscere etia debemus Fracis Petrarchς, quod in eundem errorem prolapsius sit,clim ad Pindari imitationem dixerit, , , Una eandida remaspra Pherba
Tum quia poetae circa verisimilia versantur. No est au- te vero dissimile ceruas habere cornua, tum quia se ait in somnis vidisse, in quibus aliquando res praeter naturae usum videmur cernere. suid ισε InterroP
214쪽
tio poetae, quam subsequitur etiam eiusdem responsio nqua concludens breuiter quae supra iam dicta sunt, ostedit, no multum negligentErque esse in poemate cessandum,aliter qui in hunc errorem negligentie inciderit tamile Choerilo existimandum, quem bis, aut ter tantummodo bonum cum risu mire muri clim maxime indigne .mur, si Homerum semel malum deprehenderimns , etsi in quadraginta octo libroru numero semel licuerit Bmnum obrepere. Scriptor librarius Librorum manu scriptor.Ita enim dicitur,cum impressiones illis temporibus desiderarentur. Pereat idem) In eadem re semper. Nam sadmoneatur, utputa AEneam semper cum diphthogo scribendum , ille tamen quamuis admonitus,quoties id nome occurrerit sine diphthongo illud denotet, nonne& ille multlim cessare dicendus est, atque ideo reprehedendus,neque excusandus. Sie mihi qui multum regat Vt scriptor librarius & cytharoedus ide semper peccans, fit Choerilus ille, quem in toto eius opere bis aut ter tantummodo bonum miror, cum idem indigner, si Homerum semel malum deprehendero, quamuis in tot libroru numero fas illi fuerit somnu obrepere. De Choerilo autem nihil dico,satis est scriptorem rerum ab Alexandro gestarum non ignorare, adeoque ineptum, ut in toto eiu opere vix sex aut septem versius laude dignos composuerit.Vnde in Epistolis,M Cratus Alexandro Regi magnosuit ire,, ctaritus,tucultis qui vermiu, malena δὐ Retulit acceptos regale numisma Nilippos. Huius minime utendum esse exemplis admonet etiam
Aristoteles. I usi multum e est Qui multam cessat, ei nulla venia danda est: qui vero semel, ei libenter ignouisse debemus. Vnde seruum excusatione de venia dignά probat in Epistolis,qui semel errauerit,cum ait, is Semel bie cessauit, misit, ,, Io scalis latuit. Nam qui bis aut ter in eadem re labitur, ei nulla venia
danda est.Nam,ut inquit ille,in eadem re bis labino est
215쪽
sasentis. Guandoque bonus dormitat Nomenti Pro quandocunque,ut & in Odis libro quarto, is tat qμaudoque potentior
Largis muneribus riserit aemuli.
Pro quandocunque. Est aute ordo & series: que Choeritum bis aut ter bonum cum risu miror & ego idem indignor quandocunque Homerus dormitat, ut illud,quandoque bonus dormitat Homerus, non ad excusationem ineptorum poetarum,ut Choerili,sed ad indignationem referatur. Nam illud quod sequitur: verum opere in i go fas est obrepere sonum, ad excusationem Homeri reis ferendum est per correctionem quandam: quia dixerae se indignari Homero. Quibus verbis concludens praeceptum,scilicet aliquibus erroribus dari venia quando plura nitent in carmine, ostendit de Homero nos minim Eindignari debere, si aliquando dormitauerit. Quare grauiter quidem fert Homerum,irridet Choerilum: non ve isti Volunt, simul eudem Choerilium de irridet & grauia ter fert. Cur enim de Choerilo indignaretur Horatius Risus causam video, vel quod admiraretur aliquado bo- nu, vel quod nihil in eo esset, quod non ridiculum videretur indignationis non video. Malos etenim de ineptos poetas, tum quia ridiculas res semper asserui, irridemus
tum etiam, quia si quid excellens & illustre habet in to, to opere,calia quodam plurimis vitiis deformius reddur, cu risu miramur. Quare si illudit Horatius Choerilu,quia
bis aut ter tantum odo in toto opere bonus, quanto magis illii dere eundem debebat in reliquo opere, hoc est,in rebus turpioribus & deformioribus, quae risum vel solae, vel maxime cocitant ut author est M. Tullius. Indigna. tionem Horatii de Homero iustissimam iudicamus, quia scilicet eum praestantissimos & optimos homines iis in-di num aliquid committentes aliquando cernimus , iis subitasti &succensere soleamus. Indignatur itaque iure admodum Horatius de uno atque altero Homeri errore,in quem tam praeclaro in opere prolapsus est. Quare
cum dicat, se Cherilum cum risu mirari, causam indicat
216쪽
risius, admiratione scilicet: indignationis non affert. Preis terea grauiter ferimus, si quid mali committunt i l, quos magnifacimus & charos habemus . Quos etero non mialum parvipedimus,sed etia odimus,eos irridemus, minime aute indignamur. Amabat dc magnifaciebat Homerii Horatius,quia semper bon', perraro aute malus. Oderat Choerilia,quia semper malus,nu qua sere bonus. Causam risus de Choerilo,causam indignationis de Homero video. Ecotrario de Choerilo,causam indignationis nulla coniicio. Quaobreno recte sentire videtur Grifolus, neq; prude ter animaduertere, du ex his Ciceronis verbis in primo de Oratore: potes igitur, inquit Crassus, oratores putarε eos,quos multas horas expectauit,ctim in ca- pum properaret & ridens & stomachans Scevola, arguit indignatione mouere quenda risum,ex ipsaq; proficisci. Na parum aduertit Scevole risum non ex indignatione,
neque eiusde indignatione ex risii proficisci, sed alia atq; alia de causa.Irridebat enim vir ille sapientissimus & iustissimus eoru oratorum ,Hipset scilicet δc Octaui, stultitiam. Graviter ferebat, udd reo videret noceri ab ipsius patronis. Quamobre non ex risu indignatio, neq; ex indignatione risus ,sed aliti de risius, aliude indignatio proficiscebatur. Melius tu quidem Grisole tibi consuluisses. si admirationem mouere risiim dixisses. Nam queadmodu ex admiratione risum proficisci, ita ex indignatione Iachrymas aliquando, nu quam risum videmus. Quia risis,ut ait Cicero libro secundo de Oratore. tristitiam, ac
Rueritatem mitigat,odiosasque sepe res dissoluit. sed si tristitiam, nonne & indignationem dissoluere etiam putandum em quadoquidem de indignatio tristitiae pars de doloris esse videatur,ut signiscat Aristoteles libro secuis do Rhetoricorum. Si igitur indignationem di Iuit,e go ex indignatione minime proficistitur. Praeterea elim Homerum Horatius Choerilo, Choerilu Homero opponere videatur, quia alter semper malus,raro bonus, alter semper bonus,raro autem malus.Nonne magis congruum x verisimilo omnino videtur dixisse Horatium,
217쪽
se Choerilum bis terque bonum irridere, Homersi qua-doque malum grauiter ferre: quam eundem Choerilu irridere & grauiter ferre 3 Cum risu mirar)Cum rim admirationem coniunxit:eadem ratione & Plato in Tha laeto cum alta. Nam in praesentia,amice,mira quaedam αridenda facile dicere cogimur. & Cicero de claris orat ribus, mait admirando ridere. terque bonum N uitatem causam risus & admirationis affert. Na que noua & rara sunt,& ea admirabilia esse videntur. Nouu in Choerilo bonum:ergo & admirabile. Admirabile quoq; in Homero malum: quia rarum. quia nouum. sed i ouiatas in Choerilo & admiratio parit risum. In Homero indignationem. Posuit aute quinarium numeru pro quoin libet numero, quod ut ait Macrobius, solus omnia quaeq; sunt,quaeque videntur esse,complexus est. Guandoque bonus dormitat Homerus ) Qua vero in re Homerus ipse dormitauerit,Aristoteles patefacit,dum exposition εVlysiis in littore Iiacensi rationis & veritatis expertem esse ait. In congruum enim & indecorii videtur Vlysiem virum omnium vigilantissimum & prudentissimum a Phaeacibus in patriam vectum, mno oppressum e nauicum muneribus dormientem sublatum,& in littore Itaeensi expositum. Videtur autem ad hunc Homeri locum alliasisse Horatius, quasi eum voluerit significare cum ipse Vlysse, quem somno oppressum finxit, profundissimE
in ea re dormitasse. Rusire neque etia nos Virgilio su censere debemus,si non satis apte,ut Macrobio visus est, initium belli inter Troianos& Latinos fecerit, quamuis huiusmodi vitia, quia artis poeticae propria sunt, excusatione careant.Sed fas illi fuerit in tota AEneide se mel aut bis dormitasse. Verum opere in ungo fas es obis repere somnum) Qupndo bonis propter aliquod malu mel in toto opere ab iis commissum subirascimur, tum post indignationem excusare solemus. Atque ideo cum dixerit,se de Homero indignatum,eum excusat, ut climeo quasi reconciliari videretur. Persistit autem adhuc in incepta somni transatione.
218쪽
Vlpiritara poesis erit: quae sipropivsses Te capiet magis, quaeda si longius ab ses.
Haec amat obscurum, olet hae ub luce Aderi, Iudicis argutum quae non formidat acume. Haec placuit seme haec decies repetita placebit.
o maior iuuenum, quamuis voce paterna
Fingeris ad restam oe per te Iapis.hoc tibi di lum
1 osse memoricertis mediu tolerabile reb Recte concedi. Uῖltim iuris,ina tir usarum mediocris abes Pirtute diserti Messalaeme cit quatum Caspelius Aulms, Sed tame in pretio es.Mediocrib' sepoetis Non homines,no dij,no cocessere columnae. Vt gratas inter mensas nymphonia discors, Et crassum Pnguentum, sardo cum me se papauer
sendunt,poterat duci quia coenasine istis.
Sic animis natu inventuque poema iuuaris,
Si pauia seummo disic sit, Pergit ad imum.
Dixerat supra perfectissimum sere illud poema,quod simul & iucunditatem & utilitatem complecteretur, nucoptimum hoc poeseos genus cum imperfecto comparas ait,illud no dissimile esse picturae illi,quae cum perfectissima sit, propius visa & in luce clarissima diligentius coinsiderata,magnopere delectet,cum illa impersectior lori l
219쪽
giori interuallo &in tenebris aspicienda potius sit, ne
alicui propius intuenti suam turpitudine patefaciat , talisque esse videatur,qualis reuera fuerat,non qualis longius conspecta primo intuitu se praebuerat conspiciendam. Est autem ordo:poesis erit ut quaedam pictura,quae te capiet magis,si stes propius: Sc poesis erit etia ut quaedam altera pictura,quae te capiet magis, si logius abstes. Haec quarte capiet magis si longius abstes, amat obscurum, ne in luce conspecta qualis sit se prodat. Haec altera, quae te capiet magis si propius stes,& quae non reformidat argutum acumen iudicis, volet siub luce videri, ut seuerissimo censori &iudici inquirenti siuam probet integritatem. Haec quae amat obscurum placuit semel tantummodo primo asipectu. Haec altera iudicis argutu quae non formidat acume, decies repetita placebit. Vtitur autem in his versibus nouo genere ornamEli, hoc est, allegoria ex similitudine sumpta. Prius enim potam picturae comparat,deinde ex ea re sumens allegoriam,clim de poesi loqueretur,allegorice rem totam explicat. Sumit autem a pictoribus ad artem poeticam referens similitudinem: cum poetice ars & pictura inter se ita respondeant, ut altera muta poesis, altera loquens pictura definiatur. Unde M. Tullius Homeri poesim picturam contendit esse potius existimandam: clim ait libro quinto Tusculanarum quaestionum,Traditum est etiam Homeis rum caecum fuisse. Ateius picturam n o poesim videmus. Quae regio 3 quae ora3 qui locus Greciae quae species formaeZquae pugnaZquq aciesZquod remigiu3 qui motus hominum,qui ferarum non ita expictus est,ut quae ipse non viderit nobis ut videamus effecerit. Te eapiet)Te delectabit magis,si stes proprius, si diligentius omnia perpendas in ea diiudicanda. Et ut quaedam, quae te capiet magis, si abstes longius, si eam inspexeris semel Sc insupereron autem interius &diligentius. Noamat ob
somnar) Reddit singula singulis, sed incipit a propinquio ori. Inquit enim haec inepta, quae non vult diligenter co-0derari,sed leuiter tantummodo amati obscurum: amat
220쪽
222 DE ARTE POETICA se in obscuro videri, hoc est, raptim legi, ne possit con-syderari. Haec altera,que non formidat argutum acumen
iudicis,volet sub luce videri, hoc est, propius & diligentius considerari: cum nihil in ea sit, quod a seuerissimo etiam iudice damnari possit. Hae J Inepta scilicet 2- mel tantummodo placuit primo aspectu, clim si bis aut ter legatur & consideretur,non possit non repudiari. me ) scilicet altera perfectissima,septies & decies I cta,& semper seuerissimo etiam iudicio examinata placebit. Nam quo magis mentis oculis inspiciuntur, eo magis altera suas labes , altera suum nitorem pareo facit. Vnde Platonis in Philebo est sentetia, quae pulchra sunt,bis & ter repetenda esse. o maior iuuenum Reddit rationem,quare sium mum,ac perfectissimum e Gse poema debeat ,non autem mediocre, aut tolerabile. Quia scilicet non ad necessitatem,ut reliquae fere artes, in quibus mediocritas toleratur,sed ad animorum oblectationem inuentum conscriptumque sit:& quia,si paulum summo discedit,vergit adimum. Vtitur autem prooemio quasi quodam ad beneuolentiam & attentionem comparandam. Sumit autem beneuolentiam a patris αfilii laudibus dum Sc voce paterna dicit ad rectum fin- si & per se ipsium optime sapere. Attentionem, dum est, hoc tibi dictum tolle memor, quasi dicat per asseuer tionem firmum omnino & verum. O maior tuu num in Per apostrophen ad maiorem natu ex Pisonibus conuertit orationem. Et voce paterna Neque enim erat ignarus poeticae facultatis Pisonum pater. Vnde infra, ,, SMIuid tameu olim Seripseris in Metii descendat iudicis aures,ri Et patris G nostras.
AEt per resapi Eodem quasi modo in epistola ad scaeuamnis verbis, ,, suamuis Scaeua satis per te tibi eonfiulis, seis silo tandem pacto deceat maioribsu uti.