장음표시 사용
201쪽
em aliquae raritones, nequaquam contemnendae renerunt, nempe ista, etsi tintice, as essentiaritersint idem enti; formatier tamen ab ipso distrepare. Revera, bonum, Cr ν-num, cur includunt ens formalaeti atit nons non, habetur prustum. bH,cum nousne omnino idem alia enim es ratio γnius, er alia boni: igitur quo conueniant,G quo disserant, abluid interse habere, Mese es: Bontim e , σν-m, non erunt primὸ
diuersa, nee xltimae diserentia ,sed abu distrepant dimerentiis, de quibus similis erit
quaesio , e ibitur in infinitum. Stabitur ergo ad aliquas, quaeso aliter ens non I cludunt, illae fla erunt xltime entis dis entiae. Ampi , quemadmodum ens componitur ex actu, Cr potentia in re ita plane conceptus comp0itus perse ruus, ex potentiali, Cr actuali conceptusiue ex determinabiti, Cr determinante componitur. re,scut resolutio emis compsti, ad aStum xltimum stat, nitimami ue potentiam, qua sunt primo diuersa, quorum alterum ab altero non includitur,alioqui non essent prima;
ita conceptus compWitussabit ad eonceptus pliciter plices , qui hunt primis d/Desi, o mus nihil includit alterius. Ex quo patet ens de nitimis disserentiis in tuid ne-3. quaquam praedicari. Praeterea ,subiectum rese philo bo, 7. met se habet ac pasii nis di tionem, ni additum: de in ergo in primo modo dicendι per se nequaquam praedicabitur ; talis enim praedicatio es per intrinseca Cr quidditativa praedicata, quam ad rei essentiam 'eHant.sed ens remparatur ad unum,sicut Abieb tum ad praedicartia
ergo. Ens praeterea ne creatum, increatu,ta in Io. praedicamensae, CT In partes fi
stutiates, de quibus quidditatiue praedicatur,si scienter diuiditur. at pasiones emis,
quoma sub aliquo istorti nequaquam eontinentur: iure ergo Herere possumus,ens deictis formaliter,sue quidditatiue non praedicari. Sane ,se nnum contineretursis ente in Nato: omne ergo νnum, esset increatum. Crsisub ente creato: ergo omne reum, esset ens reatum. CT cum νη um conueniat Deo: sequitur ergo, Deum se creatum, quod nefas in dicere. Adde, quod si γnum, ens qui ditariue includeret, aut praecise , aut aliquid ultra. non primum, alioqui committeretur nugatio: idemsane set dicere,ens es νηοῦ,
er ens es ens. si scundum , dein aliosmilis erit quaestio, ridelicet, an ens includae. quodsi itaserit: isum ergo bis includit enis rero nour illud ergo eritnsio enti Ex quo patet, passonem entis, quidditatiue ipsim ens min me includere. phus, nihil praedicatur Ommatiter deabquo , cuius ratio, ab alterius ration o aliter diservat.
sed ens π nnum ita se habens. q. mei. commen. 3. Cr io. comm. s. ms, inquit, CT rnlim eandem dicunt naturam,sicundum modum , errationem diuersam: ergo quod prius
sui , dies hi erra appareernum, ait alia transiendentia non se retibusnima,hdformalia..es . disserre; tames idenricesinet eadem Posset ab is contra praedictam insurgere ri. Omnesiperius praedicatur de suis liferioribus in quid: ergo formulare sed os emul' rius ad ritimas disserentias, quia es hiauersali simum praedicatum: ergo. e . sed maior sius argumenti rara es desuperiori rmmco, non autem de qui uocosiue analogo, sciuspra dictum est. Praeterea, ens eH si perius firmabier ad ens creatum Crincre eum, CT ad Io. praedicamenta, atque ad partes sentiales, id est, ad enera C eries; ad disserentias rerὸ rstimas, atque ad as passones rirtualiter tantum, eo quod in his, de quibus ens formaliter praedicatur, tineantur; en is enim pusiones in ente creato, Criserearo, T d ere ut is inJeciebus αι erantur ue contineri dicuntur. Iterum in a
. ζιeret: Pasiones metu, ars ultimae illius disserentiae diffiniuntursiue de buntur non quidem per Mil: ergo per ens igitur formaliter de istis praedicaturi,dis iras enim edeseribens intrinsecum praedicatur in primo modo persee. Dico rerum se de di ni mir
dicatur desius disserentiis, quippe chm nihil illius praedicationem subterfugere queat: igitur praedicatur Iormaliter. Tenet consequentia ex I. mei. rex. io. Hi A s. probaeens non segenus, quia genus defuis diserentiis non praedicatur nec modus ille pria candi
202쪽
e indi potes e ei deiiciu ; geniti enim, σ dissemitias i idem realiter o viridem burera: rationale es ani H igitur ensformatiter desitu praedicatur est u disserentiri Wis e passoribM. Dici potes exemplum non Vissimile: nam animal ad rationale est genus Hiluscum, non sic autem ens ad suas disseremias. Iterum illi armi: Vntim in Ao , conceptu dicit indiu sonem, ex io. met. non quidem in sonem tantum, quia sola n
gario, enis pono esse non potes. Addit ergo aliquod positiuum, quod quidem eli ense,
nihil enim omni enti vi communius ipso euter ens ergoformaliter deseu podinibus praedicatur. Dico, illud posti me equidem realiterens,non aut formalite quip-pό cum non ad entis conceptum ,βὰ ius pertineat: eonceptus autem rei ad formalem
issicis ratione 'ectat. Adde, quod ens chms62biectum, rnum xero ipsius pono , dUmiluin hiis persubiectum, ni per additamentum G 7. mei. huiusmodi orem do mentia non praedicantur perse primo ,sed iam di sevientia intrinseca, cr esentiata. sSed isse linaret, asserens dionitionem per additamentum non iuueniri, vis in accidentibus, vel infib antim, quae habent rationem partis, ut quando is inimus animam per corpus, cuiusmodi non sisnt iunones entis. In primo praeterea polier. cap. de modis per se : no lum in primo modo ponuntur disputentia intrinseca essentiaba, sed quaecunque sunt in ratione dicente, quid eH, νbi datur exemplum de tinuo, qui licet sit terminus
lineae; no tamen ad eius esientiam pertinet, nec inrians adessentiam temporis. Dico,quod Soluuntur arquamuis ponones entis non taccidentia; dissiniunturme describuntur tamen per ii cxi . additamentum, propter entis aequivocationem, seu analogiam: illa enim conueniuntg neri resuo , n a taloga. Conantur nonnulli fluere priora argumenta: Ad hoc unquit, cquod bonum er nnum snt primo diues, non en necesse, quod in miti conuenia it,amrer decem praedicamenta non essent primὸ diues, cum in ente comeniant, eiussi passonibu se Jcit ista non cinuenire in aliquo riuuoco. I perfilsi prim ni d vos. rerum ni Ut primis Aut diues: igitur eonceptus istus, non includit alium,
er itan aliter Ferunt. Ad a. Neganismilitudinem, Cradprobationem negane a. consequensiam; omnis enum conceptus refluitur in conceptum entis, qui quemcuns alia um conceptum ingreditur scut omius reritas, ad veritatem primi, incipii complexi
restatur. Negatur ergo, quod pinini dari duo coceptussimpliciter plices,ita subdisus nihil includat alterius. Uuὸυ dixeris: non dabuntur ergo duo conceptus primo diuersi negatur consequentia: quae enim conueniunt in aliquo analogo, posne huiusm es conceptus ditanctos halere, alioqui Deus σ creatura non esient prima diverse. Di- eo , quois quamuis bonum, er nnum, de alia transcendentia includant conceptum entis realem,iuia nimirumsent entia; non tamen conceptum ensis formalumὸ d Hinctu crinimo diuersis conceptibus comprehendu itur: alius enim est conceptus ensis, Cr alius
conceptus boni, o sic de semis. Ad s. Araecedens eR verum in passoribus,suae re 1. liter distangu tur a Iusterio, τι risbile at homine, non autem inpunonibus transien dentibus, quae as en re ratione tantum d tanguuntur: rerum negant isti risibile realia ter di Ringui ab homine, ni posea parebit, nee transiendentia dicunt esti entia rationis, sed finales,ae AHinctos babere conceptus. Ad A. Negant antecedens;dividitur enimens per Mum π multa mi M. Sed de hoc posea, eum de diuisone entis dissutabimus. I s. Dicunt, Mum includere aliquid νltra, nempe indiuisone. Et eum pιaeritur iL 1. Iud additum includat res, negant: auia negatis, inquiunt, es. π cum infertur: ergo illud additum eR podo en . negant iterum eosquentiam: nam pono entis non est irim
aliquod positiuum, er ex consequenti formaliter dissere ab eme. Neratium autem esse iiii u
203쪽
c si iecto. Item, negatio eri realiter e maliter nihilsi ergo νnum vi negario: igitur Ubil er non ens, e t reabter pudo entis, idem eri reatiter ens, Cr non ens. suae cum 3. sint . indisima: rmum ergo supra ens addit aliquidsormatiter positiuum. Sane, iuprivationibus, non datur primum, utpotέ summum malum ,sed omnia reducuntur ad mum bonum se etiam omnia, quae νnius nomine censentur, ad primum onum, tuod
plane rationem priuationu formalitersubire non potes L Profectὸ, nulti priuati usinpit magu er mim s. sed ruum fuseipit mςὐ Cr mios ;simplex namg eR ma unum Relaonsio. quam compositum: νη- σόο flam non dicit priuationem. Sed posci aliqui, bis rati- onibus ita obviare: nnum pod uum materiale est idem, quod ens : ὀad nerosium formale, in intelleFlu tantummodo obtinet ese; proinde nec imperse Iiο,nec persesstio Replici. smpliciter dici potest formaliter ,sed materialiter potius. Ex quo patet entia reduci
ad nnum per intellectus operationem; nee rnum esse magis mum altero formaliter,nisi operante tutellectu. Intraret in negatio non baset rationem mensurae, quippe cummissera sit aliquod positivum. sed νnum habet, in quolibet genere rationem mensurae, Io. mei. ergo. Item, aliquod postiuum componi intrinsece ex trioationibus, ery plaudimposiibila. sed numerus es aliquod postiuum, quod intrinsece ex unitatibus compon Responsio. tur states ergo nonfunt prauatione or maliter. Soluuntur haec: Extra inteIDE Lm nulla est mensura nullas eri ratio reius: ideo autem rnum dicitur mensiura, quia dum confideratur id, quod est mensiura, νnum esse cognoscitur. Praeterea, nultam esse numerum extra animam formaliter, constat satis; sed bene ea,quaesunt numerus: ex quo patet extra animam, numerum ex negationibus non esse compotum. Adde, quὸd xxtim proprie non eri passo entis, sed secundhm opinionem potius, qui scilicet at quam iii diuisionem enti addere ridetur; fecundum rei tamen reritatem, non sit emis pono, cumst eiusdem praedicamenti cum ente: pasio Hro in eodem subiePii praedicamento no reponitur. Itaque, quamvis tr Ucendentioni realiter idem; distinguuntur tamen Is maliter, nempe per intenClus operationem. Haesnt ita descripta; quilibet tameu ο- ti' er ingenio pollens, poterit multa alia addere.
inmuis ea quae iam da Stasiunt his dUscultatibinfluenta, si Pere quὐ
dicere posiet: quo tamen huius Obscura in filio, curiori inseretur inmtelligentiae lumine; operaepretium me faddicrum putaui ,si Auisennam de hac re dissurantem, in medium adducerem. Itas Atticoma, ens Cr um, diuersam dicere naturam , si isSto quidem eadem, nasura vero disserre dixit. Den , rnum esse degenere quantitatis, mim es cum ente conuerti,ροα si em mul praedicari de omnibus entibus: Cr Me quidem exseipso patet. Aliud auia patet: num s reum Cr ens natura non Lycrepant; tunc plane multitudo non esset ens,
3. cum nonsi dinum,essetό nugatio dicere ens, um. I Uuper reum denominatiue dicitur de enter igitur aliam ab illo indicat naturam. Sane, mum, quod cum ente conuertitur,
coasiluit numerum: igitur es principium numera. Denique, quod es in ente, es etiam soluuntur ra- in aliquo indiuiduo; sed individuum sit dinum nomero, e principium numeri re o
tiones Auic ninprimam Avicennae rationem dico: Vnum, quod cum ente conuertitur, Asorium a
se ripi pse: mo quidem modo communiter arque simpliciter, er ita Via tononem enta, cum ipse ente conuertibilem: alio rem modos, Ste, ersiecundum quid; sicque opponin ultitudini, ais ese passonem enta cum suadam dismiatione conuertibilem: bum
204쪽
Lib. III. Com. VI. Diat. a. Qia aest. I i. cap. 3 I93 De uno &
do, rerum vi, reum Cr ens, diam eandem natur a impliciter nequaquam dicere, quippe cum ens de multitudine, non tamen unum praescetur, nisi tirge, Cr commvUter reum inteligatur. . uisenna igitur aequivocat de reo, Coimpliciter, er secundum quid intellecto ,siue accepto. Ad aliam rationem negatur cosquentia; non enim idemia omnino repetitur: sar nams cum identitate reali, ex natura rei, yel formatu dia Em, quae nugationem aufert. Ad s. Duplex es numerus ,scutι duplex es rvitas: Mquadam principium numeri in genere quantitat s existens: aha transcendens, quae cumente conuertitur. Ita , mutas principium numeri, qui ex diuisione nascitur continui,ad
principium numeri caussi ex e entiara diuisone. Liquet evo quonam modo Auicem me rationes neruosae nonsul;imos bene in Ziciantur,minime si consant Reuera, quae- Rationeseoniscimque sunt idem realiter, eandem plane dicunet naturam. sed ens Cr nnum, subie tum tra Avicem a. Erpollo,sunt idem realiter, alioqui νnum me altero confitere posiet: eandem ergο,σ 'non Auersam dicunt naturam. Sane s propria passo esset a subtiato separabissi ; tune inesset confingenterocientia autem cumsit de necesiariis , βλπsinus concludens passonem desb em, non esset sciensimus, quod eHssum. Item,quamitas aliis praedicamentis esset posterior; Mum enim cum si passo omnium plane praedicamentorum,pas
so autem natura, subieElum sequatur: omnia ergo prcssicamenta, νnum praecederent, Cr ex consequenti quantitatem , synum est de genere quantitatis. atsubstantiae immediatius caeteris praedicamentis , es praedicamentum quantitatis : νηum ergo quod cumente conuertitur, non es degenere quantitatis. Praeterea, rnum siue mita ,sne quanti- 4.
rate intestigi potes. no ergo pe tat ad genus quantitatis subsantia namca priores omni
accidente: insuo ergo priori, prius esi scitur ,sne poHeriori. Nullum inseper transcendens, vi determinatigeneris sed νnum, es trat cendens, utpote, quod conuertitur
cum ente. rnum ergo non es determinati generis quantitatis. Ede, quὸd nihil ius s.
praedicamenti, extra illud, eri passo alterius. rnitas es passo omnis entis: non ergo es alicuius determinati pria camenti; passo si quidem es eadem realiter cumse L
stionem emisup aditum diceret; esset procesius in infinitumst homo νnus per dis ostionem Aiperadditam naturae entis: ista ergo dissostio ,τelesens, res nihil. non potiat esse nihili erit ergo ens.at .mne ens,eR νnum per dissositionesiuperadditam: in infinitum igitu Ut procesius eundi. 'tis sane Commentator. es talis: s ens es nnum per intentionem additam,illa autem si non es γna: mum ergo de quolibet non praedicabitur ψ rero fit, aut es rna perse, hoc es, non per disso tronem additam, rei per ae-rido, d eR,per dis sitionem additam: hoc modo Auer. sis si mrelligatur,arguem tem non timebis. Sed arguet aliqui: se nnum er ens, eandem inseant naturam; tiine Quod 'mii dciRa erit nera: tantum rutim es res, quod a philosopho in reprehendendo Parmenide, disti
minis argumentis, at s rationibus confutatur. Consequentia autem valet: nam quando aliquid praedicatur conuerti bititer de aliquo ; de eodem quoque cum ictione excitis praedicaturis i im es pera: bomo tantum es rimitis: ergo. σα Item diuidens non iocat eandem naturam eum di se, abosin mum dividens, quia opponitur condiuidenti,non p. rticiparet divisum si exum rationale,eandem cum animali dicerent natura; irrationale riis non participaret animat: cum igitur min, er multa dividant ens , flab rno, eadem plane, quae ab ente significaretur natura: multitudo ergo, ens dici non posset, atque ita n m,er multa non essent disseren rix entis. Iterum, rnum opponitur multitudini,ens autem minime realiter ergo distin uuntur.Sane,duo ita se babiat,qubdmum corrumpitur, altero remanente, asse duLio realiter discrepant sied reum eo
rumpi potes, ente iam remanente ; priuattia nams oppositasunt circa luem, depri- Bb a uatio
205쪽
num priuatiue opponitur buum ergo oppositum corrumpit, ente rem ente: ergo quod prius. Praeterea, matim igniscat aliquid priuatiuum, ens autem aliquid positivum. sed maior en d erentia interpositiuum ,σpriuatiuhm, quam inter duo positiva: ergo. Revera, suAedium Cr propria pono, non inmani γnam, Cr eandem naturam, quum distindia posi deant praedicamenta. eni, Crnnumst habent sicut subiectum Cr πο- pria pono: ergo Aue, quὸd non mini s separatur bonum,quam xmim ab ense sed bonum dicit aliam naturam ab ente, ristote ordiuem ad voluntatem, qua plata vi reatu, cum sit esse natura rei, ais ita realiter distinctum ab ente:ens igitur,m bonum diuem soluuntis anse ημμ gaudent. a bac autem, ars Itia argumenta sic reqpondere valemus: Adcumenta. primum, se nnum accipiatur transiendenter,ralet consequentia sed Parmenides, reum accipit particulariter ,γt dicit philosephus. veritas autem huius rei declarata tu primo libro Ibmandri, tu positione Parmenidis. Ad x V m,a quo erudiuid tur,s rnum d
reminatἡ, ais fecundum quid, quod profecto eandem cum ente comertibilem natura non habet: σμ rario ista mibiat. negatur vero de rno, uod eH pliciter ruum, quod eandem cum ente naturam conuertibilem indicae. Au Negatur consequentia; num enim,er ens dytinguuntur formal ter,ucet ni idem realiter: hac de causa non es necesse,ut cvjcunque opponitur reum, opponatur etiam Cr ens. verum nihilominἐs es, multitudinem eo magis priuari evitate; quo magis νnrtare priuatur. Ad confrmati
nem e minor eR vera, informarum priuati vespectatam, ripotό vises,σ caecitatis: ns autem in ea, quae es inuerterminos transiendentes priuatione quae propter uniuersa mam emis naturam, esse total ter auferre non poteH; imo priuatis entis mi datur in ense, quod formarum decialium priuationi accidere nequit. Ad . Dictum est , intim non dicere privationem aliquam postiuam extra intellicium idcirco illaudo ista negatur omnino. Eadem facIlitatesoluitur confrmatio, passosquidem transendens non dissert realiter asito subiecto, sed formabier me ratione taurum in Aledius. Ad aliam confirmationem vico, bonum transiendens non disseris reatier ab eare: nam etsi addat ordinem ad Poluntatem; in tamen Oi δε non dissert realiter ab ipse bono: ad si mautem natura sectat, ipsam immutare Moluntatem, cuius potentia, apta nata es m veri a bono, Cr es ima rontiva potentia. auomodo ergo tra,cendoria disserant ab invicem, d/xi
num entis. Aliquid. Res. Vini Bonum. Vnum.
Dis psiones, de quibus paulo ante distulaui, se a nonnustis numerantur: ν- , rerum, bon-m, aliquid, er res. Aliquid autem dicitur, quasi aliud quid: alteri nos comparatum, ela abud quid HRinrium ab G. ses a tem a ratus rata, eo quod ens reale, praeter opus animae,st certae, Cormaeenritatis. Verum, es rei natura, quae es extra ammam , G ab eius huelle tu cognoscibi, lis. Bourim, quia appetibile: appetitur autem,quia perfit appetentem: perficit autem, quia habet esse si quidem esse est prima actualitas, primas perfectio.sed in totum habet esse, in quantum eR ens: ens ergo vi bontim, quia es. Vnum, ripote in seipsist ind2wsum, ab abu rero diuisem, CT secretum: ordo aure cundum rationes illorum ommates, es talis. Vnum, aba praecedit transiendentia; primum enim postiuum es, quodpsens ambo concipitur. Sane, prius a nobis concipitur ense deinde non ens; U- posito namque oppo tum cognosiitur: rertium es diui fatim enim appreheu dimus disinctionem inter ens,er non ens: quartum es indiviso: omne enim ens infe0
206쪽
Lib. III. Com: VI. Dial. 2. Quaest. u. cap. . iv ordo pase, sonum
ente, Cr indiuisum instim , necessariis ergo poli ens, unum concipimus. Pori rnum re- ordo aliquid. ro, alip i intelligimus: nam si adeo apprehendimus νnum, quia ens indiuisium instino apprehendimis,er a quobbet alio diuisem: otur ahquid immediate occurrit,quod perinde eIt quasi aliud quid, nempe ab alys diuisum, ais separatum. Post aliqvid concipitur res; asia enim propria quidditate, helessentia, sic di Sta est, quis non e t tu se ipsa indivisa, π ab abi diuise, propria dicι non poteIl. Red te ergo portaliquid, comfHψcipimus rem, id eIi firmam, Cr ratam cuiusque propriam ess curiam, siue naturam. It conceptum rei, sequitur conceptus vera, qtit ad intellectum dediae. intelli Etus ordo veri de
Hem noluntatem praecedit ', sic etiam conceptus reri, boni conceptum. Verum insiti ' per consequitur ens absolute; bonum autem ens in actu: prius ergo renit in mentem.
Nomtissi alio ordine,ens se distribuendum, ais diuidendum dixerunt,nempe eus reu- Alius ordo. Ie resuersali,d m, prima sui Gisione in quantum non quantum. Deinde ens quantum, perfuitum er infinitum: postea per unum er m*lca. Per fuantum otem quantitatem ntique rirtualem, quae eli rei perseditio, intesigi nolunt, non quantitatem dimeu- suam, dister tonitum, eus infinitae perscEtreno, qualis est deus, per itum, res ira perfeCtibus,relati homo, leo cyc. Nec temere sc cres esse diuisum inirma ηt: nam ra- Rationes. 'riora consentanetim est, in ea τι aesiunt curulet emi intima, i sum ens dinciri deb/re. sed iacuilibet enti intimior sit infinitas, minuitis virtvam,quam ta ,seu multitudo: ideo per itum σ inmutum os prius diuiditur: genus nam P per disserentias essentiales, tanquam per infimores, σ pribres prius diuiditur: depude per proprietates, quae l=remitas consequuntur . minυr autem patet mitas enim G infinitas, m esse quiddita juo, in primo modo dicendι perse rei conueniunt; quinditatumst quidem, quae adi j-cem comparantur, una eIl altera perse Iior: nam tese philosopho 8. met: quidditates rerum se habent, scut numeroi umspecies: νnde equinitas ignobilior es humanitate fuitas igitur er infinitas rei conueniunt in esse iurisditatiuo: γnitas autem σ multitudo,
quoniam sunt entis passones insicundo modo dicendi per se, rei conuenire, ex intilis liquet phitophi βntentiis. Iterum, γnum supponithiam pem Stionem enti, Vsum ue,quitur pinerius qua nitum, Cr tonitum secvndiim perse tionem. Revera, perfe-
Elius est se nnum, quam multa, alioqui in prima cause, multitudo potilis, quam γώ-ras esset ponenda, clim in ista sitfmma per folio. Soluunt nonnulli his ratioη er ' ' ad primum quidem negant minorem,er ad probationem aiunt, talem Cr infinitatem i. Hi netuaquam in esse quidditatiuo conuenire prius, omni prorius esse rea clus. Fechm dicitur, quid litates rerum praecise sumptae, una crZ perfeZtior altera, negatur; imo Hsic mιlla ela perseCtior alcera. Et cum dicitur, quidditates rerum se baent renum: i: ergo Cro. Dicunt, ex hoc tantum haberi, perfflionem inrumsincet funda- 'me ualem tantum, non autem formalem; humanitas quidem apta err recipere nolit iis esse quam equinitas. Ita sinitas,G infinitas praesii ponunt esse,σ ex consequentit serius ens consequuntur quam ruum Cr multa. Etenim unum consequitur ens s lic ter fissitum autem eπ' infinitum, scuti etiam er bonum, ens inaEtu. . Climent Meformari potest. Unumquo is erimitum, relin itum perfeCtionaliter, in quantum est perseClum. sed nnumquodp in tantum est perse tum,in quantum ent Iouum, quia bonum habet rationem perfectivi. sed in tantum err bonum, in quantum habet esse ; pr masnὸ perfflio sit ese: ergo itum, G infinitumstupponunt esse. Ad a. negant a
recede , Cr ad probationem negant, rnu praecise sumptum,rt ab rabit a quoliet esse, tres muri dici posse quam multa. Et cum probatur,aliter multitudo potius, quam dinum in trisna cause poneretur . huius probationis aurboratas ab ipsis paruist; dicunt enim riualem ab esse, perse Iionem accipere: riae ex se fundamentaliter tantam dicituν
207쪽
enti S. Defensio. En is diuisio multiplex. Aeliis &po
esse persem: nam impii urun prima ea se ideo eΠ perfectior muliitudo, pGahabet esse indiuisem: perfeSinti autem est babere ese inlusim, Pim diuisum: primm ergo rei perfeHionem, dicunt sitie appellant, immes: haec illi objcere fleraeontra praedi ED. Sed scitas eH primae sente uiae intellectius; quis animum habuerit m-
ueniendae veritatis, non euertendae raternitatis: illi plane comparant Iinitum ad infinitum, ad unum, Cr ad multa, non adrnum, er adesse neque enim rerisimile eri, ris
illiusfretensiae in Aeologia, ae philosephia praeclaras ignorasse, quod esse si prima cuiuslibet rei perfestis . hise igitur illi dicere voluerunt. Gib,quod eR pniuerselisiimum, aliud est ii ita perfeEtio, nempe ine deus; aliud reia, sinitae, ut creatura: baeuune
enti exteris alijs intimiora; propterea per in ens primo dividitur: νnum autem et multa, non ita intrinsece dicunt entis naturam. Caeterum, modernos quoque non latet, multiplices ae varias esse entis dius es: aliquae nos dantur per diserentia sub antiales dioe est quiditates, ae partessubiecti uas,neluti persubflantiam, CT accidens. Quam Substantia & ob causam Aberr 11. HU com: q. ait sitis antiam σ accidens,esse primo enta disse- ς 4m rentias: aliquae retia dantur per relatiue opposta, inter quas, a tus er potentia primum locum obtinens ; sunt enim valde optosita, atque circumeunt omnegenies 9: met rcom: II. Omne Dum ens extra animam, eri substantia, relaccidens: er omia, sub aetitia,
aut accidens, sit in aStu, rei potentia: aliive dantur ter priuatilaues c habitus, di uso entis per reum, π multa,epi prima in huiusmodi hisone, io: mei: com 8 Vnumeni veraddit enti indiuisonem, A. met: com: Et in dissue influ . i . dabit dindit em & eon multη opponi mi, reue, a commentatore firmiter proclamatur. Significatis uertitur eum σν rnitatis entis, est nificatio priuaticia; addit enim modum, qai eri priuatio diiu-eme. sonis,sic opponitur multitudini, cui certe non opponitur res,sic um diuidit ens:
quatenus rero eandem cum entesignificat naturam conuertitur eum ente. Ex quo facile Ut animaduertere duplicem esse diuisionementitativam sicilicet, cr quantitatiuam: quare non fine causa q. mei: com: 3. G 8. ccum io. reprehensis Juerit Auicenna, qui ν-Vnum princi- num transien ens, ab Mo,quod est principium numeri non discrevit; ruum namst quod pium numeri eit principium numeri,sit accidens, atque meri praedicamentalis principium ti certe unum i iii, ex continui diuisione costur, Cr in rebus materialibus inuenitur. Aliud eH rnum
cendens dicit transtendens, quod cum ente conuertitur, cui primo inest esse plex,deinde esse in- aliquiis posis Aufum,ut quiὸam aiunt.Siquidem io. met. Hi philosephus dissutat contra 'thagora, tuum. er Platonem, an ruum sit idea, rei aliqui eparatum, dicit γnum in rnoquoque genere, naturam phcem esse. Revera,cuiua modi, autθecies, in quas aliquod commune dividitur, sunt post tui, ex irium commune eri postiuum.sed modi eu steries, de m ab A risoteles. mei: asi gnatae, Npote, umeontinuitate, gener specie, ins sancia, in quantitate, in qualitate,dicunt aliquod postiuum; sua enim opposta cilicet distontinuum, inaequale, di simile, dicunt priuationem: vim ergo formaliter est at quod positivum. Sane, io. met: tex: 21. a philosepho ponitur relatim oppostio inser ν- num Crmulta, νt inter mensuram π me uratum sed mensista dicit ali uod postis formaliter: Cr rnu ergo iliter, cui ratio mensurae tribuituar. Adde,quodsi reumfo maliter priuationem dicit;similitia nu ergo er aequabiam relationes, quae super reum fundantur,non erunt reales positio sed relationum negationes, atque ita reduClive, Crnon per se erunt in genere relationis, quod plane pbi pho aduersatur s. mei: aliter docenti. . Cmphus, si unum formaliter dicit indiuisionem ; milius ergo momenti erunt
res Onsiones datae a comentatore contra Avicennam Vnet: tam 3. Et I . com s. cenna enim intendens probare, unum addere aliquidsiitra ens,sc awcit: Si rnum nonis his. siqvid supra ens; igitur sit nugatis dicere ens est νnum. 'spondet eum: hoe non es, sequi, nisi vi cet eandem intentionem, er eodem modo. ct nos dacimus, eandem gnificare inrentisnem, sed diuess modis. Tunc arguos reum diceret formal ter india usonem,
208쪽
visionem, non bene armisset cenmi,f ens er rnums fidem; eR ergo nugatis, diacere, eus sit νnum Ῥcut non eH nugatio dicendo, homo sit caecus: nee etiam dicendo, entiS.ens indiuisum. Deinde a Commentatore, plantas resson um fuisset, nempe non esse nugamnem quia licet eandem Agniscent esentiam ;ens tamens yicat eam postiue, πruum priuative. Et tunc nulla dubitatio fuisset in restonsione Com. modὸ autem taliar in M, quia dixit diuersis mota, mide potvi intellai de modis priuatiuis, Cr posiarius. Si igitur Avice a apparenter arguit, CV commentator rationabiliter ressondit: -- ergo non dicit furmaliter indiuisionem. mde, quod com: q. mm com se arguit: ruum Cr ens disserunt non essentiatier, sed intentionabieri bue eII, diu Gii mo, '' 'μ' die ergo 'filiae; modus enim non sit negatio. Posumo, in eodem loco reprehendit . . iamcennam, quia exist martit hoc nomen reum ignificare carentiam diuisibisitatis, o 'sita ista caemenes fit alia a natura illius rei. CAP. V.
- Ornius, H -busdam placet, duo comnlectitur: materiale scilicet, per quod non disiuvitur ab aliis transcendentibus, ch e habeat rege- nus, er commune praedicatum, in quo omnia transcendentia conueniunt: er formale, per quod ab alys traiscendentibus Miscernit vis. Itaci ratio en- tis quoad materiale, positiva quidem, quoad formale sit negativa. tamenim iust eus,'m quod omnes conceptus resoluuntur, rationem postiui habet, quoad sitim materiale: nam quoad suum formate, butumori esse non poteri, quia omne positiuum in ens, erit etiam unum; ens enim Cr nnum convertuntur. Time quaero de illo ν-no, aut eli γntim formaliter per aliquod postiuum: aut per negationem. si per negationem, eadem ratione flandum erat in primo. s per postilium, cum talesit ens, erit et am a num; σμ νel procedetur in infinitum, vel formale inrno, eli negatio, atque ita ratio riuus,quἰadsum formale,eyl negatima. cimtra lauti modi rationem argutum fuit si perius, quὸdscilicet tunc idem ens pet realiter negati uti, er postiuum. Dicunt istiseinteiligere ruit te autem sub indiuisone, dicere indiuisonem. sed contra hoc etiam fi it argutum. Etenim reum est passo entis, vel ratione undamenti, vel ratione aditi non primum fundamentum enam est ens: idem No es t pastinui sus. Ratione ergo additi sed additum non est negatio, quae non potela esse passio entis: additum ergo cum D postiu-m: formale ergo in ναο erit postitium. Vnum ergo non dicit puram negati nem, tum quia vitas vi perfeStios liciter, abier nou siet in deo: deinde ruti u-Icipit magis ex minus, non autem ne alio. insuper numerus non componitur ex negatis- nilus. Sed tum dicunt isti: omne pstiuum eu ens, et omne ens, vi ratim: i tur indristiuum erit νωU. Sed tunc fimilis insurget quaesto de isto nno, quomodost per aliacuod positivom, atque ita processusset in in vitum. E contra illi,s retim dicit indiuisonem, non quidem puram sed quatenus salsub indiuisone: aut igitur ens erit passos ipsus: aut negatio erit paDo entu, quorum xtrums elissum. Vnum ergo ricit alia quod formale postiuum. Inter has duas partes litigantes, poteR esse movus quidam
Ratio mitis duplex. Materi seentis. Formese.
tivum. Duarum opinnionum ex miliatio,
singuuntur. Ad aut horitates commentaetoris ressondent, resus modos e se positi s. undamentaliter, non autem for literjundamentum autem ctim μο formali, M o
sitis mihi dissa, arque in buchsι f. met: reum a philosophia diuiditur: negant pinea,
Medius moindus. Soluuntur rationes.
209쪽
De bono a oo' Pymander Mercursi.
ὁ opposta dic t miliationem, imo quod idem disit formaliter indisses
,rem, quae vi xt priuatis , diuersiim autem dicit diuisonem, quae vi ri habit M. . vi confirmationem, quia ad rationem mensurae J eZtat, ese indivisibile ideo esse mensuram, proprietarem esse dicunt, quae rem naturam consiluitur. Azaementum ergo probat, formale in reo non primum , sed secundarium, quod vi proprietas, e se positivum. Maliam, negant consequentiam ; non enim fundatur super νnum, quoadsuum formaluta quoa 2tim materiale: xlsat sub suo formali. Sed hae paulo ore perscrutati sumus. L . vi 2. svicenna putabat inscientia reali n tionem committi ter duorum identitatem realem, ac per alicuius realis additionem auferri: in logica rem per AsinClas rationes formales, duorum idenditate flante reali. At commentator per disinctas, gationem,
rationes tolt formales, Me inter ea identitate reali. . Dicema ergo apparenter arguit, e commentator bene restondit, asserens rnum per esse in lusum, quod visium formale, ab eureseparari. Ad aliam confirmationem, negatur consequentia ; non enim modus eΠ postium,sed aliquis eR privativus, ripore modus rivus. Ad aliam, maxime Vnimi&mul fia)drnum transcendens non difluxerit abra quomodo principi m η meri. sed quomodo reum dicat positiuum formale, satis. opponantur. His ita excusiis, quaerendum nobis vi, quomodo unum opponatur multitudini R ιera,srnum intelligatur, quatenus babet propriam formam, abalyi distinStam; sexti multitudini opponitur: ratio eri Ormalis νnius,eli esse indivisibile multitudinis rem, ese eras disi sibile. Porro, diui ther indisfbile truscem esse opposita, constar fatu. V rnum intelligatur, ri es pars alterius, π poteli esse biclusum in altero; multitudini non opponitur, quum in ipsa multitudine includatur, multitudo enim constat ex Vnum si prie mitatibus. ed nullum oppostum includitur in suo opposito, nec ips2m constituit. Hu m V praeterea est prius multitiaine, prionitare naturae: nam sinuum vi, multitudo est, nouautem e conuerso..Pars praeterea vi prior toto, Cr constituens confituto. ais loquomur secundum nostram eognitionem, multitudo eR prior, quam unum, quia nimirum
ΟΠ ritus iniuisitionem, in qua multa d,ssicilia in Hem, nota obuia, venerunt, acherius Hydonti indagationem examinandam accest tantisi sentius, quanto istius nomen sit mihi extera suauias, a que amabilius Itas bonum eri passo emὐ, ercum ente conuertitur. Pabet nos res in bona, quia appetibilis; nam bonum ex sie eR appetibile L en. Appei bile nero, demerium perscit appetenta; perscit rero, qicia habet esse , quo iam esse mprima aStualitas, prima perseditis: habet ergo esse, quia vi ens. Res ergo in tantum eR bona, in quantum siLens: igitur ιοnum,eπ ens sunt idem, philosophus c. mei: me nonum Cara Mi: Bonum σ mala uni in rebus, inquit, rerum e al um in anima: δοnitas eri lampasio entis extra animam; cuicuns enim ineri bonitas,aut eR a lus aut habens proinde ratio a luablata, est participatio bonitata. Vnde primus αἱ Ius cumsisti aDem bonus. bonum, illius participatione, entia sunt bona, a quo in illa communicatur omne bonam. primo quidem principio, ait philosophus L coel: com: ioci. communicatum eR esse, Crriuere omnibus, bis quidem clarius, b. rem obscurius quarenus magis mi lactis sunt participia. I fuera,s bono conmeretur, N amarum,sc plane Di s rationem habeo
210쪽
petunt esse, ac imitari cupiunt summum bonum, in quoeIUmmum esse, prima form , atquπ primus, Coimplici simus actus; hac de causa, materia teste Themisto t. ph Isi . si frequenter; cipit formas, quia appetens est diuinitatu: Exisente, inquit ρω- Quare male LAbiu ibidem, quodam diuino, Cr optimo subiungit commentator, haec eHpesse Iio diuina maxima, cui omnia appetunt similari, secundum quod possunt. Itam materia,bonitarc participat , quatenus participat formam,quae es quaedam diuini esse participatio.
Et a. de anima tex: eom: sq. Naturali hinium,inquit, opus en γiuentibus, quaecuns perfiat non orbata, aut generationem Jonfamam habentia, facere tale alterum,qua le issem, animatquidem animal, planta autem plantam, quatenus itfosimpiterno σὐ- vino esse participant ecuniam quod possunt: omnia enim iilud appetunt,er illius ea I lim Omnia, quae iis aguntsecvndum naturam: esse ergo abluale, babet rarronem boni: unde bene ostenderunt bonum esse,quod omnia appetunt; naturasquidem fmper Natura appo
intendit bono, quia mouetur ab intestigentia dirigente, Crno errante, ia. mete comet8. bonum. Acum 'itta, asagittante. A gentia autem voluntaria, cum a propria rotuntate mox Otur,frequenter mouentur in bonum apparens,π mn rerum.1. ph fcom:ir. Aliquod inruit, bonum ridetur , sed non eri bonum; nemo tamen intendens in malum operatur: omne igitur quod movet appetitum, aut en rerum, aut apparens bonum. 3. ὸe anima
m: si. 'Ρmobrem,s omnia appetunt bomm , absique dubio, appetitu naturali deum Quare detraopctunt omnia, in quo suiu omnes rationes boui: scut ex multis Mercurusenten*s,diς -b satis consare poteR. τοntim namque dicitur .b eo, quod vi, quisse pescit desideri- 'μμum appetentis: igitur e i natura cupit esse, ac magὐ magis situm eqse prop/gare: quo met uerit propagatum,eὸ magis erit bonum , hac de causa reflui natura sesed undis, atque eommunicat, datis omnia,Cr rubii recipiens: rude tanto Auinius,qua ιὸ communius. hoc profecto soli deo competere Mercurius si misiime docet: nam a. Mercurius diatora rimandri: Deus est ipsum bonum,inquit, nec aliquid,siue aliud quicquam praeter bonum. Reliqua omnia ab ipsa boni natura secreta sunt: bonus eiu in porrigit uniuersa; nec accipit quicquam. Deus exhibet omnia, cupit Mail: Me igitur sunt duae conditiones boni, dare omnia, Cr nil cupere soquuntur ex his alia conviciones, cilicet nullius esse Adigum, Cr a nun vinci posse: quod enim exbibet omnia, o aliorum cupit nitidi igitur er bis iciens, er omnibus nume ris perfectum, non pasionibus subditum: vo dixi dominus meus es tu, ait David, quoniam bonorum meorum non eges. Hoc idem a Mercuris dialogo c. ad AUFulapium dilucidisii me Oseuditis: Bonum o Esculapi, inquit, in nullo penitus nisi in vinnico deo, imo ipsum bonum, deus ipse semper, nullius rei indigus, Ut
illius adeptione fiat malus e eere tertia conditio. Sequitur quarta Nec et inquit,
illo validius aliquid, a quo expugnetur. Sequitur quinta: Vbi passio, nullo minis. modo bonum, ubi bonum, nec passio penitus vlla: Deus autem quoniaam est persectissimum bonum.nullis subditus est passionibus. In homine
comparatione mali,bonum est minus malum: unde bonum hominis, esti mali portio minima: inquinatur em ira hoc bonum ad mixtionem mesoru, insectum vero ulterius bonum non permanet. Loquitur Mercuri s de perfe-Hi imo bono, eui δοutim nostrum comparatum, malum potius, quam bonum πρου- rari. Mundus quoque participatione boni, est bonus: boum dico, in Patuum hincet Mundi, eo ine etiam omnia essicit, qua quidem ex parte bonus eri mundus: in relis is omnibu , geries malo non bonus: paribilis eH, er omnium praeterea causa pudonum; mundus enim in conge- rum. nes malorum. Gla igitur bonum det omnia, accipias hic nostras reisl iridi gum, a Ce meo