장음표시 사용
71쪽
Lectiones in .j. Physic. Aristo t. 7 I
continur: quia quinto Phuli .continua sum ea, quorum , Itima sunt simul,& quae diiserunt specie: non poli in teste cotinua, ideo sunt continua. dicit Ioannes, Q. illae partes sunt uppolitione parte alicit ergo est dii 'ritatio, niiquid tectu, ex domus sit iidem & li dicamus, q-d sic : ergo tectum erit domus: N lic quaelibet pars domus, erit domus. si vero dicamus, ut non:ergo quaelibet paries et ut diuei is a toto cum non sit maior ratio de una parte quim de alijs,& cum totunihil aliud lit qu in lux partes : ergo totum erit diuersum seipso. I lic ad virataq; partem eli dubitatio, sicut erat de
toto,quod habebat partis vere continua . Ex nit secundo per non continuas, id est partes non connixas, sicut in homine sunt paries non connexae: ergo est dubitatio, nun- quid pars non conncxa sit eadem cum homine. si diceti, P sit eadem:ergo brach um erit homo. ii vero erit pars diuer; si a toto sic quaelibet partes erut disci se a lino, scilicet Ioisi tum eli suae partes ideo totum t rit diuersum a leti' Ο.lertioi exponit Ioannes non continuas, id est sitularcs, ut nerui,
i caro ossa,dit similare, si brachium capula st ergo dubital tio,an pars similaris. quae proprie non eli continua sit eadet cum suo toto,&habet dubitationem ad utranque part m,l vi totum,& pars continua. dubitat Simplicius, cur Atili
l teles nos . tuai questionem illam, an sic licet pars sit eademi cum toto. secudo quid dicendum est. de primo, dicit,quodi non soluit: quia n5 erat ad piopolitum. ideo dixit A litot l Ie ,inipe itinens est. de secundo dicit,*pais iit eadem totos ordine, S compositione loqLedo de panibus integralibus,
simpliciter pars quaeli est eli diuersa a toro, ita soluendae
sunt rationes ad utranq; partem, cum dicis, pars est eadem cum suo toto, verum eii ordine quodam, se compo in ione: crgo eadem est cuilibet parti . negatur : quia pars non est eadem simpliciter cum suo toto, ita de secundo cu dicis pars est diuel la a toto, verum est: ergo omnes partes sunt diue toto. Di O, y omnes paries diuisit e sunt diuersae a toto. um dicis, totum nihil aliud est, quam suae partes vel intelligis paries collectu e , , sic sunt eadem cum toto, vel dii uiliue, A sunt diuersae aiolo. ideo benedicit Averroes, illa propositio peccat sallaci a compositionis. & divi sionis: quia diuitiuae partes sunt diuersia, toto: colit et tuae tamen sunt eaedam cum toto. Exemplum, ut dicunt sophistae,omnes apostoli Dei sunt duodecim: l et ius, ct Paulus sunt apolioli Dei: ergo Petrus, S Paulus sunt duodecim. Maior, liintelliguut uniuersi liter, salsa est: quia diuisive est saltvero collectice est vera; sed tunc a pumeniti nullii est:quia minor eii salsa, scilicet is Petrus, S Palus sint omne, a stoli collective, ita in propoliti paries sum diuersae a toto dii iuncti Jollective vel O sunt eaedem. sed dices,quid de toto, & pauibus, an partes dii linguatur a totes dicit Ioan C i a mari cuuis partes sunt, dem quodammodo, quodammodo velo diuerse sunt eaedem, quia ultra paries non est compositum:diu ei se, ut ex ipsis retultat compossitum. sed errat Imnes: quia,si totum eli est clu, partium, & cisecius redistinguitur a causa: ergo totum te dii lingi litur a partibus.quod eli salsum,ut dicemus. Addunt Latini, quod i tum integr. de nihil aliud eli,quam suae partes . nihil. maliud
est linea b pedali , quam suae paues simul collectae: de ex illis partibus colleci ue resultat compoli: υ:quia nillilal videli compositum,qu m suae partes. Addunt tertio Latini de toto & piuibus ei lentialibus, an s. ilicet homo dili ingusetur a corpore, se anima simul suinptis re. loannes Scorii , ID. I homas dicunt, in iic: quia homo ultra suas partes dicit terti im entitate quandam. cd dicemus iniit dubitat Simplic us, nunquid Α iiiiinclis ra: io sundi ius euertat opinio
octa Parmenidi ,34 clis siquc . . d cit Alciander, quod sic: quia i pii ponunt. illud en , quod est vere ens. & sui, stantia
separata a matcria, elle unum en .dicit Al xader, quo l est alia substantia. quae non est illa in illa caduca . si dicam lubstantia caduca noeli proprie ens quia talis substantia adiu-cta eli priuationssideo in e dicit Alexinder,& si admixta es priuationi, tamen alia est a subit an ia propria. & lienon est tantum illa proprie substantia. Simplicius d senior istius opinionis dicit, quod sicut dicimus, quod duplex est album . unum, quod improprie est, quod promiscet ui suo contrario, ut rubeum, S at j med j colores: Iad est album sincerum, quod no piomiscetur, S tale propi ieeli album, ut tertio sopicorum dixit Ar illoteles, ita de subitantia, aliqua eii simplex, quae non est permixta contrario, nec pri uationi non essendi, ct talis est una simpliciter, vi dixit Aristot. 12. Metaphy lices,entia nolunt male disponi: unos ergo princeps, aliud est ens improprie, quod est permixtum
contrario,& priuationi non essend , vi ille aliae sub iami di sic dicebat, quod eli unum & improprie. Alia velo entia sunt permixta: quia producta sunt a primo ente, R etiaipsi concedunt, quod sunt plura entia, ut videbimu, infra .
sed dicunt esse unum en , ut etiam dixit Aristoteles . ideo Aristoteles reprehendit verba, non tensum. Sed dicetis, ita vane laborauit At illoteles, vi verba tantu, non sensum oppugnaret ' dicit Simplicius, v erat mos apud antiquos reprehendere verba,ne illa essem cauti alij errandi. Dubitat tertio Simplicius,in Aristoteles quirit, an illud si unu co- inuitate, an indivisibile,an ratione.di. it Parmenides quoaeli unum omnibus inodis continuitate, ut in dialogo Pilionis quia sicut exiliens continuat exi lenti Sc causa et sectui,
ita p ima subitantia continuat alijs. est et i im in liuitib leunum:quia unum est temper manens in sit rens eis unum ratione: quia unu, & ens sunt multa nomina, de sunt eiuldcm
rationis.ideo argumcnta Ariti telis verbi, iam ii, non se
sui contradicunt: quia dicit, si unum continuitate: ergo diuisibile in infinitum, dicunt enim sicut ens ponimus esse, ita
continuum comini itate, ale, Ac unum sit tantum, S c tinuum, sicut causa ei sectui eli tantum, multitudo qua dam: quia effectus omnes a prima causa coiinentur in prima substantia, sicut exercitus continetur in I mperatore, ta habet duplicem ordinem, unum in se: alterum in i mperatote. Ad secundum, quia dicebit Aristoteles, si esset unum in diuisibile, non esset nec snitum, nec infinitum: quia illa competum quantitati, quae diuisibilis est, dicit Simplicius,quod illi non ponunt ita esse finitum, & insultum, di competunt
quantitati; sed secundum potentiam: quia unus dicebat, Perat linitum secundum potentiam: alter infinitum secunda potentiam, & non secundum quantitatem, ut supponat a
gumentum: ad tertium,quia, si essent unum talione contraria, simul ege in non sequitur dicit Simpliciux: quia ipli dicunt, y multa secundum nomen,ut ens, re unum,di sie illa erant eiusdem rationi r non tamen dicebant, D diuerta se- cuudum re essent eiusdem generis. Quarta dubitatio, quia
Arilioteles petit principium. volens enim dei ivere,qii Mnon sit unum, accepit, ui sint multa: quia dicit unum, dicitur nullis modi : ergo supponit plura, di sic petit pi incipii Dico, di .it Porphyrius , P Arilioteles sumit illam sappositionem ex inductione: quia inquit, accidentia praedicantur de subit inita: ergo sunt diuersa, quia habent fundari in substantia, ct iic non petit principium. Quinta dubitatio, quia dicit est aliquod unu m,quod non est neque continuu,
neque indivisibile: quia diuiditur in tua, partes . nec virum ratione, quia plura ratione, quia habet aliam ra. ionem, et albu1: D aliam,ut niger.dicit Ioannes Grammaticus, quod
reducitur ad illa tria icilicet unum continuitatis, ta ii lub-
72쪽
s tantia in proprie genere sit una, te non sit quantitas:quia per tria principia substat talia Socrates est subitantia , ct noper accidentia , ut dixit Porphyrius, nisi recte intelligatur. inquit ergo Ioannes, quod substantia est unum per sua principia,nec est unum, illo tum trium modorum; sed est unum diue rsum: reducitur tamen ad v num continuitatis, ideo deco non facit dubitationem . Est alia dubitatio Latinorum,on substantia seclusa quantitate habeat partes .de hoc est duplex modus dicendi . Scotus. I a.distinctione secunda qus ilione secunda dicit, D substantia habet partes seclusa qualitate, ita dixit Ganda. sed sunt duplices partes. aliquae enti. twuae: aliquae integrales,quae sunt extra, sed distantes loco, de positione.dicit ergo opinio,il, substantia secius a quantitate habet paries entitatiuas: non autem habet partes inte- male , distantes loco, & positione. de haec opinio sundatur
in illo dicto, In principio creauit deus coelum, δe terram. ex una parte creauit coelum, ex alia terram Pergo habebat partes,& erat seclusa a quanti late. secunda ratione, quia, sicut se habet tota substantia ad totam quantitatem, ita partes substantiae ad partes quantitatis: quia praecedit natura accidens: ergo partes substantiae praecedunt partem quantitatis natura: eigo substantia habebat paries seclusa quantitate. secundo ad idem, quia substantia est causa quantitatis: ergo & diuisibilitatis, quia quicquid est causa causa ,est
etiam causa passionis eius sed diuisibilitas est passio qua titatis: ergo substantia est causa diuisionis: ergo habet diuisionem. ipsa probatur ex illa maxima,propter quod unuquodque tale, oc illud magis; sed propter subit antiam quantitas est diuisibilis: ergo magis substantia est diuisibilis. tertio,si substantia esset indivisibilis, quomodo posset suscipere bivisibile,videtur contra rationem. quarto sub eadem, numero, quantitate est reperire plus, Ne minus materiae:π-go partes materis non respondent partibus quantitatis rergo matella habet proprias partes seclusas quantitate. in oppositum est diuus d homas diit. Σ.quia inquit impossibile, in xliquid habeat paries sine quantitate:quia sicut impossibile est ν album lit sine albedine,etiam ex potentia Dei,ita impossibile,u, aliquid habeat partes sine quantita ic: quia diuisibilitas couenit tant v quantitati. accipiatis ista duo principia ii sub liantia habeat partes sine quantitate, esset aut finita,& aut infinita: quia habet partes aut finitas, aut in sinitas.oppositu dixit At istoteles, quia substantia seclusa qualitate non est finita,nec inlinita . secundo, substantia diceretur aequalis substantiae, quia illae paries essent aequales alteri, vel inaequales.oppolitum dixit in prsdicamentis, , sub stantia non est aequale, vel inaequale; sed tantum inest sub stantiae ratione quantitatis.
y R R C d A M V S nunquid substantia
materialis seclusa quantitate habeat partes,& sit diuisibilis. recitaui opinionem Scoti. erat secunda diui Thoms, de Alberti Alemani, quam plures secuti sunt, qui dicebat, ut sicut Deus non potest sacere album line albedine, ita nee quantum sine quantitate, & partibile sine quantitate: quia partibile est proprium quantitati . ideo substantia non potest i ne diuisibilis sectu, a quantitate.& adduxi rationem, quia Aristoteles dicebat, ii substantia esset sine quantitate nec sinita, nec infinita esset; si tamen esct ex se diuisibilis. esset ex se aut sinita, aut infinita. etiam quia substantia dicereiur aquali, substantiae, oppositu dicit Aristoteles in praedicamentis. ideo dico substinendo hunc modum ad argu menta eius: quia sicut icta substantia prrcedit totam qualitatem, ita quaelibet partes substantiae praecedui Propitat
quantitatem. Dicit Diuus Thomas, possimi coniiciet 1 ri illae partes,ut substantiae,& praecedunt quantitat Em: qui caput vi substantia praecedit quantitatem, si com . crent L. ut partes,& diuisibiles sequuntur quantitatem,& non pie cedunt quantitatem. quia non est per se diuisibilis, nisi ra. tione quantitatis, de sicut causa formalis praecedat effecto:
sormalem, ita causa materialis praececit esse etiam materia Iem. secundum argumentum propter materiam, quantita aest partibilis:ergo magis quantitas inest materiae. Ncpo consequentiam, sed propter quod unumquodque tale,& i Iud magis .icitis, p varias expositiones habeat hoe atinum; sed adducamus pro nuc expolitionem Thim ill ij, Se A ue rois septimo Metaphysices,quod illa propolitio est veram caulis uni uocis,id est v, effectus,& caula conueniant in ea dem de non inatione,& illa denominatio inest esse et ui pro, pter causa m. ideo non valet, homo est calidus propreis iem:ergo sol est magis calidus: quia sol non est causa uni doca. de ita non valet laomo ebrius prcpter vinum: ergo vita
magis ebrium. ideo non valet. diuisibilitas inest quantit apropter materiain: ergo materia est magis diuisibilis: quatalis diuis bilitas non denominat causam, re caustium , a talis denominatio ineu causato propter causam, id est qP
titati propter materiam. ideo non loquii υr,sc. L e tert uco,q, indiuili bile omnino non potest nec actu, nec pon
tia recipere diuisibilitatem: indivisibile actu, α diuisibili potentia potest recipere diuili bile: Ne sic materia cudibi sibilis potentiae;ideo recipit diviti bile. De quartc,,quia ibbaequali quantitate est aliqua do plus materis, aliquando mitinus: ergo partes maletiae non comespondent partibus VCD ilitatis:ergo materia habet proprias paries,eum dicis,suti sequali quatitate. ista propolitio est salsa de i igore sermonis:
quia quantitas est inseparabilis a materia: quia ille quanti ias, quae est in me, de semper fuit,& erit, est aeterna materia si vero permutatur materia in maiorem rasitatem, illa quilitas extenditur: ii in densior cm, illa quantitas remittitur.
ideo illa propositio est salsa de rigore sermonis: quia captus materiae,ibi plus qualitati1: ubi minus materiae, mites quantitatis; si vero sub aequali extensione sit plus mattrit, aut minus. sicut ex pede terrae fiunt dicem pedes aeris, est leadem quantitas: quia est in uno pede teriae, di decem ae- lris: dices ergo unus pes,& decem pedes erunt idem. Dico, quod sunt idem quantitate, sed tamen habent aliam, atqce aliam extensionem:quia aliam in aere,aliam in terra; lameeade est quantita , crescit raritas de densitas materiae. id si intelligas, sub eadem extensione sit plus, de minus mal Iiae,verum est. ergo partes materiae non com cspondent partibus quantitatis. nego argumentum,quia, sicut habet plus
materiae, ita plus quantitatis; sed illa quantitas tcrrae est magis calcata:iatis eli,q, sub aequali quatitate est aequalis por-t:o materiae, si non sub aequali extensione. Secunda dubitati O,nunquid substatia quanta sit: lsua qualitas &, accidentia sunt quanta extensa exiensione subiecti: nunquid illa accidentia sint sua quanta. hic est duplex modus diccndi .unus qui dicunt u subitamia quanta non distinguitur a quanti,tate, sed tantu definitur per se sola, id est sola ratione: quia, ut per se est, est substantia: ut diuitibilis eli quantitas. ex hoc sequitur corolarium. quod quam itas est lubitantia,&qualitas: quia albedo extensa est quantitas; sed vocatur qualitas; ut dilgregat visum. secundo,plures quantitates, di diamentiones se possunt penetrare, immole penetrant,ut in lacte est quantitas subitantiae,&quantitas albedinis,& su stantia dulcedinis quanta,& probatur ex Aristotcle quarto
73쪽
Lectiones in j. Physic. Aristo t. 73
Physi. in principio:quia materia est diuisibilis. de ex Aue Toe in line de substatia orbis, ubi dicit, sol, Sc luna, sum sor-m id est, dimensiones, & sic coelum est sua quantitas re so materia non distinguitur a quantitate . de probat ex hoc
Principio; quia sustra fiunt per plura, quae possunt fieri perpauciora,& sque bene. ideo non sunt miracula multiplica-ba. illi tamen patres quotidie multiplicant; sed hic est nulla necessitas ponendi subctat iam secturam a quantitate. quod ita sit ostendo quia per intellectum abstrahimus quantitatem diuersam a subitantia, vel per potentiam diuinam, &non per motum localem: Se illae partes sunt extra se inuice Politae,ergo habent propriam quantitatem, quae non distinguitur 1 se ipso: etia seclusa quantitate, habet cor cerebrum, quae erunt partes diuersae: & sic habebunt quantitate,quae non distinguitur a seipso. tertio, si quantitas distingueretura subsatia, pars no esset inferior toto: quia si auferatur per potentiam diuinam quantitas a disit inauseratur etia quantitas a toto.semper enim totum est maius sua parte,si sc ergo quantitas inesset toto, quae non distinguitur a toto ipso, ct ita quantitas, quae in erit parti, quod auferatur quantitas a substantia interueniente motu locali, non distinguitur a parte. etiam ponatur secudum potentiam diuinam, ex quo
eliciunt aliud correlarium, quod est punctum I hoc argumentum est sorte secundum ipsos quod est, superficies,de
Iinea erunt ide:quia ex quo illae quantitates non distinguu-tur a substantia,de quae sunt eadem ad inuicem, sed disteriit tantum ratione: quia appellatur profunditas, ut protenditur in trinam dimensionem: vocatur superficies, ut prote-ditur in longitudinem, de latitudinem: vocatur linea, ut in longitudine tantum:punctum vero, ut caret omni dimensione. Se sic omnia haec re sunt eadem; disserunt tantum ratione. Adducunt rationem ingeniosam: quia omne accides
habet subiectum sibi adsquatum, sicut albedo habet subiectum sibi adaequatu, Si extensa est, modo si daretur superficies distincta in profunditate,de linea a superficie, no habebunt sibi subiectum adaequatum: quia istorum accidentium subiectum est substantia, dc talis subitantia est omni-
quaque diuisibilis, si superficies esset distincta a piosunditate: non habent ergo subiectum sibi ada quatum. secundo scindatur aqua in cyatho:illae partes erant continuae superficie: quia corinua lunt ea, quorum ultima sunt simul. scindamus aquam illam, super sciemq; quae coniungebat illas duas aquas, tunc corrumpitur illa superficies communis,degenerantur duae aliq superficies terminantes illas duas pamies, si istaequantitates sint distinctae a substantia, tunc cor rumpetur illa superficies communis sine praeuia alteraiione: quia sine caliditate, de frigiditate, se generabantur illae duae sine praeuia alteratione; oppositu tamen dixit Arist teles quinto Phylicorin quia generatio non sit, nisi sit praeiania alteratio. Haec opinio, de si videatur ingeniosa, contra tamen Aristotelem est in praedicamelis, ubi dixit,quod nulla substantia est quantitas, ita substantia non est per se diuisibilis: de quantitas per se diui bilis: qualitas habet contrarium:quantitas caret contrario. dicunt isti, v argumenta probant, quod non sint idem ratione, de in no sint idem re uia cum A ristoteles dicebat,substantia non est quantitas,ideo ratio substantiae no est ratio quantitatis, ideo substantia non est diuisibilis,id est ratio substantis non est diuisibilis,de sic de alijs; sunt tamen idem re, ideo addo uia Aristoteles dixit, si subsantia, de quantitas lunt duo, sunt,
quia substantia quanta habet partes. sed haec expositio est extorta. secundo,peccat sallacia causae,quia si ex quantitate vult probare, quod multa essent, superflue accepi set substantiam et quia qualitas est multa: quia diuisibilis in partes.
etiam Aristotcles addit hoc argumentum infra , scilice tu, quantum est diuisibile in infinitum secudo,de quarto Phy. plura corpora non possunt esse in eodem loco. ipsi ponunt plura corpora in eodem loco. dicunt ipsi, quod dupli x corpus. unum est de praedicamento substantis: alterum de pretdicamento quantitatis .dicunt,u, Aristoteles plura corpora dicit non posse esse in eodem loco, scilicet corpora subitantiae; sed corpora de praedicamento quantitatis, ut illae tres dimensiones possunt esse in eodem loco. sed non legerunt verba Aristotelis: quia dicit,corpus cubum facit diliare partes aquae: se dicit etiam una pals cubi facit distare. ideo dixit, quod quantitates ratione eius habent, quod no possunt se penetrare, de non substantialia corpora: addo contra ipsos argumento Theologico: quia holiis consecratae possient se penetrare: quia secundum ipsos impolsibilitas penetra
di oritur ex pane substantiae, de in hollia no est substantia,
ut scitis: ergo poterunt se penetrare.
R A T dubitatio in verbis Aristotelis, ubi dixit si substatia, cte quatitas sunt, plura sun
quae sunt .erat dubitatio, an quantitas distinguatura substantia quantae quia res extensa est qualitas, ideo dicebant nominales, quod substantia non distinguebatur a re quanta: sed ego argutrutatus tum csitra hanc opinionem. primo ex Aristotele:quia dixit, si substantia, Se quantitas sunt, plura sunt: de confutaui reipontionem corum secundo ex verbis Aristotelis ex quarto Phvs.quod duae quantitates de praedicamento qua tiratis non possunt se penetrare: quia dixit, si quatitates ab strahunt a materia sensibili faciunt distare, Sc sic quantitas, qua quantitas non potest penetrare. teri io aduersus dictum
eorum: quia dicunt, quod punctum est diuisibile di quia est idem cum superscie linea, dc profunditate: ergo punctum erit diuisibile omniquaque: de ipsi concedunt; sed appella- rur puctum,ut caret diuisibilitate sed idem,sunt te.primo, contra dictum instorquia ex suppositione Euclidis punctuest cuius pars non est, si esset idem cum profunditate, ellet ergo diuitibile.secundo, sexto huius probat, quod continunon componatur ex indiuili bilibus, esset vana disputatio, si indivisibilia non essent, ut ipsi seponui, de dicunt, quod non dantur indivisibilia in te: frustra ergo esset inquili uri et di utatio Aristotelis secundo Phys.quarto, ex indiuisibilibus componeretur linea, de duo puncta essent imm
diate in eadem linea: quia,si linea non est aliud ,quam punctum,de ut non vltra protenditur,appellatur punctum,a cipiantur duae medietates lineae, ut non vltra protenduntur illae medietates, erum tunc duo puncta, de se contangent, cuius oppositum dixit Aristoteles. 8. Phys. duo puncta non se possunt contangere, de lineam componi ex punctis,
de superficiem ex linea. idco est secunda opinio, quod tantum una est quantitas in materia, re distincta a materia: de ita tantum eli una quantitas in coposito , per quam substantia est quanta: Sc alia accidentia iunt quanta per accidens. huius est Themistius, hic, de quarto Physican digressione
contra Galenum dicit,essentia aquae diuersa est a quantitate δὲ Alexander in sua Paraphraia,u, materia,& forma non distinguantur a suis dimensionibus: distinguuntur tamen secundum Aristotelem. ideo ad argumenta eorum .primo,
cum dicit,mat ei ia est dimentio, debemus exponere, id elica pax dimensionis:& sic eli dimensio potentia.de secudo, quia nulla necessitas est ponendi quantitate di istinctam
substantia.falsum est, probatur: quia per Dei Pol iam, vel Ludalaccas. in Phy. Arisb K per
74쪽
per intillectum supponatur, & auferatur quantitas Socratis , & nullus motus localis i nterueniat, ipso consei uato inesse,partes distinguuntur positione: quia si non veniet m tus localis, Dico,quod multipliciter peccat .primo cum dici, auseratur quantitas a subiecto interueniente motu Iocali. Dico, quod hoc est impossibile, nec per potentiam diuinam:quia implicat contradictionem,unde disputant Theologi: quia Guielmus Occam ponit in sacramcnto, ubi pes, ibi manus.alij Theologi aduersus ipsum arguunt & maxime Scotus, quarto sententiarum, quia cuilibet viventi datur propria figura: ergo propria quantitas: quia figura non est,nii illa extensio, qui est quantitas:& sic paries sunt diastinctae .eliam repugant imaginationi, adimamus imaginationem; amen falsum est, quod partes distinguantur loco,& positione. dices, nullus interuenit motus localis . verum est :ergo ita remanent parte .nego: quia auseruntur partes: quia partes, ut dixit T liem istius, sunt paries per quantitatem. etiam ita ad aliud: quia remanet substantia cerebit,&cordis, quae sunt partes distinctae, i ico, 9, non sunt partes: quia si austratur quantitas, tollitur ratio partium. ideo non remanent distinctae partes bene remanet substantia earum partium. De alio,quia pars no esset inferior toto. falsum est, quia si auferatur quantitas a digito, tuc non erit minor tinto concedo in isto casu ;'sed non est amplius pars ipse digitus . ideo no tollitur illa dignitas, ut totum sit maius sua parte, pars enim est pars per quantitate . Ad rationem coire-lamj; quia accidens debet habere subiectum adaequatum: quia si linea di punctum, non sum omniquaque diuisibilia, quo modo habebunt subiectum ad squatum. nos ponimus infinitas lineas distietas a superlicie, in superficie: quia omnis pars substantiae est om Liquaque. Dicetis, ut non est verum ν omne accidens habet subiectum ada quatum. Ad aliud dic cum diuidimus partes aquae, superficies, quς cOtinuebat, corrumpitur,di generatur: duae nouae generantur etiam sine alteratione. verum est, at Aristoteles dixit,quod generatio non est sine alteratione. verum est,degeneratione corporis substantialis,hic interuenit corruptio superficiei per accidens: Sc ita generatio per accidens. Ad aliud cudicis, separantur omnia puncta a linea, tunc autem remanebit continuum in linea, aut non: si non,ergo continuu componetur ex non continuo si autem sic, N no per punctum, non est continuum: quia iam ablatum: ergo punctum non distinguitur a linea,quia remanet partes continuaeaea sus elii inpossibilis:quia in omni linea sunt infinita puncta, si separentur a linea amplius non erit linea Ruia linea, ut linea includit puncta. ideo nec per potentiam diuinam possunt se parari puncta a linea. Erat dubitatio de partibus. prima an pars N icitum sint unum S idem. Dico, quod 6. picorus cluit At istoteles:quia totum,de pars sunt idcm,hoc pacto, quia totum est idem parti secundum illam partem,& diuersam ab illa: secundum aliam, ut homo est idem manui dextrae, secundum manum dexIram,& diuersum a manu lini
stra secis lum dextram, ita totum est idem parii secundum illam partem,& diuersum secundum aliam partem. Rus- rebat secundo quid de 'toto res eiu omnium partium , an totum distinguatur a suis partibus. Dico, aut totum distinguitur a partibus collective sum piis, de est dubitatio det io in t gi ali,& de toto et sint tali. de toto essentiali Auicenisna dicit,u, totum est distinctum a partibus: idem Scotus secunda diti ininione tertia quaestione secunda : idemq3.q. quaest. prima Ae diuus Thomas terito sententiarum dicunt, an humanitas distinguatur a partibus, scilicet ab anima,&corpore.Scotus dixit, ut distinguitur re, & tame indillinctis partibus,& hoc loco idco dic ut, xl verbum assumpsit, id est hanc tertiam entitatem,& si dicas, perit dictit Ath nasiij,quod assumpsit verbum nuquam dimisit: quia illam
humanitatem, quae est tertia entitas, asiumpsit, & dimisit, cum separata fuit anima a corpore: quia humanitas oritur ex anima informante coi pus.diuus Thomas dicit, cν illud dictum non eli vel um uniuersaliter, sed tantum de partibus essentialibus, scilicet de anima, de corpore. vel dicunt,u, non dimisit humanitatem: quia in dissolutione eius P Djt humanitas .idco non dimist: quia dimittere, est reli quere aliquid. ita dicunt de toto integrali, qi od linea bis' datis distinguitur a suis partibus: quia ultra suas partes i cludit puncta. alij dicunt.quod includit tertiam entitatem dillinetam a suis partibus, ct pro hac opinione sunt rata nes, di auctoritates. primo est auctoritas At illotelis qui
to Meia physices, ubi dixit numerii senarium non esse bis. ter.&c. septimo Mcta physiccs dixit, in *llaba ab non est i& b.etiam ex Aueri e tertio de anima quinto dicit, ex intellectu de intelligibili non componitur tertium sicut ex
materia & forma componitur tertium. ergo ultra paries simul collectas totum dicit tertiam enti talem. sunt rationes: quia illa distinguntur, quae conuenit uni & non altero; sed aliqua conueniunt toto, quae non partibus simul coli ciis, non autem totcnquia partes simul colle eis, componutiolum, totum vero non coponit seipsum, de pluralitas competit partibus non toto: quia totu est unum, ideo toto uenit unitas,& non plural: tas. secundo, quia, si non sit te tia entitas in compolito,tune ii componatur Socrates, non ei it corruptio substantialis;quia remanet materia: remanet
anima, quae est immortalis: ergo debet corrumpi aliquid, de tale non est nisi te ilia emitas distincta a suis partibus simul collectis .sequeret usiquod totum compositum duplici quantitate esset quatum , duplici quantitate esse quale. hoe svolo dicere, quia si in substantia ignis sit, tertia entitas erit
duplex quantitas: quia una materia de forma restet a tertia entitas erit. duplex caliditas, una materiae, altera ent, talis: quia est res naturalis, ideo debet habere qualitatem,S quantitatem. etiam idem moueretur motibus diutrita quia moueretur motu matei lae, scilicet lursum, si materia sit leuis, de ad motum eius moueretur tertia entitas. trahaenim secum tertiam entitatem: ergo moueret duobus matibus, scilicet motu materis & tertis emitatis, quod est a surdum sine necessitate multiplicare motum, etiam si i tum integrale diceret tertiam entitatem, sequeretur, quod plumbum esset grauius,qu m partes disgregata :quia, cum illae partes sint unitae,causant tertium, quod est substantia:
quia partes plumbi sunt substantiae, R illa substantia no est
simplex: ergo coaeposita: non ergo leuis, quia causatur ex grauibus: ergo grauis: ergo partes unitae essent grauiores duplici grauitate, & grauitate partium, & grauitate tertiaeentitatis; quod tame apparet saltum: quia tot ponde iis sunt partes legregatae, quot unitae. ideo dico, quod totum non disti guttura suis partibus unitis debite, ii sit totum eia sentiale, siue integrale. ideo, quia linea includit partes unitas. ideo includit puncta continuantia. ad rationes et go eorum, ad primam auctoritatem dico, quod tota essentia te
natij non est persed te in bis ternario, de ills partes non recte praedicantur de senario; senat ius tamen est bis ter, tamen bis ter non praedicatur essentialiter de senario: quia est pradica io, quali idem de eodem, idco tota essentia senarij non est pei secte in tripliciter bis ; senarius tamen est idem, quod tripliciter bis . de secunda auctoritatu dico, PArstoteles te exponit.& dicit,ut sicut caro,nec est ignis, de ει aqua; ted est aliquando aliud, quia includit formam, uasyllaba ab non est a & b: quia a de b dicunt materia truti a
75쪽
rem ine ludit ultra materiam, de sormam, quae eli ordo i lorum literat um:& sic argumentum nullum: quia Arilloteles non sumit omnes partes limul scd tantum materialem. Ad Averroem no sit unum ex intellectu,de intelligibili mcut ex materia, & forma. Dico, quod habet multas expositiones, quod ex intellectu, de intelligibili non fit unum perse,quod habeat proprium motum, licui ex materia, ct forma fit unum per se,quod habeat principium motus in se,no
quod totum dicat tertiam emitatem a partibus. ad rationes
dico, p iallum est,quod aliquid dicatur de toto, quod non
dicatur a partibus simul sumptis. Contra. partes componulto tum fallum est,sed partes disiunctae componunt toluae:
quia simul collectae sunt ipsum totum.cum dicis, totum dicit unum, partes collectivae dicunt multa, salsum est: quia illae partes lunt unum, sed est sallacia: quia apparent multarquia videntur accipi disiuncte,& illae partes sunt multae polen ita, unum actu, licui totum est unum actu, plura pote tia . de alio cum quaeris', corrupto Socrate non fit corruptio subitantialis animalis, falsum est: quia corrumpitur scii situ a. sunt enim in homine duae animae redistincta,stilicet sensiitiua,te rationalis. idoo tertio Ethicorii dixit, duae sunt animae in homine: ipsi dicunt,duae potentiae: nos dic musaeuae animae: Ie eli opinio omnium graecorum,quia intesiectiva non potest vii organo lentus, ideo d: s linguitur a sensitiua; non tamen vegetatiua redit tinguitur a sensitiuae quia sentitiua potest uti organo vegetatius.sed dicetis, quid dicemus secundum Theologos, qui ponunt tantam unam animam in li omine, praeter Oocca, qui posuit tres animas: quia corrupto Socrate non eli corruptio substantialis. sal,
sum ellae tra. noe corrupti ut nec materia nec anima eius,
verum. Dico, non est corruptio substantialis. falsum, quia
corrumpi Iur illa unio partium. contra, remanent illae partes. verum, ditiunctive; collective tamen corrumpi Iur.
VI A ex triplici diuisione unius distinxi evnum in tria significata, unum continuit te, unum in divisione, unum ratione, & ex quolibet sequitur unum esse, & inulta: quia v idebatur impossibile antiquis esse unum , S mi illa: lioc dictum turbauit non tantum antiquos,sed etiam ipses iuniores: quia, cum unum sit indiuidua substantia, multa accidentibus, icio videtur aliquid unum esse, de multa ex unaquaque significatione probatur; quia unum an diuitione,cum si terminus, laudit partes:ergo unum de multa.& unum ratione ei it multa secudum nomen, ut tunica, vellis: unum ratione includit genus, ct disierentiam:erso plura sunt .etiam non tantum ex unaquaque significatione unius; sed etiam, quia substantia in una subiecto, mυlta accidentibus ideo tequitur,quod unum lit idem, de multa. ideo hoc excitauit omnes antiquos, quomodo idem unumst, de multa .ideo, ut sugerem hoc, quidam dixerunt, auserendum esse verbum subitantilium: quia tale verbu significat multa, scilicet subiectum, de praedicatum. ideo non dicebat, homo est albus, sed homo albus.alij, inquit Aristo . teles, non sustulcrunt verbum, sed permutabant praedicatum, quod erat nomen, in verbum adiectivum, ideoli
huius,quod est homo albus, dicebant, homo albelcit. alij dicebat, quod nihil praedicatur de indiuidua substantia. ideo albus non potest praedicati de homine. sed omnes illi modi patiuntur disti cultatem propriam: quia primus modus aufert subs antivum vel bum, ne significetur multitudo: de sic idem esset homo albus, . homo: quia homo albus dicit
vnum talum,sicut homo quia multitudo est respectu subias antialis uerbi .ellam Opinio, quae permutat praedicatum in
vel bum adiectivum,resoluitur in substantivum,& prs dicatum, dc denotat multitudinem aertia opinio habet hoc argu mentu, quia accidens,ex quo est ens praedicatur de su stantia: quia non est ens non praedicatu . comune arSumentum omnibus dicit Simplicius: quia ipsi austi ut persectam speciem interpretationis,quae est enunciatio, dicit AristoteleS,omnibus quae argumentum commune est; quia licui dicimus quod conati sunt euadere,quod unum sit, id multa, sed non poterunt euadere,u, unum sit actu, te multa potentia. 5: dicit Aristoteles,quod hoc veru ell: quia luec non opponuntur bene,no potest esse unum actu,& multa actu,
nec unum potentia,& multa polentia. Dicebat Simplicius, quod si poterat aduersus Parmenidem demonstrare, quod si unum continuum sit, multa entia sunt in uniuersor cur ergo laborauit,dum ostendit ens praedicari de multis, se unum ulta significare. secundu dicit, quod non est absurdum ,
quod idem unum sit actu. , & multa potentia. cur non sentit Platonis responsioni in Philebo, ubi cotra omnes arguebat, de dicebat,necesse eos fateri, quod sit unum, de multa,non unum actu, e multa potentia; led unum re,de multita permixtione,ut color eli unus; est tamen multa permisetione, ut de continuo est unum re, de multa secundum partes .de primo dicit Simplicius, a, de si illa via sit sussci eutamen quia unum habebat plura significata. ideo voluit uti omnibus illis probationibus, ut ostenderet, quod ex uno quoque significato liquitur,ci ens non sit unum, sed multa.de secundo poterat tenere responsione Platonis, sed declarat illa verba quia unum participat ratione unius actu, participat ratione multitudinis in potentia. ideo illi consentit. hoc igitur modo dicentibus, ut perseete d i sputat et contra antiquos , nedum reiecit opinionem, sed etiam eorum argumenta soluit. ideo repetit verba, quae supra dixit:de linon difficile iit soluere rationes eorum; tamen opinio Me Iissi et imagis onerosa, de utraeq; rationes peccant de in materia,quia assumunt falsata in forma, quod est magis viti ut quia non arguit in modo; magis tamen onerosa est illa M listi: quia non adducit audientibus dubitationem:de primo explicat rationem Melissi,quae est haec,si Platoni credimus in Parmenide ens ipsum, non est factum, nec interiturum est ii non est sactum,semper fuit;si non interiturum est: ergo semper eriuergo Infinitum: quia caret principio, de fine. quod non sit interiturum probat, quia non est factum: quia ex primo coeli,quod no habet ortum, nec est interiturum.
quod non sit iactum,probat,quia si est factum vel ex ente,
vel non ente, si ex non eme, hoc est contra Omnes philosophos: quia ex nihilo nihil fit,quia agens naturale praesupponit potentiam.nec ex ente: quia esset, antequam factum eia sit: quia ex quo ei principium,eit,ex quo generatur no est,
secundo probatiqui a li eli iactum habet principium;si non factum: ergo non habet piincipium; sed ens no est sactum:
ergo non habet principium : ergo nec finem. vltimo, si infinitum, ergo unum, de immobile: quia occupat omnem locum: ergo est immobile: ostendat ergo, quomodo peccat tum in materia,tum in forma. in torma quia arguitur a co-ditionali ab opposito antecedentis ad oppositu conseque
ii quia dicit,si non est factum, est infinitum; sed non eli sidium:ergo infinitu:quia non valet, hoc est homo:ergo a m mahsi non est homo ergo non animat: quia no valet ab opposito antecedentis ad oppositum consequentis; sed debemus arguere ab Opposito consequentis ad Oppositum antecedentis. ccat lccudo in materia:quia assumit falsas propositiones;sed ratio haec eli uucata. Idco explicabo, ut Io Lud.Buccas .in Phὶ LArili. Κ a nc ,
76쪽
nes.& vult ostendere,quod ambe sint salsae, vel una illa tu. ad hoc ostendendum ita procedit Aristoteles, quia quinto Metaphysices hoc nomen principium habet multa significata: ta dicit Simplicius habet quatuor significata. primueli pro omni genere causae, sicut in primo textu huius ac cepit principium. lecundo, accipitur pro principio temporis tertio, pro principio generationis, id est rei, de principiurei est cum rescito absoluitur, ut cor in animali cito generatur, scilicet citius absoluitur, quam alia pars:quia generatio partium simul incipit. principi u rei di generationis eli,scut in plantis radix, vel medium inter radice, de partes.ut de causa longitudinis, febre uitatis viis dixit Λt illoteles,&Galenus .6. de placitis Hippocratis & Platonis.quarto,accipitur principium pro principio magnitudinis, ut punctum
respectu lineae,de linea respectu superficiei. interrogat m do,quomodo intelligant principium, & destruit A ristote-Ies duos modos breuitati iludens, ut mos eius est, si intelligant principium, causas,& maxime internas, vera erit prima expolitio, quod eli factum,habet principium,quia lubstantia habet causas. habet enim materiam, & formam edalia non est vera, quod non est factum, non habet causas: quia coelum non eli factum, & habet materiam, di forma. ideo non sequitur, non est factum: ergo non habet princ pium; si vero accipi ut principium pro principio temporis, utraque conditionalis est vera: quia vera est illa,quod est factum, habet principium tem iis: Ic etiam quod non est sactum, non habet principinm temporis . cum pollea inseri,
ergo infinitum erit ens, non valet.coelum enim non habet
principium temporis;& tamen non est infinitum,sed finitum,ut primo coeli mostrauit Λristoteles,si dicamus,quod Melissus intelligat de principio rem, quia A ristoteles appellat principium generationis, litera haec est dissicilis.dicit hie Aristoteles u, partim erit vera illa propolitio, & partim salsa,scilicet quod est factum, habet principium gens rationis, id est habet partem, quae primo generatur:quia duplex est generatio,vna simpliciter, & eii substantiae talis geheiano perfectarquia habitantia seorsum existit accidentiuvero generatio compolita eli:quia accidentia, ex quo mesisse habent, ideo non dicuntur generari: quia non dicitur, lalbedo generetur;sed dicitur,ui albus generatur, dicit mo do, i, cum dicit, quod est factum,habet una partem primogenitam, verum est in substantia: in accidentibus non est verum : quia est aliqua alteratio aquae, quae non est lic: quia aqua secundum omnes sui partes congelatur, 3: dixit Aristoteles. 6.Plusi.& in libro de sensu de sensato:& sicut dicit Ioannes,& de congelatione lactis:quia omnes eius paristes congelantur, sicut sol nos calefacit secundu omnes paries.si quarto modo de principio magnitudinis, hoc omilitrii istoteles,& etiam primum membre; si ergo dicat, si ens est factum, nabet principi u magnitudinis, vela est: quia infinitum non potest fieri: quia caret principio; sed alia conditionalis est falsa: si vero non est factu, non habet principium: quia sol,& luna non sunt saeta tamen sunt linita,ideo
habent principium, & finem: & sic ex unaquaq; lignisc tione principi j conlutat rarionem Melissi.
VPER lectione hesterna sunt dubitati l nes. prima Simpli ij: quia Aristoteles dixit I quod omne, quod est factum,habet princibi pium sui: habet partem primogenitam.Vera est propolitio,dicebat Aulioteles, si loqua
D. ur ue Sci,ciatione substantiali: quia substantia habet patrem primo saetam. non autem est vera de generatione a cidentali. dicebat, quod Aristoteles quinto Phy. dii inguit
inter motum, de mutatione: quia motus fit in tempore, mutatio in inlianti .alteratio est motus:ergo si in tepore equomodo ergo dicit,est alteratio,quae fit momentanea. secundo dicit, quod in substantiis est prima pars saeta r& si hoc sit verum in animalibus, di platmquia prima pars,qus ab
soluitur in animali est cor,licet hoc etiam habeat dubitationem. & Theophrastus. 6.de generatione plantarum co tradicit Aristoteli,licet etiam sit ita in animalibus,de pia tis;non videtur tamen verum in partibus homogeneis r quia illae partes sunt eiusdem rationis: quia non videtur, P pars una carnis primogeneretur,cu quilibet pars carnis sit eiusdem rationis. tertia dubitatio ex Ioanne: quia Melissus non
est usus syllogismo, sed accepit ens esse unum, di immobile suppositione :quomodo ergo dicit Arilloteles, quod ratio Melissi peccat in materia, ct formagum non lit vlus sorma arguendi.& quarto ex Simplicio,& quomodo, cu vaselissus iit sapiens facile respondebit argumentis A ristotelis, cum supposuit ens,quod est immobile, & infinitum, posuit primam stibi uitam nitelleci ualem esie talem. unde ὀuplexens, unum perfecte,& intellectualeralterum leni uale, quod improprie eli ens. intellectuale est prima substantia, & est una, ut dicit Aristoteles in secundo Metaphysices, ubi dicit entia nolunt male disponi: ergo una prima substantia, di x ii illudens esse immobile quocunque motu & per se,&per accidens , ut etiam posuit Aristoteles octauo Physic
tum primam causam eiic omnino immobilem, posuit infinitum & dupliciter exponit . uno modo, quod est infinitud utatione, ta noc etiam vult Aristoteles talio modo infini tum in magnitudine insinita: quia magnitudinis finitae, α est potentia ianita Octauo Physicorum; sed non est verum, quod hic dicit Simplicius, ut dicemus, ita facile respondebit ad argumentum quod est factum,habet Pr: ncipium magnitudinis,& temporis etquia in tempore finito est, ct in nusnitudine finita; cum autem dicit Arstoteles quod alia est salsa,scilicet quod non est factum, non habet principiu Ognitudinis: quia stellae non sunt saetae, di habent principii
magnitudinis,sc si non temporis negabit Melissus, o steli non sint factae: quia omnia sunt saeta praeter primam ca sum; non tamen lunt saetae in tempore, sed ab aeterno: ergo argumentum nullum Ar illotelis contra Melisiam. De primo cum dici, falsum est, quod aliqua alteratio non sit in tempore : dicit Simplicius ex Porphyrio, quod reuera est aliqua alteratio in istanti,ut illuminatio: et si est successive, est per accidens; de illuminatio fit subito;quia caret contra rio in actu. habet enim priuationem luminis, quae tantum priuatiue est contraria. lubito non fit caliditas: quia habet contrarium .ideo non potest fieri subit obhcit Simplicius Porphyrio: quia motus est in tempore: alteratio est motus: erso in tempore.cu m dicit Porphyrius, illuminatio est si bita: veru: ses,illuminatio elt alterati ullum est. Sed Ariastoteles appellauit alteratione. Dico, quod improprie: qui vi secundo de anima dixit,a eratio est aliqua propria, quae est cum cori upti e contrarij aliqua improprie est alter ratiosedeo in inllanti potest heii .loanes dicit,& Simplicius quod alterationem lubita esie contingit bitaliam, vel quod sit aliqua alteratio subita,id est in instanti, & sic nulla ait ratio proprie dicta fit in instanti: quia est motus, & motus non fit in istantvallo modo potest dici alteratio momenta nea quoad paries subiectit quia sit simul secundum omnes partes sui, ita sol calcfacit homine iecundum sui partes omnes .aliqua enim alteralio fit in tempore, & etia quoad partes subiecti, ut si igniti calefacerit nos, prius calefaceret ae
77쪽
Lectiones in j. Physic. Aristo t. 77
rem: deinde partem propinquiorem; di sic succc si one al, quocunque motu; lcd dici ,quod est immobiletquia eli siqua tame alteralio dicitur fieri subita, quoad omnes sui par mile, di sic nedum motu locali non poteli moueri; sid licetes subiecti. & hoc exemplum assumpsit Aristoteles octa- aliqua alia specie motusmon ergo illa est ratio, Pens sit imuo Phy. 1 3,vbi dicit, si alterabile est diuisibile; alteratio ta- mobile: quia non mouetur nec in vacuo, nec in pleno; sed men no debet esse diuisibilistidem sexto Phylicorum ideo quia perpetuo sibi simile in eodem etiam loco pei manens, errabat Melissust quia in si ibstantia primogeneratur una di sic etiam Aristoteles posuit pii mam causam esse omni- mist quia omnes partes possunt alterari simul, ut dixit de no immobile: quia si esset mobilis aliqua specie motus dita coagulatione laetis, & congelationc aquae. Secundo,quia solueretur. ideo Aristoteles ieiecit tertio hac ratione: quia illud est diueiss rationis a lui partibus in homogeneis vide dicit ν est immobile:quia est sibi ipsi simili permanens m-tur dubii alior quia omne, pari es sunt ei uiae rationis. ideo eodem loco dicit A rii toteles aqua eil sibi sim iii, in eodem non videtur quod una pars prius generatur, de hac dubita- Ioco; tamen mouetur in vase.ideo ratio Mellisi null. sed ditione dicebamus: quia dubitarunt Latini in minimum da- cetis, quae differentia est inter aquam, S illud ens in mi ob tur in rebus naturalibus. Latini dicunt, quod heterogenis te quia aqua est sensibilis,& corruptibilis: illud ens imm dicitur,quia datur minimus homo,& minima planta, inho bile est intellectuale.ideo est immobile quocuq; motu. Diamogeneis non datur minimum .dix it DThomas,unde non cetis,ut dixit, Aristotcles tantu lupei ficie reprehendita
datur minima caro,& minimus neruus.sed nos dicemus infra an in omnibus rebus naturalibus detur minimum: ct di LECTIO A XX VI.
cemus,quod sic.& nedum in lubstantia disiimilari sed et iain similari & accidentibus. S contra diuum I homam est
dictum At illotelis hic,in quo dicit, quod in substantia primo absoluitur prima pars,qus prima est,ti dixit in quacuque substantia. De testio,quia Melissus non est usus hoc agumento sed accepit ex luppositione,quod ens sit unum immobile, di infinitum:quomodo ergo Aristoteles dicit, syllogismus eius peccat in torma . dicit Ioanes quod stet ut duae opiniones. alij enim dixerunt,u, accepit illud ex iu
positionc talij q, usus eli syllogismo Αriuoteles huic opinioni videtur adhaererer& ici dicit, eius ivllogismus peccat. De quarto dicit Simplicius,quod reuera argi mentum Aristotelis est tantum contra superficiem verborum: di hoc secit, ut inquit Simplicius, quia mos erat apud antiquos contradicere verbis, ne illa essent eausa ei radi alijs; dicit tamen unum Simplicius, quod eli salsum: quia dicit, quod Aristoteles posuit primam causam infinitam,quoad durationem, & etiam posuit infinitam quo ad magnitudinem : quia in corpore tinato est finita potetia; sed errat Simplicius:quia Ariuoteles nulli bi potuit infinitu in actu, unde primo coelestium, & secundo probauit coelum esse finis
tum, quia animatum. Omne enim animatum eii termina.
tum: nec posuit quantitatem in actu inlinitam, ne in potentia . di octauo Physicorum dixit, si potentia cauit non est infiniti vigoris: quia moueret coelum in initanti, nec arumentum suum cogit: quia dicit in octauo Phyticorum nitae magnitudinis est limitae potentis:sic ergo um,cui
Melt prima causasset finiis magnitudinis: di ipsi esset itan ita finitae durationis. oppositum vixit Aristoteles Octauo Physicorum. Dico,quod corpus finitae magnitudinis,di tinitae potentiae per se: & lic coelum ex te eli finitae potentiae; sed habet infinitatem ex sua prima causa, id eit sua forma. perpetuo enim mouetur a sui forma. ideo stat,u, c um sit magnitudinis finiis,& durationis infinitae. Dicit aute Simplicius P Aristoteles breuitate sua saepe reddit iurerpretes ancipites.Secundu igitur Alexandrum obij cu rationi Melisit: quia dicit illud infinitum non potest moueri in loco, nec in vacuo. primo dicit non i equitur: non potest moueri Nec per plenum, nec per vacuum: ergo non potest inoueri: quia aqua si circundatur, remanet in eode loco,& non inutat locum,& non mouetur nec in loco, nec in vacuo, sicuti coelum quiescit in eodem loco, & mouet ur nec per vacuit, nec per plenum ; sed tantum mouetur, ut partes sibi succedunt. vel dica,quod illud ens,& ii non moueatur motu i est nec in vacuo,nec in pleno; mouetur tamen motu alterationis,& non mutat locum. led Simplictu, Alexandro obi jcit, di citat Parmcnicim, di dicit, quod Liud est immobile RAT secunda dubitatio Ioannis super texistupri lecto: quia iquit Aristoteles, quod illud
P -ens immobile,quod potuit Melissus,&si non
l D r mouetur motu locali,quid prohibet,quin mo
ueatur motu alie rationis ita videtur dicerc.Pinfinitum,li sit immobile motu localuquia ins nitum occupat omnia.ideo non poteti moueri etiam quo ad inerati nem: quia alteratio sit ab extrinseco: & cum infinitum nihil extrinsecu sibi compatiatur, cum Omnia occupat, quid ergo dicit, etsi infinitum non mouetur motu locali, quid
prohibet, quod non moueatur motu alterationis, cum nec
alterari pos: it. Addo ego: quia si infinitum, tunc posset alterati ut vel ab infinita,vel 1 finito ab infinito non quia dico infinita,non possunt dari nec a finitorquia 2 minori non peruem tactio,ut dixit Aristo.tertio Phylicorun .lecundo,
quia sibi contradicit: quia sexio huius dixit, omne mobile est mobile motu localaadeo dixit,motus localis eli primus 8. Physicorum . ideo sexto huius probauit, v mobile o ne sit diuisibile: quia dicat, omne mobile est localiter mobile quod est localiter mobile est diuisibile: quia habet partes a termino a quo,& ad terminu ad que . ideo diuitibile: quomodo ergo hic dicit, si infinitum non sit mobile motii locali, quid prohibet moueri alteratione: quia alterabile
pra lupponit motum localem .de primo dicit Ioannes,qLod reuera infinitum non eli mobile aliquo motu: quia non co-
petit sibi extrinsecum.& dicit, quod Aristoteles non dicitu, infinitum sit mobile,sed ostendit ea ratione ratione Melissi esse lalsam: quia dicebat, li illud ens infestum mou .retur vel in loco,vel in vacuo moueretur, sed in neutro :ergo dicit Aristot. non est salia: quia aliquod mouetur, quodncc in loco,nec in vacuo mouetur: quia aqua in vase permanens eadem circumuoluitur,& mouetui; di tamenec in loco,nec in vacuo.secuta dicit,etsi no potest illa ratione moueri motu locali,quid prohabet, quIn moueatur motu alic- .
rationis. non enim ipte dicit, quod alteratio non prs supponit motum localem; sed dicit, ir ex ratione Melissa non I quitur.quod ,si si immobile illud ens motu locali, quod si iam si immobile motu alterationis. ideo dicit, quid pro- .hibet ex illa ratione,quod motu alterationis moueatur. de
secundo,quia sibi contradicit:quia hic dicit, P alteratio potest esse sine motu locali octauo Physicorum dixit oppostatum:quia probauit, quod motus localis est primus omnia motuum. Dico,quod Aristoteles hic loquitur ad homine: quia ostedit, quod ex sui ratione motus localis est primus, ut octauo Physicorum dixit, & alteratio,& actio palupponunt localem motumaenia dubitatio Latinorum nuquid i
78쪽
una pars continui alicuius quiescere sit, alia moueri motu locali: quia de motu auctioni , de alterationis est man sellumquia una pars aquae potest calefiet i; tamen altera non calefiet. ita aliqua pars viventis potest augeri, de altera non augetur ex impedimento . est altera dubitatio de motu i cali , an motu locali aliqua continua pars moueri posit. de
Aristoteles videtur dicere,q, sic hoc in loco, tamen quinto Metaphylices dicit,u, continuum est illud, cuius motus estv nuri si una parsaergo quies ret, & altera moueretur eodecontinuo: non esset ergo continuitas.etiam quia superficies communis partis quiescentis de mouentis moueretur , Sequiesceret.impossibile autem est idem moueri, de quiescere. probatur, quia eadem pars eodem tempore mouere iurvi terminus partis mouentis,& eadem quiesceret, respectu
partis quiescentis:quod in conueniens est. Dico, p in dupli, ei disserenita est motus localis.aliquis purus,ut cum ei non admiscetur: alius motus, sicut cum descendit gleba terrae: alius est admixtus alterationi, licui cu aer proprior eli igni
rarescit, e calest. Ae sic alteratur, de mouetur motu locali: quia occupat maiorem locum . sicut etia de uento, qui m taet unam partem aeris, scilicet eam, quae recipit impetum venti: alia pars densior non mouetur: ergo si loquamur de motu locala puro impossibile est,ip vna pars moueatur: altera cui escat . de sic loquebatur Aristoteles quinio Meta- physices,& cu dicebat, continuu est, cuius motus csi unus.
intelligebat Aristotcles de motu locali simplici si vero loquamur de motu locali mixto alterationi, possibile est,q, una pars continui moueatur,& altera quiescat, licut ipse da ibat exemplum de virga viridi, cuius pars inferior quiescit, di superior moueturiquia instectitur, de ei motui locali adis
mixta est alteratio, se sic non inconuenit,quod in continuo aliqua pars moueatur, alia quiescat. Ad argumentum quia superficies communis moueretur,& quiesceret. Dico, veru est: sed hoc est per accident: quia respectu partis quiescentis dicitur quiescere, respectu moventis moueri: e sic non inconuenit, quoci aliquid moueatur, & quiescat rati ne diuersorum tamen non eli verum, quod Latini supponunt, quod Ar illoteles dicat aquam quiescere , scilicet una partem moueri,& alteram quiescere:quia dicit Aristotcles, tota aqua quiescente mouetur,& non mutat locum: non dicit quod una pars moueatur,& altera quiestat. Sed dices,
an toto qui elccte possim omnes partes moueti. Dicimus, sic immo necessarium, sicut coelum lotum quae scens moueturquo ad omnes sui partes: quia omnes partes movemur,
di totum quiescit in eodem loco. dicitur enim quiescere inquantum non mutat locum t quia secundum rei vetitatem mouetur; partes tamen mouentur: quia una pars est in oriete,& venit in occidente4 econtra,& sic totu dicitur qui stere. Atis .interruperat rationem suam: quia non dixit, an illud ens sit unum genere,an unum specie,sed latum deci rauit, P no sit unum numero. modo reuertitur, de probat, prod ens non sit unum specie,nec unum genere. quod non unum specie, probat : quia, si species habet contrarias dis remias tergo non est unum specie. alii dicamus, inquit Aristoteles, quod sit unum specie: quo ergo ad materiam: quia eadem eii materia omnium generabilium : de corrupi ibi lium: de ita cfli materia sit eadem cum istorum inferiorum inquantum in potentia: Ne sic serian esset dictum naturalitarer, nec potest esse unum genere: quia cum genus pra supponat multas species,non erit ens unum: quia plures sunt spe cies,quae sub genere continentur. Sed dicetis, vana est ratio
At istotelis,quia Melictas diceret,quod illud est unum numero,cum dicit, aut erit unum numero indivisibile, aut coli nullate,a ut ratione.Melissus dicit, quod nullo is tu modorum. At,non plus diuiditur.vnum verum est; in gencriabus tamen inieri i, eli aliquod unum nullo illorum modorum:cum autem dicebat,sieti unum in diuisione, cum indivisibile sit terminus, plura erunt, quae erunt: quia terminus,& id cuius est terminus. illud autem unum indivisibile,quod ponit Melissus,no est icrminus, si eli unum ex suina iura, ideo Aristoteles tantum cortices verborum repreprehedit, ut diximus,& dicemus, de ad Parmenidem dicit, quod eodem modo contradietum est Parmcnidi,ticut Melisio et quia accepit propositione salsam, tum etiam: quia errauit in forma syllogismi. unde inquis,& ad Pat mcnidem
idem modus rationum est: & si qui sunt alij propi ij. di solutio eli, quia partim salsa,paltim non concludit,&c. habctauium Parmenides propitum modum: quia alio modo arguit S a sumit alias pra m i fas , quam Melissus: tum et iam quia Parmenides dixit tale ens esie finitum,ut Aristotclcs.. Metigiis vero inlinitum, ut ponunt Thcologi ratione Parmenidis. Alexader exponit ex I heoph asto in libello de hi Horia naturali . hac erat ratio Pal menidis, omne no insest nihil quidquid est praeter ens est nihil ergo cst ens v nu. aliter Simplicius ex Eudemo , quicquid est praeterens, est
plicius, Piliae rati nes sunt eadem,S nodi uerta: quia i ceeit praeter ens, dc no ens, & ens uno modo dicitur, ideoc ueniunt in sensu.ideo dicamus Rum dicti,quicquid eii pister ens, est non ens:& ens uno modo dicituraalia eli, ita dicit Atilioteles : quia ens dicitur de decem praedicamentis analogice.si vero accipit ens pro qualitate,non valet, quod est pra terens, id est praeter qualitatem est non ens: si vero pio substantia, cum dicit;quidquid est praeter ens est n5 ens, id est substantia vera est,sed salsa est alia, ita ens uno modod: citur. etiam vitiosa est ratio Pa timcnidis,cum dicit, quicquid est praeter ens, est non ens, Ze uno modo dicitui; scdens uno modo dicitur: ergo ens est unum. ista argumentatio est vitiosarquia non concludit .illa etiam tu vitiosa, quae salia est, si non coneludat. probat Alistoteles Ruia dicit stapPonamus il omnia corpora, quae sunt in natura, sint albaee specie, differentia. Λrilloteles saepe supponit impos,ibilia naturae post: bilia; ia inen imaginat ioni,dicit, lupponamus omnia cile alba, di arguamus, quicquid eli pi a ter album est nihil;sed quod est praeter album nihil eu: ergo album est unum numelo.propolitiones sunt verae secundum
Parmenidem, Λ Melisum; iamcn conclusio est salsa: quia1 pposuimus, in illa differam spicie:etiam,quia, li esset unualbum numero, vel unum individuum: de sic Pluta essent: quia esset terminus nec potest esse continuitate unum, nec potest esse unu ratione . quia album,& subiectum differunt ratione; sed est unum subiecto plura ratione; de hoc esse unusubiecto plura ratione suit ignotii antiquis, de sic visum est
quomodo ratio Parmenidi, peccet.
duo animaduertenda. primo, quia dicebat A tistotcles, quod set mo concludens per te, debet concludere in omnium materia: re dictum est:quia Parmenides peccabat in for-na: 5. Aristoteles probabat in alijsici minis: quia diccbat, supponat Pr, tu omnia in natura sint alba, a me spccie diue se, tamen arguamus esse non album, eii nihil, quicquid est praeter album, eii non album .inieramus ei go unum est aliabum, falsa est conclusio; quia non est unum continuitate et
quia homo cer usa via sunt dat continua, nec unum in diui sione τ
79쪽
Lectiones in .j. Physic Aristo t. 79
sonet quia cerussa & ho sunt quanta nec unia ratione'. quia ratio lubie ii eli diuersa ab accidente . illatio ergo haec est salsa,& ista as,imilatur illi Parmenidis: ergo Sc illa falsa: ua ubi antecedens est veru, e consequens filium, conssequentia nulli est; ideo dici tui ratio Parmenidi, peccat .sundatur Aristoteles in hoc principio, sermonecessarius est concludens in omni matella. unde duplex est illatio: una est necessaria ut arguitur a specie ad genus, ut si homo est , animal est: quia non stat, homo non est, ergo no est animal. S. hucusque Latini loquutur bene. illatio necessaria dupliciter diuiditui. alia est per se necessaria: alia per accidens. per se necessaria est,quae sit indebita forma,se est, quae tenet inertiato dispositionis terminorum,Ne non lignificationis illotu: Per accidens neccssaria est, quae non gratia ordinis; sed significationi ,: omnes ergo illationes, quae tenent ratione ordinis , Se dispolitionis terminosum, sunt per se necessariae ratione formae, ut contingit in tribus figuris. ut etia si con eriatur uniuei suis in particularem, de uniuei salis negativa in seipsin vinultua est b, nullum best a. alia est illatio necessat ia per accidens, qus tenet gratia ligniscationis terminorum,oc non habitudinis:& sunt omnes illae illatione quae sundantur in locis dialecticis, ut cum arguamus a specie ad genus, ut li dicamus homo currit: ergo animal currit: quia haec illatio non est necessaria circumlcripta habitudine iste cie . ita in rc latiuis, ut si pater est stilius et t. tenet in .m in alia materiae. ita recte dicit Auctroeliui sermo O- clui cns nec sario lecundum formam , concludit in omni materia secundum sotniam .ideo, quia illatio illa, tui cmnia sint a maci: salsa: r. ita illa particularis. unde etiam Latin rum et rores palent: quia diuidunt c nsequentiam in consequentiam formalem deforma:& cst illa,quae tenet gratia dispositioni siet minorum, de in co. a sequentiam formalem de materia, ut cli illa, quae tenet gratia significationis terminoi una; sed ista non est formalis, sed tantum materialis unde illi diuisio implicat dicere consequentiam formalem de materia,& consequentiam formalem de sorma: de Ait stotcli s nunquam posuit hanc diuitionem. I nsurgit alia dubitatio,qu:d nam in illatio. aliqui dicunt, est intellectus antecedentis ad consequens: aliqui d:cunt, ui est passio a
recedentis ad consequens: liqui dicunt v, eli qualitas: quia
dicit Sermoncta, in illatio eli qualitas multiplicata in omni palle aeris. falsum est,ti omncs illae opiniones sunt sil saesecundum Arillotelem. Dico enim, u, illatio non est,nisi modus concipiendi: nec est intellectus, nec qualitas. unde duplax est ierminus Categoricus, & syncat moricus, ut etiam dixit I at liantis. Categoricu, est, cum significat rem, di est tantum nomen,& verbum: terminus syncalegoricus non est intellectui notio quaedam. sed tantum modus concipiendi . ideo cum illatio sit ex terminis syncalegoticis
non repra sentatrem; sed modum concipiendi: quia idem significat homo,de omnis homo; sed differunt tantia in modo significandi: quia homo significat naturam humanam: Cmni, homo aute omnes homines. dixit postea Averroes,u, ille sermo non intclligitur 1 I hemistio . hic indigemus vaticinio: quia Themili ius & Aueri oes eodem modo exponut.At diceti , quod dcbet legi litera affirmat me, de ite intelligitur a Thc milito, velu, Aueri s deceptus cst ci ca lex tu Themist ij; sed relinquatis Averroe, cum non re et e loquitur dubitatione, literales: quia Aristoteles dicit v, Parmenides ignorauit cns esse unum subiecto. plura ratione. dicit Simplicius coira,quia Parmenides sciuit unum esse subiectum plura ratione: quia diccbat ens esse unu ii mobile sinitum. li enim hic distinguerentur,re esset pluralitas in primo cate; quod tamen est sil sum, etiam secundit Aristotelem. I a. Metaphylices non distingui uri sed tanturatione, quid ergo dicit Aristoteles,u, Parmenides tenorauit hanc distinctionem .secundo, quia dicit, in album signiscat subiectum de albedinem,oppositum dixit in prςdicamento substantiae, dixit enim signissicat tantum propi iam qualitatem, Cilicet albedinem .terito, quia ponit differentiam inter Parae en idem,& Melissum,cum dicit,ratio Melit steli magis onerosa, quia sicut Melissus peccat in materia,& forma ita Parmenides.quarto,quomodo Aristoteles dicit, v Parmenides recte dixit, quicquid est praeter ens est non en, Iergo infinitum enLoppositum dixit Boetius in principio Pei thermenia scilicet q, iranscendetia non pota sunt infinitat i, de ratio est: quia negas io infinitas ponit una
naturam, de alteram negat; sed iranicendentia omnem naturam negant. etiam Themistius dicit,u, illud non ens debet accipere Atilioteles, ut commune substantiae, Sc accidet irquia aliter illatio esset silla,quicquid est pister ens, est nonens: si ens, accipitur, ut dicit, subitantiam tantum, vel accidens tantum.de primo dicit Simplicius, ut re vera Parmenides sciuit illam dilimctionem unum esse re plura ratione;sed At illo teles dixit eum ignorare illa:quia non ita clare cxpressit, ut erat exprimenda; tamen sciuit illam. de secunda duplex eli concretum .substantiale, Sc accidentale. de concreto accidentali en triplex opinio.de concreto su stantiali eli etiam dubitatiorquia Themistius,de Scotus dicum, qi homo lignificat tertiam entitatem, scilicet humanitatem, nominales dicunt,u, significat singularia. At istoteles de Aueri oes dicunt, θ primo significant formam. si c undo con notando tame corpus,quia forma est tota qui ditas rei,septimo Melaphy lices, qu id ditas est, id quod pri mo exprimitur definiti .ideo, quod pi imo exponitur definitione eli sor a: concretum ergo substantiale primo significat formam. secundo connotando materiam. de cor creto accidentali Avicenna dixit,ut primo est album, de ita nominales: quia corretum significat persectius: subiectum autem,cum sit lubstantia persectius est accidente, sed dicit
Averroes,si ita est et,nugaliocet, si diceremus,nasus simus, quia limus, lignificat primo nasum, e sic diceremus nasus
est,nasus limus etiam, quia, si albist primo significat lignu, cui in est albedo, terminus mentalis caderet a sua lignificatione,quod est tertia regula: quia desinitio hominis, primo homine naturaliter repraesenta se signiscat terminus metalis ex sui natura. quod aute cadat a sui significatione pistet,quia permuletur tabula alba; tamen non amplius significat tabulam hanc, quam primo significabat. ideo cadit a sui signiscatione.ideo alij, ut Bulleus dicunt, q, album significat lubiectum, de qualitatem. huic aduersantur ve ita Aristotelis in praedicamento. quia dicit, albus tantum albedinem ligni ficat, ideo verior est opinio, quae dicit, ut albus primo significat albedinem. lecundo con nolat subiectum, ita intelligemus vel ba Aristotelis hic, ut album significat primo formam, ecudo lubiectum:quia forma est, id quod primo exprimitur definitione septimo Metaphylices, de tertio cui dixit,* ratio Mehlsi est magis onerol a. Dico,ut dicit Themistius:qui dicit, quod ratio Parmenidis est in figura prima: de sic illa ratio aliquid concludit, licet non concludat propolitum tuum . concludit cmm quod est praeterens, en non ens.ratio Melissi no concludit: quia non ell in figura. Sed dicetis, quia dicunt logicales, ut exceptius non sunt propositiones quanta: quia non sunt v niuei latet: quia
Syllogi: mi in prima figura legulantur per dictum de omni,de de nullo, cum exceptius no sunt uniuersales,non et ut quanta .etiam exemplo,esse irrationale est substantia, om ne animal prisci hominem est irrationalc: crgo omne ani ia
80쪽
mal, quod est praeter hominem est substantia: maior, de minor et ii verae; tamen conclusio est salsa. etiam si dicas omisne currens mouetur: omne animal praeter hominem currit supponamus, quod homo non currat,ia me moueatur infers ergo omne animal preter hominem mouetur: quia etiahomo mouetur: ergo conclusio falsa. demonstro, ut exceptiue non sunt quanta', ut dicunt logici, nec syllogismus Parmenidis est exceptiuus: quia no est ex propolitionibus exceptiuus, sed est de Iubiecto exceptiuo: quia dicit omne noens est nihil,quod est praeter ens est non ens,id est quod entis natura non participat, est no ens .ita, cum dicit omne irrationale est substantia:omne animal praeter hominem est irrationale. De ultimodico, ut terminus transcendens non
potest infinitari persecte: hic vero infinitatur ens imperfecte quia tollitur sui natura, di non periecte: luia sic poneret
unam naturam, alteram negaret.
ha obseurissima sunt: sententia clara , quae est: quia,cum contradixerit Mel illo,& Parmenidi, tertio loco communi argumento arguit contra utrunq; & dicit, supponamus
quod ens dicatur de multis, de substantia, Ac de accidente, quae quidem duo diiserunt talione, quia substantia est ens
proprie: accidens est ens per aliud, de essectus entis.percontor ergo ipsos cum dicunt ens esse unum,an intelligant a
cidens, an substantiam. similiter nomine albi, an intelligatur accidens, an subiectum; li intellisant accidens:substantia ergo erit non ens. Non dico,q, sit aliquid ens, sed dico, quod sequitur si, substantia nullo modo erit ens, cum ens tantum sit unum, atque illud sit accidens: Se ultra cum accidens accidat alicui,illud tale debet esse ens;sed accidens a cidit sc bstantix:ergo subita ita necessatio et itens: ergo ideerit en ς, te non ens, quod implicat contradictionem: quiacia, quae sunt, accidens: sunt at substantiae accidit accidens, etiam substantia erit ens. Sed dicetis, quod nomine entis intelligitis substantiam:quia maxitae eli ens, de proprie ens; si ita dicat is, bilantia erit ens,& non ens erit ens Ruia sola substantia est enuerit no ensicum accidens sit non ens: quia sola substalia eli ens id,cui accidit non ens.est non ens, sed accidens accidit substantiar ergo substantia erit non ens: de per ipsos est ens,quia sola substantia eli ens: est ergo no ensequia ei accidit non ens:& id, cui accidit non ens est no ens. Nec igitur magnitudinem habebit,quod est,&c. Iriplicitur exponitur, dicit Simplicius aliqui dicut,u, arguti etiam aduersus Melissum,de Parmenidem. quia dicit, si vos diceiis ens esse unu nihil erit in entibus, quod sit particeps magnitudinis. hoc est salsum, ut patet. ia, autem hoc sequatur,
patela quia si est aliquid capax magnitudinis,illud diuisibile in partes infinitas, quae sunt diuersae:& sic no erit unum. cum ergo supponetis ensese unum, non potestis dicere alia quid participare magnitudine. sed dicit Simplicius,u, expolitio non conuenit primo, quia non est continua verbis iuperioribus;debet tamen esse continua propter illud verbum Neque igitur etiam. Quia inseret, tanquam impossibile,quod illud unu ens non sit capax magnitudinis. hoc non
est impossibile Melisso,& Parmenidi: quia ipsi ponunt illud ens esse in te ite tua te quod caret omni magnitudine: de ita sinitum, Ne infinitum proprie non competunt tali enti: quia tale ens dicitur intellectuale Parmenide infinitum secundum potentiam,vt etiam ait Aristoteles, ponit etiam a
Melisso infinitum secundum potentiam, ut theologi:quia proprie talis substantia non est nee sinita, nee in sinitia deo est alia expositio quae continuatur cu praecedentibus: quia illud en quod est unum, si est sustantia, necesse est,quod illa substantia eateat magnitudine: quia si habebit magnit dinem,erit substantia, de magnitudo: de sic plura et ut, quae sunt,& sic magnitudine carent tergo nee finita, nec ins ni-ta.ex hoc patet, P quantitas distinguatura requilia ex istis verbis.Sed dicetis,quod tamen dicitur iustantia,& magnitudo esse plura, quia diuisibilis, non possunt dicere: quia si cit illud argumentum supra Arist.dicit Simplicius, non intelligamus vininq; partium, in.quas diuiditur magnitudo; sed utriq; paritum, id est substantia, Ee accidens. QVOD autem diuiditur. Continuat ad superiora, ut nomine entis, non possunt intelligere substantiam: quia
illa substantia est definibilis: si des nihilis ergo habebit partes definientes: de sic habebit genus, de differentias, di illae paries substantiae sunt substantiae. iam ergo plures erunt subitantiae,& non una.dixit,u, illa substantia si est una definitur:quia id quod tradit modum declarandi ignotum, pertinet ad logicum, ideo primum subiectum logicae est modus sci edi. id ergo,quod declaratur,vel est simplex vel cc politum .h simplex, declaratur dupliciter: vel definitione, quae constat ex genere de differentia, Ae non potest sciri genus nisi sciamus eius species,& hoc fit diuisone. ideo simplex declaratur definitione, de diuisione. de ita oportet, Plogicus consideret genus.& disterentias, ut sciamus definire,& ita praedicamenta,cum genera sint, pertinent ad logicum. si id,quod declaratu sit complexum, notiscatur vel demonstratione,vel enthymemate, vel exemplo,vel induinctionetsi ergo sit una substantia, necesse est, ut definiatur, dixit Ioannes.& tripliciter simplex declaratur, vel negatiue, sicut de Deo dicimus, ui Deus no est homo ron est Angelus, sed est his omnibus maius: vel analogia, ut similitudo quaedam: vel definitione: si ergo illa substantia definitur habebit partes definientes:& illae partes sum substantiae. Exemplum, ut homo est animal, dc stre,mortale, qus est definitio Platonis.illς partes sunt subsutiae: quia si no eruuergo accidentia vel separabilia, vel in leparabilia. si separabilia, ei it ergo homo sine sua definitione aliquando, quod est absurdum. si inseparabilia,eum illa debeant definiri per
suum subiectum, erit ergo circ uiatio: quia totum definitur per paries :non autem contra, si dicetis,u, illa accidentia noaccidui definito,sed alteri: ergo& des nitum, quod est se statia, accidit alteri, quod est absurdum: iuia quod vere est, nulli accidit, id est substantia. ex hoc infert correlaiiu: quia illa substantia non erit des ni bilis, vel qua partibus carebite quia erit indivisibilis secundu diuisionem partium: ergo Scipia erit in diuisibilis: ergo uniuersu erit indivisibile: quia, quod constat ex indivisibilibus, indiuiduale est. per hanc rationem Aristoteles innuit duplicem subitaliam.vna,quae definitur ex ipsa,& non ponitur in dc finitione partium suarum. aliae qus non desinitur, ut substantia indiuidua, quae
constat ex materia de forma, de ipsa non ponitur in definitione materiae,& formae. ita Φ omne definitum, ut exponit Ioannes, quod definitur ex partibus eiusdem generis,scili
cet co paries sunt substantiae.aliter exponit Simplicius; si illa substantia non definitur: ergo secundum diuisionem est indivisibilis: ergo fle ipsa indivisibilis: ergo uniuersum i diuitib:le: quia conliam ex indivisibilibus est indivis bile .
LECTIO XXXIX.sIMPLICLVS longe digreditur,tandem duo dicit
ponit quinque ratiores aduersus Parmenidem. prima,